Lucas 14
Rangi NT (LAG_WBT) vs NAA
1 Sikʉ ɨmwɨ ya Sabáato, Yéesu ajáa adoma noo rya chákurya kaayii kwa mʉkʉ́ʉ́lʉ ʉmwɨ wa Mafarisáayo. Mpɨɨndɨ ˆajáa aho, vaantʉ vamʉlaangisháa sa voone nɨ che arɨ tʉmama sikʉ ya Sabáato.
1 Num sábado, ao entrar Jesus na casa de um dos principais fariseus para tomar uma refeição, eles o estavam observando.
2 Aho, kʉjáa kwatɨɨte mʉʉntʉ ʉmwɨ ˆajáa na ndwáala yo suuwa mawʉlʉ na mɨkono.
2 E eis que diante dele se achava um homem hidrópico.
3 Hara, maa Yéesu akavuurya Mafarisáayo na vakiindya va Miiro, “Eri, Miiro yaruma kʉmʉhorya mʉʉntʉ sikʉ ya Sabáato, bakʉ tʉkʉ?”
3 Então Jesus, dirigindo-se aos intérpretes da Lei e aos fariseus, perguntou:
4 Novo vakakirinya sawu. Jeyyo Yéesu akamʉsaasya ʉra mʉlwɨ́ɨrɨ, akamʉhorya, maa akamʉsea itamanyɨre.
4 Eles, porém, não disseram nada. Então Jesus pegou na mão daquele homem, curou-o e o mandou embora.
5 Aho, maa akavuurya, “Ivi koonɨ ʉmwɨ waanyu mwaana waachwe au ngʼoombe yaachwe yawyɨ́ɨrɨɨre isimii sɨ arɨ doma no mʉseyya chaangʉ baa neembe nɨ sikʉ ya Sabáato tʉkʉ wʉʉ?”
5 A seguir, Jesus lhes perguntou:
6 Voovo, vakasova cho muuyirya.
6 A isto nada puderam responder.
7 Yéesu akoona vara ˆvajáa valáarikirwe ˆvyeene viisaawʉrɨráa machuumbi ya nyemi mpɨɨndɨ ja chákurya. Aho, akavawyɨɨra lusímo ʉlʉ,
7 Reparando como os convidados escolhiam os primeiros lugares, Jesus contou-lhes uma parábola:
8 “Koonɨ ʉláarikirwe na ngovii ya ilóola, karɨ wiíkalaa ichuumbii ra mbere tʉkʉ, sa ifaanaa ɨkava amwaarɨ wɨɨngɨ ˆaláarikirwe ˆanyémiwaa kʉlookya weewe.
8 — Quando alguém convidá-lo para um casamento, não sente no lugar de honra, pois pode haver um convidado mais importante do que você.
9 Na mpɨɨndɨ ˆarɨ kʉʉja mweenengovi ʉra ˆavaláarikire, weewe na yeeye kʉsea arɨ, ‘Sosoloka ʉhʉ iikale.’ Aho, saama ʉrɨ na ichuumbii ra nyuma kʉnʉ ʉkwáatirwe nɨ soni.
9 Então aquele que convidou os dois dirá a você: “Dê o lugar a este aqui.” Então você irá, envergonhado, ocupar o último lugar.
10 Kɨrɨ vyoobweeyya jeyyo, weewe koonɨ ʉláarikirwe, ikala ichuumbii ra nyuma sa ˆarɨ kʉʉja mweenengovi ya ilóola akʉsee, ‘Aaɨ yeenda jiwiikale aha mbere.’ Aho, noo nkongojima yaako ɨrɨ koonekana mbere ja vaantʉ voosi ˆvaláarikirwe.
10 Pelo contrário, quando alguém convidá-lo, vá sentar no último lugar, para que, quando vier aquele que o convidou, diga a você: “Amigo, venha sentar num lugar melhor.” Isso será uma honra para você diante de todos os demais convidados.
11 Sa kɨra mʉʉntʉ ˆiiyámbukyaa na mweeri, kiimiwa arɨ na ɨsɨ, na ʉra ˆiikíimyaa na ɨsɨ, kaambukiwa arɨ.”
11 Porque todo o que se exalta será humilhado; e o que se humilha será exaltado.
12 Aho, maa Yéesu akamʉsea ʉra ˆajáa avaláarikire, “Mpɨɨndɨ ˆwookiimya neeja ngovi ya cháámuusi au kiiwʉlo, karɨ ʉláarɨkaa vijeengi vyaako, au vandʉʉ vaako, au vaantʉ va lʉkolo lwaako, au vakaaya vaako vara ˆvarɨ vasúngaati vii tʉkʉ. Koonɨ ʉbwéeyyiirye jeyyo, baa voovo ifaanaa vakʉlaarɨke weewe na kwaavo, maa ʉve uríhirwe.
12 Depois Jesus disse ao que o havia convidado:
13 Maa kaa, weewe koonɨ woobweeyya ngovi, laarɨka vakɨva, vivete na vahoku.
13 Pelo contrário, ao dar um banquete, convide os pobres, os aleijados, os coxos e os cegos,
14 Aho, talariwa ʉrɨ, sa avo vasiina lʉvɨro lo kʉrɨha tʉkʉ. Weewe rɨhwa ʉrɨ nɨ Mʉlʉʉngʉ mpɨɨndɨ jo fʉfʉlwa vara vawoloki.”
14 e você será bem-aventurado, pelo fato de não terem eles com que recompensá-lo. A sua recompensa você receberá na ressurreição dos justos.
15 Ʉmwɨ ˆajáa iíkyɨɨre aho chákuryii na Yéesu ˆakateere masáare ayo, maa akasea, “Atalariwa mʉʉntʉ ˆarɨ kurya ngovi Ʉtemii wa Mʉlʉʉngʉ.”
15 Ao ouvir tais palavras, um dos que estavam à mesa com Jesus lhe disse: — Bem-aventurado aquele que participar do banquete no Reino de Deus.
16 Aho, Yéesu akamʉsea, “Mʉʉntʉ ʉmwɨ ajáa iimya neeja ngovi nkʉʉlʉ, maa akavalaarɨka vaantʉ ˆvarɨ foo.
16 Jesus, porém, respondeu:
17 Mpɨɨndɨ ja ngovi ˆjikafike, akamʉtʉma mʉtʉmami waachwe kwa vaantʉ vara ˆajáa avalaarɨka sa akavasee, ‘Teengi, viintʉ vyoosi vyahʉ́mwɨɨre!’
17 À hora da ceia, enviou o seu servo para avisar aos convidados: “Venham, porque tudo já está preparado.”
18 Maa kaa, voosi ˆvajáa valaarɨkwa vakaanda ʉkooveri wo lʉʉsa vadɨɨre kʉʉja. Wa ncholo ko koovera akasea, ‘Nawúrire iwʉnda noosaakwa nkarɨlaange. Kalaama sɨ ndɨrɨ kʉʉja tʉkʉ.’
18 Mas todos eles, um por um, começaram a apresentar desculpas. O primeiro disse: “Comprei um campo e preciso ir vê-lo; peço que me desculpe.”
19 Wa kavɨrɨ ne akasea, ‘Nawúrire ngʼoombe ikimi jo rɨma, jei nɨ tamanya niise noo jiyera, kalaama sɨ ndɨrɨ kʉʉja tʉkʉ.’
19 Outro disse: “Comprei cinco juntas de bois e vou experimentá-las; peço que me desculpe.”
20 Wa katatʉ ko koovera ne akasea, ‘Nasʉ́mwɨɨre muki, sa jeyyo sɨ ndɨrɨ daha kʉʉja tʉkʉ.’
20 E outro disse: “Casei-me e, por isso, não posso ir.”
21 Ʉra mʉtʉmami akahɨndʉka, akɨɨta muwyɨɨra mweenenyuumba waachwe kɨra ˆvaséire. Aho, ʉra mweenenyuumba akakalala, maa akamʉlairirya mʉtʉmami waachwe yoomʉsea, ‘Tamanya chaangʉ na balíbalii na njirii joosi ja ʉhʉ múuji, ʉkavareete na aha vakɨva, vivete na vahoku.’
21 — O servo voltou e, contou tudo ao seu senhor. Então, irado, o dono da casa disse ao seu servo: “Saia depressa para as ruas e becos da cidade e traga para cá os pobres, os aleijados, os cegos e os coxos.”
22 Ʉra mʉtʉmami ˆakahɨndʉke, maa akamʉsea mweenenyuumba waachwe, ‘Mʉkʉ́lʉ, yoosi ˆmeene waandáiriirye nayatʉ́mamire, maa kaa, nkalo ɨmwaarɨ ɨchɨ́hɨɨre.’
22 Mais tarde, o servo lhe disse: “Patrão, já fiz o que o senhor mandou, e ainda há lugar.”
23 Sa jeyyo, mweenenyuumba waachwe akamʉsea mʉtʉmami, ‘Tamanya na balíbalii jira ˆjiri weerwii ya múuji, ʉkavadoomererye vaantʉ sa nyuumba yaanɨ ɨmeme.
23 Então o senhor disse ao servo: “Saia pelos caminhos e atalhos e obrigue todos a entrar, para que a minha casa fique cheia.
24 Sa kɨkomi noovawyɨɨra, kusiina mʉʉntʉ baa ʉmwɨ wa vara ˆnavalaarɨka arɨ saɨra ngovi yaanɨ tʉkʉ.’”
24 Porque digo a vocês que nenhum daqueles homens que foram convidados provará a minha ceia.”
25 Haaha mpuka nkʉʉlʉ yamutuubáa Yéesu. Yéesu akiilorera, maa akavasea,
25 Grandes multidões acompanhavam Jesus, e ele, voltando-se, lhes disse:
26 “Mʉʉntʉ yoyoosi ˆyoosaaka kuuntuuba, asaakwa aanyende nɨɨnɨ kʉlookya ˆvyeene amweenda taáta waavo, íyo waavo, muki waachwe, vaana vaachwe, marʉʉmbʉ yaachwe, vandʉʉ vaachwe na baa kʉlookya ˆvyeene eenda nkaasʉ yaachwe. Koonɨ sɨ jeyyo, sɨ arɨ kʉva mʉpooji waanɨ tʉkʉ.
26 — Se alguém vem a mim e não me ama mais do que ama o seu pai, a sua mãe, a sua mulher, os seus filhos, os seus irmãos, as suas irmãs e até a sua própria vida, não pode ser meu discípulo.
27 Mʉʉntʉ yoyoosi koonɨ sɨ avérekire mʉsaláaba waachwe ko tʉrɨkɨra na baa koonɨ nɨ kukwya sa nɨɨnɨ na aantuube, sɨ arɨ kʉva mʉpooji waanɨ tʉkʉ.
27 E quem não tomar a sua cruz e vier após mim não pode ser meu discípulo.
28 Nɨ ani ʉmwɨ waanyu, koonɨ yoosaaka jeenga sɨ iíkalaa ɨsɨ ta kʉlaanga viintʉ vyoosi ˆyoosaakwa ave novyo, sa ataange koonɨ arɨ na mpía jo marikirya ijeengo raachwe?
28 Pois qual de vocês, pretendendo construir uma torre, não se assenta primeiro para calcular a despesa e verificar se tem os meios para a concluir?
29 Koonɨ sɨ abwéeyyiirye jeyyo, ifaanaa akajeenga mwaariryo wa nyuumba vii, maa asiindwe marikirirya ijeengo roosi. Na voosi ˆvarɨ koona ijeengo raachwe, mʉsekerera varɨ,
29 Para não acontecer que, tendo lançado os alicerces e não podendo terminar a construção, todos os que a virem zombem dele,
30 voosea, ‘Mʉʉntʉ ʉhʉ aanda jeenga, maa akasiindwa ngururu jo marikirirya.’
30 dizendo: “Este homem começou a construir e não pôde acabar.”
31 Haaha iririkani mʉtemi ʉra ˆyoosaaka atamanye na nkoondwii noo lwa na mʉtemi wɨɨngɨ. Nɨ mʉtemi arɨkwɨ sɨ ˆarɨ kiikala ta iiririkane neeja, koonɨ arɨ daha kʉlwa na mʉtemi ˆarɨ na vaantʉ va nkoondo mayana makumi yavɨrɨ (20,000), na kʉnʉ yeeye arɨ na vaantʉ va nkoondo mayana ikimi rɨmwɨ (10,000) vii?
31 Ou qual é o rei que, indo para combater outro rei, não se assenta primeiro para calcular se com dez mil homens poderá enfrentar o que vem contra ele com vinte mil?
32 Koonɨ ɨɨ́ne siindwa arɨ, tʉma arɨ vaantʉ vaachwe, vatamanye na kwa ʉra mʉtemi wɨɨngɨ ntɨ ˆakaarɨ kʉlɨ, sa viiteerwe.
32 Caso contrário, estando o outro ainda longe, envia-lhe uma embaixada, pedindo condições de paz.
33 Noo jeyyo viri kʉrɨ nyuunyu, kusiina ʉmwɨ waanyu ˆarɨ kʉva mʉpooji waanɨ koonɨ sɨ arékire vira vyoosi ˆarɨ novyo tʉkʉ.
33 Assim, pois, qualquer um de vocês que não renuncia a tudo o que tem não pode ser meu discípulo.
34 Sangása nɨ kɨɨntʉ ˆchabooha kʉterekera, maa kaa, koonɨ yasúukire nɨ che ɨrɨ vɨkɨrwa sa mwerere waachwe ʉhɨndʉkɨre kei?
34 — O sal é certamente bom; mas, se o sal se tornar insípido, como lhe restaurar o sabor?
35 Sangása ˆɨrɨ jeyyo, sɨ yabooha baa kwiita iwundii tʉkʉ, baa nchuúkurwii tʉkʉ, ɨyo nɨ ɨfwéitwaa vii. ˆArɨ na matu yo teerera, nɨ ateere!”
35 Não presta mais nem para a terra nem para o monte de estrume; lançam-no fora. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.