Mateus 12
lag (LAG) vs VC
1 Mpɨɨndɨ ɨyo, Yéesu ajáa akwaatɨra na mawundii ya ngáano sikʉ ya Sabáato. Vapooji vaachwe vakiiteera njala, vakaanda hʉʉnga maangala ya ngáano, maa de vandoorya.
1 Atravessava Jesus os campos de trigo num dia de sábado. Seus discípulos, tendo fome, começaram a arrancar as espigas para comê-las.
2 Mafarisáayo ˆvakoone jeyyo, maa vakamʉsea Yéesu, “Laanga, vapooji vaako voowuna Miiro ko tʉmama mʉrɨmo wo chwa sikʉ ya Sabáato.”
2 Vendo isto, os fariseus disseram-lhe: Eis que teus discípulos fazem o que é proibido no dia de sábado.
3 Yéesu akavasea, “Sɨ mʉnasoma ˆcheene atʉmama mʉtemi Daúdi mpɨɨndɨ ˆajáa aávirwe nɨ njala na vaantʉ vaachwe tʉkʉ wʉʉ?
3 Jesus respondeu-lhes: Não lestes o que fez Davi num dia em que teve fome, ele e seus companheiros,
4 Daúdi ɨɨngɨra na nyuumbii ya Mʉlʉʉngʉ, yeeye na vaantʉ vaachwe vakarya mɨkáate ˆɨvɨ́ɨkwaa mbere ya Mʉlʉʉngʉ. Mɨkáate ɨyo, veeneɨsɨ va Ijʉva vii noo vajáa varekerwa vɨndoorya. Vaantʉ vɨɨngɨ Miiro ɨjáa yakaanʼya kurya.
4 como entrou na casa de Deus e comeu os pães da proposição? Ora, nem a ele nem àqueles que o acompanhavam era permitido comer esses pães reservados só aos sacerdotes.
5 Baa kei sɨ mʉnasoma kɨtáabwii cha Miiro, veeneɨsɨ va Ijʉva ˆvatʉ́mamaa Kaayii Njija ya Ijʉva kɨra sikʉ ya Sabáato, vɨɨbwéeyyaa sikʉ ya Sabáato ɨve na njeo tʉkʉ wʉʉ? Baa neembe nɨ jeyyo, Mʉlʉʉngʉ sɨ avaválaa vabwéeyyiirye ʉvɨ tʉkʉ.
5 Não lestes na lei que, nos dias de sábado, os sacerdotes transgridem no templo o descanso do sábado e não se tornam culpados?
6 Maa kaa, nɨ kʉvawyɨɨra niise, aha amwaarɨ mʉkʉ́ʉ́lʉ kʉlookya Kaaya Njija.
6 Ora, eu vos declaro que aqui está quem é maior que o templo.
7 Ngaarɨ mʉtáangaa Masáare ˆYarɨ Mpeho aya yalʉʉsa, ‘Noosaaka riiso ra wʉʉja, na sɨ mpóryo jaanyu tʉkʉ,’ ngaarɨ sɨ mwalʉ́ʉsaa irya kwa vaantʉ ˆvasiina ʉvɨ tʉkʉ.
7 Se compreendêsseis o sentido destas palavras: Quero a misericórdia e não o sacrifício... não condenaríeis os inocentes.
8 Sa Mwaana wa Mʉʉntʉ nɨ Mweeneevyo wa Sabáato.”
8 Porque o Filho do Homem é senhor também do sábado.
9 Yéesu akiinʉka aho, akatamanya na sinagóogii yaavo.
9 Partindo dali, Jesus entrou na sinagoga.
10 Aho, kʉjáa kwatɨɨte mʉʉntʉ ʉmwɨ ˆajáa na mʉkono ˆwaakwya iyandiyandi. Aho, kʉjáa kwatɨɨte Mafarisáayo ˆvasaakɨráa njɨra yo musitaakya Yéesu. Avo vakamuurya voosea, “Eri, Miiro yaruma kʉmʉhorya mʉʉntʉ sikʉ ya Sabáato wʉʉ?”
10 Encontrava-se lá um homem que tinha a mão seca. Alguém perguntou a Jesus: É permitido curar no dia de sábado? Isto para poder acusá-lo.
11 Ne akavasea, “Kwatɨɨte ʉmwɨ waanyu, koonɨ muundi yaachwe ɨmwɨ yawyɨ́ɨrɨɨre iduundwii sikʉ ya Sabáato, ˆarɨ reka kwɨɨkwaata no kwɨɨseyya na weerwii wʉʉ?
11 Jesus respondeu-lhe: Há alguém entre vós que, tendo uma única ovelha e se esta cair num poço no dia de sábado, não a irá procurar e retirar?
12 Maa kaa, mʉʉntʉ nɨ wa iyoombe ikʉʉlʉ kʉlookya muundi. Sa jeyyo Miiro yaruma kʉtʉmama ʉʉja sikʉ ya Sabáato.”
12 Não vale o homem muito mais que uma ovelha? É permitido, pois, fazer o bem no dia de sábado.
13 Aho, maa akamʉsea ʉra mʉʉntʉ, “Wolola mʉkono waako!” Ʉra mʉʉntʉ akawolola mʉkono waachwe, nowo ʉkava nkaasʉ ja ʉra wɨɨngɨ.
13 Disse, então, àquele homem: Estende a mão. Ele a estendeu e ela tornou-se sã como a outra.
14 Maa kaa, Mafarisáayo vakafuma na weerwii, vakaanda kiiheera mɨryʉʉngʉ ˆvyeene varɨ mʉʉlaa Yéesu.
14 Os fariseus saíram dali e deliberaram sobre os meios de o matar.
15 Yéesu ˆakataange Mafarisáayo nɨ mʉrɨɨra viise iyeo sa vamʉʉlae, akiinʉka aho haantʉ. Vaantʉ ˆvarɨ foo vakamutuuba ne akavahorya valwɨ́ɨrɨ voosi.
15 Jesus soube disso e afastou-se daquele lugar. Uma grande multidão o seguiu, e ele curou todos os seus doentes.
16 Akavakaanʼya vareke kwaarya masáare yaachwe kwa vaantʉ.
16 Proibia-lhes formalmente falar disso,
17 Yéesu alʉʉsa jeyyo, sa yakiimane masáare ya mʉláali na mʉtwe Isáaya ˆvyeene asea:
17 para que se cumprisse o anunciado pelo profeta Isaías:
18 “Laanga, ʉhʉ nɨ Mʉtʉmami waanɨ ˆnamʉsaawʉla,
18 Eis o meu servo a quem escolhi, meu bem-amado em quem minha alma pôs toda sua a afeição. Farei repousar sobre ele o meu Espírito e ele anunciará a justiça aos pagãos.
19 Sɨ ɨɨndookiiruta ndihi tʉkʉ, baa tʉla isóso tʉkʉ,
19 Ele não disputará, não elevará sua voz; ninguém ouvirá sua voz nas praças públicas.
20 Yeeye sɨ arɨ mala tʉkʉ kuruma ˆkʉrɨ teketeke ja kwa isaanga ˆrapuchwa,
20 Não quebrará o caniço rachado, nem apagará a mecha que ainda fumega, até que faça triunfar a justiça.
21 Weerʉ yoosi kiilaangya ɨrɨ irina raachwe.”
21 Em seu nome as nações pagãs porão sua esperança {Is 42,1-4}.
22 Aho, vakamʉreeta mʉʉntʉ ˆajáa na murimʉ mʉvɨ na kʉrɨ Yéesu. Ʉwo mʉʉntʉ nɨ mʉhoku na kimumu ajáa. Yéesu akamʉhorya, maa akaanda lʉʉsɨka no koona.
22 Apresentaram-lhe, depois, um possesso cego e mudo. Jesus o curou de tal modo, que este falava e via.
23 Mpuka yoosi ya vaantʉ ɨkahwaalala, maa vakasea, “Ʉhʉ ifaanaa akava noo Sha Daúdi wʉʉ?”
23 A multidão, admirada, dizia: Não será este o filho de Davi?
24 Maa kaa, Mafarisáayo ˆvakateere ayo masáare Yéesu ˆatʉ́mamire, vakasea, “Ʉhʉ mʉʉntʉ sɨ yookibirya mirimʉ mɨvɨ tʉkʉ, maa kaa, kwa ngururu ja Belisebúuri vii, noo kʉsea Irimʉ.”
24 Mas, ouvindo isto, os fariseus responderam: É por Beelzebul, chefe dos demônios, que ele os expulsa.
25 Maa kaa, Yéesu kʉnʉ yootaanga miiririkano yaavo, akavasea, “Ʉtemi wowoosi koonɨ wiigávire kwiilwa woowo kwa woowo, ʉtemi ʉwo sɨ ʉrɨ lʉʉnga tʉkʉ. Kei koonɨ lʉkolo au múuji wiigávire kwiilwa, ʉwo sɨ ʉrɨ lʉʉnga tʉkʉ.
25 Jesus, porém, penetrando nos seus pensamentos, disse: Todo reino dividido contra si mesmo será destruído. Toda cidade, toda casa dividida contra si mesma não pode subsistir.
26 Haaha koonɨ Irimʉ rookibirya Irimʉ, kʉva rɨrɨ riigávire. Ha de joolɨ ʉtemi waachwe ʉrɨ lʉʉnga?
26 Se Satanás expele Satanás, está dividido contra si mesmo. Como, pois, subsistirá o seu reino?
27 Haaha koonɨ nookibirya mirimʉ mɨvɨ kwa lʉvɨro lwa Belisebúuri, ha vaantʉ vaanyu nɨ kwa lʉvɨro lwa ani vakíbiryaa mirimʉ mɨvɨ? Sa jeyyo, avo noo ˆvarɨ valamʉrɨra nyuunyu.
27 E se eu expulso os demônios por Beelzebul, por quem é que vossos filhos os expulsam? Por isso, eles mesmos serão vossos juízes.
28 Maa kaa, koonɨ nookibirya mirimʉ mɨvɨ kwa lʉvɨro lwa Mʉtɨma wa Mʉlʉʉngʉ, taangi Ʉtemi wa Mʉlʉʉngʉ wafíkire haaha kʉrɨ nyuunyu.
28 Mas, se é pelo Espírito de Deus que expulso os demônios, então chegou para vós o Reino de Deus.
29 Kei nɨ jei, kusiina mʉʉntʉ ˆarɨ daha kɨɨngɨra nyuumbii ya mʉʉntʉ ˆarɨ na ngururu, na anyahɨre máari jaachwe tʉkʉ, nɨ mpaka ta amuchuunge ʉwo mʉʉntʉ ˆarɨ na ngururu, de adahe nyahɨra máari jaachwe ˆarɨ nojo.
29 Como pode alguém penetrar na casa de um homem forte e roubar-lhe os bens, sem ter primeiro amarrado este homem forte? Só então pode roubar sua casa.
30 Mʉʉntʉ yoyoosi ʉra sɨ ˆarɨ ivarwii raanɨ, ʉwo nɨ mʉvɨ waanɨ. Kei, ʉra sɨ ˆajíingaa hamwɨ na nɨɨnɨ, apálaa.
30 Quem não está comigo está contra mim; e quem não ajunta comigo, espalha.
31 Sa jeyyo, nɨ kʉvawyɨɨra niise, ʉvɨ wa vaantʉ na uhiintiki waavo woosi, Mʉlʉʉngʉ sea arɨ wasírire. Maa kaa, uhiintiki kwa Mʉtɨma wa Mʉlʉʉngʉ, ʉvɨ wa mʉʉntʉ ʉwo, sɨ ʉrɨ sewa wasírire tʉkʉ sikʉ joosi.
31 Por isso, eu vos digo: todo pecado e toda blasfêmia serão perdoados aos homens, mas a blasfêmia contra o Espírito não lhes será perdoada.
32 Yoyoosi ˆarɨ mʉkɨɨkana Mwaana wa Mʉʉntʉ, ʉvɨ waachwe sewa ʉrɨ wasírire. Maa kaa, ʉra ˆarɨ mʉkɨɨkana Mʉtɨma Mʉʉja, sɨ arɨ sewa ʉvɨ waachwe wasírire tʉkʉ, kwaandɨra kʉrɨ weerʉ ɨhɨ fʉʉrʉ kʉrɨ weerʉ yookʉʉja.
32 Todo o que tiver falado contra o Filho do Homem será perdoado. Se, porém, falar contra o Espírito Santo, não alcançará perdão nem neste século nem no século vindouro.
33 Bohereryi mʉtɨ, na ndɨɨwa jaachwe booha jiri, ʉbweeyyi mʉtɨ ʉvɨɨhe na ndɨɨwa jaachwe vɨɨha jiri. Mʉtɨ watáangɨkanaa kwa ndɨɨwa jaachwe.
33 Ou dizeis que a árvore é boa e seu fruto bom, ou dizeis que é má e seu fruto, mau; porque é pelo fruto que se conhece a árvore.
34 Nyuunyu mbyaala ya nyororooda! Joolɨ mʉrɨ daha lʉʉsa viintʉ viija na nyuunyu nɨ vavɨ? Sa mʉʉntʉ alʉ́ʉsaa yara ˆyamema mutimii waachwe.
34 Raça de víboras, maus como sois, como podeis dizer coisas boas? Porque a boca fala do que lhe transborda do coração.
35 Mʉʉntʉ mʉʉja, afúmyaa máari ja kɨkomi ja mberii njija mutimii waachwe. Maa kaa, mʉʉntʉ mʉvɨ, afúmyaa máari jaachwe ja kɨkomi ja mberii mbɨ mutimii waachwe.
35 O homem de bem tira boas coisas de seu bom tesouro. O mau, porém, tira coisas más de seu mau tesouro.
36 Nɨ kʉvawyɨɨra niise, sikʉ ya ʉlamu, vaantʉ lo kuuriwa varɨ vavariyʉle kɨra isáare ra kɨkoókoyo ˆvalʉʉsa.
36 Eu vos digo: no dia do juízo os homens prestarão contas de toda palavra vã que tiverem proferido.
37 Sa kwa masáare yaako, Mʉlʉʉngʉ kʉvala arɨ weewe ʉrɨ mʉwoloki, na kwa masáare yaako lʉʉsa arɨ irya ʉrɨ mʉvɨ.”
37 É por tuas palavras que serás justificado ou condenado.
38 Aho, vamwɨ va vakiindya va Miiro na Mafarisáayo vakamʉsea Yéesu, “Mukiindya, toosaaka koona isháara fuma kʉrɨ weewe.”
38 Então alguns escribas e fariseus tomaram a palavra: Mestre, quiséramos ver-te fazer um milagre.
39 Yéesu akavasea, “Mbyaala mbɨ na ya vaantʉ vayeenda na vaki va vaantʉ, sɨ moosaaka kʉmʉtaanga Mʉlʉʉngʉ tʉkʉ, noo ˆchooreka mooloomba isháara! Sɨ mʉrɨ heewa isháara yoyoosi tʉkʉ, maa kaa, ɨra isháara ya Yóona mʉláali na mʉtwe vii.
39 Respondeu-lhes Jesus: Esta geração adúltera e perversa pede um sinal, mas não lhe será dado outro sinal do que aquele do profeta Jonas:
40 Sa ja viintʉ Yóona ˆiikala indii ya soompa kwa sikʉ itatʉ chobu chɨrɨrɨ, viivyo Mwaana wa Mʉʉntʉ kiikala arɨ mbiríírii kwa sikʉ itatʉ chobu chɨrɨrɨ.
40 do mesmo modo que Jonas esteve três dias e três noites no ventre do peixe, assim o Filho do Homem ficará três dias e três noites no seio da terra.
41 Sikʉ ya ʉlamu, vaantʉ va Nináawi kɨɨma varɨ na vaantʉ va ɨhɨ mbyaala, novo lʉʉsa varɨ irya kwa vavɨ. Sa Vanináawi ˆvakateere ʉvariyuli wa Yóona vavalandʉka fuma uvii waavo, na aha amwaarɨ mʉkʉ́ʉ́lʉ kʉlookya Yóona!
41 No dia do juízo, os ninivitas se levantarão com esta raça e a condenarão, porque fizeram penitência à voz de Jonas. Ora, aqui está quem é mais do que Jonas.
42 Sikʉ ya ʉlamu, mʉtemi muki wa ɨsɨ ya saame kɨɨma arɨ alʉʉse irya kwa vaantʉ va ɨhɨ mbyaala nɨ vavɨ. Yeeye avaa njɨra fuma ɨsɨ ya kʉlɨ, akʉʉja joo teerera tooti ja Solomóoni. Haaha, aha amwaarɨ mʉkʉ́ʉ́lʉ kʉlookya Solomóoni.
42 No dia do juízo, a rainha do Sul se levantará com esta raça e a condenará, porque veio das extremidades da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. Ora, aqui está quem é mais do que Salomão.
43 Murimʉ mʉvɨ koonɨ ufúmire kwa mʉʉntʉ, wadómaa na ɨsɨ ya ibaláángwii kʉʉntʉ ˆkusiina maaji, ʉko wasáakɨraa haantʉ ho hʉmʉlʉkɨra, baa turya tʉkʉ.
43 Quando o espírito impuro sai de um homem, ei-lo errante por lugares áridos à procura de um repouso que não acha.
44 Aho wiiséaa, ‘Hɨndʉka ndɨrɨ na nyuumbii yaanɨ kʉʉntʉ ˆnafuma.’ ˆɄrɨ hɨndʉka, washáanaa ɨra nyuumba yafyáahɨɨrwe na yaháambirwe vyabooha.
44 Diz ele, então: Voltarei para a casa donde saí. E, voltando, encontra-a vazia, limpa e enfeitada.
45 Aho, ʉwo murimʉ mʉvɨ wadómaa noo sʉmʉla viivaachwe mufungatɨ, vavɨ kʉlookya woowo. Yoosi yamwɨɨ́ngɨraa ʉwo mʉʉntʉ noo kiikala aho. Aho, ʉwo mʉʉntʉ asáambʉkɨrwaa kʉlookya vya ncholo.
45 Vai, então, buscar sete outros espíritos piores que ele, e entram nessa casa e se estabelecem aí; e o último estado daquele homem torna-se pior que o primeiro. Tal será a sorte desta geração perversa.
46 Mpɨɨndɨ Yéesu ˆajáa akaarɨ yoolʉʉsɨka na ɨra mpuka ya vaantʉ, íyo waavo na ndʉʉ ya Yéesu vakʉʉja, maa vakɨɨma weerwii voosaaka valʉʉsɨka ne.
46 Jesus falava ainda à multidão, quando veio sua mãe e seus irmãos e esperavam do lado de fora a ocasião de lhe falar.
47 Aho, mʉʉntʉ ʉmwɨ akamʉsea Yéesu, “Íyo waanyu na vaanaanyu vamwaarɨ aha weerwii, vookwaamʉkʉla.”
47 Disse-lhe alguém: Tua mãe e teus irmãos estão aí fora, e querem falar-te.
48 Aho, Yéesu akamʉsea ʉra mʉʉntʉ, “Íyo wiitʉ na vandʉʉ viitʉ nɨ vala ani?”
48 Jesus respondeu-lhe: Quem é minha mãe e quem são meus irmãos?
49 Yéesu akiinurirya mʉkono waachwe na haantʉ ˆvajáa vapooji vaachwe, maa akasea, “Laanga! Ava noo vala íyo, marʉʉmbʉ na ndʉʉ yaanɨ.
49 E, apontando com a mão para os seus discípulos, acrescentou: Eis aqui minha mãe e meus irmãos.
50 Sa mʉʉntʉ yoyoosi ˆatʉ́mamaa masáare ya Taáta waanɨ wa kurumwii ˆasáakaa, ʉwo noo mwaaniitʉ, irʉʉmbʉ raanɨ na íyo wiitʉ.”
50 Todo aquele que faz a vontade de meu Pai que está nos céus, esse é meu irmão, minha irmã e minha mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.