Lucas 6
lag (LAG) vs VC
1 Sikʉ ya Sabáato ɨmwɨ, Yéesu na vapooji vaachwe vajáa vakwaatɨra na mawundii ya ngáano. Mpɨɨndɨ ˆvalookáa, vapooji vaachwe vakava voohʉʉnga maangala ya ngáano, vakayafiisa de vandoorya.
1 Em dia de sábado, Jesus atravessava umas plantações; seus discípulos iam colhendo espigas {de trigo}, as debulhavam na mão e comiam.
2 Vamwɨ va Mafarisáayo vakasea, “Eri, sa che moowuna Miiro sikʉ ya Sabáato?”
2 Alguns dos fariseus lhes diziam: Por que fazeis o que não é permitido no sábado?
3 Aho, maa Yéesu akavasea, “Sɨ mʉnasoma ˆcheene atʉmama mʉtemi Daúdi mpɨɨndɨ ˆajáa aávirwe nɨ njala na vaantʉ vaachwe tʉkʉ wʉʉ?
3 Jesus respondeu: Acaso não tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e os seus companheiros;
4 Daúdi ɨɨngɨra na nyuumbii ya Mʉlʉʉngʉ, akatoola ɨra mɨkáate ˆɨvɨ́ɨkwaa mbere ya Mʉlʉʉngʉ, akarya. Mɨkáate ɨyo, veeneɨsɨ va Ijʉva vii noo vajáa varekerwa vɨndoorya. Vaantʉ vɨɨngɨ Miiro ɨjáa yakaanʼya kurya. Ne akavaheera vaantʉ vaachwe, vakarya.”
4 como entrou na casa de Deus e tomou os pães da proposição e deles comeu e deu de comer aos seus companheiros, se bem que só aos sacerdotes era permitido comê-los?
5 Aho, Yéesu akavasea, “Mwaana wa Mʉʉntʉ nɨ Mweeneevyo wa Sabáato.”
5 E ajuntou: O Filho do Homem é senhor também do sábado.
6 Sikʉ ya Sabáato yɨɨngɨ, Yéesu ajáa ɨɨngɨra na sinagóogii, maa akaanda kiindya. Aho, kʉjáa kwatɨɨte mʉʉntʉ ˆajáa na mʉkono wa kʉlʉme ˆwaakwya iyandiyandi.
6 Em outro dia de sábado, Jesus entrou na sinagoga e ensinava. Achava-se ali um homem que tinha a mão direita seca.
7 Vakiindya va Miiro na Mafarisáayo vakava voomʉlaanga neeja sa voone koonɨ arɨ mʉhorya sikʉ ya Sabáato. Vabweeyyáa jeyyo sa vapate nkalo yo mʉtwaala na balásii.
7 Ora, os escribas e os fariseus observavam Jesus para ver se ele curaria no dia de sábado. Eles teriam então pretexto para acusá-lo.
8 Maa kaa, Yéesu ajáa atáangire miiririkano yaavo, aho akamʉsea ʉra mʉʉntʉ ˆajáa na mʉkono ˆwaakwya iyandiyandi, “Seesa, ɨma aha mbere ya vaantʉ.” Ʉra mʉʉntʉ akiinʉka, maa akɨɨma mbere ya vaantʉ voosi.
8 Mas Jesus conhecia os pensamentos deles e disse ao homem que tinha a mão seca: Levanta-te e põe-te em pé, aqui no meio. Ele se levantou e ficou em pé.
9 Aho, maa Yéesu akavasea, “Nɨ kuvuurya niise, nɨ rɨrɨkwɨ noo Miiro ˆyaruma kʉtʉmama sikʉ ya Sabáato? Kʉtʉmama kɨɨntʉ kiija bakʉ kɨvɨ? Kʉlamurirya nkaasʉ au kʉmala?”
9 Disse-lhes Jesus: Pergunto-vos se no sábado é permitido fazer o bem ou o mal; salvar a vida, ou deixá-la perecer.
10 Aho, akavalaanga vaantʉ voosi, maa akamʉsea ʉra mʉʉntʉ, “Wolola mʉkono waako!” Ʉra mʉʉntʉ akabweeyya jeyyo, hahara mʉkono waachwe ʉkava nkaasʉ kei!
10 E relanceando os olhos sobre todos, disse ao homem: Estende tua mão. Ele a estendeu, e foi-lhe restabelecida a mão.
11 Maa kaa, vara vakiindya va Miiro na Mafarisáayo vakakalala maatʉkʉ vii, vakaanda kiiheera mɨryʉʉngʉ voovo kwa voovo ˆcheene varɨ mʉbweeyya Yéesu.
11 Mas eles encheram-se de furor e indagavam uns aos outros o que fariam a Jesus.
12 Sikʉ ɨmwɨ, Yéesu ajáa aambʉka na luulwii noo mʉloomba Mʉlʉʉngʉ. Ʉko akamʉloomba Mʉlʉʉngʉ chɨrɨrɨ.
12 Naqueles dias, Jesus retirou-se a uma montanha para rezar, e passou aí toda a noite orando a Deus.
13 ˆKʉkeere, maa akavaanɨrɨra vapooji vaachwe. Aho, akavasaawʉla ikimi na vavɨrɨ, avo akavakemera vatumwi.
13 Ao amanhecer, chamou os seus discípulos e escolheu doze dentre eles que chamou de apóstolos:
14 Ava noo vatumwi ˆasaawʉla, Simóoni, yeeye amʉkemera Peéteri, na Anderéa mwaanaavo, Yaakúupu na Yooháani, Filíipi na Batolomáayo,
14 Simão, a quem deu o sobrenome de Pedro; André, seu irmão; Tiago, João, Filipe, Bartolomeu,
15 Matáayo na Tomáasi, Yaakúupu sha Alʉfáayo na Simóoni ˆmweene aanɨrɨrwáa Selóote,
15 Mateus, Tomé, Tiago, filho de Alfeu; Simão, chamado Zelador;
16 Yʉ́ʉda sha Yaakúupu, na Yʉ́ʉda Isikarióoti ˆamʉvarindʉka Yéesu.
16 Judas, irmão de Tiago; e Judas Iscariotes, aquele que foi o traidor.
17 Yéesu akakiima fuma luulwii hamwɨ na vatumwi vaachwe. Na ˆakafike haantʉ ˆharɨ na irɨrɨɨsɨ, akɨɨma. Aho, kʉjáa kwatɨɨte mpuka nkʉʉlʉ ya vapooji vaachwe na vaantʉ ˆvajáa vafúmire ɨsɨ yoosi ya Yudéea, múujii wa Yerusaléemu, na mbarɨmbarɨ ya mayɨya ya míiji ya Tíiro na Sidóoni. Ava, vajáa vuújire noo mʉteerera Yéesu na vahoriwe ndwáala jaavo.
17 Descendo com eles, parou numa planície. Aí se achava um grande número de seus discípulos e uma grande multidão de pessoas vindas da Judéia, de Jerusalém, da região marítima, de Tiro e Sidônia, que tinham vindo para ouvi-lo e ser curadas das suas enfermidades.
18 Na vara ˆvaturikiriwáa nɨ mirimʉ mɨvɨ, avahoryáa.
18 E os que eram atormentados dos espíritos imundos ficavam livres.
19 Vaantʉ voosi vasaakáa kʉmʉsaasya sa ngururu ˆjafumáa kwaachwe na avahoryáa vaantʉ voosi.
19 Todo o povo procurava tocá-lo, pois saía dele uma força que os curava a todos.
20 Yéesu akavalaanga vapooji vaachwe akasea,
20 Então ele ergueu os olhos para os seus discípulos e disse: Bem-aventurados vós que sois pobres, porque vosso é o Reino de Deus!
21 Mwatalariwa nyuunyu ˆmʉrɨ na njala haaha,
21 Bem-aventurados vós que agora tendes fome, porque sereis fartos! Bem-aventurados vós que agora chorais, porque vos alegrareis!
22 Mwatalariwa nyuunyu mpɨɨndɨ vaantʉ ˆvarɨ vasʉʉla,
22 Bem-aventurados sereis quando os homens vos odiarem, vos expulsarem, vos ultrajarem, e quando repelirem o vosso nome como infame por causa do Filho do Homem!
23 Sikʉ masáare aya ˆyarɨ fʉmɨra, eryi mɨtɨma na mʉndoofɨrɨra sa kʉnáálo yaanyu nɨ nkʉ́ʉ́lʉ kurumwii, sa baa vala baaba waavo vavabweeyyirirya viivyo valáali na mʉtwe va Ijʉva.
23 Alegrai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu. Era assim que os pais deles tratavam os profetas.
24 Maa kaa, mpolaɨ nyuunyu ˆmʉrɨ vasúngaati,
24 Mas ai de vós, ricos, porque tendes a vossa consolação!
25 Mpolaɨ nyuunyu ˆmwiíkutire haaha,
25 Ai de vós, que estais fartos, porque vireis a ter fome! Ai de vós, que agora rides, porque gemereis e chorareis!
26 Mpolaɨ nyuunyu vaantʉ voosi ˆvakavadʉ́ʉmbɨrɨraa,
26 Ai de vós, quando vos louvarem os homens, porque assim faziam os pais deles aos falsos profetas!
27 Maa kaa, nɨ vawyɨɨra niise nyuunyu vara ˆmookʉʉnteerera, veendi vavɨ vaanyu. Vabweeyyiryi wʉʉja vara ˆvavasʉʉla.
27 Digo-vos a vós que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam,
28 Vatalaryi vara ˆvavajúmaa, na vara ˆvavabwéeyyiryaa mavɨ valoomberi kwa Mʉlʉʉngʉ.
28 abençoai os que vos maldizem e orai pelos que vos injuriam.
29 Koonɨ mʉʉntʉ akʉváire lʉsayya lwa ivaru rɨmwɨ, mʉvarindʉrɨre na lwa ivaru rɨɨngɨ. Koonɨ mʉʉntʉ akʉhókire ikóoti raako, kʉmʉsɨɨtɨra isháati raako tʉkʉ.
29 Ao que te ferir numa face, oferece-lhe também a outra. E ao que te tirar a capa, não impeças de levar também a túnica.
30 Mʉʉntʉ yoyoosi ʉra ˆyookʉloomba kɨɨntʉ, mʉheere. Kei, koonɨ mʉʉntʉ akʉhókire máari jaako, karɨ ʉdáayyaa akʉhɨndʉrɨre tʉkʉ.
30 Dá a todo o que te pedir; e ao que tomar o que é teu, não lho reclames.
31 Mʉndoovabweeyyirya vɨɨngɨ ja ˆvyeene nyuunyu moosaaka vandoovabweeyyirya.
31 O que quereis que os homens vos façam, fazei-o também a eles.
32 Koonɨ mʉveéndire vii vara ˆvaveenda nyuunyu, nɨ kʉnáálo che mʉrɨ turya? Amwɨ baa vaduwalo vaveenda vara ˆvaveenda voovo vii!
32 Se amais os que vos amam, que recompensa mereceis? Também os pecadores amam aqueles que os amam.
33 Kei, koonɨ mʉvabwéeyyiriirye maaja vara ˆvavabwéeyyiryaa wʉʉja vii, nɨ kʉnáálo che mooturya? Amwɨ baa vaduwalo vabweeyya viivyo!
33 E se fazeis bem aos que vos fazem bem, que recompensa mereceis? Pois o mesmo fazem também os pecadores.
34 Koonɨ moovakopesha vara ˆmookiilaangya rɨha varɨ, nɨ kʉnáálo che moopata? Baa vaduwalo vavakópeshaa vaduwalo viivaavo kʉnʉ vookiilaangya hɨndʉrɨrwa varɨ vyoosi ˆvakopesha.
34 Se emprestais àqueles de quem esperais receber, que recompensa mereceis? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Maa kaa, nyuunyu mʉveende vavɨ vaanyu, na mʉndoovabweeyyirya wʉʉja. Kei, mʉndoovakopesha baa kiilaangya hɨndʉrɨrwa mʉrɨ tʉkʉ. Koonɨ mʉbwéeyyiirye jeyyo, ˆArɨ Mweerimweeri varɨha arɨ marɨho makʉʉlʉ. Kei, kʉva mʉrɨ vaana vaachwe sa yeeye aboohya kwa vara sɨ ˆvadʉ́ʉmbaa na vavɨ.
35 Pelo contrário, amai os vossos inimigos, fazei bem e emprestai, sem daí esperar nada. E grande será a vossa recompensa e sereis filhos do Altíssimo, porque ele é bom para com os ingratos e maus.
36 Sa jeyyo, mʉve na mbavariri ja Taáta waanyu ˆvyeene arɨ na mbavariri.
36 Sede misericordiosos, como também vosso Pai é misericordioso.
37 Karɨ mʉlámʉrɨraa tʉkʉ, de baa nyuunyu mʉdɨɨre kʉndoolamʉrɨrwa. Karɨ mʉlʉ́ʉsaa irya tʉkʉ, de baa nyuunyu mʉdɨɨre kʉndoolʉʉsɨrwa irya. Mʉndoovasea viivaanyu yasírire, sa baa nyuunyu mʉndoosewa yasírire.
37 Não julgueis, e não sereis julgados; não condeneis, e não sereis condenados; perdoai, e sereis perdoados;
38 Mʉboohye ɨnda, aho naanyu heewa mweende. Kɨkomi, heewa mweende vipíimo ˆvyamema, vikasʉngʉsɨrwa mpaka vindookɨɨtɨkɨrɨra. Sa kipíimo kɨkɨra ˆmoopiimɨra vaantʉ vɨɨngɨ, noo ˆmʉrɨ piimɨrwa!”
38 dai, e dar-se-vos-á. Colocar-vos-ão no regaço medida boa, cheia, recalcada e transbordante, porque, com a mesma medida com que medirdes, sereis medidos vós também.
39 Yéesu akavavaɨra lusímo ʉlʉ, akavasea, “Eri, mʉhoku ifaanaa amʉlongoole mwiiwaachwe wʉʉ? Kɨkomi voosi bʉrʉkɨra varɨ na iduundwii.
39 Propôs-lhes também esta comparação: Pode acaso um cego guiar outro cego? Não cairão ambos na cova?
40 Mʉpooji sɨ arɨ mʉlookerera mukiindya waachwe tʉkʉ. Maa kaa, mʉpooji ʉra ˆahʉmʉla kiindiwa yoosi ifaanaa akadaha kʉva ja mukiindya waachwe.
40 O discípulo não é superior ao mestre; mas todo discípulo perfeito será como o seu mestre.
41 Amwɨ woolaanga kajʉla karɨ riiswii ra mwaanaanyu na ʉlɨ sɨ wookoona mpóngoola ˆɨrɨ riiswii raako?
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão e não reparas na trave que está no teu olho?
42 Joolɨ ʉrɨ mʉsea mwaanaanyu, ‘Mwanawiitʉ, tʉʉla nɨkʉseyye kajʉla riiswii raako,’ kʉnʉ weewe sɨ wookoona mpóngoola ˆɨrɨ riiswii raako? Weewe mʉkweembi! Seyya ta mpóngoola riiswii raako, de woone neeja na ʉdahe seyya kajʉla riiswii ra mwaanaanyu.
42 Ou como podes dizer a teu irmão: Deixa-me, irmão, tirar de teu olho o argueiro, quando tu não vês a trave no teu olho? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e depois enxergarás para tirar o argueiro do olho de teu irmão.
43 Kusiina mʉtɨ ˆwabooha ˆwatʉ́ʉngaa ndɨɨwa ˆjavɨɨha tʉkʉ, na kusiina mʉtɨ ˆwavɨɨha ˆwatʉ́ʉngaa ndɨɨwa ˆjabooha tʉkʉ.
43 Uma árvore boa não dá frutos maus, uma árvore má não dá bom fruto.
44 Vaantʉ vʉʉtáangaa mʉtɨ kwa ndɨɨwa jaachwe. Vaantʉ sɨ vatʉ́ʉndaa saambu mihuungii tʉkʉ na sɨ vatʉ́ʉndaa sabíibu mbiirii tʉkʉ.
44 Porquanto cada árvore se conhece pelo seu fruto. Não se colhem figos dos espinheiros, nem se apanham uvas dos abrolhos.
45 Noo jeyyo viri, mʉʉntʉ mʉʉja afúmyaa maaja fuma máari jaachwe ja kɨkomi ja mberii ja mutimii waachwe mʉʉja. Na mʉʉntʉ mʉvɨ afúmyaa mavɨ fuma mutimii waachwe mʉvɨ. Sa viintʉ ˆvyamema mutimii wa mʉʉntʉ, noo mʉlomo waachwe ʉlʉ́ʉsaa.
45 O homem bom tira coisas boas do bom tesouro do seu coração, e o homem mau tira coisas más do seu mau tesouro, porque a boca fala daquilo de que o coração está cheio.
46 Sa che mookʉʉnyanɨrɨra, ‘Mʉkʉ́lʉ, Mʉkʉ́lʉ!’ amwɨ sɨ mootʉmama yara ˆnoovawyɨɨra?
46 Por que me chamais: Senhor, Senhor... e não fazeis o que digo?
47 Mʉʉntʉ yoyoosi ˆʉʉ́jaa na kʉrɨ nɨɨnɨ na ˆatéereraa no yakwaatya masáare yaanɨ, iifwɨ́ɨne na lusímo ʉlʉ,
47 Todo aquele que vem a mim ouve as minhas palavras e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 yeeye nɨ ja mʉʉntʉ ˆajeengáa nyuumba, maa kaa, de aande jeenga, ajáa avɨɨka mwaariryo isii ya iduundu ˆrɨjáa rasiimbwa fʉʉrʉ mwaalaliwyii. Mbula ˆɨkavae na lʉʉjɨ lʉkʉʉlʉ ˆlukiike mpaka lʉkamoola ikɨko ra iboote, maaji yakakʉngʼʉntɨka na nyuumbii kwaachwe. Maa kaa, sa viintʉ nyuumba ɨra ɨjáa yajeengwa vyabooha, ayo maaji sɨ yadaha baa kwiisingisya tʉkʉ.
48 É semelhante ao homem que, edificando uma casa, cavou bem fundo e pôs os alicerces sobre a rocha. As águas transbordaram, precipitaram-se as torrentes contra aquela casa e não a puderam abalar, porque ela estava bem construída.
49 Maa kaa, ʉra ˆatéeraa masáare yaanɨ baa yakwaatya tʉkʉ, nɨ ja mʉʉntʉ ˆajeenga nyuumba yaachwe ichuúkii baa siimba no vɨɨka mwaariryo tʉkʉ. Na maaji ˆyakabomole ikɨko ra maaji na maaji ˆyakakʉngʼʉntɨke na nyuumbii yaachwe, hahara nyuumba yaachwe yaawya, na ɨkabomoka vʉʉ!”
49 Mas aquele que as ouve e não as observa é semelhante ao homem que construiu a sua casa sobre a terra movediça, sem alicerces. A torrente investiu contra ela, e ela logo ruiu; e grande foi a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.