Atos 7
lag (LAG) vs ARIB
1 Aho, maa mweeneɨsɨ mʉkʉʉlʉ akamuurya Sitefáani, “Eri, masáare ˆvookusitaakya nɨ ya kɨmáárɨ wʉʉ?”
1 E disse o sumo sacerdote: Porventura são assim estas coisas?
2 Sitefáani akamʉsea, “Vanaviitʉ na vala taáta wiitʉ, nteereri! Mʉlʉʉngʉ wa Nkongojima amʉfʉmɨra baaba wiitʉ Aburaháamu mpɨɨndɨ ˆajáa Mesopotámia, mpɨɨndɨ sɨ ˆanasaama na Haráani.
2 Estêvão respondeu: Irmãos e pais, ouvi. O Deus da glória apareceu a nosso pai Abraão, estando ele na Mesopotâmia, antes de habitar em Harã,
3 Na ajáa amʉsea, ‘Inʉka fuma ɨsɨ yaako, vareke vaantʉ va lʉkolo lwaako, doma na ɨsɨ ˆngʼeene ndɨrɨ koonekya!’
3 e disse-lhe: Sai da tua terra e dentre a tua parentela, e dirige-te à terra que eu te mostrar.
4 Aburaháamu akasaama fuma ɨsɨ yaachwe ya Vakalidáayo, akɨɨta kiikala Haráani. Taáta waavo ˆakawulale, Mʉlʉʉngʉ akamʉsaamya, akamʉreeta akʉʉja joo kiikala ɨsɨ ˆngʼeene mookiikala haaha.
4 Então saiu da terra dos caldeus e habitou em Harã. Dali, depois que seu pai faleceu, Deus o trouxe para esta terra em que vós agora habitais.
5 Baa neembe nɨ jeyyo, Mʉlʉʉngʉ sɨ amʉheera ʉpaari wowoosi tʉkʉ, baa ijeo rɨmwɨ ra kadawo tʉkʉ. Maa kaa, Mʉlʉʉngʉ ajáa iichuunga kwaachwe kʉmʉheera arɨ ɨsɨ ɨhɨ ɨve yaachwe na vaana vaachwe, baa neembe mpɨɨndɨ ijo ajáa asiina mwaana.
5 E não lhe deu nela herança, nem sequer o espaço de um pé; mas prometeu que lha daria em possessão, e depois dele à sua descendência, não tendo ele ainda filho.
6 Mʉlʉʉngʉ ajáa amʉsea, ‘Vaana vaako kʉva varɨ vayeni ɨsɨ ya vaantʉ vɨɨngɨ. Ʉko bweeyyiwa varɨ vatʉ́mwa na turikiriwa varɨ kwa myaaka magana yanɨ (400).
6 Pois Deus disse que a sua descendência seria peregrina em terra estranha e que a escravizariam e maltratariam por quatrocentos anos.
7 Maa kaa, nɨɨnɨ vaheera ndɨrɨ irya vaantʉ va ɨsɨ ˆngʼeene ɨrɨ vabweeyya vatʉ́mwa. Aya ˆyarɨ looka, vafumya ndɨrɨ fuma ɨsɨ ɨyo sa jɨ vaanyinamɨre aha.’
7 Mas eu julgarei a nação que os tiver escravizado, disse Deus; e depois disto sairão, e me servirão neste lugar.
8 Ayo ˆyakalooke, Mʉlʉʉngʉ akamʉheera Aburaháamu mʉháko, wo twaala vaantʉ valʉme na kɨbawii. Jeyyo, Aburaháamu akamʉvyaala Isaka, akamʉtwaala na kɨbawii sikʉ ya naanɨ keende ˆavyaalwa. Isaka ne akamʉvyaala Yaakúupu, ne akavavyaala vala baaba wiitʉ ikimi na vavɨrɨ.
8 E deu-lhe o pacto da circuncisão; assim então gerou Abraão a Isaque, e o circuncidou ao oitavo dia; e Isaque gerou a Jacó, e Jacó aos doze patriarcas.
9 Ava vala baaba wiitʉ ikimi na ʉmwɨ vamooneráa kɨvɨna mwaanaavo Yooséefu, sa jeyyo, vakamʉvaa iyoombe ja mʉtʉ́mwa ʉko Mísiri. Maa kaa, Mʉlʉʉngʉ nɨ hamwɨ ajáa na Yooséefu.
9 Os patriarcas, movidos de inveja, venderam José para o Egito; mas Deus era com ele,
10 Yeeye akamʉlamuririrya fuma uturikirii waachwe woosi. Akamʉheera tooti na Faráao mʉtemi wa Mísiri akamweenda, akamʉvɨɨka ave mʉkʉ́ʉ́lʉ wa ɨsɨ ya Mísiri na wa nyuumba yaachwe yoosi ya kɨtemi.
10 e o livrou de todas as suas tribulações, e lhe deu graça e sabedoria perante Faraó, rei do Egito, que o constituiu governador sobre o Egito e toda a sua casa.
11 Sikʉ ˆjikaseese, ɨsɨ yoosi ya Mísiri na Kanáani ɨkava na njala ya imalo ˆngʼeene ɨjáa yareeta uturikiri mʉkʉʉlʉ. Chóorya kɨkavasɨrɨra vala baaba wiitʉ.
11 Sobreveio então uma fome a todo o Egito e Canaã, e grande tribulação; e nossos pais não achavam alimentos.
12 Yaakúupu ˆakateere Mísiri kwatɨɨte viryo, akavatʉma vaana vaachwe, noo kʉsea, vala baaba wiitʉ vadome. Ʉlo noo lʉjáa lwa ncholo voovo kʉtamanya na ʉko.
12 Mas tendo ouvido Jacó que no Egito havia trigo, enviou ali nossos pais pela primeira vez.
13 ˆVakatamanye lwa kavɨrɨ, Yooséefu akiilʉʉsa kwa vaanaavo, novo vakataangɨkana kwa Faráao mʉtemi wa Mísiri mweeneevyo.
13 E na segunda vez deu-se José a conhecer a seus irmãos, e a sua linhagem tornou-se manifesta a Faraó.
14 Yooséefu akatʉma mʉlomo kwa taáta waavo Yaakúupu, adome na Mísiri hamwɨ na nyuumba yaachwe yoosi, novo nɨ vaantʉ makumi mufungatɨ na vasaano (75) vajáa.
14 Então José mandou chamar a seu pai Jacó, e a toda a sua parentela-setenta e cinco almas.
15 Aho, Yaakúupu akatamanya na Mísiri, akawularɨra kʉʉko, baa na vala baaba wiitʉ vakawularɨra kʉʉko.
15 Jacó, pois, desceu ao Egito, onde morreu, ele e nossos pais;
16 Mɨvɨrɨ yaavo ɨkareetwa fʉʉrʉ Shekéemu, ɨkataahwa mbiríírii ˆngʼeene Aburaháamu ajáa awʉla na mpía fuma kwa vaana va Hamóori.
16 e foram transportados para Siquém e depositados na sepultura que Abraão comprara por certo preço em prata aos filhos de Emor, em Siquém.
17 Mpɨɨndɨ ˆjikasengerere ja kʉra kwiichuunga Mʉlʉʉngʉ ˆajáa iichuunga kwa Aburaháamu, mbyaala ya vala baaba wiitʉ ɨjáa yoongereriwa, vakava foo mʉnʉmʉʉnʉ ʉko Mísiri.
17 Enquanto se aproximava o tempo da promessa que Deus tinha feito a Abraão, o povo crescia e se multiplicava no Egito;
18 Maa reerʉ, mʉtemi wɨɨngɨ akaanda temerera ɨsɨ ya Mísiri, ʉwo sɨ ajáa amányire kɨɨntʉ chochoosi cha Yooséefu tʉkʉ.
18 até que se levantou ali outro rei, que não tinha conhecido José.
19 Ʉwo mʉtemi akaanda kʉvaturikirya vala baaba wiitʉ, fʉʉrʉ akavadoomererya vandoofweita vasinga vaduudi sa vakwye.
19 Usando esse de astúcia contra a nossa raça, maltratou a nossos pais, ao ponto de fazê-los enjeitar seus filhos, para que não vivessem.
20 Mpɨɨndɨ ɨyo, Mʉ́sa ajáa avyaalwa. Mʉ́sa nɨ musinga ˆabooha maatʉkʉ vii ajáa mbere ya Mʉlʉʉngʉ. Akarerwa kaayii kwa taáta waavo kwa myeeri ɨtatʉ.
20 Nesse tempo nasceu Moisés, e era mui formoso, e foi criado três meses em casa de seu pai.
21 Maa kaa, ˆvakasiindwe kumuvisa, vakɨɨta koomʉfweita luujii na muhíínja wa Faráao akamʉshaana, maa akamʉsʉmʉla, akaanda mʉrera ja mwaana waachwe.
21 Sendo ele enjeitado, a filha de Faraó o recolheu e o criou como seu próprio filho.
22 Mʉ́sa akakiindiwa masáare yoosi ya tooti ja Vamísiri, akava nkabaako kwa masáare na mɨrɨmo yaachwe.
22 Assim Moisés foi instruído em toda a sabedoria dos egípcios, e era poderoso em palavras e obras.
23 Mʉ́sa ˆakafikye myaaka makumi yanɨ (40), akapata mpɨɨma yo koovalaanga Viisiraéeli viivaachwe.
23 Ora, quando ele completou quarenta anos, veio-lhe ao coração visitar seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Ʉko akamʉshaana Mwiisiraéeli ʉmwɨ yooturikiriwa vyavɨɨha nɨ Mʉmísiri, akadoma noo mʉlamurirya, akamʉʉlaa ʉwo Mʉmísiri.
24 E vendo um deles sofrer injustamente, defendeu-o, e vingou o oprimido, matando o egípcio.
25 Mʉ́sa ajáa iisea, Viisiraéeli viivaachwe taanga varɨ Mʉlʉʉngʉ valamurirya arɨ ko tweera yeeye, baa jeyyo vandʉʉ vaachwe sɨ vataanga ayo tʉkʉ.
25 Cuidava que seus irmãos entenderiam que por mão dele Deus lhes havia de dar a liberdade; mas eles não entenderam.
26 Lomʉtóondo yaachwe akavoona Viisiraéeli vavɨrɨ vookiivaa, akaanda valamʉla yoosea, ‘Arumi, nyuunyu mʉrɨ vaantʉ va mʉʉntʉ ʉmwɨ! Sa che mookiitamikya?’
26 No dia seguinte apareceu-lhes quando brigavam, e quis levá-los à paz, dizendo: Homens, sois irmãos; por que vos maltratais um ao outro?
27 Maa kaa, ʉra ˆamuturikiryáa mwiiwaachwe akamʉkʉndʉla Mʉ́sa na ivarwii kʉnʉ yoomʉsea, ‘Nɨ ani akuvíikire ʉve mʉtemereri wiitʉ na mʉlamuli wiitʉ?
27 Mas o que fazia injustiça ao seu próximo o repeliu, dizendo: Quem te constituiu senhor e juiz sobre nós?
28 Nɨ saaka wiise wʉʉnjʉlae ja ˆvyeene ʉmʉʉlairé ʉra Mʉmísiri niijo wʉʉ?’
28 Acaso queres tu matar-me como ontem mataste o egípcio?
29 Mʉ́sa ˆakateere ayo, akatɨɨja na ɨsɨ ya Midiáani, akɨɨta kiikala ʉko ja mʉyeni. Ʉko, akava na vaana vavɨrɨ va kɨɨntʉ kɨlʉme.
29 A esta palavra fugiu Moisés, e tornou-se peregrino na terra de Madiã, onde gerou dois filhos.
30 Myaaka makumi yanɨ (40) ˆɨkalooke, murimʉ mʉʉja ʉkamʉfʉmɨra Mʉ́sa ituundwii ˆrookorera mooto, ʉko ɨsɨ ya ibaláángwii heehi na Lʉʉlʉ lwa Sináai.
30 E passados mais quarenta anos, apareceu-lhe um anjo no deserto do monte Sinai, numa chama de fogo no meio de uma sarça.
31 Mʉ́sa akahwaalala maatʉkʉ vii koona ɨro isáare, akaseesa na heehi sa alaange neeja. Hahara akateera sawúti ya Ijʉva yoomʉsea,
31 Moisés, vendo isto, admirou-se da visão; e, aproximando-se ele para observar, soou a voz do Senhor:
32 ‘Nɨɨnɨ ndɨrɨ Mʉlʉʉngʉ wa vala baaba waanyu, Aburaháamu, Isaka, na Yaakúupu.’ ˆAkateere ayo, akaanda tetema, akoofa baa kʉlaanga.
32 Eu sou o deus de teus pais, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó. E Moisés ficou trêmulo e não ousava olhar.
33 Hara Ijʉva akamʉsea, ‘Fumya mirunkumo majewii yaako, aha haantʉ ˆwiímire nɨ haantʉ haaja.
33 Disse-lhe então o Senhor: Tira as alparcas dos teus pés, porque o lugar em que estás é terra santa.
34 Nɨɨnɨ nɨɨ́ne viintʉ vaantʉ vaanɨ ˆvootʉrɨkɨra ʉko ɨsɨ ya Mísiri, natéɨɨre kɨrɨro chaavo, nakíimire nɨvalamurirye fuma utúmwii. Haaha nɨkʉtʉme ʉdome na ʉko Mísiri.’
34 Vi, com efeito, a aflição do meu povo no Egito, ouvi os seus gemidos, e desci para livrá-lo. Agora pois vem, e enviar-te-ei ao Egito.
35 Ʉhʉ Mʉ́sa noo yeeye ʉʼʉra vala baaba wiitʉ ˆvajáa vamusiita voosea, ‘Nɨ ani ˆakuvíikire ʉve mʉtemereri wiitʉ na mʉlamuli wiitʉ?’ Kwa njɨra ya ʉra murimʉ mʉʉja ˆmweene wamʉfʉmɨra hara ituundwii ˆrakoreráa mooto, Mʉlʉʉngʉ amʉtʉma ave mʉtemereri waavo na mʉlamuriri waavo.
35 A este Moisés que eles haviam repelido, dizendo: Quem te constituiu senhor e juiz? a este enviou Deus como senhor e libertador, pela mão do anjo que lhe aparecera na sarça.
36 Yeeye noo avalongoola vaantʉ va Isiraéeli fuma Mísiri kwa isháara na viintʉ ˆvihwáalaryaa ʉko Mísiri, mayiyii ya Sháamu, na ɨsɨ ya ibaláángʉ kwa myaaka makumi yanɨ (40).
36 Foi este que os conduziu para fora, fazendo prodígios e sinais na terra do Egito, e no Mar Vermelho, e no deserto por quarenta anos.
37 Ʉhʉ Mʉ́sa noo ˆmweene avawyɨɨra Viisiraéeli yoosea, ‘Fuma kʉrɨ lʉkolo lwaanyu Mʉlʉʉngʉ vasaawʉrɨra arɨ mʉláali na mʉtwe fuma kʉrɨ vaanaanyu ˆiifwɨ́ɨne na nɨɨnɨ.’
37 Este é o Moisés que disse aos filhos de Israel: Deus vos suscitará dentre vossos irmãos um profeta como eu.
38 Yeeye noo ajáa hamwɨ na Viisiraéeli ʉko ɨsɨ ya ibaláángwii. Murimʉ mʉʉja alʉʉsa ne na vala baaba wiitʉ ʉko Luulwii lwa Sináai, akahokera masáare ya nkaasʉ sa atʉheere suusu.
38 Este é o que esteve na congregação no deserto, com o anjo que lhe falava no monte Sinai, e com nossos pais, o qual recebeu palavras de vida para vo-las dar;
39 Kɨrɨ vyoova jeyyo, vala baaba wiitʉ vajáa vamusiita Mʉ́sa vakamʉvɨɨka ivarwii, vakoona mpɨɨma mitimii yaavo vahɨndʉke na Mísiri.
39 ao qual os nossos pais não quiseram obedecer, antes o rejeitaram, e em seus corações voltaram ao Egito,
40 Mʉ́sa ˆakachereve kʉhɨndʉka fuma luulwii, vakamʉsea Harúuni mwaanaavo, ‘Tʉtengenesherye kɨdabalaíyo ˆcheene kɨrɨ tʉlongoola njirii, sa Mʉ́sa ˆatʉlongoola fuma ʉko Mísiri sɨ tootaanga ˆcheene alʉ́mɨɨne nocho tʉkʉ!’
40 dizendo a Arão: Faze-nos deuses que vão adiante de nós; porque a esse Moisés que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu.
41 Sikʉ ijo, Viisiraéeli vakatengenesha kɨdabalaíyo ˆchiifwɨ́ɨne na ndama ya ngʼoombe. Baa neembe kɨjáa nɨ kɨɨntʉ cho tengenesha na mɨkono yaavo, voovo vakakɨtoorera mpóryo jo chɨmɨka na vakakɨbweeyyira ngovi.
41 Fizeram, pois, naqueles dias o bezerro, e ofereceram sacrifício ao ídolo, e se alegravam nas obras das suas mãos.
42 Aho, Mʉlʉʉngʉ akaleyya miiso na kwɨɨngɨ, akavareka viinamɨre mwaasʉ, mweeri na nyényeeri. Ja ˆvyeene yaandɨkwa kɨtáabwii cha valáali na mʉtwe,
42 Mas Deus se afastou, e os abandonou ao culto das hostes do céu, como está escrito no livro dos profetas: Porventura me oferecestes vítimas e sacrifícios por quarenta anos no deserto, ó casa de Israel?
43 Laangi mwaverekáa itibu ro kiinamɨra kɨdabalaíyo cha Molóoki,
43 Antes carregastes o tabernáculo de Moloque e a estrela do deus Renfã, figuras que vós fizestes para adorá-las. Desterrar-vos-ei pois, para além da Babilônia.
44 Kʉra ɨsɨ ya ibaláángwii, vala baaba wiitʉ vajáa vatɨɨte rɨra itibu ro kiinamɨra, ˆralaɨráa Mʉlʉʉngʉ novo arɨ. Ɨro rɨjáa ratengeneshiwa viviraviviira ja ˆvyeene Mʉlʉʉngʉ ajáa amoonekya Mʉ́sa.
44 Entre os nossos pais no deserto estava o tabernáculo do testemunho, como ordenara aquele que disse a Moisés que o fizesse segundo o modelo que tinha visto;
45 Vala baaba wiitʉ viiheereryáa mpɨɨndɨ Yooshʉ́a ˆavalongooláa. Novo ˆvakɨɨsʉmʉle ɨra ɨsɨ fuma kwa vaantʉ va ɨsɨ ijo, Mʉlʉʉngʉ ˆakavakibirye mbere yaavo, vakarɨreeta na ʉko. Ɨro itibu rɨkava rɨmwaarɨ fʉʉrʉ mpɨɨndɨ ja mʉtemi Daúdi.
45 o qual nossos pais, tendo-o por sua vez recebido, o levaram sob a direção de Josué, quando entraram na posse da terra das nações que Deus expulsou da presença dos nossos pais, até os dias de Davi,
46 Daúdi ajáa apata wʉʉja mbere ya Ijʉva, akamʉloomba yoosea, ‘Ee Ijʉva, Mʉlʉʉngʉ wa Yaakúupu nooloomba nɨkʉjeengere Kaaya Njija.’
46 que achou graça diante de Deus, e pediu que lhe fosse dado achar habitação para o Deus de Jacó.
47 Maa kaa, ʉra ˆajeenga ɨyo Kaaya Njija nɨ mʉtemi Solomóoni.
47 Entretanto foi Salomão quem lhe edificou uma casa;
48 Baa neembe nɨ jeyyo, yeeye ˆArɨ Mweerimweeri sɨ iíkalaa nyuumbii ˆngʼeene yajeengwa nɨ vaantʉ tʉkʉ. Ja ˆvyeene mʉláali na mʉtwe alʉʉsa,
48 mas o Altíssimo não habita em templos feitos por mãos de homens, como diz o profeta:
49 ‘Ijʉva alʉʉsa, “Kurumu nɨ ichuumbi raanɨ ra kɨtemi,
49 O céu é meu trono, e a terra o escabelo dos meus pés. Que casa me edificareis, diz o Senhor, ou qual o lugar do meu repouso?
50 Eri, ivyo vyoosi sɨ nɨɨnɨ navyʉʉmba tʉkʉ wʉʉ?”’”
50 Não fez, porventura, a minha mão todas estas coisas?
51 Sitefáani akavasea, “Eri, nyuunyu ˆmwahiingya nkiingo! Mɨtɨma yaanyu na matu yaanyu sɨ yanatwaalwa kɨbawii tʉkʉ. Sikʉ joosi nyuunyu mʉndoomʉkɨtɨra Mʉtɨma Mʉʉja ja ˆvyeene vala baaba waanyu vabweeyya.
51 Homens de dura cerviz, e incircuncisos de coração e ouvido, vós sempre resistis ao Espírito Santo; como o fizeram os vossos pais, assim também vós.
52 Eri, kwatɨɨte mʉláali na mʉtwe ˆmweene vala baaba waanyu sɨ vamuturikirya wʉʉ? Laangi, vavʉʉláa valáali na mʉtwe ˆvalʉʉsa kʉʉja kwa Yéesu Mʉwoloki! Na ʉwo noo nyuunyu ˆmwamʉtwaala na kwa vavɨ mʉkamʉʉlaa.
52 A qual dos profetas não perseguiram vossos pais? Até mataram os que dantes anunciaram a vinda do Justo, do qual vós agora vos tornastes traidores e homicidas,
53 Nyuunyu mwahokera Miiro ya Mʉlʉʉngʉ kwa njɨra ya murimʉ mʉʉja, maa kaa, mʉkasiita kwɨɨteera.”
53 vós, que recebestes a lei por ordenação dos anjos, e não a guardastes.
54 Vara vakʉ́ʉ́lʉ va Vayahúudi ˆvakateere ayo masáare ya Sitefáani, maa vakakalala maatʉkʉ vii kʉnʉ viilúmire mayeo.
54 Ouvindo eles isto, enfureciam-se em seus corações, e rangiam os dentes contra Estêvão.
55 Maa kaa, Mʉtɨma Mʉʉja akamʉheera ngururu Sitefáani, akalaanga kurumwii, akoona nkongojima ya Mʉlʉʉngʉ na Yéesu iímire mʉkono wa kʉlʉme wa Mʉlʉʉngʉ.
55 Mas ele, cheio do Espírito Santo, fitando os olhos no céu, viu a glória de Deus, e Jesus em pé à direita de Deus,
56 Hara akavasea, “Laangi! Nɨɨ́ne kurumu kwayúurikire na Mwaana wa Mʉʉntʉ iímire mʉkono wa kʉlʉme wa Mʉlʉʉngʉ!”
56 e disse: Eis que vejo os céus abertos, e o Filho do homem em pé à direita de Deus.
57 Hahara vakʉ́ʉ́lʉ va Vayahúudi vakasiita kʉmʉteerera, vakatʉʉnɨka matu yaavo kʉnʉ vootʉla isóso, maa voosi vakamʉkɨɨmɨrɨra Sitefáani hamwɨ.
57 Então eles gritaram com grande voz, taparam os ouvidos, e arremeteram unânimes contra ele
58 Hara, vakamufumya na mbarɨmbarɨ ya múuji, maa vakaanda mʉvaa na mawye. Mashahíidi vajáa vafumya nyweénda jaavo, maa vakajivɨɨka mawulwii ya mʉtavana ʉmwɨ ˆaséwaa Saúli ajilaange.
58 e, lançando-o fora da cidade, o apedrejavam. E as testemunhas depuseram as suas vestes aos pés de um mancebo chamado Saulo.
59 Mpɨɨndɨ ˆvamʉváa Sitefáani na mawye, yeeye amʉloombáa Mʉlʉʉngʉ yoosea, “Yéesu Mweenevyoosi, hokera mʉtɨma waanɨ!”
59 Apedrejavam, pois, a Estêvão que orando, dizia: Senhor Jesus, recebe o meu espírito.
60 Aho, akachwaama ɨsɨ, akarɨra vikʉlʉkʉʉlʉ yoosea, “Mweenevyoosi, karɨ ʉvalamʉrɨre sa ʉvɨ ʉhʉ tʉkʉ.” ˆAkalʉʉse jeyyo, mʉtɨma waachwe ʉkareka mʉvɨrɨ.
60 E pondo-se de joelhos, clamou com grande voz: Senhor, não lhes imputes este pecado. Tendo dito isto, adormeceu. E Saulo consentia na sua morte.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.