Lucas 9
Lacandon NT (LAC_TBL) vs VC
1 Jesús caj u much'quintaj u camsʌwinicob caj u jʌsaj u muc' ti'ob quir u joc'sicob quisin, quir u jawsic u yajirir xan.
1 Reunindo Jesus os doze apóstolos, deu-lhes poder e autoridade sobre todos os demônios, e para curar enfermidades.
2 Jesús caj u tuchi'taj u camsʌwinicob quir u tsec'ticob tu cu bin u reyintejob C'uj quir u jawsic u yajirir.
2 Enviou-os a pregar o Reino de Deus e a curar os enfermos.
3 Caj ya'araj Jesús: ―Mʌ' ja ch'iquex ba' tu ca binex. Mʌ' ja ch'iquex a xonte'. Mʌ' ja ch'iquex chim. Mʌ' ja ch'iquex a woch. Mʌ' ja ch'iquex taq'uin. Chen turirir' a noc' a ch'iquex.
3 Disse-lhes: Não leveis coisa alguma para o caminho, nem bordão, nem mochila, nem pão, nem dinheiro, nem tenhais duas túnicas.
4 A mac a cu yʌn acsiquechex ti' ca yʌn p'atʌrexe' hasta a ca' binex.
4 Em qualquer casa em que entrardes, ficai ali até que deixeis aquela localidade.
5 Cax a ba' cajar mʌ' u yacsiquechex ca' bin xiquechex, toc pustex u noy ru'um ich u cajar soc yerob c'as caj u betajob quire' mʌ' tu c'ʌmajob u t'ʌn C'uj.
5 Onde ninguém vos receber, deixai aquela cidade e em testemunho contra eles sacudi a poeira dos vossos pés.
6 Caj ruc'ob u camsʌwinicob Jesús caj binob ich tu cotor u cajarob caj u tsec'tajob u jach tsoyir u t'ʌn C'uj. Baxuc caj u jawsajob u yajir mac tu cu binob.
6 Partiram, pois, e percorriam as aldeias, pregando o Evangelho e fazendo curas por toda parte.
7 Caj yubaj gobernador Herodes tu cotor ba' cu betic Jesús yejer u camsʌwinicob quire' caj u cay tucric Herodes. Mʌ' ja wirej, yʌn mac caj u ya'arajo': “Juan wʌc'ʌs ric' ich u quimrir. Rajen cu betic aro'.”
7 O tetrarca Herodes ouviu falar de tudo o que Jesus fazia e ficou perplexo. Uns diziam: É João que ressurgiu dos mortos; outros: É Elias que apareceu;
8 Caj u yuba ya'ara' Herodes ten mac: “Raji' Elías urij, rajen tan u betic aro'.” Chen u jer mac caj ya'araj: “Wʌc'ʌs riq'uij turiri' yʌjtseq'uir u t'ʌn C'uj, rajen cu betic aro'.”
8 e ainda outros: É um dos antigos profetas que ressuscitou.
9 Caj ya'araj Herodes: ―Quire' caj in tuchi'taj ch'ʌcbir u car Juan, rajen aro' mʌ' Juan. A mac a quin wu'yic ya'are' cu betic aro'? In c'at in wirej ―quij. Caj u cʌxtaj bic tabar cu bin yiric.
9 Mas Herodes dizia: Eu degolei João. Quem é, pois, este, de quem ouço tais coisas? E procurava ocasião de vê-lo.
10 Caj urob u camsʌwinicob Jesús a tuchi'ta'b ca'ch caj u tsicbʌtajob ba' caj u betajob tu tu tsec'tajob u t'ʌn. Caj payob ten Jesús soc u binob tu junanob yejer Jesús. Caj payob u ber ten Jesús quir u binob ich u cajar Betsaida.
10 Os apóstolos, ao voltarem, contaram a Jesus tudo o que haviam feito. Tomando-os ele consigo à parte, dirigiu-se a um lugar deserto para o lado de Betsaida.
11 Caj yubaj a pimo' tan u bin Jesús caj binob tu pach Jesús, caj u cha'a u tarob a pimo' caj tsec'ta'b ti'ob tu cu bin u reyintejob C'uj. Caj u jawsaj a mac yʌn u yajire'.
11 Logo que a multidão o soube, o foi seguindo; Jesus recebeu-os e falava-lhes do Reino de Deus. Restabelecia também a saúde dos doentes.
12 Tabar u bin q'uin, caj tarob a doce u camsʌwinicob Jesús. Caj ya'arob: ―Arej u bin a pimo' quir u cʌxticob quir u wenʌnob, quir u cʌxticob yoch xan. Quire' a tera' mʌna' mac.
12 Ora, o dia começava a declinar e os Doze foram dizer-lhe: Despede as turbas, para que vão pelas aldeias e sítios da vizinhança e procurem alimento e hospedagem, porque aqui estamos num lugar deserto.
13 Caj ara'b ten Jesús: ―Bʌ' wir cu binob, techex ts'ajex yo'ochob soc mʌ' u binob. Caj ya'arob: ―Mʌna' to'onex chen yʌn cinco ij coch pan yejer ca'tur cʌy. Arej ic bin ic mʌnej yoch quir ic jansicob.
13 Jesus replicou-lhes: Dai-lhes vós mesmos de comer. Retrucaram eles: Não temos mais do que cinco pães e dois peixes, a menos que nós mesmos vamos e compremos mantimentos para todo este povo.
14 Jaj ixtʌco yʌn cinco mil xib. Jesús caj ya'araj ti' u camsʌwinicob: ―Arej u rʌc cutarob jun much' curicob cincuenta soc u rʌc jujuntur cincuenta cu cutarob.
14 {Pois eram quase cinco mil homens.} Jesus disse aos discípulos: Mandai-os sentar, divididos em grupos de cinqüenta.
15 Baxuc caj u rʌc betajob u camsʌwinicob caj rʌc curajob a pimo'.
15 Assim o fizeram e todos se assentaram.
16 Jesús caj u chucaj a cinco pan yejer dos cʌy caj u nacsaj u wich ca'anan. Caj u ya'araj ti' C'uj: ―Bayo' C'uj. Caj ts'oc u t'ʌnic caj u xat'aj pan caj u ts'aj ti' u camsʌwinicob caj u jʌsejob ti' a pimo'. Baxuc yejer cʌy.
16 Então Jesus tomou os cinco pães e os dois peixes, levantou os olhos ao céu, abençoou-os, partiu-os e deu-os a seus discípulos, para que os servissem ao povo.
17 Rʌc janob qui' nachʌjob. Caj ts'oc u janʌnob caj u marob u xet'er yoch pan yejer cʌy. Caj chupij doce xac u xet'er yoch pan yejer cʌy.
17 E todos comeram e ficaram fartos. Do que sobrou recolheram ainda doze cestos de pedaços.
18 Quire' ti' yʌn tu junan tu cu t'ʌnic C'uj Jesús, quire' caj u p'ʌtaj a pimo'. Chen ti' yʌn yejer u camsʌwinicob. Jesús caj u c'ataj ti' u camsʌwinicob: ―Bic u yaquenob a pimo'?
18 Num dia em que ele estava a orar a sós com os discípulos, perguntou-lhes: Quem dizem que eu sou?
19 Caj u nuncajob caj ya'araj: ―Juanech, bin, a cu yacsic ja' tu jo'r mac. U jerob cu yaquech Elíasech, bin, chen u jerob u ca' aric yʌjtseq'uirech u t'ʌn C'uj uch, bin, ca' riq'uech, bin.
19 Responderam-lhe: Uns dizem que és João Batista; outros, Elias; outros pensam que ressuscitou algum dos antigos profetas.
20 Caj u c'ataj ti'ob: ―A techexe' bic tabar a waquenex? Pedro, caj u nuncaj, caj ya'araj: ―Cristojech a caj u tuchi'tech C'uj.
20 Perguntou-lhes, então: E vós, quem dizeis que eu sou? Pedro respondeu: O Cristo de Deus.
21 Caj u qui' ma'quintaj ti' u camsʌwinicob: ―Mʌ' a yʌn bin a wa'arex ti' mʌna' mac wa Cristojen.
21 Ordenou-lhes energicamente que não o dissessem a ninguém.
22 Caj ara'b ti'ob ten Jesús: ―A teno' baxuquenechexo' tu tuchi'ten C'uj, jach yaj quin bin muc'yajnʌquen. Cu bin u xunp'ʌtiquenob u jach ts'urirob u cajar u winiquirob judío yejer u jach ts'urirob sacerdote yejer yʌjcamsʌyʌjirob u t'ʌn Moisés. Bin u quinsenob chen ca' bin tac mʌna' u nup u q'uinin C'uj cu bin u ric'siquen.
22 Ele acrescentou: É necessário que o Filho do Homem padeça muitas coisas, seja rejeitado pelos anciãos, pelos príncipes dos sacerdotes e pelos escribas. É necessário que seja levado à morte e que ressuscite ao terceiro dia.
23 Pachir caj ya'araj ti' tu cotor mac: ―Wa mac u c'at u tar tin pach soc u cʌnic in t'ʌn. Arej u p'ʌtej a ba' cu pachtic tu yor tu cotor u nonobʌjiri' soc u betic a ba' u c'at C'uj. Rajra' yʌn u tar tin pach cax wa quimij ich cruz.
23 Em seguida, dirigiu-se a todos: Se alguém quer vir após mim, renegue-se a si mesmo, tome cada dia a sua cruz e siga-me.
24 A mac a cu tucric ti' u nonobʌjiri' ti' toy cuxa'an cu bin u satar a ba' jach manan co'oj. Cu bin u satar u cuxtar munt q'uin. Chen a mac a u c'at u quimin ti' ten cu bin u c'ʌmic a ba' jach manan co'oj, cu bin u c'ʌmic u cuxtar munt q'uin.
24 Porque, quem quiser salvar a sua vida, perdê-la-á; mas quem sacrificar a sua vida por amor de mim, salvá-la-á.
25 Mʌ' u joc'ar tu tsoyir cax cu ts'urintic tu cotor ba' ich yoc'ocab wa cu satʌr u pixam. Quire' je' u bo'otic u bo'orir u si'pir.
25 Pois que aproveita ao homem ganhar o mundo inteiro, se vem a perder-se a si mesmo e se causa a sua própria ruína?
26 Wa mac cu ch'ic suraquir ti' ten yejer a ba' quin tsec'tic, baxuc a ba' quin camsic. Baxuc ten, ca' bin in ch'a'aj suraquir ti' quire' a teno' baxuquenechexo'. Quin bin in ch'a'aj suraquir ti' ca' bin taquen ich u sasirir C'uj in Tet yejer u muc' u yʌjmasirob u t'ʌn C'uj.
26 Se alguém se envergonhar de mim e das minhas palavras, também o Filho do Homem se envergonhará dele, quando vier na sua glória, na glória de seu Pai e dos santos anjos.
27 Chen jach taj quin wac techex. Chʌc yʌn jun yarob mac a tera' mʌ' ju bin quimin hasta cu yiric bic C'uj cu bin u reyinticob.
27 Em verdade vos digo: dos que aqui se acham, alguns há que não morrerão, até que vejam o Reino de Deus.
28 Caj man turi' semana caj ts'oc u camsic a ra' t'ʌno' ti' u camsʌwinicob. Jesús caj naquij ich jo'r wits quir u t'ʌnic C'uj. Yet binacob Pedro yejer Jacobo yejer Juan, quire' payob ten Jesús.
28 Passados uns oitos dias, Jesus tomou consigo Pedro, Tiago e João, e subiu ao monte para orar.
29 Jesús caj u t'ʌnaj C'uj caj waysa'b u wich caj way u noc' sʌc, jach sʌc t'ina'an.
29 Enquanto orava, transformou-se o seu rosto e as suas vestes tornaram-se resplandecentes de brancura.
30 Ray u q'uinin caj c'uchob ixba' Moisés yejer ixba' Elías. Caj c'uchob ich Jesús.
30 E eis que falavam com ele dois personagens: eram Moisés e Elias,
31 Caj u tsicbanʌjob yejer Jesús bic tabar u quimin Jesús soc u nupsic u t'ʌn C'uj ca' bin quimic ich u cajar Jerusalén. U sasirir C'uj bʌcrista'bob.
31 que apareceram envoltos em glória, e falavam da morte dele, que se havia de cumprir em Jerusalém.
32 A Pedrojo' yejer u yet camsʌwinicob jach p'encʌch tar u wenʌnob caj ajob caj yirob u wayʌr Jesús. Baxuc ti' yʌnob ca'tur xib ich yicnʌn Jesús.
32 Entretanto, Pedro e seus companheiros tinham-se deixado vencer pelo sono; ao despertarem, viram a glória de Jesus e os dois personagens em sua companhia.
33 Quire' tan u binob nanach ixba' Moisés yejer ixba' Elías, Pedro caj ya'araj ti' Jesús: ―In wʌjcamsʌyʌjirech ―quij―. Jach tsoy ti' yʌno'on tera'. Are ca' in c'ʌxejob pʌser. Turi' ti' tech. Turi' ti' ixba' Moisés. Turi' ti' ixba' Elías. Caj ya'araj aro' quire' mʌ' tu qui' tucraj a ba' caj u ya'araj.
33 Quando estes se apartaram de Jesus, Pedro disse: Mestre, é bom estarmos aqui. Podemos levantar três tendas: uma para ti, outra para Moisés e outra para Elias!... Ele não sabia o que dizia.
34 Ti' toy u tsicbar Pedro caj tari turiri' u muyarir caj jaq'uij yorob u camsʌwinicob caj ts'oc u binob ixba' Moisés yejer ixba' Elías ich u muyarir.
34 Enquanto ainda assim falava, veio uma nuvem e encobriu-os com a sua sombra; e os discípulos, vendo-os desaparecer na nuvem, tiveram um grande pavor.
35 Caj yubob u t'ʌn C'uj ich u muyarir. Caj yubob ya'ara' ti'ob: ―A je'ra' in jach parar a mac in jach yaj. Ca' u'yex a ba' cu camsiquechex.
35 Então da nuvem saiu uma voz: Este é o meu Filho muito amado; ouvi-o!
36 Caj ts'oc u yubicob u t'ʌn tu ca' irob Jesús tu junan mʌna' mac ti' yʌn. A mʌna' u nup u camsʌwinicob a ba' caj u yirob tu cotor aro' tu mʌcob u chi' mʌ' tu ya'arajob ti' mac a ba' caj u yirob.
36 E, enquanto ainda ressoava esta voz, achou-se Jesus sozinho. Os discípulos calaram-se e a ninguém disseram naqueles dias coisa alguma do que tinham visto.
37 Caj sasij, caj ts'oc u yemanob ich u jo'r wits Jesús yejerob a mʌna' u nupo'. Caj tar a pimo' quir u nup'icob Jesús.
37 No dia seguinte, descendo eles do monte, veio ao encontro de Jesus uma grande multidão.
38 Ti' yʌn mac turi' ich a pimo' caj u puraj u t'ʌn ti' Jesús: ―In wʌjcamsʌyʌjirech quin chich c'atic tech ca' a chan yamten ti' in parar quire' turi' ten.
38 Eis que um homem exclamou do meio da multidão: Mestre, rogo-te que olhes para meu filho, pois é o único que tenho.
39 Ca' bin chucuc ten quisin in chan parar. Cu sepquintic yawʌt, cu yʌn satʌr yor hasta cu yom u chi'. Ca' bin p'atʌc ten u quisinin in parar cu jach ts'abʌr u muc'yaj ten quisin hasta mʌna' yor.
39 Um espírito se apodera dele e subitamente dá gritos, lança-o por terra, agita-o com violência, fá-lo espumar e só o larga depois de o deixar todo ofegante.
40 A xibo' caj u ya'araj: ―Caj in chich araj ti'ob a camsʌwinicob ca' u joc'sejob u quisinin chen mʌ' c'ucha'an yorob u joc'sicob.
40 Pedi a teus discípulos que o expelissem, mas não o puderam fazer.
41 Jesús caj u nuncaj ti': ―A techexo' a mac cuxa'an u q'uinin baje'rer. Biquinin mʌ' a wacsmʌnex ta wor ti' C'uj? Biquinin jach chichex a jo'r? Ya'ab u q'uinin ti' yʌnen tera' mʌ' toy a wacsejex ta wor. A ber ca' bin a wacsex ta wor ten. Jesús caj u t'ʌnaj a xibo': ―Toc pʌyej a parar a te'ra'.
41 Respondeu Jesus: Ó geração incrédula e perversa, até quando estarei convosco e vos aturarei? Traze cá teu filho.
42 Tabar u nats'ʌr ich Jesús a quisino' caj rubsaj ich ru'um. Caj satij yor ten quisin. Chen Jesús caj u q'ueyaj u quisinin. A baywo' caj joc' u quisinin. Caj ts'oc u joc'ar u quisin caj jawij, Jesús caj u sutaj ti' u tet.
42 E quando ele ia chegando, o demônio lançou-o por terra e agitou-o violentamente. Mas Jesus intimou o espírito imundo, curou o menino e o restituiu a seu pai.
43 Jach jaq'uij yorob a pimo' quire' caj yirajob carem u beyaj C'uj. Jesús cu ca' aric bin in ca' quimin (Mt. 17.22‑23; Mr. 9.30‑32) Ti' toy jac'a'an yorob a pimo' ti' u carem beyaj Jesús.
43 Todos ficaram pasmados ante a grandeza de Deus. Como todos se admirassem de tudo o que Jesus fazia, disse ele a seus discípulos:
44 Caj ya'araj Jesús ti' u camsʌwinicob: ―Qui' uyex a je'ra' a ba' quin camsiquechex baje'rer. Mʌ' ju yʌn tubur techex. Quire' bin u ca'ob u c'ubirenob a teno' ti' a mac a cu p'actiquenob a teno' bayxuquenechexo'.
44 Gravai nos vossos corações estas palavras: O Filho do Homem há de ser entregue às mãos dos homens!
45 U camsʌwinicob mʌ' ju najtajob a ba' ara'b ti'ob ten Jesús. Mʌ' ju najtajob quire' mʌ' toc ara'b ten Jesús ti'ob a ba' u c'at ya'aric. Quire' suracob quir u c'aticob a ba' ara'b ti'ob sam.
45 Eles, porém, não entendiam esta palavra e era-lhes obscura, de modo que não alcançaram o seu sentido; e tinham medo de lhe perguntar a este respeito.
46 U camsʌwinicob quet u pacran acob soc yerob mac jach no'jo' ich u yet camsʌwinicob.
46 Veio-lhes então o pensamento de qual deles seria o maior.
47 Jesús caj u najtaj a ba' cu tucricob tu yorob rajen caj u pʌyaj chichan quir u ch'iquintic yicnʌn.
47 Penetrando Jesus nos pensamentos de seus corações, tomou um menino, colocou-o junto de si e disse-lhes:
48 Jesús caj u ya'araj ti' u camsʌwinicob: ―Wa tsoy ca betiquex ti' a je' chichana' cax ti' u jer xan quire' ca yajquintiquen. Tsoy ca betiquex ten xan. Baxuc tsoy caj a betex ti' C'uj a mac caj u tuchi'tajen. A mac a cu tucric ich u wʌc'ʌs bʌjiri': “Mʌ' no'jen a teno'”, raji'o' toc no'j ʌcʌtan tu wich C'uj.
48 Todo o que recebe este menino em meu nome, a mim é que recebe; e quem recebe a mim, recebe aquele que me enviou; pois quem dentre vós for o menor, esse será grande.
49 Caj ya'araj Juan: ―In wʌjcamsʌyʌjirech, tij quiraj turi' mac caj u joc'saj quisin ca'ch. Caj u t'ʌnaj a c'aba'. Tij caraj ti': “Tsire'ej” quire' mʌ' u sayʌr ta pach quir u cʌnic a t'ʌn. An ten bic to'on quic sayʌr ta pach.
49 João tomou a palavra e disse: Mestre, vimos um homem que expelia demônios em teu nome, e nós lho proibimos, porque não é dos nossos.
50 Caj ya'araj Jesús: ―Tsire'ej, cax mʌ' ja wac ti' quire' a mac a mʌ' u p'actic to'on cu yamtico'on.
50 Mas Jesus lhe disse: Não lho proibais; porque, o que não é contra vós, é a vosso favor.
51 Tabar u c'uchur tu q'uinin u ca' payʌr Jesús ten C'uj ca' xic ich ca'anan. Jesús u c'at u jach bin ich u cajar Jerusalén. Ts'ajan yor tar u bin.
51 Aproximando-se o tempo em que Jesus devia ser arrebatado deste mundo, ele resolveu dirigir-se a Jerusalém.
52 Rajen caj u tuchi'taj mʌ' ya'abir mac soc pʌybejob cu binob. Robob caj binob caj c'uchob ich u cajar Samaria, caj u cʌxtajob mac quir u yacsa'rob wenʌnob.
52 Enviou diante de si mensageiros que, tendo partido, entraram em uma povoação dos samaritanos para lhe arranjar pousada.
53 Chen ich u cajar Samaria mʌ' u c'at yacsa'robi' quire' ti' cu binob ich u cajar Jerusalén, Jesús yejer u camsʌwinicob.
53 Mas não o receberam, por ele dar mostras de que ia para Jerusalém.
54 Caj wʌc'ʌs urob ich Jesús a tuchi'ta'bob. Quire' yubob mʌ' u yacsa'rob a Juano' yejer Jacobo quire' yubob mʌ' acsa'bobi' caj ya'arob ti' Jesús: ―Arej to'on in wʌjcamsayʌjirechob ca' tac u c'aq'uir ca'anan ca' rʌc erac ara' cajaro' an bic caj u betaj Elías uch, a cu tsec'tic u t'ʌn C'uj uch.
54 Vendo isto, Tiago e João disseram: Senhor, queres que mandemos que desça fogo do céu e os consuma?
55 Jesús caj u sut u bʌj quir u pʌctic a ca'tur u camsʌwinicob. Caj u q'ueyaj caj u ya'araj ti'ob: ―A techexo' mʌ' a werex mac ca ts'urintiquex.
55 Jesus voltou-se e repreendeu-os severamente. {Não sabeis de que espírito sois animados.
56 A teno' baxuquenechexo' mʌ' taren in ch'esic u cajar mac, taren in ta'quic tu cotor mac quire' tu tuchi'ten C'uj. Jeroj caj binob ich u jer cajar.
56 O Filho do Homem não veio para perder as vidas dos homens, mas para salvá-las.} Foram então para outra povoação.
57 Ti' toy cu binob ich u berir Jerusalén. Turi' mac caj u ya'araj ti' Jesús: ―Arej in tar ta pach cax tu ca bin.
57 Enquanto caminhavam, um homem lhe disse: Senhor, seguir-te-ei para onde quer que vás.
58 Caj u nuncaj Jesús caj u ya'araj: ―A boboch pec'o' yʌn u jor tu cu wenʌn baxuc a ch'ich'o' yʌn u c'ʌbir che' tu cu wenʌn. Chen a teno' mʌna' tu quin chatar in jesic in bʌj a teno', baxuquenechexo'.
58 Jesus replicou-lhe: As raposas têm covas e as aves do céu, ninhos, mas o Filho do Homem não tem onde reclinar a cabeça.
59 Jesús caj ya'araj ti' u jer mac: ―Cojen tin pach ―quij―, quir a cʌnic in t'ʌn. Chen caj ya'araj ti' a mac pay ten Jesús: ―Arej in p'atʌr ich yicnʌn in tet hasta cu quimin in tet, je' in tar ta pache'.
59 A outro disse: Segue-me. Mas ele pediu: Senhor, permite-me ir primeiro enterrar meu pai.
60 Jesús caj u nuncaj ti': ―A mac a irej a quimeno', raji'ob cu bin u muquicob u quimirir. Chen tech xen tsec'tej u jach tsoyir u t'ʌn C'uj tu cu bin u reyintejob C'uj.
60 Mas Jesus disse-lhe: Deixa que os mortos enterrem seus mortos; tu, porém, vai e anuncia o Reino de Deus.
61 Chen ti' yʌn u jer caj ara'b ti': ―A teno' je' in tar ta pache'. Ar in bin in c'atej ti' in bʌjob wa tsoy in tar ta pach.
61 Um outro ainda lhe falou: Senhor, seguir-te-ei, mas permite primeiro que me despeça dos que estão em casa.
62 Chen Jesús caj ya'araj ti': ―A mac a u c'at u jach tar tin pach chen mʌ' u jach p'is u bʌj ca' tac tin pach. Wa cu chen tucric a ba' caj u p'ʌtaj je' u nacar yor ti' a ba' a cu tar ti'. Aro' mʌ' tsoy u beyaj tu cu bin u reyinticob C'uj.
62 Mas Jesus disse-lhe: Aquele que põe a mão no arado e olha para trás, não é apto para o Reino de Deus.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.