Mateus 6
Kitapm kɛn Raa dɔɔko kiji ute jeege (KYQ) vs NTLH
1 Tɛr Isa ɗeek daala ɔɔ: «Kɛn aki Ꞌtɛɗn naabm *Raa num, ɔn̰ten Ꞌtɛɗin̰ki naan jeege tu taa naaɗe asen kaaka. Ey num naase aki kɔŋ bɛɗse gɔtn Bubse kɛn maakŋ raa ki eyo.
1 — Tenham o cuidado de não praticarem os seus deveres religiosos em público a fim de serem vistos pelos outros. Se vocês agirem assim, não receberão nenhuma recompensa do Pai de vocês, que está no céu.
2 Kɛn naai Ꞌje kɛɗn ɗim jee daayge tu num, ɔn̰ten Ꞌtɛɗin̰ naan jeege tu taa naaɗe ai kaaka aan gɔɔ gɛn jeegen tɛɗ roɗe jee bɛɛ jaay lee tɛɗ maakŋ *ɓee kɛn Yaudge lee tusn maak ki ɔɔ daan ɗoobge tun gɔtn jeege lee tusni, taa jeege jaay aakɗega num aɗen tɔɔm se. ꞋBooyki bɛɛ mꞋasen taaɗa: naaɗe se ɔŋga bɛɗɗe do naaŋ ki ara sum.
2 — Quando você der alguma coisa a uma pessoa necessitada, não fique contando o que fez, como os hipócritas fazem nas
3 Num gaŋ kɛn naai se jaay Ꞌje kɛɗn ɗim jee daayge tu ute ji daama num, ɔn̰te kɔn̰ ji jeeli Ꞌjeele.
3 Mas você, quando ajudar alguma pessoa necessitada, faça isso de tal modo que nem mesmo o seu amigo mais íntimo fique sabendo do que você fez.
4 Bin num nakŋ naai ɛɗ nam ki jaay ɔyin̰ kɔy kꞋjeel gɔtin̰ ey se, Raa Bubi se aak nakŋ naai tɛɗin̰ se, naan̰ ɓo utu ai kɛɗn bɛɗi.»
4 Isso deve ficar em segredo; e o seu Pai, que vê o que você faz em segredo, lhe dará a recompensa.
5 «Kɛn naase jaay aki tɔnd mɛtn Raa num, ɔn̰ten Ꞌtɛɗki aan gɔɔ gɛn jeegen tɛɗ roɗe aan gɔɔ naaɗe ɓo jee bɛɛ se. Taa kɛn naaɗe jaay ɓaaga maakŋ *ɓee kɛn Yaudge lee tusn maak ki, ey lɛ daan ɗoobge tu se, naaɗe ɗaar ɗaar jaay eem Raa taa je jeege aɗen kaaka. ꞋBooyki bɛɛ mꞋasen taaɗa: jee bin se naaɗe ɔŋga bɛɗɗe ɓɔrse do naaŋ ki ara.
5 — Quando vocês orarem, não sejam como os hipócritas. Eles gostam de orar de pé nas
6 Num gaŋ kɛn naai Ꞌje keem Raa num, ɛnd maakŋ pakar tooɗi ki, Ꞌgaas kaam taara doi ki ɔɔ gɔtn se Ꞌtɔnd mɛtn Bubi Raa kɛn iŋg cɛɛi kɛn naai ɔŋ aakin̰ ey se ɔɔ Bubi Raa se, aak nakŋ kɛn naai Ꞌtɛɗin̰ ɔyin̰ kɔy jaay nam jeel gɔtin̰ ey se, utu ai kɛɗn bɛɗi.
6 Mas você, quando orar, vá para o seu quarto, feche a porta e ore ao seu Pai, que não pode ser visto. E o seu Pai, que vê o que você faz em segredo, lhe dará a recompensa.
7 «Kɛn naase aki tɔnd mɛtn Raa num, ɔn̰ten Ꞌɗɔɔlki taargen rɛn̰ rɛn̰ se cɔk cɔk aan gɔɔ jeegen Yaudge ey lee tɛɗ se. Naaɗe saap ɔɔ ute taargen naaɗe ɗɔɔlɗen cɔk cɔk se sum ɓo Raa aɗen booyo.
7 — Nas suas orações, não fiquem repetindo o que vocês já disseram, como fazem os pagãos. Eles pensam que Deus os ouvirá porque fazem orações compridas.
8 Anum naase ɔn̰te Ꞌtɛɗki aan gɔɔ gɛn naaɗe se, taa Bubsen Raa se jeele nakŋ naase Ꞌjeki kɛn naase utu Ꞌtɔndki te mɛtin̰ ey kic num.
8 Não sejam como eles, pois, antes de vocês pedirem, o Pai de vocês já sabe o que vocês precisam.
9 Bin num kɛn naase jaay aki keem Raa num, Ꞌɗeekki ɔɔki:
9 Portanto, orem assim:
10 Ɔn̰ naai ɓo kɔsn gaara do jeege tu paac.
10 Venha o teu
11 Ɛɗjeno kɔsn kɛn ajen kaasn jaaki.
11 Dá-nos hoje o alimento que precisamos.
12 ꞋTɔɔljen *kusin̰jen naaje kꞋtujn̰ naani ki,
12 Perdoa as nossas ofensas
13 Ɔn̰te Ꞌkɔn̰je kꞋkɛnd maakŋ nakŋ naam ki,
13 E não deixes que sejamos tentados,
14 Kɛn Isa jaay dooyɗen gɛn keem Raa aas se, tɛr naan̰ taaɗɗen ɔɔ: «Kɛn naase jaay Ꞌtɛɗki kalɗɛ jeege tun tujsen rose ki se, Bubsen maakŋ raa ki asen tɔɔl kusin̰ naase kici.
14 — Porque, se vocês perdoarem as pessoas que ofenderem vocês, o Pai de vocês, que está no céu, também perdoará vocês.
15 Num gaŋ kɛn naase jaay Ꞌbaateki Ꞌtɛɗn kalɗɛ jeege tu lɛ, Bubsen maakŋ raa ki se asen tɔɔl kusin̰se ey kici.»
15 Mas, se não perdoarem essas pessoas, o Pai de vocês também não perdoará as ofensas de vocês.
16 «Kɛn naase uunki kuun siam num, ɔn̰te dɔɔkki naanse aan gɔɔ jeegen tɛɗ roɗe aan gɔɔ jee bɛɛ se. Kɛn naaɗe jaay uunga siam num, tɛɗ daan‑kaamɗe taa jeege aakɗega num Ꞌɗeekŋ ɔɔ: jee se uun kuun siam. Anum Ꞌbooyki bɛɛ mꞋasen taaɗa: naaɗe se ɓɔrse ɔŋga bɛɗɗe do naaŋ ki ara.
16 — Quando vocês jejuarem, não façam uma cara triste como fazem os hipócritas, pois eles fazem isso para todos saberem que eles estão jejuando. Eu afirmo a vocês que isto é verdade: eles já receberam a sua recompensa.
17 Num naai, kɛn Ꞌkuun siam num, Ꞌtug daan‑kaami ɔɔ Ꞌtɛɗ uubu roi ki.
17 Mas você, quando jejuar, lave o rosto e penteie o cabelo
18 Bin ɓo jeege kaakŋ jeel eyo kɛn naai uun kuun siam. Num Bubi Raa kalin̰ kɛn iŋg cɛɛi kɛn naai ɔŋ aakin̰ ey se ɓo, Ꞌjeel sum. Ɔɔ Bubi Raa kɛn aak nakŋ kɛn naai Ꞌtɛɗin̰ ɔyin̰ kɔy nam jeel ey se ɓo, utu ai kɛɗn bɛɗi.»
18 para os outros não saberem que você está jejuando. E somente o seu Pai, que não pode ser visto, saberá que você está jejuando. E o seu Pai, que vê o que você faz em segredo, lhe dará a recompensa.
19 «Ɔn̰ten Ꞌdabarki rose gɛn Ꞌtusn maalse do naaŋ ki ara, taa maalsen Ꞌtusin̰ki do naaŋ ki ara se, k‑n̰ɔɔge ute kuurge an̰ kɔŋ tujn̰ naatn ɔɔ jee ɓoogge kic lɛ Ꞌkɛnd ɓeene ɔɔ an̰ kɔŋ ɓoogo.
19 — Não ajuntem riquezas aqui na terra, onde as traças e a ferrugem destroem, e onde os ladrões arrombam e roubam.
20 Bin num Ꞌtuski maalse maakŋ raa ki, gɔtn kɛn k‑n̰ɔɔge ute kuurge aɗen kɔŋ tuj eyo ɔɔ jee ɓoogge kic kɔŋ Ꞌkɛnd jaay an̰ ɓoog eyo.
20 Pelo contrário, ajuntem riquezas no céu, onde as traças e a ferrugem não podem destruí-las, e os ladrões não podem arrombar e roubá-las.
21 Taa gɔtn maali ro ki se, gɔtn ese ɓo maak‑saapi iŋg ro ki kici.»
21 Pois onde estiverem as suas riquezas, aí estará o coração de vocês.
22 «Kaama se naan̰ ɓo lɔɔmpɔn gɛn roa. Bin num kɛn kaami jaay lapi se, roi te dɛnin̰ paac se, iŋg maakŋ gɔt kɛn wɔɔrɔ.
22 — Os olhos são como uma luz para o corpo: quando os olhos de vocês são bons, todo o seu corpo fica cheio de luz.
23 Num kɛn kaamige jaay lapi ey se, roi paac ɓo iŋg maakŋ gɔt kɛn ɔɔɗɔ. Kɛn nakŋ kɛn ai wɔɔr gɔtɔ se jaay tɛɗga ɔɔɗ dɔrɔɗ num, gɔtɔ ai kilim doi ki dib!»
23 Porém, se os seus olhos forem maus, o seu corpo ficará cheio de escuridão. Assim, se a luz que está em você virar escuridão, como será terrível essa escuridão!
24 «Deb kalaŋ se Ꞌkɔŋ tɛɗn naaba gɔtn mɛlge tu di eyo. Kɛn naan̰ ɓo tɛɗn naaba gɔtɔ kaam di num, deb kalaŋ naan̰ an̰ kɔɔɗn kundu ɔɔ deb kalaŋ naan̰ an̰ Ꞌjea; ey lɛ deb kalaŋ se, naan̰ an̰ kɔkŋ ɔɔn̰ɔ ɔɔ kɛn kuuy se, naan̰ an̰ kaal maak ki eyo. Taa naan̰ se ɓo naase aki Ꞌkɔŋ tɛɗn naabm Raa ɔɔ ute gɛn gurs taa naapki eyo.»
24 — Um escravo não pode servir a dois donos ao mesmo tempo, pois vai rejeitar um e preferir o outro; ou será fiel a um e desprezará o outro. Vocês não podem servir a Deus e também servir ao dinheiro.
25 «Taa naan̰ se ɓo maam mꞋɗeeksen mꞋɔɔ: taa kose se ɔn̰ten Ꞌkuunki nirlse taa nakŋ naase aki kɔsɔ, aki kaaye ɔɔ taa rose se ɔn̰ten Ꞌkuunki nirlse do kal kɛn naase aki tuusu. Taa kose se, naan̰ cir nakŋ kɔsɔ ɔɔ rose se lɛ, naan̰ cir kala.
25 — Por isso eu digo a vocês: não se preocupem com a comida e com a bebida que precisam para viver nem com a roupa que precisam para se vestir. Afinal, será que a vida não é mais importante do que a comida? E será que o corpo não é mais importante do que as roupas?
26 Aakki tu yeelge se, naaɗe lɛ ɔɔc eyo ɔɔ ɔk teen̰ gɛn kɔj eyo ɔɔ giiji lɛ, naaɗe ɔk eyo ɔɔ ɔmb ɗim maak ki eyo. Ute naan̰ se kic ɓo Bubsen maakŋ raa ki ulɗe. Num naase se mɛt kando yeelge se, naase Ꞌcirɗeki?
26 Vejam os passarinhos que voam pelo céu: eles não semeiam, não colhem, nem guardam comida em depósitos. No entanto, o Pai de vocês, que está no céu, dá de comer a eles. Será que vocês não valem muito mais do que os passarinhos?
27 Maakse ki se, naŋa jaay ute kuun nirlin̰ sum ɓo Ꞌkɔŋ ziiɗn ɓii kiŋgin̰ do naaŋ ki ne?
27 E nenhum de vocês pode encompridar a sua vida, por mais que se preocupe com isso.
28 Num gɛn ɗi jaay naase uunki nirlse do kalge tun aki tuus se? Aakki tu pɔɔn̰ nakgen taak bɛɛ maakŋ kaag ki se; naaɗe se ɔɓ kuub eyo ɔɔ ɔnd cɛk eyo.
28 — E por que vocês se preocupam com roupas? Vejam como crescem as flores do campo: elas não trabalham, nem fazem roupas para si mesmas.
29 ꞋBooyki mꞋasen taaɗa: Gaar Salomon do dɔkin̰ se ute maalin̰ dɛn paac se kic ɓo, ɓii kalaŋ ɔŋ uus te kal aak bɛɛ tec aan gɔɔ gɛn naaɗe se eyo.
29 Mas eu afirmo a vocês que nem mesmo Salomão, sendo tão rico, usava roupas tão bonitas como essas flores.
30 Mu jaaki ɗaar maakŋ kaag ki ɔɔ mɛtbeeki sum ɓo jꞋutu jꞋan̰ tɔɔc se kic Raa tamarin̰ aak bɛɛ bɛɛ se ɓo, mɛt kando asen kɔŋ kɛɗn kal tuusu naase ki ey ne? Ɓɛrɛ, naase se jee kɛn aalki te maakse paac do Raa ki eyo!
30 É Deus quem veste a erva do campo, que hoje dá flor e amanhã desaparece, queimada no forno. Então é claro que ele vestirá também vocês, que têm uma fé tão pequena!
31 Bin num ɔn̰te Ꞌkuunki nirlse ɔɔki: naaje tap ɓo jꞋkɔsn ɗi, jꞋkaay ɗi, ey lɛ jꞋtuusn ɗi?
31 Portanto, não fiquem preocupados, perguntando: “Onde é que vamos arranjar comida?” ou “Onde é que vamos arranjar bebida?” ou “Onde é que vamos arranjar roupas?”
32 Nakgen bin se paac jee jeel Raa mal ey se ɓo daayum iŋg saap do ki. Ey num Bubsen maakŋ raa ki se jeele nakŋ kɛn naase Ꞌjeki.
32 Pois os pagãos é que estão sempre procurando essas coisas. O Pai de vocês, que está no céu, sabe que vocês precisam de tudo isso.
33 Kɛn deet deet se, Ꞌjeki ɓo Raa kɔsn gaara dose ki ute nakŋ kɛn tɔɔlin̰ ɔɔ nakgen ɔɔp paac se, naan̰ asesin̰ kɛɗn do ki.
33 Portanto, ponham em primeiro lugar na sua vida o
34 Bin num ɔn̰ten Ꞌkuunki nirlse do nakge tun Ꞌtɛɗn mɛtbeeki: taa nakŋ Ꞌtɛɗn mɛtbeeki se, naase Ꞌjeelki eyo. Dubar aan jaaki se ɓo aasga gɛn ɓii se sum.»
34 Por isso, não fiquem preocupados com o dia de amanhã, pois o dia de amanhã trará as suas próprias preocupações. Para cada dia bastam as suas próprias dificuldades.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.