Mateus 12
Kitapm kɛn Raa dɔɔko kiji ute jeege (KYQ) vs ARA
1 Kaaɗ kɛn se Isa deel maakŋ gɔtn gɛm ki ɓii sebit ki ute jee mɛtin̰ ki. Kɛn naaɗe deel deel se, jee mɛtin̰ ki jaay, ɓo tɔɔlɗe se baag tɛrɛcn̰ do gɛmge ɔɔ ɔsɔ.
1 Por aquele tempo, em dia de sábado, passou Jesus pelas searas. Ora, estando os seus discípulos com fome, entraram a colher espigas e a comer.
2 Kɛn *Parizige jaay aak nakŋ ese se, naaɗe ɗeek Isa ki ɔɔ: «Aaka, jee mɛti ki se tɛɗ nakŋ kɛn jꞋund te kulu gɛn tɛɗ eyo ɓii sebit ki!»
2 Os fariseus, porém, vendo isso, disseram-lhe: Eis que os teus discípulos fazem o que não é lícito fazer em dia de sábado.
3 Isa tɛrlɗen ɔɔ: «Naase Ꞌdooyin̰ki te ey la, nakŋ kɛn *Daud tɛɗ ute jeen̰ge kaaɗ kɛn naaɗe ɓo tɔɔlɗe se?
3 Mas Jesus lhes disse: Não lestes o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 Gɔtn se Daud ɛndo maakŋ *kɔrɔr magal gɛn *Raa ki ɔɔ tɔs mappan jꞋɛɗin̰ga kɛɗ *sɛrkɛ Raa ki, ɔsɔ ɔɔ ɛɗ jeen̰ge tun mɛtin̰ ki kici. Ey num mappan se naaɗe kɔŋ kɔs eyo; kɛn Ꞌkɔs se, *jee tɛɗn sɛrkɛ Raage tu kalɗe ki sum.
4 Como entrou na Casa de Deus, e comeram os pães da proposição, os quais não lhes era lícito comer, nem a ele nem aos que com ele estavam, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Lɔɓu naase Ꞌdooyin̰ki te ey la, maakŋ *Ko Taar kɛn Raa ɛɗo Musa ki se, ɓii sebit ki se jee tɛɗ sɛrkɛ Raage tu kɛn tɛɗ naaba maakŋ kɔrɔr magal gɛn Raa ki kic ɓo uum aal te ɓii sebit se naaŋ ki eyo.
5 Ou não lestes na Lei que, aos sábados, os sacerdotes no templo violam o sábado e ficam sem culpa? Pois eu vos digo:
6 ꞋBooyki mꞋasen taaɗa: nam utu gɔtn ara se, magal cir *Ɓee Raa se daala.
6 aqui está quem é maior que o templo.
7 Taar kɛn taaɗ ɔɔ: Maam se mꞋje amki tɔjn̰ sɛrkɛ eyo, num mꞋje se naase aki Ꞌkɛɛjn̰ ɓo do naapge tu ɔɔ kɛn taar se jaay Ꞌbooy ɔkkiga mɛtin̰ num, jee se, naase aɗeki tɔkŋ mindɗe eyo, taa naaɗe se tuj te ɗim eyo.
7 Mas, se vós soubésseis o que significa:
8 Taa *Goon Deba se lɛ, naan̰ ɓo Mɛl gɛn ɓii sebit.»
8 Porque o Filho do Homem é senhor do sábado.
9 Isa iin̰ ɔn̰ gɔtn se ɔɔ ɓaa ɛnd maakŋ *ɓee kɛn Yaudge lee tusn maak ki.
9 Tendo Jesus partido dali, entrou na sinagoga deles.
10 Gɔtn ese, naan̰ ɔŋ gaaba kalaŋ jin̰ ooyga kooyo. Taa *Parizige je ɗoobm an kɔkŋ mind Isa se, tɔnd mɛtin̰ ɔɔ: «Ɗoobm naajege tu se, *ɓii sebit ki nam ɔk ɗoobo kɛn kɛɗn lapia debm kɔɔn̰ ki la?»
10 Achava-se ali um homem que tinha uma das mãos ressequida; e eles, então, com o intuito de acusá-lo, perguntaram a Jesus: É lícito curar no sábado?
11 Isa tɛrlɗen ɔɔ: «Maakse ki se nam ɔk baata kalaŋ sum, ɔɔ baatin̰ se jaay ooc maakŋ gɔɔ ki ɓii sebit ki num, an̰ ɓaa kɔɔɗin̰ ey ne?
11 Ao que lhes respondeu: Qual dentre vós será o homem que, tendo uma ovelha, e, num sábado, esta cair numa cova, não fará todo o esforço, tirando-a dali?
12 ꞋBooyki, debkilimi se naan̰ ɔɔn̰ cir baata! Bin num ɓii sebit ki se, jeege ɔk ɗoobo gɛn tɛɗn bɛɛ jeege tu.»
12 Ora, quanto mais vale um homem que uma ovelha? Logo, é lícito, nos sábados, fazer o bem.
13 Gɔtn se Isa ɗeek gaab kɛn se ɔɔ: «ꞋSɛɛj jii!» Gɔtn se naan̰ sɛɛj jin̰a ɔɔ gɔtn ese sum ɓo jin̰ se ɔŋ lapia aan gɔɔ naapin̰ se.
13 Então, disse ao homem: Estende a mão. Estendeu-a, e ela ficou sã como a outra.
14 Gɔtn se Parizige teeco naatn maakŋ ɓee kɛn Yaudge lee tusn maak ki se, ɓaa tus dɔɔk taarɗe gɛn je ɗoobm an Ꞌkutn Isa.
14 Retirando-se, porém, os fariseus, conspiravam contra ele, sobre como lhe tirariam a vida.
15 Kɛn Isa jaay booy ɔɔ naaɗe dɔɔkga taarɗe gɛn tɔɔlin̰ se, naan̰ iin̰ ɔn̰ gɔtn ese se ɔɔ jeege dɛna ɔk mɛtin̰a ɔɔ naan̰ ɛɗ lapi jee kɔɔn̰ge tu paac.
15 Mas Jesus, sabendo disto, afastou-se dali. Muitos o seguiram, e a todos ele curou,
16 Num naan̰ aacɗen kaama ɔɔ jꞋɔn̰te taaɗn jeege tu an̰ jeele.
16 advertindo-lhes, porém, que o não expusessem à publicidade,
17 Bin ɓo taar kɛn debm taaɗ taar teeco taar Raa ki ron̰ Ezayi taaɗno do dɔkin̰ se aanga ɗoobin̰ ki, kɛn ɔɔ:
17 para se cumprir o que foi dito por intermédio do profeta Isaías:
18 «Kɛn ara ɓo debm tɛɗn naabum kɛn maam Raa mꞋbɛɛr mꞋɔɔɗin̰o.
18 Eis aqui o meu servo, que escolhi, o meu amado, em quem a minha alma se compraz. Farei repousar sobre ele o meu Espírito, e ele anunciará juízo aos gentios.
19 Naan̰ se lɛ mooy te nam eyo ɔɔ taaɗ te makɔn̰ eyo.
19 Não contenderá, nem gritará, nem alguém ouvirá nas praças a sua voz.
20 Mu taa baar kɛn ɗug ɗug se kic ɓo, naan̰ an̰ tɛrɛc eyo.
20 Não esmagará a cana quebrada, nem apagará a torcida que fumega, até que faça vencedor o juízo.
21 Ɔɔ jee do naaŋ ki se paac kɔnd doɗe do naan̰ ki.»
21 E, no seu nome, esperarão os gentios.
22 Gɔtn se jeege ɔk ɓaano gɔtn Isa ki ute gaaba kalaŋ ɔk kɔɔn̰ sitan ɔɔ kɔɔn̰ sitan se tɛɗin̰ gaabm se tɛɗ kaam‑tɔɔkɔ ɔɔ ɔŋ taaɗ taar eyo. Gaabm se Isa ɛɗin̰ lapia, kaamin̰ ɔɔɗ aaka ɔɔ naan̰ baag taaɗn taara cɛy.
22 Então, lhe trouxeram um endemoninhado, cego e mudo; e ele o curou, passando o mudo a falar e a ver.
23 Ɔɔ gɔtn se jee dɛnge paac aak nakŋ se, deel doɗe ɔɔ ɔkɗen taaɗ eyo, ɗeek ɔɔ: «Gaabm ese se, teeco mɛtjil Gaar *Daud ki ey la?»
23 E toda a multidão se admirava e dizia: É este, porventura, o Filho de Davi?
24 Num gaŋ kɛn *Parizige jaay booy taar se, naaɗe ɗeek ɔɔ: «Gaabm se tuur sitange ro jeege tu ute tɔɔgŋ Belzebul, naan̰ kɛn Bubm sitange se.»
24 Mas os fariseus, ouvindo isto, murmuravam: Este não expele demônios senão pelo poder de Belzebu, maioral dos demônios.
25 Gaŋ Isa jeel maak‑saapɗe ɗey se ɗeekɗen ɔɔ: «Maakŋ taa naaŋ gaar kɛn jeen̰ge taarɗe ɔk mɛtn naap eyo ɔɔ baagga tɛɗn bɔɔrɔ ute naapa se, naaŋ se utu tɛrɛcɛ. Maakŋ gɛgɛr, ey lɛ maakŋ ɓee kɛn malin̰ge tɛɗ taara ute naapa se kic ɓo, malin̰ge Ꞌkɔŋ kiŋg eyo.
25 Jesus, porém, conhecendo-lhes os pensamentos, disse: Todo reino dividido contra si mesmo ficará deserto, e toda cidade ou casa dividida contra si mesma não subsistirá.
26 Kɛn Bubm sitange jaay tuur naapin̰ Bubm sitange se, kɛse aan gɔɔ naan̰ tɛɗ bɔɔrɔ ute ro naan̰ malin̰a ɔɔ bin se naan̰ tɔpga ron̰a. Kɛn bin num, gaarin̰ se naan̰ an̰ kɔkŋ ɔɔ ɗio?
26 Se Satanás expele a Satanás, dividido está contra si mesmo; como, pois, subsistirá o seu reino?
27 Naase ɔɔki maam mꞋtuur sitange ute ro Belzebul se; num jee mɛtse ki se, kɛn ɛɗɗen tɔɔgɔ jaay tuur sitange se, naŋa? Bin num naaɗe mala se ɓo asen kɔjn̰ bɔɔrɔ dose ki.
27 E, se eu expulso demônios por Belzebu, por quem os expulsam vossos filhos? Por isso, eles mesmos serão os vossos juízes.
28 Kɛn ɗeer num, maam se mꞋtuur sitange ute *Nirl Raa, bin se Ꞌjeelki, *maakŋ Gaar Raa se aanga gɔtse ki.
28 Se, porém, eu expulso demônios pelo Espírito de Deus, certamente é chegado o reino de Deus sobre vós.
29 Kɛn nam jaay je kɛnd kɔsn ɓee debm tɔɔg se, debm se naan̰ ɔk dɔɔkin̰ga jaay ɓo, kɔsn ɓeen̰a.
29 Ou como pode alguém entrar na casa do valente e roubar-lhe os bens sem primeiro amarrá-lo? E, então, lhe saqueará a casa.
30 Debm jaay ute maam ey se, naan̰ se debm taamooyuma ɔɔ debm jaay noogum gɛn tusn jeege ey se, debm bin se wɔɔkɗen wɔɔkɔ.
30 Quem não é por mim é contra mim; e quem comigo não ajunta espalha.
31 «Taa naan̰ se ɓo Ꞌbooyki mꞋasen taaɗa: *kusin̰ paacn̰ kɛn jikilimge tɛɗa ute naajn̰ kɛn naaɗe lee naaj Raa se kic ɓo, Raa aɗesin̰ kɔŋ tɔɔlɔ. Num debm jaay naaj Nirl Raa se, kusin̰ naan̰ se Raa an̰sin̰ tɔɔl eyo.
31 Por isso, vos declaro: todo pecado e blasfêmia serão perdoados aos homens; mas a blasfêmia contra o Espírito não será perdoada.
32 Anum debm jaay taaɗ taar iŋg kus ro maam *Goon Deb ki kic ɓo, Raa an̰ tɔɔl kusin̰in̰a. Num gaŋ debm jaay taaɗ taar iŋg kus ro *Nirl Salal ki se, Raa an̰ tɔɔl kusin̰in̰ do naaŋ ki ara ki eyo ɔɔ ɓii kɛn kaam mɔɔtn se ey kici.»
32 Se alguém proferir alguma palavra contra o Filho do Homem, ser-lhe-á isso perdoado; mas, se alguém falar contra o Espírito Santo, não lhe será isso perdoado, nem neste mundo nem no porvir.
33 Isa ɗeekɗen ɔɔ: «ꞋBooyki. Kaagŋ jiga se ooj koojin̰ kic ɓo jiga, num kaagŋ kɛn kɔɔn̰ɔ se, ooj koojin̰ kic ɓo jig eyo. Taa kaaga se jꞋaak kꞋjeelin̰ ute koojin̰a.
33 Ou fazei a árvore boa e o seu fruto bom ou a árvore má e o seu fruto mau; porque pelo fruto se conhece a árvore.
34 Aakumki tu wɔɔjgen ara! Naase lɛ jee bɛɛki eyo, num te ɗoobm gay jaay naase aki taaɗn nakŋ bɛɛ se? Taa taar kɛn jikilimge lee taaɗ paac se iin̰o maakɗe ki.
34 Raça de víboras, como podeis falar coisas boas, sendo maus? Porque a boca fala do que está cheio o coração.
35 Debm bɛɛ se, bɛɛn̰ se iin̰o maakin̰ ki ɔɔ taar kɛn teec taarin̰ ki kic ɓo bɛɛ, ɔɔ debm *kusin̰ se, kusin̰in̰ se kic ɓo iin̰o maakin̰ ki ɔɔ taar kɛn teec taarin̰ ki kic ɓo iŋg kusu.
35 O homem bom tira do tesouro bom coisas boas; mas o homem mau do mau tesouro tira coisas más.
36 ꞋBooyki mꞋasen taaɗa: ɓiin Raa kɔjn̰ bɔɔr do jeege tu se, taargen jeege taaɗin̰ rɛn̰ rɛn̰ paac se, Raa utu ɓaa tɔnd mɛtɗe.
36 Digo-vos que de toda palavra frívola que proferirem os homens, dela darão conta no Dia do Juízo;
37 Taa ute taar kɛn Ꞌteec taari ki se jaay ɓo ai ɗaapa ey lɛ ai kutu.»
37 porque, pelas tuas palavras, serás justificado e, pelas tuas palavras, serás condenado.
38 Gaŋ gɔtn se jee jeel taaɗn tɔɔkŋ mɛtn Ko Taar Raage kandum ute *Parizige naaɗe ɗeek Isa ki ɔɔ: «Debm dooy jeege, naaje kꞋje jꞋai kaakŋ naai ajen tɛɗn nakŋ‑kɔɔɓm kɛn jꞋan kaakŋ jeel ro ki naai se iin̰o gɔtn Raa ki.»
38 Então, alguns escribas e fariseus replicaram: Mestre, queremos ver de tua parte algum sinal.
39 Naan̰ ɗeekɗen ɔɔ: «Jee ɓɔrse jig eyo ɔɔ Ꞌtuj ɔrmɗe naan Raa ki se je kaakŋ nakŋ‑kɔɔɓɔ, naɓo nakŋ‑kɔɔɓm naaɗe an kaakŋ jeel ro ki se, tecn̰ aan gɔɔ kɛn gɛn debm taaɗ taar teeco taar Raa ki kɛn kꞋdaŋin̰ Yunus se sum.
39 Ele, porém, respondeu: Uma geração má e adúltera pede um sinal; mas nenhum sinal lhe será dado, senão o do profeta Jonas.
40 Aan gɔɔ Yunus tɛɗo ɓii mɔtɔ maakŋ kɛn̰j kɛn magal se, *Goon Deba se kic ɓo Ꞌtɛɗn ɓii mɔtɔ maakŋ naaŋ ki.
40 Porque assim como esteve Jonas três dias e três noites no ventre do grande peixe, assim o Filho do Homem estará três dias e três noites no coração da terra.
41 Ɓii kɛn jaay Raa an kɔjn̰ bɔɔrɔ do jeege tu se, jeegen Ninib ki se kic utu Ꞌkɔkŋ mind jeegen duni kɛn ɓɔrse. Taa naaɗe se booy uunga taar Yunus ɔɔ tɛrlga maakɗe do Raa ki, anum Ꞌbooyki debm ara se, cir Yunus se daala.
41 Ninivitas se levantarão, no Juízo, com esta geração e a condenarão; porque se arrependeram com a pregação de Jonas. E eis aqui está quem é maior do que Jonas.
42 Ɓii kɛn Raa an kɔjn̰ bɔɔrɔ do jeege tu se, nɛɛlgen iin̰o kaam kaam bɔɔyɔ gɔtn duni ɗaar ro ki se utu kɔkŋ mind jeegen duni kɛn ɓɔrse se. Taa naan̰ iin̰o gɔtn dɔkɔ gɛn booy taar Gaar Salomon debm jeel‑taara se, ɔɔ Ꞌbooyki, debm jeel‑taar ara se, cir Salomon se daala.»
42 A rainha do Sul se levantará, no Juízo, com esta geração e a condenará; porque veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. E eis aqui está quem é maior do que Salomão.
43 Tɛr Isa taaɗɗen ɔɔ: «Kɛn sitan jaay teec ɔn̰ga nam se, naan̰ ɓaa leeɗo do kɔɗ‑ɓaarge tu je gɔtn kiŋgi, naɓo naan̰ ɔŋo te eyo.
43 Quando o espírito imundo sai do homem, anda por lugares áridos procurando repouso, porém não encontra.
44 Kɛn naan̰ jaay ɔŋ te ey num, baag taaɗn ute maakin̰ ɔɔ: maam se mꞋkɔkŋ mꞋtɛrl gɔtn kɛn mꞋiin̰no ro ki. Kɛn naan̰ jaay ɔk tɛrl aan se, ɔŋ ɓee se kꞋɗaapin̰ga aak bɛɛ aac walak ɔɔ nam maak ki se gɔtɔ.
44 Por isso, diz: Voltarei para minha casa donde saí. E, tendo voltado, a encontra vazia, varrida e ornamentada.
45 Gɔtn se naan̰ ɔk tɛrlɛ ɔɔ ɓaa ɔŋo sitangen kuuy cili kɛn kusin̰ cirin̰ naan̰ se daala. Naaɗe ɓaaɗo tɛlɛ ɛnd iŋg maakŋ gaab kɛn se ɔɔ kiŋg gaabm se tɛrl ɓaa tɛɗ kusin̰ cir kɛn deet se daala. Ɗeere, naan̰ se ɓo nakŋ kɛn utu kaan do jeegen do duni kɛn ɓɔrse jig ey se.»
45 Então, vai e leva consigo outros sete espíritos, piores do que ele, e, entrando, habitam ali; e o último estado daquele homem torna-se pior do que o primeiro. Assim também acontecerá a esta geração perversa.
46 Kaaɗ kɛn Isa utu taaɗ taaɗ jee dɛnge tu ɓɔrt sum ɓo, gɔtn se gɛnaan̰ge ute kon̰ɗe ɗaar naatn je taaɗn te naan̰a.
46 Falava ainda Jesus ao povo, e eis que sua mãe e seus irmãos estavam do lado de fora, procurando falar-lhe.
47 [Deb kalaŋ ɓaaɗo taaɗin̰ ɔɔ: «ꞋƁooyo! Koi ute gɛnaaige se utu naatn ɔɔ naaɗe se je ai kaaka.»]
47 E alguém lhe disse: Tua mãe e teus irmãos estão lá fora e querem falar-te.
48 Gaŋ Isa tɛrl deb kɛn jꞋɔlin̰o se ɔɔ: «Koyuma ute gɛnaamge se tap ɓo naŋge?»
48 Porém ele respondeu ao que lhe trouxera o aviso: Quem é minha mãe e quem são meus irmãos?
49 Tɛr gɔtn se, naan̰ uun jin̰ tɔj ro jeen̰ge tun mɛtin̰ ki ɔɔ ɗeekɗen ɔɔ: «Aakki jee se ɓo koyumge ute gɛnaamge.
49 E, estendendo a mão para os discípulos, disse: Eis minha mãe e meus irmãos.
50 Taa debm jaay tɛɗ nakŋ Bubum maakŋ raa ki maakin̰ jen ro ki se, naan̰ se ɓo gɛnaam gaaba, kɛn mɛnda ɔɔ koyuma.»
50 Porque qualquer que fizer a vontade de meu Pai celeste, esse é meu irmão, irmã e mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.