Atos 17
Kitapm kɛn Raa dɔɔko kiji ute jeege (KYQ) vs NAA
1 Kɛn Pɔl ute Silas jaay iin̰ ɔn̰o gɛgɛr Pilip se, naaɗe aal teeco maakŋ gɛgɛr kɛn Ampipolis ki ute kɛn Apoloni ki. Ɔɔ naaɗe ɓaaɗo maakŋ gɛgɛr kɛn Tɛsalonik ki. Gɔtn se, Yaudge ɔk ɓee kɛn naaɗe lee tusn maak ki.
1 Tendo passado por Anfípolis e Apolônia, Paulo e Silas chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga dos judeus.
2 Aan gɔɔ nakŋ se, naan̰ deelga deel ro ki se, Pɔl ɓaa ɔŋ Yaudge ɔɔ daan suukge tun mɔtɔ se, aanga *ɓii sebit ki tak ɓo, naaɗe lee naaj ute naaɗe do taarge tun maakŋ Kitap ki.
2 Paulo, segundo o seu costume, foi procurá-los e, por três sábados, discutiu com eles a respeito das Escrituras,
3 Naan̰ taaɗ tɔɔkɗen mɛtin̰a ɔɔ taaɗɗen mɛtn taar maakŋ Kitap kɛn taaɗ ɔɔ: «*Al‑Masi se ɓaaɗoga num utu dabara utu kooyo jaay naan̰ aɗe dur daan yoge tu. Al‑Masi kɛn naase iŋg aakki kaamin̰ se, naan̰ ɓo Isan kɛn maam mꞋtaaɗsen taarin̰ se.»
3 expondo e demonstrando ter sido necessário que o Cristo padecesse e ressuscitasse dos mortos. Paulo dizia: — Este Jesus, que eu anuncio a vocês, é o Cristo.
4 Gɔtn se Yaudgen mɛtin̰ge se, taar se ɓaa ɛnd maakɗe ki ɔɔ took ɓaa tum ute Pɔl ɔɔ Silas. Naan̰ kɛn se Grɛkgen ɓeer *Raa ki se kic ɓo dɛna ute mɛndge dɛna kɛn gaabɗege jee magalge se kic, took ɓaa ute naaɗe.
4 Alguns deles foram persuadidos e se juntaram a Paulo e Silas. O mesmo aconteceu com numerosa multidão de gregos piedosos e muitas mulheres importantes.
5 Gaŋ Yaudgen baate kaal maakɗe do Isa ki se, tɛɗ maak‑kilimi ro Pɔl ute Silas ki ɔɔ ɔŋ jee mursgen lee daan ɗoobge tu se rɛjɗeno ute gurs. Naaɗe ɓaaɗo ɔɔs mɛtn jee dɛnge taa tujn̰ gɔtɔ. Gɔtn se, naaɗe iin̰ ɓaa tɛrɛc ɓee Jason gɛn je Pɔl ute Silas. Kɛn naaɗe jaay ɔŋɗenga num, anɗen tɔkŋ ɓaa naan jee dɛnge tun tusga se.
5 Os judeus, porém, movidos de inveja, trazendo consigo alguns homens maus dentre a malandragem, reuniram uma multidão e provocaram um tumulto na cidade. E, atacando de surpresa a casa de Jasom, procuravam trazer Paulo e Silas para o meio do povo.
6 Kɛn naaɗe ɓaa jaay ɔŋɗen te ey se, naaɗe ɔk ɓaano ute Jason ute gɛnaage kandum kɛn ɗoobm al‑Masi ki naan tɔɔgge tun gɔtn ese. Gɔtn se, naaɗe tɔɔɗ tɔɔy ɔɔ: «Jee tuj *dunia te magalin̰ se, ɓɛrɛ, ɓɔrse naaɗe aanga ara!
6 Porém, não os encontrando, arrastaram Jasom e alguns irmãos diante das autoridades, gritando: — Estes que promovem tumulto em todo o mundo chegaram também aqui,
7 Ɔɔ Jason se ɓo, debm kɛn ɔkɗen ɓeen̰ ki ɔɔ jee se lɛ, Sezar Gaar magal kɛn iŋg *Rɔm ki se, naaɗe ɔɔ ansin̰ ɗim eyo ɔɔ naaɗe taaɗ ɔɔ Gaar magal kuuy utu ɔɔ naan̰ se ɓo, kɛn ron̰ Isa se.»
7 e Jasom os hospedou na casa dele. Todos estes agem contra os decretos de César, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 Kɛn jee ute dɛnɗe ute tɔɔggen gɔtn ese jaay booy taar se, naaɗe maakɗe ɓaa tuju.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas ao ouvir estas palavras.
9 Gɔtn se naaɗe ɔl Jason ute gɛnaagen ɗoobm al‑Masi ki se, ɓaaɗo dɔnd gurs dɛn jaay ɓo, naaɗe tɔɔɗ tɔlɗe.
9 Porém, depois de terem recebido deles a fiança estipulada, as autoridades soltaram Jasom e os outros.
10 Maakŋ nɔɔr kɛn ese sum ɓo, gɛnaagen ɗoobm Isa *al‑Masi ki se, ɔl Pɔl ute Silas ɓaa gɛgɛr kɛn Bere ki. Kɛn naaɗe jaay aan se, naaɗe ɓaa maakŋ *ɓee kɛn Yaudge tun lee tusn maak ki se.
10 E logo, durante a noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Bereia. Ali chegados, dirigiram-se à sinagoga dos judeus.
11 Gaŋ naaɗe ɓaa ɔŋ Yaudgen Bere ki se jiga cir Yaudgen Tɛsalonik ki, taa naaɗe booy taar Raa se maakɗe raap do ki sakan̰. Ɓii‑raa naaɗe dooy aak taar maakŋ Kitap ki se taa naaɗe an kaakŋ jeel ro ki taar kɛn Pɔl lee dooyɗen se, mɛt ki lɔ mɛt ki ey lɛ.
11 Ora, estes de Bereia eram mais nobres do que os de Tessalônica, pois receberam a palavra com toda a avidez, examinando as Escrituras todos os dias para ver se as coisas eram, de fato, assim.
12 Maakɗe ki se, jeege dɛna took aal maakɗe do Isa ki ɔɔ mɛnd Grɛkgen gaabɗege jee magalge ute gaabge dɛna took aal maakɗe do Isa ki.
12 Com isso, muitos deles creram, mulheres gregas de alta posição social e muitos homens.
13 Gaŋ Yaudgen maakŋ gɛgɛr kɛn Tɛsalonik ki jaay booy ɔɔ Pɔl ɓaaga taaɗn taar Raa maakŋ gɛgɛr kɛn Bere ki kic se, naaɗe ɓaaɗo ɔɔs mɛtn jeege taa tujn̰ gɔtɔ daala.
13 Mas, logo que os judeus de Tessalônica souberam que a palavra de Deus era anunciada por Paulo também em Bereia, foram lá agitar e perturbar o povo.
14 Gɔtn ese, gɛnaagen ɗoobm Isa al‑Masi ki naar ɔl Pɔl ɓaa taa baar ki gɛn ɓaa kookŋ maakŋ markab ki. Num Silas ute Timote se lɛ ɔɔp iŋg Bere ki.
14 Então os irmãos fizeram com que Paulo fosse imediatamente para os lados do mar. Porém Silas e Timóteo continuaram em Bereia.
15 Jeegen ɓaa kɔl Pɔl se, naaɗe ook maakŋ markab ki ute naan̰a, bini ɔlin̰o maakŋ gɛgɛr kɛn Atɛn ki. Kɛn naaɗe tɛrlo tɛrl se, Pɔl taaɗɗen ɔɔ kɛn jꞋaanga num, kꞋtaaɗ Silas ki ute Timote ki se, kꞋɓaaɗo jꞋɔŋin̰ kɛskɛ.
15 Os responsáveis por Paulo levaram-no até Atenas e regressaram trazendo ordem a Silas e Timóteo para que fossem encontrá-lo o mais depressa possível.
16 Kɔr Pɔl utu booy booy Timote ute Silas maakŋ gɛgɛr kɛn Atɛn ki se, naan̰ aak maakŋ gɛgɛr ese se ɗooc ute maragge sum ɔɔ naan̰ aak se maakin̰ tuj kasak kasak.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, o seu espírito se revoltava em face da idolatria dominante na cidade.
17 Gɔtn se, naan̰ iin̰ ɓaa maakŋ *ɓee kɛn Yaudge lee tusn maak ki se, naan̰ naaj ute Yaudge ɔɔ ute jee ɓeer Raa ki. Ɔɔ ɓii‑raa bɔɔr maakŋ gɛgɛr kɛn jeege lee tusn se, naan̰ lee naaj ute jeege kici.
17 Por isso, falava na sinagoga com os judeus e os gentios piedosos; também na praça, todos os dias, com os que se encontravam ali.
18 Gɔtn se jaay jee dooy jeegen uun taar Epikirus ute jee dooy jeegen uun taar Zenon se iŋg naaj ute naan̰a. Jee mɛtin̰ge ɗeek ɔɔ: «Aakum tu, debm kul taar rɛn̰ rɛn̰ ara tap ɓo je ɗeekŋ ɔɔ ɗi?» Jee kuuy ɗeek ɔɔ: «Naan̰ ɓɛrɛ ɓaanoga ute taar raa jee kuuy.» Naaɗe taaɗ bin se, taa Pɔl se taaɗɗega taaɗ taa Isa ɔɔ ute mɛtn taar dur jeegen utu dur daan yoge tu se.
18 E alguns dos filósofos epicureus e estoicos discutiam com ele, havendo quem perguntasse: — Que quer dizer esse tagarela? Outros diziam: — Parece pregador de deuses estranhos. Diziam isso porque Paulo pregava Jesus e a ressurreição.
19 Naaɗe ɔk ɓaansin̰ do ko kɛn naaɗe lee tusn aakŋ mɛtn taarɗege se, ɔɔ gɔtn se kꞋdaŋin̰ Areopag. Gɔtn se naaɗe taaɗin̰ ɔɔ: «Naaje kꞋje naai ajen taaɗn mɛtn taar dooy kijn̰ kɛn naai lee dooy jeege se, taa naaje kꞋbooy kɔkŋ mɛtin̰a.
19 Então, tomando-o consigo, levaram-no ao Areópago, dizendo: — Podemos saber que nova doutrina é essa que você ensina?
20 Ute mɛtn taarigen ɓii kalaŋ naaje kꞋbooy te ey jaay, naai lee taaɗ bijen doje se, ɓaaɗo taaɗjen mɛtin̰ tu, taa naaje kꞋje kꞋjeel kɔkŋ mɛtin̰a.»
20 Pois você nos traz aos ouvidos coisas estranhas e queremos saber o que vem a ser isso.
21 (Naaɗe taaɗ bin se taa jee Atɛn ki ute mɛrtgen ɓaaɗo ɓaao ɔɔ kɛngen tiŋg tiŋg gɔtn ese se, naaɗe iŋg ɓo gɛn booyo ɔɔ gɛn taaɗn mɛtn taargen kiji kɛn naaɗe ɔŋga num ɓaaɗo lee taaɗ mɛtin̰ se).
21 Acontece que todos os de Atenas e os estrangeiros residentes não se ocupavam com outra coisa senão dizer ou ouvir as últimas novidades.
22 Gɔtn se, Pɔl iin̰ ɗaar daan jeege tun Areopag ki se ɔɔ ɗeekɗen ɔɔ: «Naase jee Atɛn ki, maam mꞋaakse naase se jee ɔkki maragge se ɔɔn̰ aak eyo.
22 Então Paulo, levantando-se no meio do Areópago, disse: — Senhores atenienses! Percebo que em tudo vocês são bastante religiosos,
23 Kɛn maam mꞋleeɗo maakŋ gɛgɛrse ki se, maam mꞋaako gɔtn kɛn naase Ꞌlee eemki maragsege ɔɔ mꞋɔŋo gɔtn tɔjn̰ sɛrkɛ kaam kalaŋ bin se kꞋraaŋin̰ ro ki jꞋɔɔ: ‹Kɛse raa kꞋjeel mɛtin̰ eyo.› Taa naan̰ se ɓo, maam mꞋɓaaɗo se mꞋasen taaɗn Raa kɛn naase eemin̰ki jaay Ꞌjeelin̰ki ey se.
23 porque, andando pela cidade e observando os objetos de culto que vocês têm, encontrei também um altar no qual aparece a seguinte inscrição: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse que vocês adoram sem conhecer é precisamente aquele que eu lhes anuncio.
24 «Raa se, naan̰ ɓo debm aalo dunia ute nakgen maak ki paac se ɔɔ naan̰ ɓo mɛl maakŋ raa ute do naaŋa ɔɔ naan̰ se iŋg maakŋ ɓeege tun jikilimge ɓo iin̰in̰ ute jiɗe se eyo.
24 — O Deus que fez o mundo e tudo o que nele existe, sendo ele Senhor do céu e da terra, não habita em santuários feitos por mãos humanas;
25 Ɔɔ naan̰ lɛ, ɔlin̰ ɗim te naabm jikilimge eyo, taa naan̰ kalin̰ ki sum ɓo ɛɗ koa nakge tun iŋg ɓaa se paac ɔɔ naan̰ ɓo debm ɛɗjeki nakgen Ꞌkaasn tiŋgjege.
25 nem é servido por mãos humanas, como se precisasse de alguma coisa, pois ele mesmo é quem a todos dá vida, respiração e tudo mais.
26 Naan̰ aalo deb kalaŋ sum ɓo kɛn tooj dirl mɛtjil jikilimgen do naaŋ kɛn ɓaa se paac. Ɔɔ naan̰ ɓo debm tɔndɗeno kaaɗn toojɗege ɔɔ kaaɗn kooyɗege ɔɔ gaaŋ ɛɗɗen taa naaŋge ɔɔ tɔndɗesin̰ te naaŋ guurin̰ge.
26 De um só homem fez todas as nações para habitarem sobre a face da terra, havendo fixado os tempos previamente estabelecidos e os limites da sua habitação;
27 «Raa tɛɗn naan̰ se taa naaɗe an̰ jea ɔɔ bin sum ɓo daan naane naaɗe an̰ kɔŋɔ lɛ ɗaam? Taa naan̰ lɛ dɔk ute naajege eyo.
27 para buscarem Deus se, porventura, tateando, o possam achar, ainda que não esteja longe de cada um de nós;
28 Taa naan̰ se ɓo, naaje jꞋiŋgki ɔɔ kꞋleeki se kic ɓo ute naan̰a ɔɔ ɓɔrse kɛn jꞋutuki zɛɛrɛ se kic lɛ ute naan̰a. Kɛse ɓo maakŋ jee kaar bal‑zɛɛrsege tu se, deb kalaŋ maakŋ kaan̰ki se taaɗ ɔɔ: ‹Naajege se kꞋgaan Raage.›
28 pois nele vivemos, nos movemos e existimos, como alguns dos poetas de vocês disseram: “Porque dele também somos geração.”
29 Aan gɔɔ naajege kꞋgɛnin̰ge ɗey se, bin num naaje jꞋaki kɔŋ saapm jꞋɔɔki Raa se tec aan gɔɔ maraggen kɛn kꞋtɛɗɗen ute daab, pudda ey lɛ ute ko se eyo. Nakgen se jikilimge tɛɗɗen ute tirɗɗege sum.
29 Portanto, visto que somos geração de Deus, não devemos pensar que a divindade é semelhante ao ouro, à prata ou à pedra, trabalhados pela arte e imaginação do homem.
30 ꞋBooyki! Do dɔkin̰ kɛn naase Ꞌjeelkiro te Raa ey se, naan̰ kɛn se kic ɓo, Raa ɔŋ utsen te eyo. Num ɓɔrse se, naan̰ daŋ jeegen gɔtn ɓaa se paac taa tɛrl maakɗe aɗe ɓaa gɔtn naan̰ ki.
30 Deus não levou em conta os tempos da ignorância, mas agora ele ordena a todas as pessoas, em todos os lugares, que se arrependam.
31 Taa naan̰ se ɓo, Raa se ɔndga kɔnd ɓiin kɛn naan̰ an kɔjn̰ bɔɔrɔ ute ɗoobin̰ do jeege tun do naaŋ ki paac. Ute debm kɛn naan̰ bɛɛr ɔɔɗin̰ gɛn kɔjn̰ bɔɔrɔ do jeege tu se, debm se ɓo kɛn naan̰ durin̰ daan yoge tu taa jikilimge se an jeel ro ki.»
31 Porque Deus estabeleceu um dia em que julgará o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu certeza disso a todos, ressuscitando-o dentre os mortos.
32 Kɛn naaɗe jaay booy Pɔl ɔɔ Raa duroga nam daan yoge tu se, gɔtn se jee mɛtin̰ge baagin̰ tɛrɛcin̰ mɛtin̰ ki. Gaŋ jee kuuy se taaɗin̰ ɔɔ: «Do taari ki se, ɓiin kuuy jꞋutu jꞋai daŋ ajen taaɗn aan gɔɔ kɛn ese daala.»
32 Quando ouviram falar de ressurreição de mortos, uns zombaram, e outros disseram: — A respeito disso ouviremos você em outra ocasião.
33 Naan̰ kɛn se sum ɓo, Pɔl teec ɔn̰ɗe.
33 A essa altura, Paulo se retirou do meio deles.
34 Num gaŋ, jee mɛtin̰ge ɓaa ɔŋ Pɔl ɔɔ took aal maakɗe do Isa ki. Maakɗe ki se gaaba kalaŋ ron̰ Denis, naan̰ kic maakŋ jeege tun lee aak mɛtn taara Areopag ki se kici ɔɔ mɛnda kalaŋ ron̰ Damaris ute jeegen kuuy kic ɓaa te naan̰a.
34 Houve, porém, alguns homens que se juntaram a ele e creram; entre eles estava Dionísio, o areopagita, uma mulher chamada Dâmaris e, com eles, mais algumas pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.