Lucas 12
Giu visuvisuna (KQF) vs ARA
1 Mba laḡannemo, lava wapewapedi tausan ai ḡemotidi, taunana aubaina edi lava dabediḡa a waikavutuvutuḡa. Yesu ena tauwaikaiwatana i gei giuwedina gado, “Palisi edi waikaikaiyovumo ko kita kauwa te ko vola kamaḡedi. Tedi edi yawasana maibena muu'a, ya waitaudamadama makamakai.”
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Mwali bai sumasumana kaka ya nuwa tanesa bi mwali bai kenakena waidavonina kaka Maimaituwa ya kamaḡati.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Mwali bai dudubalemo kuna vatona kaka suwalemo sa vaiye. Mwali bai nakanaka noponemo kona waikasakasavenayena kaka debamo sai noyanoyae.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 Egu lava, yà giugiuwemi te tubuḡa taunaḡa tauwaipekina mote koma nailedi. Mba mulinemo mote kaka bai ḡesauna sima voiye.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Bi tagu kaka yài lovemi te aiyai ko naile, banina tana ḡailisi lisinemo ya kenakena te tubuḡa ya ka gebogebo bi ya pwalaḡe nawemi iyoyoḡamo. Emaso, yà giugiuwemi te Maimaituwa taunaḡa ko naile.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 Mavumavuyama wapedi 5 ba luvana peni labumo kwa gimelidi, bi geḡa te Maimaituwa mote mavumavuyama ḡemota kaka nuwana ima kauleya.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Temi mainana kunumimo, dabemi matabudi iyeiyevi waipailidi. Mote koma naila banina temi kona tausaḡana kaka mba mavumavuyamidi.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 “Yà giugiuwemi te aiyai bi lava wapewapedi matedimo ya giugiu waimaḡatiguna, ba Tana Taunana Natuna kaka Maimaituwa ena aneya matedimo yà kamaḡati.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Bi tana aiyai lava wapewapedi matedimo ya valevaleleguna ba Tana Taunana Natuna kota mainana Maimaituwa ena Aneya matedimo yà valeleye.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Lava aiyai Tana Taunana Natuna i giu waigebogebona ba Maimaituwa ena gebogebo ya noḡoti kamaḡe. Tana aiyai bi Aluwa Waiyawa i waidiboḡina ba Maimaituwa ena gebogebo mote ima noḡoti kamaḡe.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 “Laḡannemo bolu vanuwidimo a tavaitemi bi waibabada matedimo ai moitomina ba komai nuwaboya te bai ko giuwe ee bainewa ko koi galagalamemi,
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 banina Aluwa Waiyawa kaka yai lovemi te mba sauginemo bai ko giuwe.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Lava kumna nopodimo oloto ḡemota Yesu i giuwena gado, “Tauwailovelove, valetigu kwa giuwe te tamamai gagasina ya soiye te tana bi tagu.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Bi Yesu giu i waimunena gado, “Goma, tagu mote egu giu bai te yà laididimanimi ee tamemi ena ḡonaḡona yà dailidi temi labu poumimo.”
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Kamaina bi Yesu i giuwedina gado, “Koi kita bi ko labe kauwemi te niga dobuna ena ḡonaḡona mote nopomi simai wanavudi, banina niga mwalidimo yawasana mote koma vai.”
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Kamaina bi Yesu niga lautaulalana i giuwedi: “Maimaso oloto ḡemota waiguyauna, tana ena daibimo kani a lau bani kauwa.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Tana taunaḡa i wainuwanoḡonoḡotana gado, ‘Tagu mote bamo gabu te egu kani matabudi yà susuḡudi.’ Niganana bai yà voiye?
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Bai yà voiyena ba egu kani vanuwidi keikelikidi yà suwedi bi launanakidi yà kelidi. Ḡome kaka kani yà susuḡudi bi egu ḡonaḡona matabudi yài dubudi.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Kamaina bi yà giu munaḡeguna gado, ‘Tagu niganana mwali visuvisudi e sivudi, kwalabu wapawapa aubaidi. Niganana yà miya ota, yà kani, yà tego bi yài nuwavisu.’
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Bi geḡa te Maimaituwa oloto i giuwena gado, ‘Tam opaopam! Niga dudubalinemo kaka kwa peki. Bi bai kuna vovononoḡedina kaka aiyai ya legaudi?”
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Yesu giu i waikenana gado, “Tedi mabai dobu ḡoneḡonedi sa laulaususuḡudina taudiḡa aubaidi ba Maimaituwa matanemo mote ai guyau.”
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Kamaina bi Yesu ena tauwaikaiwatana i giuwedina gado, “Taunana aubaina yà giugiuwemi te tubuḡimi aubaina mote komai nuwaboya, te bai ko kani bi ko miya ee bai ko kote.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Banina yawasana i tausaḡana kaka kani bi tubuḡimi i tausaḡana kaka gala.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Aoao ko kitedi: Tedi mote pesi sima wadiwadidi ee kediya sima laulau voti. Tedi mote sima laulaususuḡu bi edi susuḡu vanuwidi geḡa. Bi geḡa te Maimaituwa ya waikanidi. Temi kona tausaḡana kaka aoao!
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Tam aiyai bi niga mwalidi kwa wainuwaboyaedina bena em miya ya lofa, ee? Geḡa!
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Bamoda, mote ḡemoḡemotim mba mainana mwali ḡaubona kuma miyae, te bai aubaina mwali ḡesaudi kwa wainuwaboyaedi?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 “Bodu belenidi sa dugadugana ko kitedi: Tedi mote sima noyanoya ee edi gala sima voivoiyedi. Bi yà giuwemi te, ḡalibona Solomon ena waiguyau galedi bi ena waigala mote a visu gulata maibena niga belenidi namalidi, tedi a tausaḡana kaka ḡalibona Solomon ena waiguyau galedi.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Maimaituwa taunaḡa ḡawaḡawa wapumo kulidi visuvisudi ya voivoiyedi. Bi ḡaweḡawedi niganana niga ḡome bi bokina kaimo sai kalaḡosedi. Kona sibe e geḡa, te Maimaituwa kaka yai galemi? Emi sumaḡa a ala keikeilika!
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 “Laḡan matabuna mote komai nuwaboya te bai ko kani bi ko tego.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Banina dobumo lava mote waiwaisumeḡidi, laḡan matabuna niga kauwidi sa wainuwaboyaedi bi sa ḡoeḡoe te sa legaudi. Bi temi, Tamemi i sibe te niga mwalidi ko malumaluwabiyedi.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Temi kamaina te ena waibada ko gei tavuḡe kaka tana mba mwalidi ya vitemi.”
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Egu yalabolu ḡaubona komai nuwaboya, banina Tamemi i wainuwavisuyemi te ena waibadamo ko miya.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Emi ḡonaḡona ko kune kamaḡedi bi lava waiyamoyamonidi mane ko vitedi. Mba kauwidimo emi solusolugudu bagibagidi ko voivoiyedi te mote sima nuwalisi, emi waiguyau malamo ko laususuḡudi te mote sima kovi bi taudanene mote sima danenedi bi kwalikwali mote sima kagebogebodi.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Banina emi waiguyau bamo ḡome ba temi laḡan matabuna kota nuwapoumi ḡome.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 “Laḡan matabuna Maimaituwa ena noya aubaina koi gala bi ko vononoḡa. Emi kwadam ko gabudi te sa yanayana,
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 maibena taupaula edi bada sa labelabe te naḡi soinemo ya munaḡa tava. Laḡannemo i tava bi i laupewapewana ba tedi maḡemota sa moito te gudu sa kaikamaḡe.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Taupaula mabai edi bada aubaina a vononoḡa bi sa wailabana ba ena nato munaḡemo sai nuwavisu. Giukauwemo yà giugiuwemi, te tana kaka waitaupaula aubaina yai gala, ya giuwedi te teibolo sa miya kwaivivili bi yai kanidi.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Avena te dudubala modonemo ee laḡan sakosako balanemo Bada ya nato bi mabai a vovononoḡana ya banavidina ba sai nuwavisu.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Temi niga kauwina ko sibe: Bamoda vanuwa taniwagina taudanene ena sola saḡa saugina i sibena ba, mote gavogavo ima vite te ena vanuwa ima lolo.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Temi kota mainana ko vononoḡa, banina Tana Taunana Natuna ya natona kaka sauga mote koma noḡonoḡotinemo ya tava.”
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Pita i waitalana gado, “Bada, niga lautaulalana ba tama taumaiḡa kwa giugiuwemai ee ema lava ḡesaudi vaitedi kwa giugiuwedi?”
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Yesu Pita ena giu i waimunena gado, “Taupaula aiyai waisumeḡina bi nuwanuwauyauyana, tana taunana kaka ena bada ya vine te taupaula ya labedi te sauga kauwemo kaka kediya ya soisoiyedi.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Bamoda Bada ena tava munaḡemo bi taupaula aiyai ya banavi, niga kauwina ya voivoiyena ba nuwavisu didiga mba taupaulina lisinemo.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Tagu giukauwemo yà giugiuwemi te mba taupaulina kaka ena bada waibada matabuna ya vite te ena ḡonaḡona matabudi yai badayedi.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Bi bamoda taupaulina maso taunaḡa i giu munaḡena gado, ‘Egu bada ya alaala nawa bi mote ima tavatava makai.’ Tana ḡome taupaula oloolotodi bi waiwaivinidi i kwapudi, i kani, i tego bi i tego buu'wa.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Mba taupaulina ena bada ena nato saugina mote ima noḡonoḡoti bi ima sibesibe te bai sauginemo ya tava. Sauginemo ya miyamiya nuwakauleya bi ena bada ya tavana kaka taupaula ya koiḡavuḡavuki bi lava laukasaḡaiḡaidi edi gabumo ya pwalaḡe nawe.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 “Taupaula aiyai ena bada ena ḡowana i sibedi bi mote ima voivoiyedi ee ima vovononoḡa ba ena bada kaka tana ya kovoḡi gulate.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Bi taupaula aiyai ena bada ena ḡowana mote i sibedi bi noya i ai voivoiyena ba tana kaka ena kovoḡa ḡaubona ya vai. Tedi mabai noya dididiga i vitedi bi mote sima voivoiye kauwedi ba kovoḡa dididiga sa banavi. Maimaituwa taupaula aiyai bi vaivai wapewapedi i vitevitena ba ya noḡonoḡoti te vaivai wapewapedi lisinemo ya legau munaḡedi. Bi Maimaituwa taupaula aiyai i waisumaḡe bi vaivai wapewapedi nimanemo i sivudi te ya labelabedina ba mainana kota Maimaituwa ya vite munaḡe.”
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Tagu e yovona dobumo ba kai e yovoḡe bi e ḡoeḡoena maso kaikana i kalakalati.
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Tagu kaka kabulu yà vai bi wainuwatoimo yà miyana eete kabulu yà laudamoye.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Temi ko noḡonoḡoti te tagu bena dobumo nuwauba e yovoḡe, ee? Geḡa, mote nuwauba bi daila.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Niganana bi noi i nawana ba vanuwa ḡemota noponemo lava wapedi 5 kaka sa daili munaḡedi te lava faiona ba lava labu vaitedi sai miyatauli bi kota lava labu ba faiona vaitedi sai miyatauli.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Tedi kaka sa daili munaḡedi, tama kaka natuna olotona vaitena sai miyatauli bi gomana olotona kaka tamana vaitena sai miyatauli, bi vesala kaka natuna waivinina vaitena sai miyatauli, gomana waivinina kaka matinana sai miyatauli. Bi vesala malawana kaka sai miyatauli bi lawana kaka vesala vaitena sai miyatauli.
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Yesu lava kumna i giuwedina gado, “Laḡannemo yada nisa yawaninaḡa ya saḡasaḡa ba ko giugiuna gado, ‘Noi taunana nabu ya yovo.’ Bi mainana ya tubutubuḡa.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Bi laḡannemo suwala ena anilovotava yawaninaḡa yavala ya laulausuve ba ko giugiuna gado, ‘Niganana ba ya kwamla.’ Bi mainana ya tubutubuḡa.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Temi waiwaikaikaiyovumi! Temi galewa bi dobu kita waiipoipodi kona sibe kauwedi. Bi bainewa te niga saugina giuwaiipoipona mote koma sibesibe kauwe?”
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 “Bai aubaina mote komai talapili munaḡemi te maso didimana kauwina kona voiye?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Bamoda lava ya panim bi ya nawem etala gabunemo, ba etamo kwa giu bagibagi bi em gebogebo ko kadidimani te em tau vaitena koi nuwaḡemota. Bi mote kuma voiye ba ya nawemna taulauetala lisinemo. Bi taulauetala ya nawemna biliweloko taulabena lisidimo te biliwelokomo sa sako nawem.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Yà giugiuwem te tam mote kaka kuma potiyovo bi ḡome kwa waimaiiana eete em mane matabuna biliwelokomo kwai kovi.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.