Mateus 12
Mum Language NT Portions (KQA) vs NAA
1 Kamata Avɨrɨkɨmuhɨmu Hɨvɨ muyɨ, Jisas wit kɨva itɨñɨitɨñɨ umi. Kamata nuŋandɨ sɨmbɨrasara haŋɨnɨŋ avɨhatɨhi, wit kɨrɨs haŋɨnɨŋ mɨŋamɨŋa ñamu.
1 Por aquele tempo, num sábado, Jesus passou pelas searas. Estando os seus discípulos com fome, começaram a colher espigas e a comer.
2 Kamatɨhu Farisi haŋɨnɨŋ ŋgata Jisasɨŋ nɨmavamu, Nɨŋga, nɨmata vana nandɨ sɨmbɨrasara nɨŋɨnɨŋ andɨyu nɨŋandɨhin, Avɨrɨkɨmuhɨmu Hɨvɨyɨ andɨhu avimandɨ, vamu.
2 Os fariseus, vendo isso, disseram a Jesus: — Olhe! Os seus discípulos estão fazendo o que não é lícito fazer num sábado.
3 Kamavahu Jisas nurɨŋ kɨmbɨ nɨmavami, Kuha Devit nuŋandɨ hati naŋga avɨharɨm ŋgɨta andɨmi vana ha narɨ ŋgatɨŋgɨruta mambaha ŋgandara.
3 Mas Jesus lhes disse:
4 Devit Gotɨndu tavɨyɨ indɨhuta, mavatɨmba amutɨ ndu tak Gotɨndu tamɨŋgaŋgɨmbañɨ kɨyɨhi, Gotɨŋ kɨrañɨŋguhu haŋɨnɨŋ tamahu mambɨrañɨ kɨndi. Kandɨhaŋandɨhin mɨŋata nuŋandɨ hati naŋga ñamu. Mavatɨmba kandɨha kru saŋɨŋɨnɨŋ mañarasɨmu, Gotɨŋ kɨrañɨŋguhu haŋɨnɨŋ ndaya ñarasɨmu. Hara Devit naŋga nuŋandɨ hati ñamu.
4 Como entrou na Casa de Deus, e comeram os pães da proposição, os quais não era lícito comer, nem a ele nem aos que estavam com ele, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Naŋga, tɨkatɨka kuyundu aŋgwɨmɨkɨyɨ kɨndi haŋandɨhin ŋgatɨŋgɨruta mambaha ŋgandara. Avɨrɨkɨmuhɨmu Hɨvɨyɨ ndahara Gotɨŋ kɨrañɨŋguhu tavɨyɨ Gotɨŋ kɨrañɨŋguhu haŋɨnɨŋ sɨmbɨra mɨŋandu. Hara nurɨŋ kuŋgɨ maŋgahandi.
5 Ou vocês não leram na Lei que, aos sábados, os sacerdotes no templo profanam o sábado e ficam sem culpa?
6 Harɨm narɨŋ yi ambin, kru nɨñɨ kɨyɨ mɨŋga Gotɨŋ kɨrañɨŋguhu tavɨ ha taratɨvɨri.
6 Pois eu lhes digo que aqui está quem é maior do que o templo.
7 Got ambami, narɨ yaŋ saŋɨnaŋga kɨrañɨŋgundararɨm pirɨmandamandin. Hara muŋɨnɨŋ sɨhiŋgamara vata pirɨtamamaŋgarandin, vamba ambami. Harɨm kuyu kanɨŋandɨhindu kuyu sapa ha ŋgamaŋgarandarandɨti, kru pɨmɨ manɨmanɨ nɨŋɨnɨŋɨrɨm pɨmɨ maŋguhara.
7 Mas, se vocês soubessem o que significa: “Quero misericórdia, e não sacrifício”, não teriam condenado inocentes.
8 Harɨm Krundu Ñɨŋi hama nuŋambi Avɨrɨkɨmuhɨmu Hɨvɨ karatamandi, vami.
8 Porque o Filho do Homem é senhor do sábado.
9 Jisas kandɨ upɨ haŋu mitata uta pɨhu muyɨ yɨvurahami. Kamata Got naŋga kuyundavaravara tavɨ nurɨŋandɨyɨ indɨhumi.
9 Tendo Jesus saído dali, entrou na sinagoga deles.
10 Kandɨhañɨ kru mumɨŋga kɨyɨmi, kru kandɨhama kumamaka timu kɨmuhɨmu mɨŋga. Kru muvɨra kuyusɨhɨrata Jisasɨŋ nuŋandɨ miku ŋɨnɨŋ ndu kumaŋgɨmbañɨ tamɨmɨndaŋ vata kitɨhuta ambamu, Kru kandi naŋga haŋɨnɨŋ Avɨrɨkɨmuhɨmu Hɨvɨyɨ mɨŋavindamaharɨŋ vaha, mana mambaha mɨŋavindamaharɨŋ, vamu.
10 Achava-se ali um homem que tinha uma das mãos ressequida. Então, a fim de o acusar, perguntaram a Jesus: — É lícito curar no sábado?
11 Kamavahu Jisas nurɨŋ ambami, Narɨŋandɨ kru mumɨŋga nuŋandɨ sipsip mɨnzamɨnza ŋandi Avɨrɨkɨmuhɨmu Hɨvɨyɨ kumbañɨ mɨŋguti pɨŋgɨrɨti, yahahi.
11 Ao que lhes respondeu:
12 Hara kru sipsip maña hɨm ma, sipsipɨŋ kru taratɨvɨramaŋgarandi. Harɨm Avɨrɨkɨmuhɨmu Hɨvɨyɨ kru kandi naŋga haŋɨnɨŋ mɨŋavindamaharɨŋ, vami.
12 Ora, quanto mais vale um homem do que uma ovelha! Logo, é lícito nos sábados fazer o bem.
13 Kamavata kru kuma kɨmuhɨmu hamaŋ ambami, Kuma nandɨ ha tɨtɨ tama, vahi, kuma nuŋandɨha tɨtɨ tamahi avindɨta kuma tamu maña kɨyɨmi.
13 Então Jesus disse ao homem: O homem estendeu a mão, e ela foi restaurada e ficou sã como a outra.
14 Kandɨhamatɨhi ŋgata, Farisi haŋɨnɨŋ Got naŋga kuyundavaravara tavɨ ha mitata uta tɨhɨrumu. Kamata kuyundavarata Jisasɨŋ yɨvutatamɨtɨrɨŋ kwɨmɨrɨmandɨ vata kɨndɨmbuhɨramu.
14 Mas os fariseus, saindo dali, conspiravam contra ele, procurando ver como o matariam.
15 Farisi haŋɨnɨŋ Jisasɨrɨm mɨndahɨrahu ŋgami. Harɨm kandɨ pɨhu ha mitata umi. Uhihi krunavundi sambɨ kandi naŋga haŋɨnɨŋ sɨhɨndɨ umu. Kamatɨhu krunavundi kandi naŋga haŋɨnɨŋ sɨhanaŋga mɨŋavindamami.
15 Mas Jesus, sabendo disto, afastou-se dali. Muitos o seguiram, e a todos ele curou,
16 Kamata Jisas krunavundiŋ karikarita ambami, Uta yambirɨm kru muŋɨnɨŋ maŋambavaramara, vami.
16 advertindo-lhes, porém, que não o expusessem à publicidade.
17 Jisas kandɨhamata vana andɨhi, Got ambahi kru Gotɨndu kuyu mɨŋata ambavaravara Aisaia ambami kuyu haŋandɨhin kandɨsɨkwɨsɨkwɨ yɨvurahami. Aisaia ambami, Got ambi,
17 Isso aconteceu para se cumprir o que foi dito por meio do profeta Isaías:
18 Nɨŋandɨhin yandɨ sɨmbɨrakara mɨŋga. Yi nuŋ yambi yɨhɨramamin. Yi nuŋ mavɨndamamaŋgarandin, naŋga yandɨ mavɨnɨmbu nuŋambirɨm kɨnzɨhɨnzɨtɨmaŋgari. Yandɨ Mavɨñɨŋi nu naŋga tamɨman. Kamatɨn tɨtɨ vanarɨmɨndaya krunavundi pɨrɨvɨsa muvundumuvundu haŋɨnɨŋ ambavarɨmandɨ.
18 “Eis aqui o meu servo, que escolhi, o meu amado, em quem a minha alma se agrada. Farei repousar sobre ele o meu Espírito, e ele anunciará juízo aos gentios.
19 Nu krunavundiŋ ukari saŋganzaŋgandɨndɨ mambɨhuravɨrɨmandɨ. Naŋga kɨndɨmakamakayɨ taŋguramata ambavarɨtiti krunavundi maŋindarɨmandɨyu.
19 Não entrará em discussões, nem gritará, nem fará ouvir nas praças a sua voz.
20 Kuki tɨkatɨkama haŋandɨhin nu mamɨŋarɨvɨrɨmandɨ. Naŋga umbi mandumaŋgarɨmandɨ ha mamɨŋawɨmɨrɨmandɨ. Nu sɨmbɨra mɨŋata andɨti tɨtɨtaya kɨyɨhɨyɨ vana ha ñamba vanavana haŋɨnɨŋ taratɨvɨrɨmandɨ.
20 Não esmagará a cana quebrada, nem apagará o pavio que fumega, até que faça vencedor o juízo.
21 Kamati krunavundi pɨrɨvɨsa muvundumuvundu haŋɨnɨŋ, nuŋɨrɨm indarɨmaŋgarata arɨŋ ŋguramɨrɨmandɨ vata tavɨrɨmandɨyu, vamba ambi, vamba ambami, vami.
21 E no seu nome os gentios colocarão a sua esperança.”
22 Kandɨhɨrɨvɨ hañɨ kru sundɨ ñamba arɨŋgumi mɨŋgaŋ Jisas kɨyɨmiyɨ mɨŋata payɨmu. Kru kandɨhama tamɨŋga ñumi naŋga kuyu maŋguyundavarandi mɨŋga. Kamatɨhu Jisas nuŋ mɨŋavindamahi, kandɨhama kuyundavarata tɨhɨrañami.
22 Então trouxeram a Jesus um endemoniado, cego e mudo. Jesus o curou, e o homem passou a falar e a ver.
23 Kamatɨhi krunavundi sɨhanaŋga pɨndɨrata yahata ambamu, Kru nɨma Devit nɨŋuñɨŋgi vaha, vamu.
23 E toda a multidão se admirava e dizia: — Não seria este, por acaso, o Filho de Davi?
24 Hara, Farisi haŋɨnɨŋ kuyu kandɨha indarɨta yahata ambamu, Kru nɨma, sundɨ ñambandu aru miku Belsebulɨndu tɨkatɨkayɨ sundɨ ñamba pɨŋguvarandi, vamu.
24 Mas os fariseus, ouvindo isto, diziam: — Este não expulsa demônios senão pelo poder de Belzebu, o maioral dos demônios.
25 Hara Jisas nurɨŋandɨ indarɨmit hambu ŋgami. Harɨm nurɨŋ nɨmavami, Pɨrɨvɨsa mɨnzayɨndu ŋɨnɨŋ sɨhɨrata arɨkinzapa kɨta kurɨhata, krunavundi kandɨhaŋɨnɨŋ ñambatɨhu. Pɨhu aru muyɨ hati vaha mana tavɨ mɨnzayɨndu ŋɨnɨŋ tamarahata arɨkinzapa kɨta kurɨhata, krunavundi kandɨhaŋɨnɨŋ tɨkatɨka mandɨhu.
25 Mas Jesus, sabendo o que eles pensavam, disse-lhes:
26 Kamata maña, Satan yahata Satanɨŋ pɨŋguvarɨti tamarahata arɨkinzapa kɨta kurɨhɨtu, Satanɨndu tɨkatɨkata nurɨŋ karatamatamandu maŋgɨyɨmandɨ.
26 Se Satanás expulsa Satanás, está dividido contra si mesmo; como, então, o seu reino subsistirá?
27 Harɨm yaŋ Belsebul ŋguramahi sundɨ ñamba haŋɨnɨŋ pɨŋguvarandintiŋgata, narɨŋandɨ hatiŋ ninɨndaya ŋguramahi sundɨ ñamba haŋɨnɨŋ pɨŋguvarandu. Harɨm narɨ ambara kuyu haŋɨnɨrɨm narɨŋandɨ hati narɨŋ ŋgatɨŋgurɨmandɨyu.
27 E, se eu expulso os demônios por Belzebu, por quem os filhos de vocês os expulsam? Por isso, eles mesmos serão os juízes de vocês.
28 Hara, yaŋ Gotɨndu Mavɨñɨŋi ŋguramahi sundɨ ñamba haŋɨnɨŋ pɨŋguvarandintiŋgata, Gotɨndu tɨwɨyɨ kɨyɨhɨyɨha pata ara naŋga kɨyɨha, vamba indarɨmara.
28 Se, porém, eu expulso os demônios pelo Espírito de Deus, certamente é chegado o Reino de Deus sobre vocês.
29 Kru mumɨŋga kru tɨkatɨka mɨŋgandu tavɨyɨ pamata indɨhuta nuŋandɨ muhɨmɨmuhɨm mɨŋahi. Kamatɨrɨm kru tɨkatɨka hamaŋ siki naŋga sɨmahahi wɨsa. Kamatanda kru kandɨhamandu tavɨyɨ muhɨmɨmuhɨm mɨŋahi.
29 Ou como pode alguém entrar na casa do valente e roubar-lhe os bens sem primeiro amarrá-lo? E só então saqueará a casa dele.
30 Kru yaŋ mɨndu mandamandi hama, yaŋ miku tamandi. Ara kru yaŋ ŋguramata krunavundiŋ mayɨvutɨhɨruramandi hama, pɨŋguvarahi siŋunziŋgu undu.
30 — Quem não é por mim é contra mim; e quem comigo não ajunta espalha.
31 Kamataharɨm narɨŋ yi ambin, krunavundi muhɨmɨmuhɨm ñamba vanavana andɨrɨmandɨyu, naŋga Gotɨŋ ambasuvɨrɨmandɨyu haŋɨnɨŋ, Got kuŋgɨ kuyɨvɨrɨmandɨ. Hara kru Gotɨndu Mavɨñɨŋiŋ ambasuvɨrɨmandɨ hamandu kuŋgɨ, Got maŋguyɨvɨrɨmandɨ.
31 Por isso, digo a vocês que todo pecado e blasfêmia serão perdoados aos homens; mas a blasfêmia contra o Espírito não será perdoada.
32 Kru mumɨŋga Krundu Ñɨŋiŋ kuyu ñamba ambɨrɨmandɨ. Hara ñamba vana kandɨhaŋɨnɨŋ Got kuŋgɨ kuyɨvɨrɨmandɨ. Hara kru Gotɨndu Mavɨñɨŋiŋ kuyu ñamba ambɨrɨmandɨ hamandu ñamba vana haŋandɨhin, tɨhu naŋga mutɨhu ndahara Got kuŋgɨ maŋguyɨvɨrɨmandɨ, vami.
32 Se alguém disser alguma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, se alguém falar contra o Espírito Santo, isso não lhe será perdoado, nem neste mundo nem no porvir.
33 Kamata Jisas ambami, Ahu avi haŋandɨhin nuŋandɨ kandɨ handahara avindɨrɨmandɨ. Ara ahu ñamba ha kandɨ nuŋandɨ handahara avi mandɨrɨmandɨ. Kamataharɨm kru ndahara ñaña kandɨhambu ŋgaŋgaramata ambandu, Ahu nda avi, nda ñamba, vamba ambandu.
33 — Tornem a árvore boa e o seu fruto será bom, ou tornem a árvore má e o seu fruto será mau; porque pelo fruto se conhece a árvore.
34 Narɨ kru ñamba, tau ñamba ŋɨnɨŋ maña. Pamata kuyu avi ambavarɨmandɨra. Kru nuŋandɨ mavɨŋgukuyɨ muhɨmɨmuhɨm indarɨmit kɨndi haŋɨnɨŋ ambavarandi.
34 Raça de víboras! Como vocês podem falar coisas boas, sendo maus? Porque a boca fala do que está cheio o coração.
35 Kru avi hamandu indarɨmit avivi sambɨ nuŋandɨ mavɨ humbavu kɨndi. Harɨm avi vana taya andɨndi. Ara kru ñamba hamandu indarɨmit ñamba sambɨ nuŋandɨ mavɨ humbavu kɨndi. Harɨm ñamba vana taya andɨndi.
35 A pessoa boa tira do tesouro bom coisas boas; mas a pessoa má do mau tesouro tira coisas más.
36 Hara yi narɨŋ ambin, Got krunavundiŋ ŋgatɨŋgurɨmandɨ hɨvɨ hañɨ, krunavundi muhɨmɨmuhɨm kuyuhuyu kuyundavarandu haŋɨnɨŋɨrɨm indarɨramarama ŋgatɨŋgurɨmandɨ.
36 — Digo a vocês que, no Dia do Juízo, as pessoas darão conta de toda palavra inútil que proferirem;
37 Harɨm nandɨ kuyuvu taya ŋgaŋgaramata Got ambɨrɨmandɨ, Kru na ñamba mɨŋga, na avi mɨŋga vamba ambɨrɨmandɨ, vami.
37 porque, pelas suas palavras, você será justificado e, pelas suas palavras, você será condenado.
38 Kru tɨkatɨka kuyundu mirɨmba naŋga haŋɨnɨŋ naŋga Farisi muvɨra Jisasɨŋ nɨmavamu, Ahusɨki, muhɨm nzihɨ sihɨrɨnana ŋgɨm vata pirɨ kɨrɨŋ, vamu.
38 Então alguns escribas e fariseus disseram a Jesus: — Mestre, queremos ver algum sinal feito pelo senhor.
39 Kamavahu Jisas nurɨŋ kɨmbɨ ambami, Nɨmati hɨrɨvɨyɨndu krunavundi ñamba ŋɨnɨŋ. Harɨm Gotɨŋ ndaya mavɨñɨ mandamandu. Imutamut muhɨmɨmuhɨm nzihɨ ŋgɨmɨndaŋ vata añaŋgarandu hara maŋgɨmandɨyu, manɨŋga. Muhɨm nzihɨ sihɨrahi ŋgɨmaña ha, kru Gotɨndu kuyu mɨŋata ambavaravara Jona sihɨrami handaya ŋgɨmandɨyu.
39 Mas ele respondeu:
40 Jona asa arundu mavɨŋgumbañɨ arɨkikwɨrɨ hɨvɨ kɨyɨmi. Sɨwɨmañanda Krundu Ñɨŋi hama ndahara arɨkikwɨrɨ hɨvɨ sava humbañɨ kɨyɨmandɨ.
40 Porque assim como Jonas esteve três dias e três noites no ventre do grande peixe, assim o Filho do Homem estará três dias e três noites no coração da terra.
41 Krunavundiŋ Got ŋgatɨŋgurɨman vata yɨhɨramami hɨvɨyɨ, Ninive hati krunavundi sɨhanaŋga Gotɨndu tamɨŋgañɨ ñamba vana andɨndurɨm taŋguramɨrɨmandɨyu. Kamata narɨŋandɨ tɨwɨmiyɨ krunavundi ñamba vanavana andɨndurɨm kuyu kɨmbañɨ ambavarɨmandɨyu. Ninive hati Jona ambavarahi ŋgaŋga mavɨŋgimɨrumu. Hara kru mumɨŋga narɨ ñiŋgiñɨ kɨyɨ mɨŋga, Jonaŋ taratɨvɨri.
41 Ninivitas se levantarão, no Juízo, com esta geração e a condenarão, porque se arrependeram com a pregação de Jonas. E aqui está quem é maior do que Jonas.
42 Krunavundiŋ Got ŋgatɨŋgurɨmandɨ tɨwɨmiyɨ, Navundi aru miku Sebandu haŋambɨ ndahara Gotɨndu tamɨŋgañɨ taŋguramɨrɨmandɨ. Kamata krunavundi tɨhundu nɨŋɨnɨŋɨndu ñamba vanavanarɨm kuyu kɨmbañɨ ambavarɨmandɨ. Navundi aru miku kandɨhaŋambɨ, pɨrɨvɨsa nɨñɨndu mandambuyɨ kɨndi. Hara Solomon indarɨmit avivi nuŋandɨ ambavarɨti indarɨtɨn vata payɨmi. Hara kru mumɨŋga nɨñɨ kɨyɨ mɨŋga Solomonɨŋ taratɨvɨramaŋgari, vami.
42 A rainha do Sul se levantará, no Juízo, com esta geração e a condenará, porque veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. E aqui está quem é maior do que Salomão.
43 Jisas sɨhinda ambami, Sundɨ ñamba kru mumɨŋgaŋ mitata urɨmandɨ. Kamata kuku manɨman upɨvu avɨrɨkɨmuhɨmu upɨ puhɨrata kɨndɨrɨmandɨ. Hara avɨrɨkɨmuhɨmu upɨ maŋgɨmandɨ.
43 — Quando o espírito imundo sai de uma pessoa, anda por lugares áridos procurando repouso, porém não encontra.
44 Kamata ambɨrɨmandɨ, Yi tavɨ kɨyɨmin hañɨ aŋga uta kɨyɨman, vamba ambɨrɨmandɨ. Kamavata uta kɨyɨmi tavɨ ha ŋgɨti ikɨrañata kanzɨ mɨŋayahuramɨntu saŋgɨyɨmandɨ.
44 Por isso, diz: “Voltarei para a minha casa, de onde saí.” E, voltando, ele a encontra vazia, varrida e arrumada.
45 Kamati uta sundɨ ñamba kuma timu, tamu arɨkinzɨpi tɨŋgɨruramata vat ñamba vanandu supɨrisupɨri haŋɨnɨŋ tɨmbuta pata indɨhuta tavɨ kandɨhañɨ kɨyɨmandɨyu. Kru kandɨhama kuha ñamba kɨyɨmi, hara tɨhu ñambatɨmaŋgarɨmandɨ. Krunavundi tɨhundu nɨŋɨnɨŋ sɨwɨmañanzihɨ yɨvurahɨmandɨ, vami.
45 Então vai e leva consigo outros sete espíritos, piores do que ele, e, entrando, habitam ali. E o último estado daquela pessoa se torna pior do que o primeiro. Assim também acontecerá a esta geração perversa.
46 Jisas krunavundiŋ kuyu ŋguhihi nɨŋum naŋga nɨŋuratakɨña pata Jisas naŋga kuyundavarɨmɨndaŋ vata tapɨrañɨ kɨyɨmu.
46 Enquanto Jesus ainda falava ao povo, eis que a mãe e os irmãos dele estavam do lado de fora, procurando falar com ele.
47 Kuyundavarahihi, kru mumɨŋga pata ambami, Namaka naŋga naratakɨña nanaŋga kuyundavarɨmɨndaŋ vata pata tapɨravu nda kuyu, vami.
47 E alguém lhe disse: — A sua mãe e os seus irmãos estão lá fora e querem falar com o senhor.
48 Kamavahi Jisas nuŋ ambami, Yamaka naŋga yaratakɨña kandɨhaŋɨnɨŋ ninɨnin, vami.
48 Porém Jesus respondeu ao que lhe trouxe o aviso:
49 Kamavata nuŋandɨ sɨmbɨrasaraŋ isɨhuramata ambami, Ŋgamara, nɨŋɨnɨŋ ndɨhi yandɨ yamaka naŋga yaratakɨña.
49 E, estendendo a mão para os discípulos, disse:
50 Krunavundi Yavandak nuŋandɨ pɨhuyɨ kɨndi hamandu vana taya mɨŋahandahandarɨm pirɨkɨndu haŋɨnɨŋ ndaya, yandɨ yamaka, yarɨmandakɨña naŋga yaratakɨña, vami.
50 Portanto, aquele que fizer a vontade de meu Pai celeste, esse é meu irmão, minha irmã e minha mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.