Mateus 5
Jatetshi múldigaba (KOG) vs NAA
1 Duwe Jesúja kágubakue matshuwi zhikzhe axaldagaté katuñguake, muldetua shi kaxaldiyaldiamak gaxa akshá zeñka nitshiguenik yaté. Guñguake aldéñ shaxaldixakue jiaga aldesañ axaldaguake
1 Ao ver as multidões, Jesus subiu ao monte. Ele se assentou e os seus discípulos se aproximaram dele.
2 ekí kakbeji, shi kaxaldiyaldá:
2 Então ele passou a ensiná-los. Jesus disse:
3 “Mieldeke aldunaxa axaldáñgaba auxaga izhogazháka itshani na, ‘Jatega sha nagajuésh’ itshankakueki zeñ aldaldaldixa.
3 — Bem-aventurados
4 Mieldeke kaigabeñki itshani mauwi guxakueki zeñ aldaldaldixa.
4 — Bem-aventurados
5 Mieldeke axaldáñgaba aguáñ zhikzukuxakueki zeñ aldaldaldixa.
5 — Bem-aventurados os mansos,
6 Mieldeke gakue kagajuezhi, ni kagajueshka jana Jatek akldunamak izhoxa za alduna jañguxakueki zeñ aldaldaldixa.
6 — Bem-aventurados
7 Mieldeke axautshikue guañ jañguxakueki zeñ aldaldaldixa.
7 — Bem-aventurados
8 Mieldeke kauwijí aldunaxa Saldiñga netshi Jate za izhgajañgui, e za akzé ajañgui ashekuekueki zeñ aldaldaldixa.
8 — Bem-aventurados
9 Mieldeke axautshikue señgaba zhe aldoxaldiamak gaunekakueki zeñ aldaldaldixa.
9 — Bem-aventurados
10 Mieldeke Jateja jian izhogakue kajañguamak izhokldana kakzeká shalda nuxa axautshikueja sha kakuxakueki zeñ aldaldaldixa.
10 — Bem-aventurados
11 ”Ekíga na, mieldeke nas namak najañgui, nepanamine shalda nuxa axautshikueja sha mimakuí, nalda miñkakuashi na, saldiñga nalda naldagálde mimakuagakueki nuk mimakuakake zeñ minaldaldixa.
11 — Bem-aventurados são vocês quando, por minha causa, os insultarem e os perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vocês.
12 Ekí mimakuaká shalda egaba zeñ zalda miñzekaga zʉ́xaita zeñ itshani miñgualdí. Jinake naldakí. Ekí mimakuxá shaldaki jékaldaxa Jateja guagasá janshizhe miñkatshaldixa nak. Akze, ekíga guana, mimizhaxañga Jatetshi múldigaba naldiñga zʉxaitshixakueki sha kakuiñgaba kakuanane nakldá.
12 Alegrem-se e exultem, porque é grande a sua recompensa nos céus; pois assim perseguiram os profetas que viveram antes de vocês.
13 ”Guatshak maiñki jai kagik zhekuekue kenañ naku zauwamak jana mizauñkakue. Akze, naku nuk izʉzé guane, ¿sakí shi mokue akzanamak akzukuanazʉnaka na? Naku izʉzé guaneki ni jiñ zauwazháka nak iyatanaldixa uteya nuxa guakue naldashá.
13 — Vocês são o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 ”Guatshak muñshí zaldaki zahauxa mastuñshakuamakbeñga na, maiñ jai kagik zhekuekue muñshí miyakzukuxakue. Ezua kuíbuldu gaxa akshá zeñka zhekueki saldiñgaja atuamakbeñga na, sakí miyatshixá, sakí mizhekue ne atuakagaba naldaldixa naldashá.
14 — Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada no alto de um monte.
15 Akze, ni meja ezua muñshí zukuxa zuñguá gualdinik jika ipa guazhé. Ne saldiñga eni zhekuekue muldetua muñshí kakzukualdiamak mataxa iyaldaka.
15 Nem se acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto, mas num lugar adequado onde ilumina bem todos os que estão na casa.
16 Ekibeñga na, nagapa mineñkakue ga mimatualdiamak agatsaldi mizhekualdaldí. Ekíki kágubakueja jian ne, janshizhegaba atshiji izhogaté mimatuatshakna, Nauwijate jékaldaxa izhuka akldé akzamakga miyakzukushaldixa nakldá.
16 Assim brilhe também a luz de vocês diante dos outros, para que vejam as boas obras que vocês fazem e glorifiquem o Pai de vocês, que está nos céus.
17 ”Nasga jai kagik Jateja jian izhoxa guiyaba nauwibama Muesék zʉñkabajane, ni Jatetshi múldigaba naldiñga zʉxaitshixakueja guashi sezheklde jiaga akzaldaksánshal nagazhánuge. Ne sakí guashi sezhekldanamak muldetua miñgajieñgualdikuamak, amak zekualdikuamak naklduge nakldá.
17 — Não pensem que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, mas para cumprir.
18 Akze, namak miñmeyaldikue. Alnoba, kagi naldalga noxaldieñgaki, guiyaba jian izhoxa zʉñsanexa niuwi axaldaldaksáki guazháldixa. Ai Jatetshi guiyabaki aldéñ mashi akldañkaldixa jañguaneñka yo zegagáñgaki, ni meja jiaga ezua agatsalda nóñgutse nuxaki yushá guazhíta nzha.
18 Porque em verdade lhes digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Akna mieldejañki ezua agatsaldaki aguáñ akzé jañgui, aija guagamak atshakí, azhi axautshikue jiaga ekíga amak axatshazháldiamak shizhiyaldiák zʉnake, Jateja saldiñga aldéñ aksanekákue guashiñki aguáñ akzé tuñka nakldá. Ekí ne, mieldejañki Jatetshi guiyabaja guagamak axatshiji na, axautshikue jiaga ekíga amak axatshaldiamak shizhiyaldiák, aiki Jateja aldéñ kaksanekákue guashiñki akzé tuñka nakldá.
19 Aquele, pois, que desrespeitar um destes mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazer o mesmo, será considerado mínimo no Reino dos Céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no Reino dos Céus.
20 ”Akze, ekí miñmeyaldikue. Paldiseyukue, guiyaba shizhixakue juizhi Jateja jian izhogakue kajañguamak izhuká mituatshak jiaga, aikue zhakldé jian izhogakí minaldaldiák Jateja aldéñ sanegeñka jékaldaxa ni mitsák mimajuldukshazhíta nakldá.
20 Porque eu afirmo que, se a justiça de vocês não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrarão no Reino dos Céus.
21 ”Akze, Jateja mauzeñga nauwibamakuek guiyaba ekí guaka zʉñkagenane minukaxa: ‘Axautshi guaxa atshasʉ́ñze.’ Ekíga na, ‘mieldejañki axautshi guaxá gualdiake agatsaldi atualdinik guiyaba tuakue agatsaldaldixa.’
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos antigos: “Não mate.” E ainda: “Quem matar estará sujeito a julgamento.”
22 Ekí minukaxa ne nas zʉnake ekí miñmeyaldikue: Axautshi nusá aguanasʉ́ñze nak, mieldejañki ezua nusá aguanaldiák agatsaldi ne atualdixa. Ekíga na, mieldejañki ezua nusa agatsaldi sha axaldexaldiák, akldé akzekue sanekakuegaba ajuizhaldegéñ agatsaldi ne atuwi axeyaldaxaldixa. Ne mieldejañki ezua ‘se miktú ni gukú’ axaldexaldiák zʉnake guksé sanazhéñkaga neyaldixa nakldá.
22 Eu, porém, lhes digo que todo aquele que se irar contra o seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem insultar o seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem o chamar de tolo estará sujeito ao inferno de fogo.
23 ”Ekí nakna, mitsakgaba Jate axazakuageñka aldéñ akldé akzamakga miyakzukualdiamak mineyatshak, ezua sha axatshamaldega naldaldiake ‘sakí naguani izhuká’ be migisexaldiake,
23 Portanto, se você estiver trazendo a sua oferta ao altar e lá se lembrar que o seu irmão tem alguma coisa contra você,
24 Jate amak akldé akzamakga akzukuagáñga mokue kualdinakue. Naldiniki axáñ misha ai na sezhgauwi mokue izhgakuañnegakue gualdinik zʉnake, kaiga guana Jate akldé akzamakga akzukual neyakue miñgatsaldaldixa.
24 deixe diante do altar a sua oferta e vá primeiro reconciliar-se com o seu irmão; e então volte e faça a sua oferta.
25 ”Mitsakgaba ezua sha axatshamaldeja mezhguaklde migatsaldi ne matuakue nugeñka mauldeyatoxaldiéñ sezhgauwakue. Azhi sezhgauwakíñga mauldeyaldiák guashiñki, aldéñga migatsaldi ne matuakuek makizhañkashaka. Gualdiake aijañki ají kabukuek kalseldi mabexal kakbeyaka.
25 — Entre em acordo sem demora com o seu adversário, enquanto você está com ele a caminho, para que o adversário não entregue você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça, e você seja jogado na prisão.
26 Akna namak ekí mikbeyaldikue. Ai sha axatshamalde na sezhgauwakí maldaldiák, sha atshamalde shalda mitsá ilzabiyakue majañguanauxa ilzabiyakíñgaki kalseldi zhinik makzʉxaitshazháldixa nakldá.
26 Em verdade lhe digo que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
27 ”Guatshak Jateja mauzeñga nauwibamakuek guiyaba ekí guaka zʉñkagenane minukaxa: ‘Misewá naldagálde na askuildegasʉ́ñze.’
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Ekí minukaxa ne, nas zʉnake ekí miñmeyaldikue: Sigíkuañ mimisewá naldagálde tuwi me miñguatshak alduna agauwi ‘e na sakí askuildekldaka’ aldunaxa miñnegatshake, e na askuildék zhuxañga miyatshaldixa.
28 Eu, porém, lhes digo: todo o que olhar para uma mulher com intenção impura, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 Akna, jiki sha atshindana miñzukuxa, mimakjieñguakaga mitualdiake, uteji izhgajuekuakue miñgatsé. Akna mimijí uba jibatshaldiñki ji tuatshak sha atshindana miñzukuxa naldaldiake axaldáñga ishkuiya, uteya miñguxá jana atshakue. Akze, sha atshabináldiamak abuák ezua agatsaldaki axaldáñga izhgitshuaksha miñguxá jana miyatshatshakna, akldé janshibé naldaldixa. Ne sha atshalga minoxaldiake, miñgatsauxaga Jateja guiyaba tu za nogakueñka mimaguteyaka ni mitú.
29 — Se o seu olho direito leva você a tropeçar, arranque-o e jogue-o fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que ter o corpo inteiro lançado no inferno.
30 Ekíga na, mimijí káuxalda jibatshaldiñki sha atshindana miñzukuxa naldaldiake axaldáñga izhbeñgua, uteya miñguxá jana atshakue. Akze, sha atshabináldiamak abuák ezua agatsaldaki axaldáñga izhgitshuaksha miñguxá jana miyatshatshakna, akldé janshibé naldaldixa. Ne sha atshalga minoxaldiake miñgatsauxaga Jateja guiyaba tu za nogakueñka mimaguteyaka ni mitú.
30 E, se a sua mão direita leva você a tropeçar, corte-a e jogue-a fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 ”Akze, mauzeñga zalda guiyabaja ekí jiaga guaká minukaxa: ‘Mielde sigíjañki asewá majaldá gualdiake, “mabajá ni gukú” guaká xalte agegakue agatsaldaldixa nzha.’
31 — Também foi dito: “Aquele que repudiar a sua mulher deve dar-lhe uma carta de divórcio.”
32 Ekí minukaxa ne, nas zʉnake ekí miñmeyaldikue: Sigíja asewá axautshi na askuildék guatshak za na, majaka naldaldixa. Ne jigabá shalda nuxa maja guanaldixa, munzhija mokue axautshi sigí guxa gualdiake, Jateja tuwiñki majanejañga asewá naldagálde tusheksha zhuxañga atshishaldixa. Ekíga na, munzhi asewája majane mielde sigíjañki guxa gualdiák, Jateja tuwiñki asewá naldagálde tushek guxaga tualdixa nakldá.
32 Eu, porém, lhes digo: quem repudiar a sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a se tornar adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério.
33 ”Akze, Jateja mauzeñga nauwibamakuek guiyaba ekí guaka zʉñkagenane minukaxa: ‘“Saldiñga netshi Jate natuaté nogéñ ni ekí atshaldikue axeldakú” axelte miñgualdinik amak atshakue, ne amak atshazhá guasʉ́ñze giemi nzha.’
33 — Vocês também ouviram o que foi dito aos antigos: “Não faça juramento falso, mas cumpra rigorosamente para com o Senhor o que você jurou.”
34 Ekí minukaxa ne, nas zʉnake ekí miñmeyaldikue: Ezuañgaba namak za zukuashi na, ni jigaba ité xaldek ‘atshaldikuamak ni axeldakú’ negasʉ́ñze miñgatsaldaldixa. Ekí nakna, Saldiñga netshi Jateki jékaldaxa zhinik saldiñga aksaneka nak, ‘jékaldaxaki nahamakga na nas namak atshaldikuamak ni axeldakú’ negasʉ́ñze.
34 Eu, porém, lhes digo: não jurem de modo nenhum; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Ekíga na, Jateki jai kagi agatsauxa aksaneka nak, ‘kagiki na nahéñ zhinik nas namak atshaldikuamak ni axeldakú’ negasʉ́ñze. Ekíga na, Jateki Jeldusaldéñtshi Sáñkalda akaldak akzé izhuka nak, ‘Jeldusaldéñki na nahéñ zhinik, nas namak atshaldikuamak ni axeldakú’ negasʉ́ñze giemi nzha.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser a cidade do grande Rei.
36 Ekíga na, maiñ be mizhogéñ zhinik nuxa ‘namak atshaldikuamak ni axeldakú’ negasʉ́ñze. Jinak naldakí. Maiñ axaldáñga ni nauwa nuxaki awawa ldexa, ni dueba ldexa miñsuikualdagálde nak.
36 Não jure pela sua cabeça, porque você não pode fazer com que um só cabelo fique branco ou preto.
37 Akna maiñ zʉnake ekí axeldagagábaki, egaba miyatshaldixa nake ‘atshaldikue nzha’ azhi atshabináldixa nake ‘atshazháldikue nzha’ za guagakue naldaldixa. Akze, akldé ipa minexaldiake, aiki jisék zhinik nakldega naldaldixa nzha.
37 Que a palavra de vocês seja: Sim, sim; não, não. O que passar disto vem do Maligno.
38 ”Akze, mauzeñga zalda guiyabaja ekí jiaga guaká minukaxa: ‘Mieldejañki axautshi sakígaba sha gualdiake, amak agatsaldiñga akiyushakue. Akna ezuaja axautshi ubak azhi jualdak sha gualdiake, sha guanamak jiak, ubak azhi jualdakga akiyushakue.’
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Ekí minukaxa ne, nas zʉnake ekí miñmeyaldikue: Mieldeki sha mimakualdiák, maiñ zhinik akiyushabináldi. Akna, waxa miñkabuxaldiák, ataba jiaga miñkabugexañ tuñshi miñgualdí.
39 Eu, porém, lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça-lhe também a face esquerda.
40 Ekíga na, ezuajañki zhakuá minguxaldiamak mimezhguák gualdiake, maiñ zhiniki ‘nazikugasé nzha’ negagábaki ‘egaba akldé shuldejí’ mijañgualdí.
40 Se alguém quer processar você e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Ekibeñga sáñkaldaja jika maldé akuldeyakue miñkaldexaldiake, mitsá akuldeyakue miñkaldeklde guashiñki mutshua naldashi zeñka akuldeyakue.
41 Se alguém obrigar você a andar uma milha, vá com ele duas.
42 Ekíga na, mieldejañki jika miñshishaldiake egaba amak akauwakue. Azhi, mieldejañki jigaba ‘nakwasha guwá’ miñmeyaldiák, ‘mikwashazhánaka nzha’ nexabináldi.
42 Dê a quem lhe pede e não volte as costas ao que quer lhe pedir emprestado.
43 ”Akze, mauzeñga guiyabaja ekí jiaga guaká minukaxa: ‘Zeñ miñguankakue, misanákueki kezhgajañguakue. Ne miyaguldiñkakue zʉnake kezhgajañguagábaki miñguldiyakue.’
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo.”
44 Ekí minukaxa ne, nas zʉnake ekí miñmeyaldikue: Miyaguldiñkakue jiaga kezhgajañguakue, [janshizhe kaxatshakue. Mieldeke ‘agisa guakuéñ’ minjankakue jiaga maiñ zhiniki zeñ kajañgui miñgualdí.] Ekíga na, sha mimakuxakue maiñ zhiniki Jateja kagaunexaldiamak akshishi miñgualdí.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 Ekí miñmeñkugamak miyatshaldiakna, Nauwijate jékaldaxa izhukatshi sukuakue giemi miné mimawatualdixa. Akze, Nauwijatejañki jian izhukakue, jian izhogagáldekue juizhi janshizhe kaxatshiji na, zhualduxañga niuwi kaldañgashiji, níxalda ketsekuxa.
45 para demonstrarem que são filhos do Pai de vocês, que está nos céus. Porque ele faz o seu sol nascer sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Ne maiñ mimezhgajañguxakue za mizhgajañgualdiák, sáñkaldak akiyalzabine zhiksuikakue ajañguamakga nuxa miyajañgualdixa. Akna ¿sakí shi ekí atshamine shalda nuxa Jateja janshizhe miñkatshaldixa na?
46 Porque, se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Os publicanos também não fazem o mesmo?
47 Ekíga na, maiñki mimikaja, zeñ miñguankakue mituatshak aikue za muldetua miyaxazguaxaldiake, Jate jañguazhékue ishkajanashamakga nuxa mishkatshaldixa. Akna ¿sakí shi ekí atshamine shalda nuxa Jateja akzé atshamine mimatualdixa na?
47 E, se saudarem somente os seus irmãos, o que é que estão fazendo de mais? Os gentios também não fazem o mesmo?
48 Ne maiñ zʉnake, Nauwijate jékaldaxa izhuka janshizhe, aldéñgaba muldetua auxaga naldakuauxabé izhuka nahamakbé naldi mizhekualdaldí.
48 Portanto, sejam perfeitos como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.