Lucas 6
Ŋmiŋ Nuahaalɩŋ Gbanɩŋ Kɔmɩŋ (KMA) vs ARA
1 Davʋʋsɩkɩrɩ daaŋ kaanɩ die Yisa aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ chʋŋ tɩanna zaa kʋaŋ ma, ta ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ gobe zaapakɩtɩ a yɩaga ŋɔba.
1 Aconteceu que, num sábado, passando Jesus pelas searas, os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Ta Farasisi bataŋ die dɩ pɩasɩ ba dɩ, “Bɩa nɩ yie wudieke tɩ mɩraha dɩ dagɩna dɩ tɩ da yi davʋʋsɩkɩrɩ daaŋ?”
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito aos sábados?
3 Yisa die a pɩasɩ ba dɩ, “Nɩ ye ka karɩŋ Ŋmɩŋ gbaŋkʋ sʋŋ Davidi die dɩ yine die wo? Kɔŋ die yalla wʋnɩŋ aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba,
3 Respondeu-lhes Jesus: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 die ʋ ga Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juoku sʋŋ a ga nagɩ paanʋ dieke ba nagɩna a yɩ Ŋmɩŋ a ŋɔbɩ ta bɩ nagɩ yɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba ba ŋɔbɩ. Ama tɩ mɩraha die ka yɩ sieŋ dɩ vuoŋ ŋɔbɩha sie Ŋmɩŋ kɩkaabɩtʋ nyɩɩna ma.”
4 Como entrou na casa de Deus, tomou, e comeu os pães da proposição, e os deu aos que com ele estavam, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Yisa die dɩ bɩ balɩ ba dɩ, “Manɩŋ vuota Bʋa yine davʋʋsɩkɩrɩ daarɩ tieŋ.”
5 E acrescentou-lhes: O Filho do Homem é senhor do sábado.
6 Davʋʋsɩkɩrɩ daaŋ kaanɩ bɩbra Yisa die dɩ ga juu Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juoku a daga Ŋmɩŋ wɩa, ta daa wʋnyɩ die dɩ bie mi ʋ nuudiigiŋ die dɩ kpi.
6 Sucedeu que, em outro sábado, entrou ele na sinagoga e ensinava. Ora, achava-se ali um homem cuja mão direita estava ressequida.
7 Ta die Ŋmɩŋ mɩraha dɩdagɩrɩba aŋaŋ Farasisi bataŋ die dɩ bie mi a yaala sieti dɩ ba galɩŋ Yisa, die wɩa die ba daansa wa dɩ ba ye dɩ ʋ nan gbaaŋ wa davʋʋsɩkɩrɩ daarɩ.
7 Os escribas e os fariseus observavam-no, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Ama Yisa die mɩŋŋɩ ba sʋŋanyilehe ta balɩ yɩ daa dieke nuuke dɩ kpine wo dɩ, “Hagɩ a zie vuoŋ mana nɩŋŋa.” Die wɩa die ʋ hagɩ a zie mi.
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem da mão ressequida: Levanta-te e vem para o meio; e ele, levantando-se, permaneceu de pé.
9 Die Yisa dɩ balɩ a yɩ ba dɩ, “Nɩ vaa n pɩasɩ nɩ, bɩa tɩ mɩraha dɩ baa tɩ yime davʋʋsɩkɩrɩ daraaŋ? Dɩ tɩ suŋŋi vuosi yaa tɩ chʋʋsɩ ba? Tɩ gbatɩma vuoŋ mɩsɩ taamma yaa tɩ kʋʋ ba?”
9 Então, disse Jesus a eles: Que vos parece? É lícito, no sábado, fazer o bem ou o mal? Salvar a vida ou deixá-la perecer?
10 Die wɩa ʋ daansɩ ba mana a tɩaŋ, ta die balɩ yɩ nuukpiikiri tieŋ dɩ, “Tɩɩntɩ fʋ nuuke.” Die ʋ tɩɩntɩ ʋ nuuke die ka bɩ hagɩrɩ bɩbra.
10 E, fitando todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Ama Ŋmɩŋ mɩraha dɩdagɩrɩba aŋaŋ Farasisisi die dɩ jɩɩ sɩnyɩɩrɩŋ, a piili a bala yɩa taŋ ba baaŋ yi Yisa dene.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam a Jesus.
12 Saŋka mi Yisa die dɩ ga jʋalɩ kunkogiŋ dɩ ʋ jʋʋsɩ Ŋmɩŋ, a die jʋʋsɩ Ŋmɩŋ kanɩŋ yuku mi mana.
12 Naqueles dias, retirou-se para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Die tuŋ dɩ vʋnna die ʋ wa ʋ kʋaŋanvuosi a keŋ lagɩsɩ ʋ jigiŋ a vʋarɩ vuosi baŋ-ale, a wa ba tʋntʋntɩŋ.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Die ʋ vʋarɩ wa Simoni (vuodieke ʋ wasɩnana Piita) aŋaŋ Simoni nɩmbʋabiŋ Andurusi aŋaŋ Jemisi aŋaŋ Jɔɔn aŋaŋ Filipi aŋaŋ Batolomiwo,
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 aŋaŋ Matiwo aŋaŋ Tomasi aŋaŋ Alifusi bʋadembiŋ Jemisi aŋaŋ Simoni vuodieke die dɩ yaala banɩŋ Juu vuosi yallɩma ba gbaŋ wa,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 aŋaŋ Judasi vuodieke die dɩ yine Jemisi bʋa wa aŋaŋ Judasi Asikaroti vuodieke die dɩ posine Yisa chɩaka.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Yisa die dɩ keŋ sʋʋŋ kunkogiri me aŋaŋ ba, die a ga zie tɩŋgbaŋ dieke dɩ mʋna taŋ; ta die ʋ kʋaŋanvuosi pam die dɩ bie mi; vuosi pam die dɩ nyɩŋ Judia chaaŋ mana aŋaŋ Jerusalemi aŋaŋ Taya aŋaŋ Sadoni mana tɩgɩsɩ die dɩ gbigine mʋgɩkpɩɩrɩ,
17 E, descendo com eles, parou numa planura onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 die ba keŋye mɩŋ dɩ ba wʋŋ ʋ wʋbalɩka ta bɩ yaala ʋ gbaaŋ ba. Vuodiekemba die jɩmbɩatɩ die dɩ yalla ba gbaŋ die keŋye mɩŋ, die ʋ gbaaŋ ba.
18 que vieram para o ouvirem e serem curados de suas enfermidades; também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Die vuosi mana die dɩ mɩa dɩ ba gbɩ wa, dama hagɩrɩŋ die nyɩna ʋ ma a gbaama ba mana.
19 E todos da multidão procuravam tocá-lo, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Saŋka mi die Yisa die dɩ daansɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba ta baarɩ dɩ,
20 Então, olhando ele para os seus discípulos, disse-lhes:
21 Nɩnɩŋ vuodiekemba kɔŋ dɩ yalla lele, sʋgɩfɩalɩŋ yiwo nɩ sɩɩtɩ,
21 Bem-aventurados vós, os que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 “Vuosi dɩ keŋ haa nɩ ta zeti nɩ ta zɩa nɩ ta chʋʋsa nɩ saara, dama nɩ dɩna manɩŋ vuota Bʋa wɩa, sʋgɩfɩalɩŋ yiwo nɩ sɩɩtɩ.
22 Bem-aventurados sois quando os homens vos odiarem e quando vos expulsarem da sua companhia, vos injuriarem e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Nɩ yallɩma sʋgɩfɩalɩŋ ta seme dama nɩ nyʋarɩ nan daansɩ dala Ŋmɩŋ naarɩ ma; die gbaŋ gbaŋ die ba chʋalɩba die dɩ yi Ŋmɩŋ naazʋalɩba.
23 Regozijai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu; pois dessa forma procederam seus pais com os profetas.
24 “Nɩnɩŋ nyintitieliŋ, wʋbɩaŋ bie nɩ ma,
24 Mas ai de vós, os ricos! Porque tendes a vossa consolação.
25 “Nɩnɩŋ vuodiekemba dɩ chagɩna lele, wʋbɩaŋ bie nɩ ma,
25 Ai de vós, os que estais agora fartos! Porque vireis a ter fome.
26 “Nɩnɩŋ vuodiekemba vuosi mana dɩ bɩrɩnana, wʋbɩaŋ bie nɩ ma; dama die gbaŋ gbaŋ ba chɔɔŋkʋʋlɩba die dɩ bɩrɩ ŋmɩnchɩbɩsɩ naazʋalɩba.
26 Ai de vós, quando todos vos louvarem! Porque assim procederam seus pais com os falsos profetas.
27 “Ama n bala nɩnɩŋ vuodiekemba dɩ wʋnnana n balɩkʋ gie, nɩ chome nɩ dataasɩ ta yime wʋvɩɩna a yɩma vuodiekemba dɩ hana nɩ.
27 Digo-vos, porém, a vós outros que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei o bem aos que vos odeiam;
28 Ta vuodiekemba dɩ kanana kaatɩ a yɩa nɩ, nɩ balɩ ba dɩ ‘Ŋmɩŋ suŋŋi be’, ta jʋʋsɩma Ŋmɩŋ a yɩma vuodiekemba dɩ yinene nɩ bɩaŋ
28 bendizei aos que vos maldizem, orai pelos que vos caluniam.
29 Dɩɩ yi vuoŋ dɩ keŋ falɩ fʋ kaamɩŋ fʋ yiŋŋi kaanɩ wa gbaŋ a yɩ wa aŋ ʋ falɩ. Dɩɩ yi vuoŋ dɩ keŋ a nagɩ fʋ jayeekikpeŋkpɩɩŋ fʋ vaa ʋ nagɩ fʋ jayeekibiŋ a gʋtɩ.
29 Ao que te bate numa face, oferece-lhe também a outra; e, ao que tirar a tua capa, deixa-o levar também a túnica;
30 Vuodieke nɩŋ mana dɩ keŋ jʋʋsɩ fʋ jaaŋ fʋ yɩ wa, ta vuoŋ dɩ keŋ gbatɩ fʋ jaaŋ da keŋ dɩa a ga tuo.
30 dá a todo o que te pede; e, se alguém levar o que é teu, não entres em demanda.
31 Wudieke fʋ yaala vuosi yi a yɩ fʋ, fʋ yi die a yɩ fʋ chanchaalɩŋ.
31 Como quereis que os homens vos façam, assim fazei-o vós também a eles.
32 “Dɩɩ yi fʋ cho vuodiekemba dɩ chone fʋ nyɩɩna ma, bɩa Ŋmɩŋ dɩ baa ʋ nagɩ gʋtɩ fʋ? Tʋntʋmbɩatɩ tieliŋ gbaŋ cho wo vuodiekemba dɩ chone be.
32 Se amais os que vos amam, qual é a vossa recompensa? Porque até os pecadores amam aos que os amam.
33 Ta dɩɩ yi fʋ yie vɩɩnɩŋ a yɩa vuodiekemba dɩ yinene vɩɩnɩŋ a yɩa fʋ bɩa Ŋmɩŋ dɩ baa ʋ nagɩ a gʋtɩ fʋ? Tʋntʋmbɩatɩ tieliŋ gbaŋ yie die.
33 Se fizerdes o bem aos que vos fazem o bem, qual é a vossa recompensa? Até os pecadores fazem isso.
34 Dɩɩ yi fʋ paŋŋa vuodiekemba fʋ sɩbɩna dɩ ba nan yiŋŋi tuŋ fʋ, bɩa Ŋmɩŋ dɩ baa ʋ nagɩ a gʋtɩ fʋ? Tʋntʋmbɩatɩ tieliŋ gbaŋ paŋŋa die a yɩa ba chanchaalɩŋ ta yiŋŋi tuose ba nyinti.
34 E, se emprestais àqueles de quem esperais receber, qual é a vossa recompensa? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 “Die wɩa nɩ chome nɩ dataasɩ ta yime vɩɩnɩŋ a yɩma ba. Ta dɩɩ yi nɩ paŋŋɩ vuoŋ jaaŋ ka ga yʋasɩ, da vaa nɩ sʋgɩtɩ chʋʋsɩ a wɩa, dama nɩ nyʋarɩ nan daansɩ dala, ta nɩ nan bɩ yi Nabidie Ŋmɩŋ ballɩ. Dama wʋnɩŋ ʋ yie wʋvɩɩna a yɩa vuodiekemba nine dɩ kana ka suule wudieke ʋ yinene a yɩa ba aŋaŋ vuobɩatɩ mana.
35 Amai, porém, os vossos inimigos, fazei o bem e emprestai, sem esperar nenhuma paga; será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo. Pois ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Nɩ chɩgɩma zɔɔlɩŋ sɩba nɩ Chɔɔŋ Ŋmɩŋ dieke dɩ benne arɩzanna ma dɩ chɩgɩnana zɔɔlɩŋ dene wo.
36 Sede misericordiosos, como também é misericordioso vosso Pai.
37 “Da keŋ a dii vuoŋ sarɩya amʋ Ŋmɩŋ da keŋ dii fʋ sarɩya, da keŋ balɩ a chʋʋsɩ vuoŋ amʋ Ŋmɩŋ da keŋ balɩ a chʋʋsɩ fʋ. Nagɩ fʋ chanchaalɩŋ taalɩ a chaa ba amʋ Ŋmɩŋ dɩaŋ nagɩ fʋ taalɩ a chaa fʋ.
37 Não julgueis e não sereis julgados; não condeneis e não sereis condenados; perdoai e sereis perdoados;
38 Yɩma vuosi amʋ Ŋmɩŋ dɩaŋ nagɩ yɩ fʋ. Dɩ nan dɩ sɩɩ sɩba Ŋmɩŋ dɩ baaŋ nan nagɩ ʋ kuruba a mɔgɩsɩ zaa, ta ka keŋ suuli aŋaŋ ka kʋanʋaŋ mana aŋ ʋ jɩɩ jɩɩ ta dɔŋ dɔŋ ta a keŋ suuli a jaasa aŋ ʋ nagɩ a yɩ fʋ, fʋ baaŋ nan bɩagɩ a pɔgɩlɩ dene. Fʋ nagɩna fʋ kuruba a mɔgɩsa nyinti a yɩa vuosi die, Ŋmɩŋ gbaŋ nan mɔgɩsɩ die a yɩ fʋ.”
38 dai, e dar-se-vos-á; boa medida, recalcada, sacudida, transbordante, generosamente vos darão; porque com a medida com que tiverdes medido vos medirão também.
39 Ka kʋaŋ chaaŋ Yisa die dɩ taaŋ ba nandagɩrɩ gie dɩ, “Yɩɩ nan bɩagɩ a datɩ ʋ chanchaaŋ? Ba mana kaaŋ nan goliŋ me?
39 Propôs-lhes também uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar a outro cego? Não cairão ambos no barranco?
40 Bʋbʋgʋrʋ dɩaŋ ka tɩaŋ ʋ dɩdagɩrʋ; ama bʋbʋgʋrʋ dɩaŋ dɩ keŋ mɩŋŋɩ a bʋgɩrɩ a kpatɩ ʋ nan dɩ sɩɩ sɩba ʋ dɩdagɩrɩ wa.
40 O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 “Bɩa fʋ daansa a yese mɩnchɩɩbɩŋ dieke dɩ benne fʋ chanchaaŋ nimbiŋ me ta ka ye dakʋʋlɩ dieke dɩ benne fʋ gbaŋ gbaŋ fʋ nimbiŋ me?
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão, porém não reparas na trave que está no teu próprio?
42 Lalɩa fʋ baa fʋ yi a balɩ yɩ fʋ chanchaaŋ dɩ, ‘N zʋa, vaa n vʋarɩ ŋmɩnchɩɩbɩŋ dieke dɩ benne fʋ nimbiŋ me’, ta ka ye dakʋʋlɩ dieke dɩ benne fʋ gbaŋ gbaŋ fʋ nimbiŋ me? Fʋnɩŋ gɩgaantʋ wa gie, woliŋ nagɩ dakʋʋlɩ dieke dɩ benne fʋ gbaŋ gbaŋ fʋ nimbiŋ me amʋ fʋ mɩŋŋɩ ye a vʋarɩ ŋmɩnchɩɩbɩŋ dieke dɩ benne fʋ chanchaaka nimbiŋ me wo.”
42 Como poderás dizer a teu irmão: Deixa, irmão, que eu tire o argueiro do teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás claramente para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 “Tɩɩvɩɩnɩŋ ka wala nyɩŋnyɩŋkɩbɩatɩ, ta tɩɩ dieke dɩ yʋagɩna ka wala nyɩŋnyɩŋka vɩɩna.
43 Não há árvore boa que dê mau fruto; nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Tɩɩŋ nyɩŋnyɩŋka ma ba sɩba ka. Ba ka yese kɩnkamɩŋ haŋgɔɔsɩ jigiŋ a tʋʋra, yaa taama jɩa jigiŋ a tʋʋra.
44 Porquanto cada árvore é conhecida pelo seu próprio fruto. Porque não se colhem figos de espinheiros, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Vuovɩɩnɩŋ yie tʋnvɩɩna dama ʋ sʋŋ vɩɩna mɩŋ; ta vuobɩaŋ dɩaŋ dɩ yie tʋmbɩatɩ dama ʋ sʋŋ suuli wo aŋaŋ wʋbɩatɩ. Jadieke dɩ benne vuoŋ sʋŋ ma kanɩŋ ʋ bala.
45 O homem bom do bom tesouro do coração tira o bem, e o mau do mau tesouro tira o mal; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 “Bɩa nɩ wasa mɩŋ nɩ Yɔmʋtieŋ ta ka yie wudieke n yaalala?
46 Por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que vos mando?
47 Vuodieke mana dɩ kienene n jigiŋ ta wʋmma n wʋbalɩkaha ta dɩha, n nan dagɩ nɩ ʋ sɩna die.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 Wʋnɩŋ ʋ sɩɩ sɩba daa wʋnyɩ die dɩ mɩna ʋ tigiŋ, ta die woliŋ a tuu tɩŋgbaŋ a sʋʋŋ a ga tʋgɩ taŋ ta dʋaŋ nyabɩlɩŋ tanɩ sikpeŋ. Ka kʋaŋ chaaŋ nɩɩŋ dɩ keŋ nɩɩ pam ta mʋgɩŋ dɩ kpaa ta nyaabʋ dɩ keŋ nɩgɩ tigiri, ama die tigiri ka nanya dama die ʋ mɩŋŋɩ mɩɩ ka mɩŋ.
48 É semelhante a um homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha; e, vindo a enchente, arrojou-se o rio contra aquela casa e não a pôde abalar, por ter sido bem-construída.
49 Ama vuodieke mana dɩ wʋnnana n wɩaha gie ta ka dɩha sɩɩ sɩba daa wʋnyɩ die dɩ mɩna ʋ tigiŋ a zieŋ tambʋsɩŋ me ta ka dʋaŋ nyabɩlɩŋ ka chɩaŋ wa, ta die nɩɩŋ dɩ nɩɩ mʋgɩŋ dɩ kpaa, ta nyaaŋ dɩ keŋ nɩgɩ tigiri, die ka nan bʋnyɩ. Bɩa chʋʋsɩbɩaŋ wʋnna!”
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra sem alicerces, e, arrojando-se o rio contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.