Mateus 26
klg (KLG) vs NAA
1 Na, pagkatigkas ni Jisus magpalna-u sa kadég yeiy adti manga umagakan nan, piglongan nan silan,
1 Quando Jesus acabou de proferir estas palavras, disse aos seus discípulos:
2 “Kya-ede-an mayu na dakman duwangallaw dumateng da ya Pista na Paglabay na Anghil na Tyumanem, aw aku na Ise' na Utaw un tumbay adti kanak manga po-on pada kalabuwan adti krus.”
2 — Vocês sabem que, daqui a dois dias, será celebrada a Páscoa, e o Filho do Homem será entregue para ser crucificado.
3 Dengan na manga allaw yan, migkatipun uman ya manga mangkatas na magdadugsu-ay aw ya manga magdadumala͡ay sa manga Judiyu adti seled na palasyo ni Kaypas. Na, si Kaypas ya pangulu na manga magdadugsu-ay dun ni umay yan.
3 Então os principais sacerdotes e os anciãos do povo se reuniram no palácio do sumo sacerdote, chamado Caifás,
4 Aw pigbalawbalawan nilan kun unun nilan ya pagdakep kan Jisus na tagu-tagu' aw pagpapatay kanan.
4 e deliberaram prender Jesus, à traição, e matá-lo.
5 Manang miglong silan, “Dili' tadun yeiy imo-un sa allaw na Pista ya pagdakep kanan pagaw magubut baling ya manga utaw.”
5 Mas diziam: — Não durante a festa, para que não haja tumulto entre o povo.
6 Na, talana ni Jisus adti baranggay na Bétaniya, syumeled sakanan dun ni balay ni Simon na awun ibung idtu muna.
6 Quando Jesus estava em Betânia, na casa de Simão, o leproso,
7 Aw sa kyuman pa silan dun ni lamisa, awun sambuk na ka͡ubayan na dyumulud kan Jisus aw awun pigdala nan na sabuy na pig-imo' lekat adti batu na alabastro. Aw ya sabuy pigseledan na manimbo' na dakula' to-o ya alaga'. Aw pig-asagan nan na manimbo' ya ulu ni Jisus.
7 aproximou-se dele uma mulher, trazendo um frasco feito de alabastro com um perfume precioso, que ela derramou sobre a cabeça de Jesus, estando ele à mesa.
8 Manang sa pagkita' na manga umagakan nan seiy, nyadaman silan aw law nilan, “Syapadan ya manimbo' iyan!
8 Vendo isto, os discípulos ficaram indignados e disseram: — Para que este desperdício?
9 Madyaw pa baling kun piggalin nan aw ya kuwalta atag adti manga utaw na wala' ya pagkamangan!”
9 Este perfume poderia ter sido vendido por muito dinheiro, para ser dado aos pobres.
10 Manang kya-ede-an ni Jisus ya piglong nilan, yanagaw piglongan nan silan, “Ananga' mayu sala-en ya ka͡ubayan yeiy? Madyaw saba ya pig-imo' nan kanak.
10 Mas Jesus, sabendo disto, lhes disse:
11 Ya manga utaw na wala' ya pagkamangan gayed mayu pig-iyeped. Manang aku, dili' da aku madugay asini sayid mayu.
11 Porque os pobres estarão sempre com vocês, mas a mim vocês nem sempre terão.
12 Aw dun ni pag-asag nan sa manimbo' asini lawas ku, kasiling na pigtagilan da nan dadan ya kanak lawas na un lebeng.
12 Porque, derramando este perfume sobre o meu corpo, ela o fez para o meu sepultamento.
13 Matinaw saba ya un ku paglongun kamayu: Pangkay ayin pa-ede-an ya Madyaw na Ubat-ubat adti kadakula' na banwa, gayed uman ubat-ubat ya pig-imo' nan kanaken pada dili' sakanan kalingawan.”
13 Em verdade lhes digo que, onde for pregado em todo o mundo este evangelho, também será contado o que ela fez, para memória dela.
14 Na, dun ni sampulu' tag duwa ya umagakan ni Jisus, ya sambuk kanilan si Judas Iskariyoti. Aw nyadtu sakanan adti manga mangkatas na magdadugsu-ay,
14 Então um dos doze, chamado Judas Iscariotes, foi falar com os principais sacerdotes.
15 aw piglongan nan silan, “Unu ya atag mayu kanak kun tumbay ku si Jisus adti kamayu?” Yanagaw pig-atagan nilan sakanan na katluwan ya kuwalta.
15 Ele disse: — Quanto me darão para que eu o entregue a vocês? E pagaram-lhe trinta moedas de prata.
16 Aw lekat dun ni allaw yan, tyumagad si Judas sa selat na un nan lubidan si Jisus adti kanilan.
16 E, desse momento em diante, Judas buscava uma boa ocasião para entregar Jesus.
17 Na, dyumateng da ya Pista na Pan na Wala' Patulina. Yanagaw dyumulud adti kan Jisus ya manga umagakan nan, aw law nilan, “Ayin ya kaliman mu pakadtuwan kanami pada tagilanen kanmu ya pangiyambungay sa Pista na Paglabay na Anghil na Tyumanem?”
17 No primeiro dia da Festa dos Pães sem Fermento, os discípulos vieram a Jesus e lhe perguntaram: — Onde quer que façamos os preparativos para que o senhor possa comer a Páscoa?
18 Aw tyumubag si Jisus kanilan, “Kadtu kamu ni Jérusalim, aw kita-en mayu dun ya sambuk na utaw. Paglonga mayu sakanan, ‘Nyamene' ya Magpalna-uway na malapit da ya allaw na pigpamalli' na Tyumanem, aw kaliman nan kuman adti balay mu sa pangiyambungay sa Pista eped na kanan manga umagakan.’ ”
18 E ele lhes respondeu:
19 Yanagaw pigtuman na manga umagakan nan ya piglong ni Jisus, aw pigtagilan nilan ya pangiyambungay sa Pista na Paglabay na Anghil na Tyumanem.
19 E eles fizeram como Jesus lhes havia ordenado e prepararam a Páscoa.
20 Na, sa pagkamagsiklep da, migkatipun adti lamisa si Jisus aw ya sampulu' tag duwa ya umagakan nan.
20 Ao cair da tarde, Jesus pôs-se à mesa com os doze discípulos.
21 Sa talana nilan kyuman, miglong si Jisus kanilan, “Matinaw ya un ku paglongun kamayu: Awun sambuk kamayu na un maglubid kanak.”
21 E, enquanto comiam, Jesus disse:
22 Pagdengeg na manga umagakan nan, migkalat to-o ya ginawa nilan, aw nyusip ya tagsambuksambuk kanilan, “Kay Magpalna-uway, beke' ku ya pyalabet mu?”
22 E eles, muito entristecidos, começaram um por um a perguntar-lhe: — Por acaso seria eu, Senhor?
23 Aw tyumubag si Jisus kanilan, “Awun sambuk kamayu na tyumugmuk sa pan eped ku asini lipung ini na yan ya un maglubid kanak.
23 Jesus respondeu:
24 Aku na Ise' na Utaw un saba patayen kasiling na dadan da pigpasulat asini muna. Manang malatay ya un datengan na utaw na maglubid kanak. Madyaw pa baling kanan ya wala' ka͡utaw asini tas na lupa'.”
24 O Filho do Homem vai, como está escrito a seu respeito; mas ai daquele por quem o Filho do Homem está sendo traído! Melhor seria para ele se nunca tivesse nascido!
25 Pagkatigkas yan, miglong si Judas na maglubiday kan Jisus, “Kay Magpalna-uway, enda' aku ya pyalabet mu?” Aw tyumubag si Jisus kanan, “Piglong da mu.”
25 Então Judas, que o traía, perguntou: — Por acaso sou eu, Mestre? Jesus respondeu:
26 Na, talana nilan kyuman, migkamang si Jisus sa pan aw pigpasalamatan nan adti Tyumanem. Tigkas yan, pigtenga-tenga' nan aw pigpan-atag nan adti kanan manga umagakan, aw miglong sakanan, “Dawata aw kana mayu, kay yeiy ya kanak lawas.”
26 Enquanto comiam, Jesus pegou um pão, e, abençoando-o, o partiu e deu aos discípulos, dizendo:
27 Pagkatigkas yan, pigkamang nan uman ya tabu' na pigseledan sa bino aw pigpasalamatan adti Tyumanem. Aw pigdimil nan kanilan ya tabu', aw piglongan nan silan, “Ya tagsambuksambuk kamayu minem asini tabu' ini,
27 A seguir, Jesus pegou um cálice e, tendo dado graças, o deu aos seus discípulos, dizendo:
28 kay yeiy ya kanak dugu' na un pa-iligen pada lanasen ya sala' na manga utaw. Magi sa dugu' ku, yan ya magpa-iganget sa bagu na pakang na Tyumanem.
28 porque isto é o meu sangue, o sangue da aliança, derramado em favor de muitos, para remissão de pecados.
29 Paglongun ta kamu na dili' da ku salutun ya minem sa bino na paras menda' sa allaw na adtu la aku inem eped mayu dun ni pighari-an na kanak Ama.”
29 E digo a vocês que, desta hora em diante, nunca mais beberei deste fruto da videira, até aquele dia em que beberei com vocês o vinho novo, no Reino de meu Pai.
30 Pagkatigkas ni Jisus maglong, migdalangan silan sa pagdeyen adti Tyumanem. Aw nyanaw da silan aw tyumukud adti Buntud na Manga Olibo.
30 E, tendo cantado um hino, saíram para o monte das Oliveiras.
31 Aw sa dun pa silan ni dalan, miglong si Jisus kanilan, “Adun na gabi, un kamu magsipalaguy aw maksay aku mayu ayawan. Kasiling na pigpasulat dadan na Tyumanem: ‘Patayen ku ya magdadiyaga͡ay aw magpanbeklag ya manga karniro nan.’
31 Então Jesus disse aos discípulos:
32 Manang pagkatigkas na pagkataw ku lekat adti pagkamatay, muna aku kamayu adti Galiliya.”
32 Mas, depois da minha ressurreição, irei adiante de vocês para a Galileia.
33 Aw miglong si Pédro kanan, “Pangkay kun ayawan kaw na kadég nilan, manang aku, dili' ta kaw ayawan!”
33 Mas Pedro, tomando a palavra, disse a Jesus: — Ainda que o senhor venha a ser um tropeço para todos, nunca o será para mim.
34 Manang miglong si Jisus kanan, “Matinaw saba ya un ku paglongun kanmu: Kagaya na gabi, sa dili' pa tumaga-uk ya manuk, balyaw aku mu na makatlu.”
34 Mas Jesus lhe disse:
35 Miglong uman si Pédro kanan, “Pangkay patayen pa aku nilan eped mu, manang ya magbalyaw kanmu, dili' ku yan ma-imo'!” Aw maynan uman ya piglong na kadég na manga eped nan.
35 Pedro insistiu: — Ainda que me seja necessário morrer com o senhor, de modo nenhum o negarei. E todos os discípulos disseram o mesmo.
36 Na, dyumateng si Jisus aw ya manga umagakan nan adti banwa na pigngalanan na Gétsémani. Aw miglong si Jisus kanilan, “Ingkud da kamu asini talana ku adtu manawagtawag.”
36 Em seguida, Jesus foi com eles a um lugar chamado Getsêmani. E disse aos discípulos:
37 Aw pigpa-agad nan si Pédro, aw ya duwa ya ise' ni Zibidiyo na eseg. Aw wala' katingen ya anenganeng ni Jisus, aw to-o migkalat ya ginawa nan.
37 E, levando consigo Pedro e os dois filhos de Zebedeu, começou a sentir-se tomado de tristeza e de angústia.
38 Aw piglongan nan silan, “Kasiling na un da aku matay sangadi sa kakalatan na ginawa ku. Pagtagad pa kamu asini aw pagpulaw kamu eped ku.”
38 Então lhes disse:
39 Aw migpa-awat pa si Jisus kanilan tagbi' aw lyumebleb adti lupa' aw nyanawagtawag, “Kay Ma', kun mabatug, kamanga beg kanak ya pagti-is na un ku ka-agiyan. Manang beke' na kanak pagkaliman ya matuman. Yan baling ya matuman ya kanmu pagkaliman.”
39 E, adiantando-se um pouco, prostrou-se sobre o seu rosto, orando e dizendo:
40 Pagkatigkas yan, lyumiku' si Jisus adti tulu ya umagakan nan aw kyinita' nan na nyampakatulug silan. Aw piglongan nan si Pédro, “Ananga' kamu makatulug? Unu, dili' mayu mabatug ya magpulaw eped ku pangkay sangka-udas olo'?
40 E, voltando para os discípulos, achou-os dormindo. E disse a Pedro:
41 Pagpulaw kamu aw panawagtawag pada dili' kamu degen na pagtanda'. Kaliman galu na utaw na manawagtawag, manang pigdeg baling na kalumay na kanan lawas.”
41 Vigiem e orem, para que não caiam em tentação; o espírito, na verdade, está pronto, mas a carne é fraca.
42 Aw migpa-awat da uman si Jisus kanilan aw nyanawagtawag, “Kay Ma', kun dili' mu beg tumbay na makamang adi kanak ya pagti-is, na, matuman da ya kanmu pagkaliman.”
42 Retirando-se pela segunda vez, orou de novo, dizendo:
43 Aw lyumiku' pa salut si Jisus adti manga umagakan nan, aw kyinita' nan na nyampakatulug da uman silan, kay to-o silan pigtudtud.
43 E, voltando, achou-os outra vez dormindo; porque os olhos deles estavam pesados.
44 Yanagaw pig-indegan da nan uman silan aw nyadtu sakanan ni mawatawat aw katlu la nan nyanawagtawag adti kanan Ama. Aw ya pagpanawagtawag nan kasiling na piglong nan idtu na tagna' aw kadwa na pagpanawagtawag nan.
44 Deixando-os novamente, foi orar pela terceira vez, repetindo as mesmas palavras.
45 Pagkatigkas yan, lyumiku' da uman si Jisus adti manga umagakan nan aw piglongan nan silan, “Unu, kenne' pa mayu kyumulang aw nyakatulug? Tanawa! Dyumateng da ya udas na ya Ise' na Utaw un lubidan aw tumbay adti manga makasasala'.
45 Então voltou para os discípulos e lhes disse:
46 Pagbangun kamu! Kitadun da! Iyan da ya utaw na un maglubid kanak.”
46 Levantem-se, vamos embora! Eis que o traidor se aproxima.
47 Sa talana pa ni Jisus miglong, dyumateng si Judas Iskariyoti. Sambuk sakanan dun ni sampulu' tag duwa ya umagakan ni Jisus. Eped nan ya madég na utaw na nyandala sa kampilan aw babunal. Pigsugu' silan na manga mangkatas na magdadugsu-ay aw magdadumala͡ay sa manga Judiyu.
47 E enquanto Jesus ainda falava, eis que chegou Judas, um dos doze, e, com ele, grande multidão com espadas e porretes, vinda da parte dos principais sacerdotes e dos anciãos do povo.
48 Na, dadan da silan ni Judas pigpa-ede' sa pangilala, law nan, “Ya utaw na alekan ku, yan ya dakepen mayu.”
48 Ora, o traidor tinha dado a eles um sinal: “Aquele que eu beijar, é esse; prendam-no.”
49 Aw dyumulud si Judas adti kan Jisus aw miglong sakanan, “Kay Magpalna-uway, madyaw na gabi kanmu!” Aw pig-alekan nan si Jisus.
49 E logo, aproximando-se de Jesus, Judas disse: — Salve, Mestre! E o beijou.
50 Tyumubag si Jisus kanan, “Kay Lew, imo-a la ya kaliman mu imo-un.” Aw pigdulus na manga eped ni Judas si Jisus aw pigdakep nilan sakanan.
50 Jesus, porém, lhe disse: Nisto, aproximando-se eles, agarraram Jesus e o prenderam.
51 Ya sambuk na umagakan ni Jisus, pigtagnus nan ya kanan kampilan, aw pigtibas nan ya sugu-anen na pangulu na manga magdadugsu-ay, aw dayaw nya-ilap ya talinga nan.
51 E eis que um dos que estavam com Jesus, estendendo a mão, sacou da espada e, golpeando o servo do sumo sacerdote, cortou-lhe a orelha.
52 Aw miglong si Jisus kanan, “Uli-an adti luma' ya kampilan mu! Kay ya kadég na magpatay sa eped nan magi sa kampilan, patayen uman silan magi sa kampilan.
52 Então Jesus lhe disse:
53 Unu, wala' mu ka-ede-i na mabatug ku ya magsekat sa tabang adti kanak Ama, aw maksay saba aku padala͡an na pangkay pilammalalan ya anghil?”
53 Ou você acha que não posso pedir a meu Pai, e ele me mandaria neste momento mais de doze legiões de anjos?
54 Manang kun imo-un ku ya maynan, unun pa ya pagkatuman sa pigpasulat na Tyumanem asini muna na ka-ilangan ma-imo'?”
54 Mas como, então, se cumpririam as Escrituras, que dizem que assim deve acontecer?
55 Aw miglong si Jisus adti manga utaw dun, “Ananga' kamu dumala sa manga kampilan aw babunal? Kasiling kamu na migdakep sa ribildi! Kada allaw migpalna-u aku dun ni Témplo, aw wala' aku mayu dakepa.
55 Naquele momento, Jesus disse às multidões:
56 Manang ya kadég yeiy ka-ilangan ma-imo', pada matuman ya pigpasulat na Tyumanem magi sa manga propita nan asini muna.” Aw tigkas yan, migsipalaguy ya manga umagakan ni Jisus aw pig-ayawan nilan sakanan.
56 Tudo isto, porém, aconteceu para que se cumprissem as Escrituras dos profetas. Então todos os discípulos o deixaram e fugiram.
57 Ya manga utaw na migdakep kan Jisus, pigpa-agad nilan sakanan adti asdangan ni Kaypas na yan ya pangulu na manga magdadugsu-ay. Aw migpangkatipun dun ni balay nan ya manga magpalna-uway sa Uldin aw ya manga magdadumala͡ay sa manga Judiyu.
57 E os que prenderam Jesus o levaram à casa de Caifás, o sumo sacerdote, onde se haviam reunido os escribas e os anciãos.
58 Aw dyumalug si Pédro kanilan manang migpa-awatawat kan Jisus aw taman da olo' sakanan dun ni pamanag na balay na pag-usayan. Aw pagseled nan adti pamanag, nyingkud sakanan dun ni sayid na manga magtatunggu-ay kay kaliman nan ka-ede-an kun unu ya un ma-imo' kan Jisus.
58 Pedro o seguia de longe até o pátio do sumo sacerdote. E, tendo entrado, assentou-se entre os servos, para ver como aquilo ia terminar.
59 Na, adti seled, dun ya manga mangkatas na magdadugsu-ay aw ya kadég na matas na mag-usayay. Aw gayed silan nyaninaw sa utaw na magmatinaw sa galu' adti kan Jisus pada awun puliba na patayen sakanan.
59 E os principais sacerdotes e todo o Sinédrio procuravam algum testemunho falso contra Jesus, a fim de o condenarem à morte.
60 Pangkay awun madég na utaw na migmatinaw sa galu' adti kanan, manang wala' ya kyinita' nilan na indeganan na papatay nilan sakanan. Tigkas yan, nyindeg ya duwa adti asdangan nilan
60 E não acharam, apesar de terem sido apresentadas muitas testemunhas falsas. Mas, afinal, compareceram duas, afirmando:
61 aw miglong silan, “Miglong ya utaw ini, ‘Mabatug ku kalaten ya Témplo na Tyumanem aw seled na tulungallaw mabatug ku uman imo-un.’ ”
61 — Este disse: “Posso destruir o santuário de Deus e reconstruí-lo em três dias.”
62 Aw nyindeg ya pangulu na manga magdadugsu-ay aw nyusip kan Jisus, “Unu ya tubag mu sa diklamu nilan kanmu?”
62 E, levantando-se o sumo sacerdote, perguntou a Jesus: — Você não diz nada em resposta ao que estes depõem contra você?
63 Manang wala' si Jisus tubag. Yanagaw, pig-usip da nan uman: “Dun ni ngalan na Tyumanem, ubati kami sa tengteng matinaw. Unu, ikaw ka' ya Misiyas, ya Ise' na Tyumanem?”
63 Jesus, porém, guardou silêncio. E o sumo sacerdote lhe disse: — Eu exijo que nos diga, tendo o Deus vivo por testemunha, se você é o Cristo, o Filho de Deus.
64 Aw tyumubag si Jisus kanan, “Piglong da mu. Manang paglongun ta kamu adun: Kagaya na moli na allaw, kita-en mayu aku na Ise' na Utaw na mingkud apit adti kalintu na Tyumanem na To-o Matulus. Aw kita-en aku mayu uman na lumiku' na ka-agadan na manga labun.”
64 Jesus respondeu:
65 Pagdengeg na pangulu na manga magdadugsu-ay sa tubag ni Jisus, pigkésé' nan ya kanan sa-ul asuntu sa kadaman nan aw miglong, “Ya utaw yeiy miglong sa malatay adti Tyumanem! Ananga' pa kitadun maninaw sa eped na un magmatinaw? Dyengeg da mayu saba ya piglong nan. Migpa-unawa sakanan sa Tyumanem!
65 Então o sumo sacerdote rasgou as suas vestes e disse: — Blasfemou! Por que ainda precisamos de testemunhas? Eis que agora mesmo vocês ouviram a blasfêmia!
66 Na, unu ya kamayu pagbaya'?” Aw tyumubag silan, “Umba' sakanan patayen!”
66 O que vocês acham? E eles responderam: — É réu de morte.
67 Aw tigkas yan, pig-eleb-eleban nilan ya gya ni Jisus, aw byadasan nilan sakanan pyanumbag, aw gayed nilan pigpanampal,
67 Então alguns cuspiram no rosto de Jesus e bateram nele. E outros o esbofeteavam, dizendo:
68 aw pig-odoy-odoy nilan sakanan na miglong, “Na, kun ikaw ya Misiyas, ubatan kanami kun singalan ya migsumbag kanmu!”
68 — Profetize para nós, ó Cristo! Quem foi que bateu em você?
69 Na, sa talana pa ni Pédro nyingkud adti luwa' dun ni pamanag, awun sambuk na sugu-anen adti balay na dyumulud kanan aw miglong, “Enda', ikaw uman ya eped ni Jisus na taga Galiliya!”
69 Pedro estava sentado fora no pátio. Uma empregada se aproximou e lhe disse: — Você também estava com Jesus, o galileu.
70 Manang pigbalyaw ni Pédro si Jisus adti asdangan na kadég na manga utaw dun ni pamanag, law nan, “Wala' ku ka-ede-i ya piglong mu!”
70 Mas ele negou diante de todos e disse: — Não sei o que você está dizendo.
71 Pagkatigkas yan, mig-alin si Pédro adti suwangan na pamanag. Aw kyinita' uman sakanan na sugu-anen na bubay aw miglong sa manga utaw dun, “Ya eseg yeiy, eped saba ni Jisus na taga Nazarit!”
71 Quando se dirigia para a porta, Pedro foi visto por outra empregada, que disse aos que estavam ali: — Este também estava com Jesus, o Nazareno.
72 Aw uman da ni Pédro pigbalyaw aw migsapa', law nan, “Matay pa aku, wala' ku kilala͡a ya utaw yan!”
72 E ele negou outra vez, com juramento: — Não conheço esse homem.
73 Na, awun manga utaw na mig-indeg-indeg dun. Aw wala' kadugay, dyumulud silan kan Pédro aw miglong silan, “Matinaw saba na ikaw ya sambuk kanilan. Pangkay ya linitukan mu taga Galiliya.”
73 Pouco depois, aproximando-se os que estavam ali, disseram a Pedro: — Com certeza você também é um deles, porque o seu modo de falar o denuncia.
74 Aw migsapa' salut si Pédro, law nan, “Matay pa aku, wala' ku saba kilala͡a ya utaw yan na piglong mu!” Aw tigkan tyumaga-uk ya manuk.
74 Então ele começou a praguejar e a jurar: — Não conheço esse homem! E no mesmo instante o galo cantou.
75 Aw dun da ni Pédro ka-anenganengi ya piglong kanan ni Jisus, “Sa dili' pa tumaga-uk ya manuk, balyaw aku mu na makatlu.” Aw migkalat ya ginawa ni Pédro, yanagaw lyumuwa' sakanan aw to-o migsugaw.
75 Então Pedro se lembrou da palavra que Jesus lhe tinha dito: “Antes que o galo cante, você me negará três vezes.” E Pedro, saindo dali, chorou amargamente.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 26, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.