Mateus 5
Ɛkáti Nku Nkɔ (KENNT) vs NAA
1 Ɛwak ɛ́mɔt, bo báré twɔ ntá Yesu ndǔ bakwɔ́. Aghɔ́ nɔ́kɔ́ bhɔ́, arɔk achɔkɔ ambɨ njiɛ. Bakoŋo bhi bákó bátɛ́mɛ́ri yi, bachɔkɔ nɛ yi.
1 Ao ver as multidões, Jesus subiu ao monte. Ele se assentou e os seus discípulos se aproximaram dele.
2 Abho bɛtɔŋ bhɔ mɛnyɨ.
2 Então ele passou a ensiná-los. Jesus disse:
3 Are tɔ́ŋ andɛm nɔkɔ bɛ, “Ɛ́rɨ ɛcha ntá yɛ̌ntɨkɨ mmu anɛ ághɔ́ bɛ bɛsí Mandɛm, yi apu yɛ̌nyɨŋ,
3 — Bem-aventurados
4 Ɛ́rɨ ɛcha ntá bǒ abhɛn báchí ndǔ nɛdǐ kɛbhɔ nɛ́nɛ;
4 — Bem-aventurados
5 Ɛ́rɨ ɛcha ntá bǒ abhɛn bábhɔ́ŋɔ́ nɛsɛptǐmʉɛt nɛ bápú tɔŋ bɛtaŋ,
5 — Bem-aventurados os mansos,
6 Ɛ́rɨ ɛcha ntá bǒ abhɛn bábhɔ́ŋɔ́ nsay nɛ ɛkwak bɛkʉ mɛnyɨŋ ɛbhɛn bɛchi chak bɛsí Mandɛm,
6 — Bem-aventurados
7 Ɛ́rɨ ɛcha ntá yɛ̌ntɨkɨ mmu anɛ ághɔ̀ bho ntínso,
7 — Bem-aventurados
8 Ɛ́rɨ ɛcha ntá bǒ abhɛn batɨ yap áchí amɛm pɛ́pɛ́p,
8 — Bem-aventurados
9 Ɛ́rɨ ɛcha ntá bǒ abhɛn mánù bɛ bo mámbák ɛyɔŋ ɛ́mɔt nɛ batɨ;
9 — Bem-aventurados
10 Ɛ́rɨ ɛcha ntá yɛ̌ntɨkɨ mmu anɛ bo báchyɛ̀ ɛsɔŋɔri ndǔ ákʉ̀ mɛnyɨŋ ɛbhɛn bɛchi chak bɛsí Mandɛm.
10 — Bem-aventurados
11 “Ɛ́rɨ ɛcha ntá yɛka mpok bo básɔ̀kɔti bhe nɛ mpok anɛ báchyɛ̀ bhe ɛsɔŋɔri, mámbarɛ nɔkɔ bhe barak amʉɛt ndɛ́ndɛm ɛ̌ti ya.
11 — Bem-aventurados são vocês quando, por minha causa, os insultarem e os perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vocês.
12 Ŋák ká nɛ mǎmbɔ́ŋ maŋák mbɔnyunɛ Mandɛm abhʉ́rɛ́ bhe ɛrɛm akap awu amfay. Nɛ bǎkɛ́ ghɔkɔntɨk bɛ báchyɛ̀ nyaka barɛmɛ́ kɛpɨ̌ntɨ abhɛn tɛsáy ɛsɔŋɔri nkwɔ.”
12 Alegrem-se e exultem, porque é grande a sua recompensa nos céus; pois assim perseguiram os profetas que viveram antes de vocês.
13 “Bǎchí mbɔ ngáŋ ntá bǒ mmɨk mankɛm. Kɛ mbák ngáŋ ábhɨ́kɨ́ pɛrɛ bhɔ́ŋ manyɨŋti mi, ná bákway bɛkʉ wu ampɛt ambak ɛrɨ́tí ngáŋ? Bápú pɛrɛ kway bɛkʉ yɛ̌nyɨŋ nɛ wu. Árɔp chi ɛnyɨŋ bɛto nɛfí ɛbhak ɛnɛ bo báfʉɛ̀t mánjati nɔkɔ wu.
13 — Vocês são o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 “Bǎchí ɛrɔ́ŋɔ́ ntá bǒ mmɨk. Ɛtɔk ɛnɛ́ ɛ́chí amfǎy njiɛ ɛ́pú bhɛsɛ.
14 — Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada no alto de um monte.
15 Nɛ bápú durɛ ɛrɔ́ŋɔ́ mánsɔt ɛnyɨŋ mánkuti. Bádurɛ ɛrɔ́ŋɔ́ mánte chi ɛbhak ɛnɛ bábhɔ́ŋɔ́ bɛte yɔ bɛ́ mbaŋ ángɔ ntá yɛ̌ntɨkɨ mmu anɛ achi anywɔ́p.
15 Nem se acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto, mas num lugar adequado onde ilumina bem todos os que estão na casa.
16 Dɔ̌ yɛ́ ka ɛpɨŋ ɛyɛka ɛ́ngɔ́ mbɔ ɛrɔ́ŋɔ́. Ɛpɨŋ ɛyɛka ɛ́bhɔŋ bɛbhak mbɔ ɛrɔ́ŋɔ́ bɛ́ bo mángɔ́, mámbɨti Ɛtayɛka mmu achi amfay.”
16 Assim brilhe também a luz de vocês diante dos outros, para que vejam as boas obras que vocês fazem e glorifiquem o Pai de vocês, que está nos céus.
17 “Bǎkɛ́ kaysi bɛ́ ntwɔ bɛ́fɛ́rɛ bɛbhé Moses. Bǎkɛ́ kaysi bɛ́ ntwɔ chí bɛfɛrɛ basɨŋɨ́ barɛmɛ́ kɛpɨ̌ntɨ. Mbɨ́kɨ́ twɔ́ bɛ́fɛ́rɛ mɔ́, ntwɔ chí bɛkʉ bɛ yɛ̌ntɨkɨ ɛnyɨŋ ɛnɛ bɔ básɨ́ŋɨ́ ɛ́mfú tɛtɛp.
17 — Não pensem que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, mas para cumprir.
18 Tɛtɛp, nchí ghati bhe bɛ tɛ mfǎy ámfʉɛt, mmɨk amfʉɛt, bápú kwáy bɛfɛrɛ yɛ̌ mandú ɛnyɨŋ ndǔ basɨŋ amɛn wáwák. Basɨ́ŋ amɛn ǎbhák kpátɛ yɛ̌ntɨkɨ ɛnyɨŋ ɛnɛ básɨ́ŋɨ́ ɛ́mfu tɛtɛp.
18 Porque em verdade lhes digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Yɛ̌ agha anɛ ápú bhʉɛrɛ yɛ̌ chí mɔ́bhé amɔt, antɔŋ nɔkɔ bo bachak bɛ mánkʉ́ ɛnyumɔt mbɔ yi, chɔŋ ambak ansɛm ndǔ nkwɔ bhó mankɛm abhɛn Mandɛm achi Mfɔ wap. Kɛ mmu anɛ ábhʉ̀rɛ bɛbhé Mandɛm mɛnkɛm, antɔŋ nɔkɔ bo bɛ mankʉ nkwɔ mbɔ yi, ǎbhák mǔngo ndǔ nkwɔ bho abhɛn Mandɛm achi Mfɔ wap.
19 Aquele, pois, que desrespeitar um destes mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazer o mesmo, será considerado mínimo no Reino dos Céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no Reino dos Céus.
20 Nchí ghati yɛ be bɛ, mbák mɛnyɨŋ ɛbhɛn bǎkʉ̀ bɛbhɨkɨ cha ɛbhɛ́n batɔŋ ɛbhé Mandɛm nɛ ɛbhɛn bǒnkwɔ Fárisi, bǎpú bhák bo abhɛn Mandɛm achi Mfɔ wap.”
20 Porque eu afirmo que, se a justiça de vocês não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrarão no Reino dos Céus.
21 “Bǎrɨŋɨ ndǔ ɛbhé Moses ɛ́ghàti nyaka bachǐmbɨ bhɛka bɛ mmu ákɛ́ wáy ntɨ, nɛ yɛ̌ agha anɛ áway mmu, bákʉ̀ manyé nɛ yi.
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos antigos: “Não mate.” E ainda: “Quem matar estará sujeito a julgamento.”
22 Kɛ ɛnyɨŋ ɛnɛ nchí ghati bhe chi bɛ, yɛ̌ agha anɛ ábèntɨ nɛ mɔ́mayi Mandɛm ǎtaŋ yi. Yɛ̌ agha anɛ ásɔ̀kɔti mɔ́mayi mbɔ bɛrɛm bɛ, ‘Wɔ ɔchí agha?’ Básɔ̀t yi bɛsi acha manyɛ́. Nɛ yɛ̌ agha anɛ árɛ̀m ntá mɔ́mayi bɛ, ‘Wɔ ɛchɨŋtímu’ chí mmu anɛ bábhɔ́ŋɔ́ mɛmɛsɛ amɛm nɛpǐngo.
22 Eu, porém, lhes digo que todo aquele que se irar contra o seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem insultar o seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem o chamar de tolo estará sujeito ao inferno de fogo.
23 Mbák ɔ̌rɔ̀ŋ yɛ bɛchyɛ akap ntá Mandɛm kɛ ɔ́ntɨk bɛ ntɨ manɔ́ ǎbè ntɨ ɛ̌ti ɛnyɨŋ ɛnɛ́ ɔ́kʉ́ yi,
23 Portanto, se você estiver trazendo a sua oferta ao altar e lá se lembrar que o seu irmão tem alguma coisa contra você,
24 dɔ̌ akap aywɛ ndǔ nɛbhʉɛt anɛ bo báchyɛ̀ akap, dɔ́k kpɨ́k kʉ mǎmbák ɛyɔŋ ɛ́mɔt nɛ yi kɛ ɔ́mpɛtnsɛm ɔnchyɛ akabhɛ ywɛ ntá Mandɛm.
24 deixe diante do altar a sua oferta e vá primeiro reconciliar-se com o seu irmão; e então volte e faça a sua oferta.
25 “Mbák mmu abhɔŋ ndak nɛ wɔ, antí wɔ, dɔ́k tɛmɛrí yi ayak mǎnsokori ndak wu, mǎmbak ɛyɔŋ ɛ́mɔt. Mbák ɔ́bhɨ́kɨ́ kʉ nɔ, mpok ámfʉɛ́t, yi andɔk ntá ntaŋá manyé nɛ wɔ, afyɛ́ wɔ amɔ yi, nɛ yi anchyɛ wɔ ntá bo mbɨ̌ŋ nkú, nɛ bɔ́ mámfyɛ wɔ ɛkɛrɛ́kɛnɔŋ.
25 — Entre em acordo sem demora com o seu adversário, enquanto você está com ele a caminho, para que o adversário não entregue você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça, e você seja jogado na prisão.
26 Dɨŋɨ́ bɛ mbák ɛ́mfákárí ɛnyu ɛyɔ, ɔpú fu wawak kpátɛ ɔnchyɛ ákwɔ́ ywɛ ankɛm, yɛ̌nyɨŋ kɛrɔp.”
26 Em verdade lhe digo que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
27 “Bǎrɨ́ŋɨ́ ndǔ ɛbhé Moses ɛ́rɛ̀m bɛ, ‘Mmu abhɨ́kɨ́ bhɔŋ bɛkwɛn bɛrwɔp.’
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Kɛ nchí ghati bhe bɛ, yɛ̌ agha anɛ afyɛ́ amɨ́k amʉɛt ngɔrɛ́, ambɔ́ŋ nkaysi bɛbhʉɛrɛ nɛ yi, anáŋ akwɛn bɛrwɔp nɛ ngɔrɛ́ wu ndǔ ntɨ ɛni.
28 Eu, porém, lhes digo: todo o que olhar para uma mulher com intenção impura, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 Mbák nyɛ́sɛ́ ɛnɛ nɛmɔt nɛ́tò wɔ ndǔ bɛbʉ́, fɛrɛ́ nɔ gʉɛp. Ɛ́rɨ bɛ ɔ́nɛ́m ɛpókómʉɛt ɛyɛ ɛ́mɔt ɛcha wɔ bɛrɔŋ ambɨ bɛkʉ bɛbʉ́, mánsɔt mmʉɛt ɛyɛ nkɛm mámɛsɛ amɛm nɛpǐngo.
29 — Se o seu olho direito leva você a tropeçar, arranque-o e jogue-o fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que ter o corpo inteiro lançado no inferno.
30 Nɛ mbák awɔ́nɛm ywɛ átò wɔ ndǔ bɛbʉ́, kpɔ́t wú gʉɛ́p. Ɛ́rɨ bɛ ɔ́nɛ́m ɛpókómʉɛt ɛyɛ ɛ́mɔt ɛcha wɔ bɛrɔŋ ambɨ bɛkʉ bɛbʉ́, mánsɔt mmʉɛt ɛyɛ nkɛm mámɛsɛ amɛm nɛpǐngo.”
30 E, se a sua mão direita leva você a tropeçar, corte-a e jogue-a fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 “Ɛbhé Moses ɛpɛt ɛ́rɛ̀m bɛ, ‘Yɛ̌ agha anɛ árɔ ngɔrɛ́ ywi ndǔ nɛbhay, abhɔŋ bɛchyɛ yi ɛkáti ndu bɛtɔŋ bɛ awǎy nɛbhay.’
31 — Também foi dito: “Aquele que repudiar a sua mulher deve dar-lhe uma carta de divórcio.”
32 Kɛ ɛnyɨŋ ɛnɛ nchí ghati bhe chi bɛ, yɛ̌ntɨkɨ mmu anɛ árɔ̀ ngɔrɛ́ ywi ndǔ nɛbhay ɛnɛ́ ngɔrɛ́ ábhɨ́kɨ́ kwɛn bɛrwɔp, akʉ ngɔrɛ́ akwɛn bɛrwɔp, nɛ yɛ̌ntɨkɨ mbakanɛm anɛ ábháy ngɔrɛ́ anɛ ápɛ́t apu ɛkɛrɛ́nɛbhay, akwɛn nkwɔ bɛrwɔp.”
32 Eu, porém, lhes digo: quem repudiar a sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a se tornar adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério.
33 “Bǎrɨŋɨ ndǔ ɛbhé Moses ɛ́pɛ́t ɛ́ghàti nyaka bachǐmbɨ bhɛka bɛ, ‘Kɛ́ fyɛ́ bariɛp bɛkʉ ɛnyɨŋ ɛnɛ́ ɔ́bhɨ́kɨ́ bhɔŋ ntɨ bɛkʉ yɔ. Mmu abhɔŋ bɛkʉ ɛnyɨŋ ɛnɛ yi áyɨ́kɨ́ bɛkʉ ndǔ nnyɛ́n Mandɛm.’
33 — Vocês também ouviram o que foi dito aos antigos: “Não faça juramento falso, mas cumpra rigorosamente para com o Senhor o que você jurou.”
34 Kɛ nchí ghati bhe bɛ mmu abhɨkɨ bhɔŋ bɛyɨkɨ wáwák. Mmu abhɨkɨ bhɔŋ bɛyɨkɨ ambɨŋɨ mfay, mbɔnyunɛ mfay chi bɛchɔ́kɔ́ Kɛfɔ Mandɛm.
34 Eu, porém, lhes digo: não jurem de modo nenhum; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Mmu abhɨkɨ bhɔŋ bɛyɨkɨ ambɨŋɨ mmɨk mbɔnyunɛ mmɨkɨ nɛ achi mbɔ ɛnɔk ɛnɛ Mandɛm ásɨ̀kɨ bɛkak arɛ. Nɛ mmu abhɨkɨ bhɔŋ bɛyɨkɨ ambɨŋɨ Yerúsalɛm, mbɔnyunɛ chi ɛtɔk ɛrɛmɛ́ Mfɔ ywɛsɛ.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser a cidade do grande Rei.
36 Kɛ́ yɨkɨ ɔmbɨŋɨ ntí ywɛ mbɔnyunɛ ɔbhɨ́kɨ́ bhɔŋ bɛtaŋ bɛkʉ ɛkaká ɛmɛnɛ ɛ́mbák pɛ́pɛ́p, nɛ ɔbhɨkɨ bhɔŋ bɛtaŋ bɛkʉ yɔ ɛmbak pyɔ.
36 Não jure pela sua cabeça, porque você não pode fazer com que um só cabelo fique branco ou preto.
37 Mbák ɔ́nká bɛkʉ ɛnyɨŋ, dɛm bɛ, ‘Ɛɛ’. Mbák ɔbhɨ́kɨ́ ka bɛkʉ ɛnyɨŋ, dɛm bɛ, ‘Ǎe’. Yɛ̌ntɨkɨ ɛnyɨŋ ɛnɛ ɛcha ɛyɔ, ɛ́fù chi ntá mbʉ́mbʉ.”
37 Que a palavra de vocês seja: Sim, sim; não, não. O que passar disto vem do Maligno.
38 “Bǎrɨŋɨ bɛ ɛbhé Moses ɛ́rɛ̀m bɛ, ‘Mbák mmu achɔ́ŋtí nyɛ́sɛ́ ntɨ mánchɔ́ŋtí ɛni nkwɔ. Nɛ mbák mmu áfɛ́rɛ́ nɛ́nyɛ́n ntɨ, bábhɔŋ bɛfɛrɛ ɛni nkwɔ.’
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Kɛ nchí ghati bhe bɛ, mbák mmu akʉ wɔ bɛbʉ́, ɔ́kɛ́ kɛmɛ yi. Mbák mmu adɛp wɔ atá ndǔ ɛbhe awɔ́nɛm, tɔ́ŋ yi ɛbhe ɛ́chák nkwɔ.
39 Eu, porém, lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça-lhe também a face esquerda.
40 Mbák mmu ǎyàŋ bɛkʉ manyé nɛ wɔ bɛ ánsɔ́t nkú yɛ, kpɨk chyɛ̌ yi ndɛ yɛ nkwɔ.
40 Se alguém quer processar você e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Nɛ mbák ntɛmɛ́ nɛnu anyɛ́rɛ́ wɔ́ bɛ ɔmpɔkɔ ntu ywi ɔndɔk nɛ yi nɛkɔ̌ ntay nɛmɔt, dɔ́k nɛ yi nɛkɔ̌ batay apay.
41 Se alguém obrigar você a andar uma milha, vá com ele duas.
42 Mbák mmu anɨ́ŋɨ́ wɔ ɛnyɨŋ ɛnɛ ɔ́bhɔ́ŋɔ́, chyɛ̌ yi yɔ. Nɛ mbák mmu atwɔ ntá yɛ bɛ ɔ́mpúɔ yi ɛnyɨŋ ɔ́kɛ́ nisi bɛkʉ nɔ.”
42 Dê a quem lhe pede e não volte as costas ao que quer lhe pedir emprestado.
43 “Bǎrɨ́ŋɨ́ ndǔ ɛbhé Moses ɛ́rɛ̀m bɛ, ‘Ɔ́bhɔ́ŋ bɛ́kɔŋ mmǔ ɛtɔk ɛyɛ, ɔ́mpap mmu anɛ ápábhɛ́ wɔ.’
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo.”
44 Kɛ nchí ghati bhe bɛ, kɔŋ ka bǒmpap abhɛka, mǎnɨk nɔkɔ mmʉɛt bɛ Mandɛm ankwak bǒ abhɛn báchyɛ̀ bhe ɛsɔŋɔri.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 Mbák bǎkʉ̀ nɔ, bo bághɔ bɛ bǎchí bɔ̌ ɛtayɛka mmu achi amfay. Bǎkɛ́ ghɔkɔntɨk bɛ yi ǎto mmok ntá yɛ̌ntɨkɨ mmǔ bɛbʉ́ nɛ yɛ̌ntɨkɨ mmǔ ndɨ́ndɨ́. Mandɛm ǎto manyiɛp ntá yɛ̌ntɨkɨ mmu anɛ ákʉ̀ ɛnyɨŋ ɛnɛ yi áyàŋ nɛ mmu anɛ ápú kʉ ɛnyɨŋ ɛnɛ yi áyàŋ mmu wu ankʉ.
45 para demonstrarem que são filhos do Pai de vocês, que está nos céus. Porque ele faz o seu sol nascer sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Mbák bǎkɔŋ chi bǒ abhɛn bákɔ́ŋɔ́ bhe, ntɨkɨ nsáy bǎbhɔŋ? Yɛ̌ chí bakʉ̌ bɛbʉ́ mbɔ babhɛbhɛ́ nkábhɛ́nti bakɔŋ bǒ abhɛn bákɔ́ŋɔ́ bhɔ.
46 Porque, se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Os publicanos também não fazem o mesmo?
47 Nɛ mbák bǎkaka chi bǒ abhɛn mǎnyìɛ nɛ bhɔ, nɔ́ bǎkʉ yi? Yɛ̌ chí bǒ abhɛn bápú bo Israɛl bákʉ̀ nɔ.
47 E, se saudarem somente os seus irmãos, o que é que estão fazendo de mais? Os gentios também não fazem o mesmo?
48 Bǎbhɔŋ yɛ bɛbhak chak ndǔ babhi ankɛm nkúbhɛ́ mbɔ ɛnyǔ Ɛtayɛka Mandɛm mfay achi chak ndǔ babhi ankɛm!”
48 Portanto, sejam perfeitos como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.