Mateus 5
Bëngbe Bëtsa Cabëngaftaca Entsoyebuambna (KBH) vs ARA
1 Jesús chë mallajta ents̈anga tojánanÿe ora, batsjoye tojántsjua y tojanótbema. Chabe ústonënga tmojanobobeconá y
1 Vendo Jesus as multidões, subiu ao monte, e, como se assentasse, aproximaram-se os seus discípulos;
2 Jesús tojanonts̈é mënts̈á jabuátambana:
2 e ele passou a ensiná-los, dizendo:
3 “Puerte oyejuayënga mochántsemna chë Bëngbe Bëtsabe soyënga ts̈a imuajaboto ca juabnayënga. Chca ents̈anga mochántsemna chë Bëngbe Bëtsabe amë́ndayoca mochtsiyenënga.
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 “Puerte oyejuayënga mochántsemna chë mondbétsos̈achiyënga; chënga Bëngbe Bëtsá entsëjabuáchana ngménaca ndoñe chamondë́tsemnama.
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados.
5 “Puerte oyejuayënga mochántsemna chë uámanënga ndoñe mondbétsenobiamnayënga, er chënga mo chëngbe otocana soycá quem luare mochanjóyëngacñe.
5 Bem-aventurados os mansos, porque herdarão a terra.
6 “Puerte oyejuayënga mochántsemna chë nÿetsca soyënguiñe ts̈abá jamama bos̈ënga. Chëngbe bos̈ana entsemna mo chë oshëntsiyá y uajuendayabe bos̈ancá. Chë nÿetsca soyënguiñe ts̈abá jamama bos̈ënga mochanjobenaye jëftsinÿana lempe nts̈amo tmojtsebos̈cá.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão fartos.
7 “Puerte oyejuayënga mochántsemna chë ínÿengbiama ongmiayënga, er Bëngbe Bëtsá chëngbiama bochanjóngmia.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia.
8 “Puerte oyejuayënga mochántsemna chë nÿe ts̈abe juabnënga ainaniñe bomnënga; chënga Bëngbe Bëtsá mochanjinÿe.
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque verão a Deus.
9 “Puerte oyejuayënga mochántsemna chë nÿetscanga natjë́mbana chamotsiyenama amënga, er chënga Bëngbe Bëtsabe básenga ca mochantsabaina.
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque serão chamados filhos de Deus.
10 “Puerte oyejuayënga mochántsemna chë ínÿenga tmojama chamotsesufrínënga, nts̈amo Bëngbe Bëtsá yobos̈cá bétsamama; chca ents̈anga mochántsemna chë Bëngbe Bëtsabe amë́ndayoca mochtsiyenënga.
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 “Puerte oyejuayënga ts̈ëngaftanga s̈mochtsemna, ents̈anga chacmojoyánguango y chacmojtsë́camena ora y nÿetscna soyë́ngaca chacmojtsëbuayatsenaye ora, ats̈be ústonënga bétsemnama.
11 Bem-aventurados sois quando, por minha causa, vos injuriarem, e vos perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vós.
12 Móyejuanga, puerte móyejuanga, ts̈ëngaftanga celoca becá s̈mochanjóyëngacñe. Er nts̈amo ents̈anga ts̈ëngaftanga cmë́camena, cachcá chë Bëngbe Bëtsabe juabna oyebuambnayë́ngbioye, chë ts̈ëngaftangbe natsana monjaniyenë́ngbioye ents̈anga monjanë́camena ca” —Jesús tojánayana.
12 Regozijai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; pois assim perseguiram aos profetas que viveram antes de vós.
13 “Ts̈ëngaftanga, quem luarents̈a ents̈anga jtsëjabuáchanëse s̈mojtsiyena, Bëngbe Bëtsabe soyënga chamotsetats̈ëmbuama, as chëngbiama s̈mochántsemna mo chë mënts̈ena ndoñe chaondóndbemama tcojatboto tamocá. Pero chë tamó fténana tojtsóbemëse, ndoñe ntsopodénana tempcá sanana cachiñe jtëtsmënana. Chca, ya tondayama ntsoservénana; chíyeca chë tamó tsáshenoye jtsëts̈enana y ents̈anga jtsebotájayana.
13 Vós sois o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 “Ts̈ëngaftanga, nts̈amo ts̈abá yomncá s̈mojtsiyenëse, as quem luarents̈a ents̈angbiama s̈mochántsemna mo chë ibetiñe tojtsebínÿna soycá. Canÿe bëts pueblo batsjo juatsbuañe tomnëse, ndoñe ntsopodénana iytëmencá jtsemnama.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder a cidade edificada sobre um monte;
15 Canÿe uajuinÿanë́sha tcojuajuínÿena ora, ndoñe cajonëshe tajsoye jtsabuájuama, sinó tsbanánoca juajájuama, chca, nÿetsca ents̈anga chë yebnents̈e tmojtsemnëngbiama chaotsebínÿnama.
15 nem se acende uma candeia para colocá-la debaixo do alqueire, mas no velador, e alumia a todos os que se encontram na casa.
16 Cachcá ts̈ëngaftanga, ents̈angbe delante mo binÿnayëngcá s̈mochtsemna, as chënga ts̈ëngaftanga ts̈abe soyënga s̈muamama chamuinÿama, y chca, chënga chamuinÿanÿé chë Taitá, Bëngbe Bëtsá celoca endmëná, corente uamaná y obená bétsemnama ca” —Jesús tojánayana.
16 Assim brilhe também a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai que está nos céus.
17 “Ndoñe s̈mattsejuabnaye, nts̈amo Moisesbe leyiñe iuayancá y chë Bëngbe Bëtsabe juabna oyebuambnayënga tmojanayancá jabétsepochocama ats̈e tijabo ca. Ats̈e ndoñe chiyátabo chë soyënga jabétsepochocama, sinó jabábuayenama ndayá chë soyënga ndegombre bétsayanama.
17 Não penseis que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, vim para cumprir.
18 Ndegombre s̈cuayana: Celoca y quem luare chaojëftsemnëntscuana, ndocná queochatobenaye ni canÿe punto, ni canÿe letra chë leyënguents̈ana jtsejuánana, lempe nts̈amo jochnënguama yomncá chaojtsemnëntscuana.
18 Porque em verdade vos digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Chíyeca, nda nÿe mo canÿe mando chë leyënguiñe ndoñe tonjoyeuná cha, masque nÿe base soye chë mando tojtsemna, y chë ínÿenga cachcá tojtsabuatambá, cha Bëngbe Bëtsabe amë́ndayoca chë más nduamaná echántsemna. Pero ndëmuanÿenga tmojtsama nts̈amo Bëngbe Bëtsá tojamëndacá y chë ínÿenga cachcá chamotsamama tmojtsabuátambase, chënga Bëngbe Bëtsabe amë́ndayoca uámanënga mochántsemna.
19 Aquele, pois, que violar um destes mandamentos, posto que dos menores, e assim ensinar aos homens, será considerado mínimo no reino dos céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no reino dos céus.
20 Chë soyëngamna mënts̈á s̈cuayana: Ts̈ëngaftanga chë ley abuátambayënga y fariseúngbioye ndoñe s̈montsayënjanase, jtsamama nts̈amo Bëngbe Bëtsá tcmojamëndacá, ndocna te Bëngbe Bëtsabe amë́ndayoye ques̈mochátamashjna.
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrareis no reino dos céus. Do homicídio
21 “Ts̈ëngaftanga s̈mojouena nts̈amo Bëngbe Bëtsá ts̈ëngaftangbe bëts taitanga tojanamëndacá: ‘Ndoñe catjóba ca. Chca ochjajnayá bontsemna jobuambayana chë ents̈angbiama ts̈abá o ndoñe ts̈abá tmonjamama endbayanabe delante, ndáyeca chca ca.’
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e: Quem matar estará sujeito a julgamento.
22 Pero ats̈e s̈cuayana, nda cachabe cats̈átaftaca tbojetna, chánaca bontsemna jobuambayana chë ents̈angbiama ts̈abá o ndoñe ts̈abá tmonjamama endbayanabe delante, ndáyeca chca ca. Nda cachabe cats̈átbioye puerte tbojtsáboyënja, cha bontsemna chë Sanedrín ca uabaina mándayëngbe delante jobuambayana ndáyeca chca ca; y nda cachabe cats̈atbiama opjema ca tojayana, nts̈amo cha bétsamama, cha bontsemna chë infiernoca íñeshoye jama.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que [sem motivo] se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem proferir um insulto a seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem lhe chamar: Tolo, estará sujeito ao inferno de fogo.
23 “Chíyeca, nderado ndayá Bëngbe Bëtsabe bëts yebnoye tcojuamba Bëngbe Bëtsá jëtschuayama y chora tcojenojuabó acbe cats̈ata ácaftaca etonaná yojtsemna ca,
23 Se, pois, ao trazeres ao altar a tua oferta, ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 as chë tcojiyëbo soye chë altarents̈a natsanoica cochjéseboshjona, cochtá y acbe cats̈átaftaca cochtenoyántsia. Chents̈ana cocayé altaroye cochjá y chë tcojuamba sóyeca Bëngbe Bëtsá cochjëtschuaye.
24 deixa perante o altar a tua oferta, vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; e, então, voltando, faze a tua oferta.
25 “Nderado nda tcmojademandá y cabildoye jotsánama cmojtsemna, cabá choye ndáshjango ora, betsco cháftaca cochtenoyántsia. Chca ndóñese, chë demandayá mandádbioye cmochanjúshjango, chë mandado josticiëngbe cucuats̈iñe cmochanjáboshjona y chënga cárceloye cmochanjutame.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás com ele a caminho, para que o adversário não te entregue ao juiz, o juiz, ao oficial de justiça, e sejas recolhido à prisão.
26 Ndegombre cbëyana: Chents̈ana ndoñe quecochtë́tsbocna lempe candesopagantscuana ca” —Jesús tojánayana.
26 Em verdade te digo que não sairás dali, enquanto não pagares o último centavo. Do adultério
27 “Ts̈ëngaftanga s̈mojouena nts̈amo Bëngbe Bëtsá tojanmandacá: ‘Acbe boyá o acbe shémbioye ínÿaftaca ndoñe catjaíngña.’
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Pero ats̈e cbë́yana: Nderado canÿe boyabása ndëmuanÿe shembásabioye tbojinÿe y tojajuabó ‘malaye cha ca’, chë boyabása chca tojajuabose, ainanoca ya chë inÿe shembásaftaca cachabe shémbioye tbojtseingñé.
28 Eu, porém, vos digo: qualquer que olhar para uma mulher com intenção impura, no coração, já adulterou com ela.
29 “Chíyeca, nderado acbe cats̈bioica bomínÿeca bacna soye tcojinÿe y cachca soye tcojamëse, más ts̈abá nántsemna chë bominÿe cochtsenobuchjatsëca y cochtsë́ts̈ena. Nÿets cuerpo jtsebomnana y lémpeca infiernoye jama chacmotsë́ts̈enamna, acbiama más ts̈abá nántsemna nÿe canÿe soye acbe cuerpents̈ana chacoperdé.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Nderado acbe cats̈bioica cucuáts̈eca bacna soye tcojamëse, más ts̈abá nántsemna chë cucuats̈e cochtsenástjango y cochtsë́ts̈ena. Nÿets cuerpo jtsebomnana y lémpeca infiernoye chacmotsë́ts̈enamna, acbiama más ts̈abá nántsemna nÿe canÿe soye acbe cuerpents̈ana chacoperdé ca” —Jesús tojánayana.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não vá todo o teu corpo para o inferno.
31 “Mënts̈ánaca leyiñe enduábemana: ‘Ndëmuanÿe boyá chabe shémaftaca tbojtsenë́ts̈ena, chë boyá bontsemna chabe shema canÿe tsbuanácha juiyiyana, ndayë́chañe chaotsayana cha ya ndoñe chabe shema yontsemna ca.’
31 Também foi dito: Aquele que repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Pero ats̈e cbë́yana: Nda chabe shémaftaca tbojtsenë́ts̈ena y chca tojopasá ndoñe chë shema ínÿaftaca tbontseingñé causa, as chë boyá jtsamana cha chabotseingñema, chë shema ínÿaftaca tojtóbouamase. Y nda chë úts̈ena shémaftaca tojtobouamá, chana canÿe uabuatmá jtsebomnana, y chca, chë tsëm boyánaca canÿe bacna soye jamana ca” —Jesús tojánayana.
32 Eu, porém, vos digo: qualquer que repudiar sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a tornar-se adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério. Dos juramentos
33 “Ts̈ëngaftanga s̈mojouena nts̈amo ts̈ëngaftangbe bëts taitángbioye tmojanëyancá: ‘Nderado tcojayana: De Dios chë soye chanjama ca; ojal chë soye ndoñe catjama ca.’
33 Também ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás rigorosamente para com o Senhor os teus juramentos.
34 Pero ats̈e cbë́yana: Tondayama s̈mattsejúraye; ni celocama, er choca Bëngbe Bëtsabe tbemaniñe endmëna.
34 Eu, porém, vos digo: de modo algum jureis; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Ni quem luarama, er Bëngbe Bëtsabiama mo ts̈enëtemcá endmëna, chiñe chabe shecuats̈ënga jacjayama; ni Jerusalenama, er chë pueblo endmëna Bëngbe Bëtsá chë Bëts Reybe bëts pueblo.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser cidade do grande Rei;
36 Ni ts̈ëngaftangbe bests̈as̈ama cach ndoñe, er ts̈ëngaftanga ndoñe ques̈mátobena ni mo canÿe stjënashe ftsenguëshe o fjantsëshe jabemana.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 Ts̈ëngaftanga aíñe ca jayanama s̈mojtsebos̈ëse, nÿe aíñe ca s̈mochjayana, y ndoñe casna nÿe ndoñe. Ndayá chents̈ana más s̈mojatichamo soye, Satanásbiocana jtsóbocanana ca” —Jesús tojánayana.
37 Seja, porém, a tua palavra: Sim, sim; não, não. O que disto passar vem do maligno. Da vingança
38 “Ts̈ëngaftanga s̈mojouena nts̈amo ts̈ëngaftangbe bëts taitángbioye tmojanëyancá: ‘Nderado nda tcmojtsebuchjatsëca, ácnaca derecho contsebomna canÿebé cha jëtsbuchjátsëcama ca; y nderado nda canÿe juatsas̈e tcmojtsás̈iye, ácnaca derecho contsebomna cánÿës̈e cha jtas̈iyama ca.’
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Pero ats̈e cbë́yana: Ndoñe matsbos̈ana chë ndayánaca tcmojaborlábioye jtachnë́nguama; chamna, ndánaca cats̈bioica tcmojajuebjants̈etase, cochjomiye chë ínÿoica cachcá chacmomama.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao perverso; mas, a qualquer que te ferir na face direita, volta-lhe também a outra;
40 Nderado nda tcmojademandá y tojtsebos̈e acbe shabuanguanë́jua jtsabocñama, cha molesenciá acbe quëfsaíyanaca chauetsácñama.
40 e, ao que quer demandar contigo e tirar-te a túnica, deixa-lhe também a capa.
41 Nderado nda tcmojuasmá y tcmojamandá bnë́tsana cuadroca juyambama, inÿe bnë́tsana cuadra cochjuyamba.
41 Se alguém te obrigar a andar uma milha, vai com ele duas.
42 Nda ndaye soye tcmojotjañëse, cochjats̈taye; y nda ndaye soye tcmojuátjase, cha ndoñe stëts̈oye catjaquéda ca” —Jesús tojánayana.
42 Dá a quem te pede e não voltes as costas ao que deseja que lhe emprestes. Do amor ao próximo
43 “Ts̈ëngaftanga s̈mojouena nts̈amo ts̈ëngaftangbe bëts taitángbioye tmojanëyancá: ‘Acbe amigo cochtsebobonshana y acbe uayayá cochtsaboyënja ca.’
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e odiarás o teu inimigo.
44 Pero ats̈e cbë́yana: Ts̈ëngaftangbe uayayënga s̈mochtsababuánÿeshana, y chë cmë́camenëngbiama Bëngbe Bëtsá s̈mochtseimpadana.
44 Eu, porém, vos digo: amai os vossos inimigos e orai pelos que vos perseguem;
45 Chca ts̈ëngaftanga, chë Taitá, Bëngbe Bëtsá, chë celoca endmënabe básenga s̈mochántsemna; Bëngbe Bëtsá endbétsama ts̈abe y bacna ents̈ángbeñe chabe shinÿe chaotsebinÿnayama, y endbétsama chë nÿetsca soyënguiñe ts̈abá jamama bos̈ënga y ndoñe chca ents̈ángbeñe chauaftema.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai celeste, porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Ts̈ëngaftanga nÿe chë ts̈ëngaftanga tcmojtsababuánÿeshanënga s̈mojtsababuánÿeshanëse, ¿Bëngbe Bëtsábiocana ndayá s̈mochjuacaná? Romocama crocénana ents̈ángbioye atjanayë́ngnaca chca monduamana.
46 Porque, se amardes os que vos amam, que recompensa tendes? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Y nÿe chë amiguë́ngbioye s̈mojtsacheuanase, ¿ndaye bëts soye s̈mojtsama? Chë ndoñe judië́ngnaca chca mondbétsama.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os gentios também o mesmo?
48 Ts̈ëngaftangbe Taitá, Bëngbe Bëtsá celoca endmëná, nÿetsca ts̈abe soyënga bomná y amá endmëna. Ts̈ëngaftángnaca cachcá s̈mochtsemna ca” —Jesús tojánayana.
48 Portanto, sede vós perfeitos como perfeito é o vosso Pai celeste.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.