Mateus 5
Ya bàbànán ne Dios nga nesúrát kiya baru wa túlag Genesis se Exodus (ISD) vs ARA
1 Isa ngalgaw kane masingan ne Jesus datu adu wa tolay, ay nanùdu kitu bantay. Ay kane magtugaw, ay inumbet datu tolay na.
1 Vendo Jesus as multidões, subiu ao monte, e, como se assentasse, aproximaram-se os seus discípulos;
2 Ay tinùgúdán nada nga nán na,
2 e ele passou a ensiná-los, dizendo:
3 “Maganggam daya makammu kiya akasápul da pànang ke Dios, áta aggída ya meráman kiya pangiturayán na.
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 Ay maganggam daya magpannakit gapu kadaya nadakè a mà-màwa, áta liw-liwaan ne Dios da.
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados.
5 Ay maganggam daya natulù ke Dios, áta mepakin-kuwa kaggída ya baru wa kalawagán.
5 Bem-aventurados os mansos, porque herdarão a terra.
6 Ay maganggam daya magasikkuwa kadaya pagmaruwán da ki àráng ne Dios, áta sengán nada nga mangwa kadayán.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão fartos.
7 Ay maganggam daya nakallà, áta kalakkán ne Dios da.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia.
8 Ay maganggam daya mangipas-pasnà kiya ur-uray da kiya mepanggap kiya angngituráy ne Dios, áta masingan da nge Dios.
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque verão a Deus.
9 Maganggam daya tolay ya ittu da la pà-pàgan ya napiya nga panagbubúlun, áta mengagánan da ka annánà ne Dios.
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque serão chamados filhos de Deus.
10 Maganggam daya mapal-pallà gapu kiya angngikurug da kadaya piyán ne Dios, áta meráman da kiya pangiturayán na.
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 Maganggam kayu nu ug-ogan dakayu, onu pal-palakkan dakayu onu pad-padàsán dakayu oray akkan kammala kurug gin gapu kiyà.
11 Bem-aventurados sois quando, por minha causa, vos injuriarem, e vos perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vós.
12 Maganggam se magpatag kayu wala, áta napatag pà-pànang ya supápà a midde kadakayu ka lángit. Ay oray datu pagbàbànánan ne Dios kitun kam ma nun-unna may dakayu, ay pinal-pallà datu tolay da pe,” nán na.
12 Regozijai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; pois assim perseguiram aos profetas que viveram antes de vós.
13 “Dakayu, ay árig nu ya asin kadaya tolay kídi kalawagán ni. Ngamay ya asin, nu mippà ya apet na, ay akkan ta mabalin na mapaapet kammin. Ay díkod áwan na sur-surbi yin, nu di ta ngala ngin na iburráw kiya dálen ta senu dam-dam-án daya tolay.
13 Vós sois o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 Dakayu, ay árig nu pe ya dílág kadaya tolay ked kalawagán. Ay ya íli nga nàwa ki otun bantay ay akkan wayya nga mesirù.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder a cidade edificada sobre um monte;
15 Ay áwan tolay pe ya manibat ka ingki, ay se na tàbán, nu di na nga ippáy ka alingúdu ta senu mawàdáran ngámin daya atán kiya unag balay.
15 nem se acende uma candeia para colocá-la debaixo do alqueire, mas no velador, e alumia a todos os que se encontram na casa.
16 Ay ummán din kiyán ya angngipassingan nu kadaya napiya nga kuk-kuwaan nu kadaya tolay, ta senu masingan da, ay dayáwan da ya Ama nu wa atán ka lángit.”
16 Assim brilhe também a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai que está nos céus.
17 “Ay akkan nu wa nán na inumbet tà nga mamagbalin ka áwan surbi datu lin-lintag tu Moses se datu nesur-súru datu pagbàbànánan ne Dios kitun. Akkan ittu yán ya gákat ku, nu di ya mangipakammu kadaya ngámin na kepapannán datun.
17 Não penseis que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, vim para cumprir.
18 Ikagì kadakayu ya kurug, nga oray nu pumanda ya lángit se ya kalawagán, ay áwan oray bittì ala nga súrát kadatun na lin-lintag ya mippà panda kiya katungpál ngámin datun.
18 Porque em verdade vos digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Ay díkod, oray iinna nga di mangikurug kadaya ibíláng da nga akkan napatag pànang kadatun na lin-lintag, ay se isúru na pe kadaya duddúma, ay akkan na rabbang yán na tolay ya meráman kiya pangiturayán ne Dios. Ngamay ngámin daya mangikurug kadatun na lin-lintag, ay se isúru da pe, ay tú dayán daya nadáyaw ke Dios kiya pangiturayán na.
19 Aquele, pois, que violar um destes mandamentos, posto que dos menores, e assim ensinar aos homens, será considerado mínimo no reino dos céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no reino dos céus.
20 Ay ikagì pe kadakayu nga akkan kayu meráman kiya pangiturayán ne Dios nu ya kinamáru nu, ay ummán nala kiya kinamáru daya magtù-tùgud ki lintag se daya Pariseo.”
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrareis no reino dos céus. Do homicídio
21 “Nagì-gìna nu win na nebílin kadatu in-inagkona tada ya, ‘Akkan ka pumatay! Ay daya pumatay, ay mapabásul da’, nán na.
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e: Quem matar estará sujeito a julgamento.
22 Ngamay kídi yin, ikagì kadakayu wa ngámin daya mangalùsaw kiya kasittolay da nga áwan na gapu, ay mapabásul da pe. Ay daya mangagi kiya kasittolay da ka, ‘Ang-ang ka,’ ay mabustigár da kiya kangatuwán na agbustigarán ka Jerusalem. Ay se ngámin daya mangagi kiya kasittolay da ka, ‘Ug-og ka,’ ay mippan ka impiyernu.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que [sem motivo] se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem proferir um insulto a seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem lhe chamar: Tolo, estará sujeito ao inferno de fogo.
23 Ay díkod, nu rán ka la nga mangidde ka pamaanggam mu ke Dios, ay se mu la madamdam nga atán nagbasúlám kiya kasittolay mu ay,
23 Se, pois, ao trazeres ao altar a tua oferta, ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 panáwam pikam ya iddem ke Dios kiya agbasuwán se ka la mawe makikappiya kaggína. Ay se mu la idde ke Dios ya pamaanggam mu.
24 deixa perante o altar a tua oferta, vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; e, então, voltando, faze a tua oferta.
25 Ay nu atán mangidarum kikaw, ay karuwam ya makikappiya kiya mangidarum kikaw ki di pikam kàwa naya darum. Ata nu akkam pakunán, ay paayabán naka kadaya guwes, ay daya guwes ay iáwat daka kadaya pulis sen ibálud daka.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás com ele a caminho, para que o adversário não te entregue ao juiz, o juiz, ao oficial de justiça, e sejas recolhido à prisão.
26 Ay ikagì kikaw nga akkan ka nga makalawán kitúni yin panda kiya agbáyad mu kiya ngámin na pagmultám gapu ki básul mu.”
26 Em verdade te digo que não sairás dali, enquanto não pagares o último centavo. Do adultério
27 “Ay nagì-gìna nu pe yin nga nebílin pe kadaya tolay ya, ‘Akkan ka manaládag.’
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Ngamay ikagì kadakayu nga ya tolay nga nadakè ya lam-lamtan na kiya babay ya masingan na, ay dinaládag na ngin kiya ur-uray na.
28 Eu, porém, vos digo: qualquer que olhar para uma mulher com intenção impura, no coração, já adulterou com ela.
29 Ay díkod, nu iya diwanán na matám ya mamagbásul kikaw, ay tukilam ta ippà mu. Ta napì-piya ngala ya atán kúráng naya baggim, may iya áwan kurakúráng may mippan ka ka impiyernu.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Ay páda na pe nu iya diwanán na ímam ya gapuwánan naya pakabasúlám. Ay pùdam ta ippà mu. Ata napì-piya ngala ya pukul may iya áwan kurakúráng naya baggim may mippan ka ka impiyernu.”
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não vá todo o teu corpo para o inferno.
31 “Ay nagì-gìna nu pe yin na nebílin kadatu tolay kitun nga nu iinna ya mangigsán kiya atáwa na, ay masápul la kuwaan na ya kasurátan naya panaggadi na.
31 Também foi dito: Aquele que repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Ngamay ikagì kadakayu, nga nu igsán naya laláki ya atáwa na, nga akkan wayya nakidaládag, ay mapabásul ya laláki kiya angngulis naya babay ya angngatáwa, áta mebíláng makidaládag tu babay. Ay ya laláki pe ya umatáwa kiya nagadiyán, ay bíláng na pe ya manaládag.”
32 Eu, porém, vos digo: qualquer que repudiar sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a tornar-se adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério. Dos juramentos
33 “Ay nagì-gìna nu pe yin nga nebílin kadatu in-inagkona ya, akkan kayu magsingán na magkari nu akkan nu tungpálan. Masápul la tungpálam daya nagsingánam ma nekarim ke Apu.
33 Também ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás rigorosamente para com o Senhor os teus juramentos.
34 Ngamay ya ikagì kadakayu kídi yin, ay akkan kayu magsingán ki oray nágan na. Akkan nu pagsingánan ya lángit, áta ittu ya pangiturayán ne Dios.
34 Eu, porém, vos digo: de modo algum jureis; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Ay akkan nu pe pagsingánan ya kalawagán ta ittu ya bátug ga pagdadam-án na. Ay akkan nu pagsingánan ya Jerusalem ta ittu ya bíláng íli ne Dios nga katurayán na Ari.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser cidade do grande Rei;
36 Ay akkan nu pagsingánan ya baggi nu kampela ngin nin, áta akkan nu mapagbalin daya ngísit ta abù nu ka pusà onu daya pusà ka ngísit.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 Ya kuwaan nu wala ay, ‘Ò’ nán nu wala nu ò, se ‘Akkan’ nán nu wala nu akkan. Ay nu magsingán kayu pikam mala, ay gayát yanin ke Sairu.”
37 Seja, porém, a tua palavra: Sim, sim; não, não. O que disto passar vem do maligno. Da vingança
38 “Ay nagì-gìna nu pe yin na nebílin pe kitun na, nu kulápan naya isa tolay ya kasittolay na, ay masápul la kulápan da pe ka angngibálat da. Ay ummán pe nu ngípan ya mippà.
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Ngamay ya nán ku kadakayu, ay akkan nu baltan daya mangwa ka nadakè kadakayu. Ay nu tappítan da ya diwanán na pàngit nu, ay pàpit nu pe ya tapíngit.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao perverso; mas, a qualquer que te ferir na face direita, volta-lhe também a outra;
40 Ay ummán pe nu atán na mangidarum kadakayu ka pangalakkán na kiya bádu nu, ay bay-án nu nga alà na pikam ya diyáket nu.
40 e, ao que quer demandar contigo e tirar-te a túnica, deixa-lhe também a capa.
41 Ay nu atán ya mangargador kadakayu ka isa nga kilumitru, ay itulbu nu ka tangakilumitru pikam.
41 Se alguém te obrigar a andar uma milha, vai com ele duas.
42 Ay nu atán magadang kadakayu, ay iddán nu. Ay ummán pe nu atán ya umútáng kadakayu ay pautángan nu.”
42 Dá a quem te pede e não voltes as costas ao que deseja que lhe emprestes. Do amor ao próximo
43 “Nagì-gìna nu pe yin kitun ya, piyán nu daya kabbulun nu, ay kaguráan nu daya kumagúra kadakayu.
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e odiarás o teu inimigo.
44 Ngamay ya ikagì kadakayu kídi, ay piyán nu daya kumagúra kadakayu. Ikar-karárag nu daya mamal-pallà kadakayu.
44 Eu, porém, vos digo: amai os vossos inimigos e orai pelos que vos perseguem;
45 Ta senu mepassingan na dakayu daya kurug ga annánà ne Dios Ama nga atán ka lángit. Ata napádapáda nga pasinágan ne Dios daya namáru se daya nadakè, ay se paudanán na pe daya makammu kiya napiya se daya akkan.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai celeste, porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Ata nu tittu daya maminya kadakayu daya piyán nu, ay áwan wayya nga supápà nga idde ne Dios kadakayu. Ay oray daya nadakè a magpab-pabáyad ka buis, ay piyán da pe daya maminya kaggída.
46 Porque, se amardes os que vos amam, que recompensa tendes? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Ay páda na pe nu tittu wala daya maminya kadakayu daya atangyaan nu, ay akkan nu pakedayáwan yán, áta áwan nu dúma kadaya duddúma. Oray daya akkan makammu ke Dios, ay kuwaan da mà pe ya ummán kiyán.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os gentios também o mesmo?
48 Ay díkod áwan nu din lugud da pagkurángan, áta áwan pagkurángan naya Ama nu wa atán ka lángit,” nán ne Jesus kadatu tolay na.
48 Portanto, sede vós perfeitos como perfeito é o vosso Pai celeste.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.