Gênesis 41
Bayịburu Ikwo (IQW) vs NTLH
1 A nọlephu afa ẹbo; Fero abya arọo nrọ; phụ ẹke o vudo l'iku Ẹnyimu Náyịlu.
1 Dois anos se passaram. Um dia o rei do Egito sonhou que estava de pé na beira do rio Nilo.
2 A bya ele ẹnya; eswi ẹsaa, bukotaru ẹji tayịngu; dụkota bẹmubemu eshi lẹ Ẹnyimu Náyịlu ono rufuta; bya awụshiru l'iku ẹke ono l'akpa nri.
2 De repente, saíram do rio sete vacas bonitas e gordas, que começaram a comer o capim da beira do rio.
3 A nọnyaa; eswi ẹsaa ọdo, dụtsua ẹjo adụdu; dụkota nyagọ-nyagọ-nyagọ eshikwaphu l'ẹnyimu ono rufuta bya anọnyabe ndu ọphu l'iku ẹnyimu ono.
3 Logo em seguida saíram do rio outras sete vacas, feias e magras, que foram ficar perto das primeiras vacas, na beira do rio.
4 Eswi ẹsaa ono, dụtsua ẹjo adụdu; bya adụkota nyagọ-nyagọ-nyagọ ono abya ajịko eswi ẹsaa ọphu, bukotaru ẹji tayịngu phụ; dụkota bẹmubemu phụ takọta. E megee; Fero abya elutehu.
4 E as vacas feias e magras engoliram as bonitas e gordas. Aí o rei acordou.
5 A nọnyakwaa; mgbẹnya abya eziru iya ọdo. Yọ rọo nrọ k'ẹbo. L'onanu b'ọ rọru nrọ; oke-akpe ẹsaa, hakọta ọkporokpo; dụ mma fọkotaru l'ishi akpe lanụ.
5 Mas tornou a dormir e teve outro sonho. Desta vez ele viu sete espigas de trigo que saíam de um mesmo pé; elas eram boas e cheias de grãos.
6 A nọnyaa; oke akpe ẹsaa ọdo, bụkota mgbapya akpe, phẹrephere ụzo ẹnyanwu-ahata mebyishiru emebyishi afọshikwaaphu;
6 Depois saíram sete espigas secas e queimadas pelo vento quente do deserto
7 oke akpe ẹsaa ono, bụgbaa mgbapya akpe ono abya ajịko oke akpe ẹsaa ọphu dụ ọkporokpo; fọo afọfo phụ lekota. Fero elutehu; bya amaru l'ọ bụ nrọ.
7 e elas engoliram as sete espigas cheias e boas. O rei acordou: tinha sido um sonho.
8 Yo be l'ụtsu; nrọ ono akwata tsụlahaa ya l'ẹhu nshinu. Yo zia t'e je ekuaru iya ndu njibya; mẹ ndu Íjiputu, maru mmamiphe. Fero abya ezeeru ẹphe nrọ ono. Tọ dụ ẹphe onye dụru ike kọoru iya iphe, nrọ ono bụ.
8 De manhã ele estava muito preocupado e por isso mandou chamar todos os adivinhos e todos os sábios do Egito. O rei contou os seus sonhos, mas nenhum dos sábios foi capaz de dar a explicação.
9 Tọ dụ iya bụ; onye ishi ndu agbajẹru Fero mẹe asụ iya: “L'ọ kwa ntanụ-a bẹ ya nyataru iphe, ya meru, ẹ ta dụdu mma.
9 Então o chefe dos copeiros disse ao rei: — Chegou a hora de confessar um erro que cometi.
10 Teke ono, ẹhu ghujeru nggụbe Fero eghughu l'ẹke yẹbe nwozi ngu nọ, a gbajẹru ngu mẹe; mẹ onye ọphu eghejeru ngu buredi. Iphe eghutabe ngu eghughu; k'ọphu ị chịtaru ẹphe je atuchia l'ufu onye ishi ndu sọja, echeje ngu nche.
10 Um dia o senhor ficou com raiva de mim e do chefe dos padeiros e nos mandou para a cadeia, na casa do capitão da guarda.
11 Yo be ẹnyashi ujiku lanụ; ẹphe ẹbo arọo nrọ; nrọ ono enwekotaru iphe, ọ bụ.
11 Certa noite cada um de nós teve um sonho, e cada sonho queria dizer uma coisa.
12 Yo nweru nwokorọbya, bụ onye Híburu, ejeru onye ishi ndu sọja, echeje ngu nche ozi, ayi l'iya tụko nọdu l'ẹke ono. Ayi ezeeru iya nrọ ono; yọ kọoru ayi iphe, ọ bụ. Onyenọnu b'ọ kọru iphe, nrọ nk'iya bụ.
12 Lá na cadeia estava com a gente um moço hebreu, que era escravo do capitão da guarda. Contamos a esse moço os nossos sonhos, e ele explicou o que queriam dizer.
13 Yọ bụleruphu ẹge ono, o kọru iya ono b'ọ vụkotaru. Mbẹdua, agbajẹru ngu mẹe-a b'ị nụ-phuru ọkwa mu azụ; bya eworu onye ọphu kfụ-gbua.”
13 E tudo deu certo, exatamente como ele havia falado. Eu voltei para o meu serviço, e o padeiro foi enforcado.
14 Tọ dụ iya bụ; Fero abya ezia t'e je ekua Jósẹfu. Nta-a nta-a b'a tọfuwaru iya lẹ mkpọro ono. Yọ bya akpụa ishi; chịta uwe ọdo yee; yọ bụru iya oje l'ifu Fero.
14 Então o rei mandou chamar José, e foram depressa tirá-lo da cadeia. Ele fez a barba, trocou de roupa e se apresentou ao rei.
15 Fero asụ Jósẹfu: “Lẹ ya rọru nrọ; tọ dụ onye dụru ike kọoru iya iphe ọ bụ. Obenu lẹ ya nụwaru l'ọobuje; e zeeru ngu nrọ; nggu akọoru onye ọphu iphe nrọ ọphu bụ.”
15 Então o rei disse: — Eu tive um sonho que ninguém conseguiu explicar. Ouvi dizer que você é capaz de explicar sonhos.
16 Jósẹfu asụ Fero: “L'ẹ tọ kwa yẹbedua akọje iya. L'ọ kwa Nchileke bẹ a-kọru nggụbe Fero iphe nrọ ono bụ ẹge oo-ji ngu ẹpho.”
16 — Isso não depende de mim — respondeu José. — É Deus quem vai dar uma resposta para o bem do senhor, ó rei.
17 Fero asụ Jósẹfu: “Lẹ ya rọru nrọ; vudo l'iku Ẹnyimu Náyịlu;
17 Aí o rei disse: — Sonhei que estava de pé na beira do rio Nilo.
18 phụa eswi ẹsaa, bukotaru ẹji tayịngu, dụkota bẹmubemu ẹke ẹphe shi lẹ mini ono rufuta bya anọdu l'iku mini ono l'akpa nri.
18 De repente, saíram do rio sete vacas bonitas e gordas, que começaram a comer o capim da beira do rio.
19 Eswi ẹsaa ọdo, dụtsulephu ẹjo adụdu; dụkota nyagọ-nyagọ-nyagọ erufutakwaphu. Ya ta aphụbudua eswi, dụjeru ẹji ẹge ono lẹ Íjiputu!
19 Depois saíram do rio outras sete vacas, mas estas eram feias e magras. Em toda a minha vida eu nunca vi no Egito vacas tão feias como aquelas.
20 Eswi ẹsaa onanu, dụtsua ẹjo adụdu; dụkwaphu nyagọ-nyagọ-nyagọ ono; abya ajịko eswi ẹsaa k'ivuzọ phụ takọta.
20 E as vacas feias e magras engoliram as bonitas e gordas,
21 Yọ tatsụa ya; dụkwaphu ẹjo adụdu ẹge ọ dụhawa; k'ọphu bụ l'ẹ tọ dụdu onye e-kweta l'ọo ya taru eswi ndu ọphu. Ya ndono; ya elutehu.
21 mas nem dava para notar isso, pois elas continuavam tão feias como antes. Então eu acordei.
22 “Ya abyakwa bya ekuru mgbẹnya ọdo; watakwa ọro nrọ ọdo. Lẹ k'ugbiya-a bẹ ya phụru oke-akpe ẹsaa, fọru afọfo; dụ mma; l'ẹke ọ bya apakọta l'ukfu akpe lanụ.
22 Depois tive outro sonho. Eu vi sete espigas de trigo boas e cheias de grãos, as quais saíam de um mesmo pé.
23 A nọnyaa; ya abya aphụkwaaphu oke-akpe ẹsaa ọdo, dụtsua mgbapya mgbapya; bụkotaru mkpegbafu akpe; phẹrephere ụzo ẹnyanwu-ahata ephenwushia ya ephenwushi l'ẹke ọ patakọtakwaruphu.
23 Depois saíram sete espigas secas e queimadas pelo vento quente do deserto
24 Oke-akpe ẹsaa ono, dụkota mgbapya mgbapya ono abya ajịko ndu ọphunanu, dụ mma phụ lekota. Ya ezekotaru ndu njibya nrọ ono; tọ dụ onye dụru ike kọo iphe ọ bụ.”
24 e elas engoliram as sete espigas cheias e boas. Eu contei os sonhos aos adivinhos, mas nenhum deles foi capaz de explicá-los.
25 Tọ dụ iya bụ; Jósẹfu asụ Fero: “Lẹ nrọ ẹbo ono, nggụbe Fero rọru ono bụkwa iphe lanụ b'ọ bụ. L'ọ kwa Nchileke eme tẹ ya koshi nggụbe Fero iphe, ya abya ememe.
25 Então José disse ao rei: — Os dois sonhos querem dizer a mesma coisa. Por meio deles Deus está dizendo ao senhor o que ele vai fazer.
26 Eswi ẹsaa phụ, dụkota mma phụ bụ afa ẹsaa. Ẹge ono kwaphu bẹ oke-akpe ẹsaa phụ, dụkota mma phụ bụkwaphu afa ẹsaa. Ọo ya bụ lẹ nrọ ono jịko bụru nrọ lanụ.
26 As sete vacas bonitas são sete anos, e as sete espigas boas também são. Os dois sonhos querem dizer uma coisa só.
27 Eswi ẹsaa phụ, dụtsua nyagọ-nyagọ-nyagọ; bya adụ ẹjo adụdu, wụfutaru nụ lẹ ndu ọphu wụfutatsuaru phụ; mẹ l'oke-akpe ẹsaa phu, dụtsua mgbapya mgbapya; phẹrephere, shi ụzo ẹnyanwu-ahata phepyashiru ephepyashi phụ bụ afa ẹsaa, ẹjo-ẹgu e-me.
27 As sete vacas magras e feias que saíram do rio depois das bonitas e também as sete espigas secas e queimadas pelo vento quente do deserto são sete anos em que vai faltar comida.
28 “Ọ dụa l'ọ bụ ẹge ono, ya kfuhawaru ngu ono: L'ọ kwa Nchileke koshiru nggụbe Fero iphe, ya abya ememe.
28 É exatamente como eu disse: Deus mostrou ao senhor, ó rei, o que ele vai fazer.
29 Afa ẹsaa bẹ nri a-ha nshinu lẹ Íjiputu gbaa mgburumgburu.
29 Virão sete anos em que vai haver muito alimento em todo o Egito.
30 Obenu l'afa ẹsaa ọphu tso iya nụ bẹ ẹjo-ẹgu e-me. Afa ẹsaa phụ, nri a-ha nshinu lẹ Íjiputu phụ bẹ aa-zahakọta; ẹgu emee madzụ ẹge ono jaa ya eze.
30 Depois virão sete anos de fome.
31 Ẹjo-ẹgu, a-byanụ e-me to nwedu onye a-nyatakwadu teke ono, nri shi ha nshinu ono.
31 E a fome será tão terrível, que ninguém lembrará do tempo em que houve muito alimento no Egito.
32 Iphe kparu iphe e meru tẹ Fero rọo nrọ ono uzi labụ ẹge ono bụ tẹ Fero maru lẹ Nchileke ribuwaru ẹtomu iya; mbụ l'ẹ tọ dụdu ẹge aa-nọ-be; Nchileke emee ya.
32 A repetição do sonho quer dizer que Deus resolveu fazer isso e vai fazer logo.
33 “Nta-a bụkwa tẹ nggụbe Fero lee ẹnya; fọta onye iphe edoje ẹnya; bụru onye maru iphe; mee ya t'ọ bụru onye ishi l'alị Íjiputu mgburumgburu.
33 E José continuou: — Portanto, será bom que o senhor, ó rei, escolha um homem inteligente e sábio e o ponha para dirigir o país.
34 Nggu afọtakwaphu ndu a-nọ-tsota onye ishi Íjiputu ono; t'ẹphe keje iphe bụ iphe, ndu Íjiputu kpataru l'okfu ẹphe ụzo ise wota ụzo lanụ l'ime afa ẹsaa phụ, nri a-ha nshinu phu.
34 O rei também deve escolher homens que ficarão encarregados de viajar por todo o país para recolher a quinta parte de todas as colheitas, durante os sete anos em que elas forem boas.
35 T'ẹphe nakọo nri ono l'afa ono, nri a-ha nshinu ono. Teke ẹphe nakọtsuaru iya; t'ẹphe gude ikike kẹ nggụbe Fero jee l'edukfu l'edufu l'alị-a gbaa mgburumgburu je akwakọbetsua ya.
35 Durante os anos bons que estão chegando, esses homens ajuntarão todo o trigo que puderem e o guardarão em armazéns nas cidades, sendo tudo controlado pelo senhor.
36 Nri ono bẹ ee-doberu ndu alị-a kwabẹru afa ẹsaa ono, ẹjo-ẹgu e-me lẹ Íjiputu ono; k'ọphu ẹgu te eyechidu alị-a.”
36 Assim, o mantimento servirá para abastecer o país durante os sete anos de fome no Egito, e o povo não morrerá de fome.
37 Iphe ono, Jósẹfu kfuru ono adụ Fero yẹle ndu ozi iya l'ẹphe ha mma.
37 O conselho de José agradou ao rei e aos seus funcionários.
38 Fero ajị ẹphe; sụ: “?O nweru onye ọdo, ẹphe a-phụ ọdo, e-gbe ka nwoke ọwaa, bụ onye Ume Nchileke nọ l'ẹhu ẹge-a?”
38 E o rei lhes disse: — Não poderíamos achar ninguém melhor para dirigir o país do que José, um homem em quem está o Espírito de Deus.
39 Tọ dụ iya bụ; Fero asụ Jósẹfu: “Keshinu ọphu Nchileke meru t'ị makọtaru iphemiphe ọbule-a l'ọ ha b'ẹ to nwehekwa onye ọdo gbe ka ngu nụ lẹ k'iphe-odo-ẹnya; to nwe onye ọdo, ka ngu ọmaru iphe.
39 Depois virou-se para José e disse: — Deus lhe mostrou tudo isso, e assim está claro que não há ninguém que tenha mais capacidade e sabedoria do que você.
40 Ọo nggụbedua l'a-bụru ishi l'ufu iya. Onyemonye ọbule, nọ l'alị-eze yẹbe Fero a-nọdu anụru ngu okfu. Iphe yẹbe Fero e-gude ka ngu nwẹnkinyi bụwa kẹ l'ọo ya bụ eze.”
40 Você vai ficar encarregado do meu palácio, e todo o meu povo obedecerá às suas ordens. Só eu terei mais autoridade do que você, pois sou o rei.
41 Ya ndono; Fero asụ Jósẹfu: “Alị Íjiputu l'ọ ha; bẹ ya yeekwaru ngu l'ẹka.”
41 Neste momento eu o ponho como governador de todo o Egito.
42 Fero agbata echi mkpụshi-ẹka iya gbabẹ Jósẹfu; bya eyee ya akpawuru uwe; bya anyabẹ iya iphe-olu mkpọla-ododo.
42 Então o rei tirou do dedo o seu anel-sinete e o colocou no dedo de José. Em seguida mandou que o vestissem com roupas de linho fino e pôs uma corrente de ouro no pescoço dele.
43 Yọ bya ewota ụgbo-ịnya k'ẹbo nụ Jósẹfu t'ọogbaje. Ndu madzụ awata ọra t'e fooru Jósẹfu ifu l'alị. Yọ bụru iya bụ l'o woru alị Íjiputu l'ọ ha ye Jósẹfu l'ẹka.
43 Depois fez com que José subisse no carro reservado para a maior autoridade do Egito depois do rei e mandou que os seus homens fossem na frente dele, gritando: “Abram caminho!” Assim, José foi posto como governador de todo o Egito.
44 Ya ndono; Fero asụ Jósẹfu: “L'ọo yẹbe Fero bụ eze. Obenu l'ẹ to nwedu onye ha k'ome iphe l'alị Íjiputu gbaa mgburumgburu; a -gụfu l'ị sụru t'e mee iphe ọbu.”
44 O rei disse a José: — Eu sou o rei, mas sem a sua licença ninguém poderá fazer nada em toda a terra do Egito. José tinha trinta anos quando entrou para o serviço do rei do Egito. Ele saiu da presença do rei e viajou por todo o Egito.
45 Fero abya agụ-kwazi Jósẹfu ẹpha; kulahaa ya Zafunatu-Paniya; byakwaphu bya eduta Asenatu, bụ nwatibe Pọtifera, agwajẹru ndu Ọnu iphe dee ya t'ọ lụru. Jósẹfu abya atụko alị Íjiputu l'ọ ha jegbakota.
45 — ausente —
46 Jósẹfu nọwaru ụkporo afa l'afa iri teke ọ wataru ojeru Fero, bụ eze ndu Íjiputu ozi. Jósẹfu eshi lẹ kẹ Fero jegbakota alị Íjiputu mgburumgburu.
46 — ausente —
47 L'afa ẹsaa ono, nri nọ ono bẹ alị mehukotaru iphe ntụmatu.
47 Durante os sete anos de fartura a terra produziu cereais em grande quantidade.
48 Jósẹfu ajịko nri, a kọtaru lẹ Íjiputu l'afa ẹsaa ono, nri nọ ono kwakọkota; doo ya l'ụlo ẹke, eedobeje nri l'edukfu l'edukfu. Yọo bụje; ọ -bya l'edukfu; yọ tụko iphe, bụ nri, a kọtaru l'ẹgu, nọ l'ụzo ibyiya onanu kwakọbe.
48 E José ajuntou todos os cereais e os guardou em armazéns nas cidades, ficando em cada cidade os cereais colhidos nos campos vizinhos.
49 Jósẹfu wụleruphu akpe, e gbutaru egbuta jeye yọ kụru l'ikpo, ha l'ọ bụ eveve mgbogidi ẹnyimu. Nri ono hatabe nshinu; k'ọphu a nọnyaaru; e debuhu iya l'ẹkwo; kẹ l'ọ kpọwaru ẹka ẹge ee-me gụta iya agụta.
49 José ajuntou tanto mantimento, que desistiu de pesar, pois não dava mais: parecia a areia da praia do mar.
50 T'afa ẹjo-ẹgu ono kwaa bya bẹ Asenatu, bụ nwatibe Pọtifera, agwajẹru ndu Ọnu iphe mụtawaru Jósẹfu ụnwegirima unwoke labụ.
50 Antes de começarem os anos de fome, José teve dois filhos com a sua mulher Asenate.
51 Jósẹfu gụru ọkpara iya Manásẹ; sụ: “Lẹ Nchileke mewaru tẹ ya zahaa iphe-ẹhuka, byaru iya nụ; zahaakwaphu ufu nna iya.”
51 Pôs no primeiro o nome de Manassés e explicou assim: “Deus me fez esquecer todos os meus sofrimentos e toda a família do meu pai.”
52 Onye k'ẹbo b'ọ gụru Ífuremu; sụ: “Ọo Nchileke bẹ meru tẹ ya barahụ l'alị-a, ya shi eje ntakfuru-wa.”
52 No segundo filho pôs o nome de Efraim e disse: “Deus me deu filhos no país onde tenho sofrido.”
53 Afa ẹsaa ono, nri nọ lẹ Íjiputu ono abya agvụ.
53 Então acabaram-se os sete anos de fartura no Egito,
54 Afa ẹsaa k'ẹjo-ẹgu phụ abya abya. Yọ bụleruphu ẹge ono, Jósẹfu kfuru ono b'o meru. Ẹjo ẹgu ono emekota ndu mkpụkpu ọdo; yọ bụru Íjiputu nwẹnkinyi bụ ẹke nri nọ.
54 e, como José tinha dito, começaram os sete anos de fome. Nos outros países o povo passava fome, mas em todo o Egito havia o que comer.
55 Ẹjo ẹgu ono emedelephu ndu Íjiputu; ẹphe eje aralahaaru Fero ẹkwa nri. Fero asụ ndu Íjiputu kpamukpamu: “Unu jekfuje Jósẹfu. Iphe ọ sụjeru t'unu mee; unu emee ya!”
55 Quando os egípcios começaram a passar fome, foram pedir alimentos ao rei. Ele disse: — Vão falar com José e façam o que ele disser.
56 Ẹjo ẹgu ono edzuleruphu alị ono; Jósẹfu eworu ụlo ono, e doru nri ono tụhashia; reshilahaa ndu Íjiputu nri; kẹ l'ẹjo-ẹgu ono ajawa madzụ eze l'alị Íjiputu gbaa mgburumgburu.
56 Quando a fome aumentou no país inteiro, José abriu todos os armazéns e começou a vender cereais aos egípcios.
57 Iphe bụ mbakeshi abyajẹ Íjiputu ọkpata Jósẹfu nri; kẹ l'ẹjo-ẹgu ono ajawa madzụ eze l'iphe bụ mgboko mgburumgburu.
57 E de todos os países vinha gente ao Egito para comprar cereais de José, pois no mundo inteiro havia uma grande falta de alimentos.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 41, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.