Gênesis 31
Bayịburu Ikwo (IQW) vs NTLH
1 A nọnyaa; Jékọpu anụlahaa l'ụnwu Lébanu ekfu l'ọ jịkowaru iphe, nna ẹphe nweru chịta; l'iphemiphe ọbule ono, o nweru ono bụkota ẹku nna ẹphe.
1 Jacó ficou sabendo que os filhos de Labão andavam dizendo o seguinte: — Jacó está tirando tudo o que é do nosso pai. É às custas do nosso pai que ele está ficando rico.
2 Jékọpu abya aphụkwaaphu l'ẹ tọ bụhedu umere, Lébanu shi emejeru iya b'o mekwaduru iya.
2 Jacó também notou que Labão já não se mostrava tão amigo como antes.
3 Ya ndono; Ojejoje asụ Jékọpu: “Tụgbua lakfu ndibe unu l'alị nna ngu phẹ. Ya a-nọ-ọ swiru ngu.”
3 Então o Senhor Deus disse a Jacó: — Volte para a terra dos seus pais, onde estão os seus parentes. Eu estarei com você.
4 Tọ dụ iya bụ; Jékọpu abya ezia t'e je ekuaru iya Rechẹlu yẹle Lii t'ẹphe byakfuta iya l'ẹgu l'ẹke elu iya nọ.
4 Aí Jacó mandou chamar Raquel e Leia para que viessem ao campo, onde ele estava com as suas ovelhas e cabras.
5 Ẹphe erua; yọ sụ ẹphe: “Lẹ ya phụwaru l'ẹ tọ bụhedu ẹge nna unu shi emejeru iya umere bẹ oomeru iya ẹya nta-a. Ọbule Nchileke kẹ nna iya bẹ swiru iya-a.
5 Quando chegaram, ele disse: — Tenho reparado que o pai de vocês já não se mostra tão meu amigo como antes; mas o Deus do meu pai tem estado comigo.
6 Unu makọtaru-a lẹ ya gude ike iya l'ọ ha jeeru nna unu ozi.
6 Vocês sabem muito bem que tenho me esforçado muito, trabalhando para o pai de vocês.
7 E megee; nna unu ekputale iya-a; gbanwee aswa ozi iya ugbo iri. Obenu lẹ Nchileke te kwekwanu t'o merua ya ẹhu.
7 Mas ele me tem enganado e já mudou o meu salário umas dez vezes. Porém Deus não deixou que ele me prejudicasse.
8 Ọobuje; ọ -sụ l'ọo elu ndu ọphu tụru iphe poopoo bụ aswa ozi iya; elu ono -bya ọmu ụnwu; yọ mụshikota ụnwu, tụru iphe poopoo. Teke ọ sụru l'ọ bụ ndu ọphu dengashiru iphe edengashi a-bụru aswa ozi iya; elu ndu onanu -bya ọmu ụnwu; yọ mụshilephu ụnwu, dengashiru iphe edengashi.
8 Quando ele dizia: “Os cabritos com manchas serão o seu salário”, aí as fêmeas tinham crias manchadas. E, quando ele dizia: “Os cabritos listados serão o seu salário”, aí as crias saíam todas listadas.
9 Ọo ya bụ; l'ọ bụ Nchileke rutaru elu nna unu nụ yẹbedua.
9 Foi assim que Deus tirou os rebanhos do pai de vocês e os deu a mim.
10 “Oge teke elu agbajẹ l'òkéé; bẹ ya rọjeru nrọ; phụa mkpi ndu ọphu dengashiru iphe edengashi; phụa ndu ọphu tụru iphe poopoo; mẹ ndu ọphu deberu iphe edebe; l'ẹke oochi ndu ọphu.
10 — Um dia, quando os animais estavam no tempo do cruzamento, eu tive um sonho. Eu vi que os bodes que cobriam as fêmeas eram listados, malhados e manchados.
11 Ojozi Nchileke abya ekua ya lẹ nrọ ono; sụ iya: ‘Jékọpu!’ Ya aza iya.
11 O Anjo de Deus me chamou pelo nome, e eu respondi: “Aqui estou.”
12 Yọ sụ iya: ‘Paliduduphu ẹnya apali; phụ lẹ mkpi ono, echikota elu ono bẹ bụkota mkpi, dengashiru iphe edengashi; ndu ọphu tụru iphe poopoo; mẹ ndu deberu iphe edebe. Iphe kparu iphe ọ dụ ẹge ono bụ lẹ ya phụwaru iphe Lébanu eme ngu.
12 Então ele continuou: “Veja! Todos os bodes que estão cruzando são listados, malhados e manchados. Eu estou fazendo com que isso aconteça porque tenho visto o que Labão está fazendo com você.
13 Ọ bụ yẹbedua bụ Nchileke kẹ Bẹ́telu. Bẹ́telu bụ ẹke ono, ị wụru manụ l'eli mkpuma; bya abụru ẹke ono, i kweru yẹbe Nchileke ụkwa ono. Gbeshilekwaphu nta-a lụfu l'alị-a; la ẹke, a mụru ngu.’ ”
13 Eu sou o Deus que apareceu a você em Betel, onde você me dedicou uma pedra, derramando azeite sobre ela, e onde você me fez uma promessa. Agora prepare-se, saia desta terra e volte para a terra onde você nasceu.”
14 Tọ dụ iya bụ; Rechẹlu yẹle Lii abya eyeeru iya ọnu; sụ iya: “?O nwekwaduru òkè, gbaru ẹphe l'iphe nna ẹphe.
14 Então Raquel e Leia responderam: — Não sobrou nada para herdarmos do nosso pai.
15 ?Nna ẹphe ta agụbedua ẹphe ndu ọhodo. Ẹ t'ọ bụlekwa l'e reru ẹphe erere; obenu l'okpoga, a kwaru l'ishi ẹphe b'ọ kpaphushiwaru.
15 Ele nos trata como se fôssemos estrangeiras. Ele até nos vendeu e depois gastou todo o dinheiro que recebeu como pagamento.
16 O doru ẹnya l'iphe, bụ ẹku ono, Nchileke nataru nna ẹphe ono; bẹ bụ nk'ẹphe; mẹ k'ụnwu ẹphe. Ọo ya bụ t'i mee iphe, bụ iphe, Nchileke sụru t'i mee!”
16 Toda a riqueza que Deus tirou do nosso pai é nossa e dos nossos filhos. Portanto, faça tudo o que Deus mandou.
17 Tọ dụ iya bụ; Jékọpu abya achịta ụnwu iya; mẹ unyomu iya ye l'eli ịnya-ivu;
17 — ausente —
18 bya achịru elu iya l'ọ ha yee l'ifu; mẹ l'iphemiphe ọbule, o setakotaru lẹ Padanu Áramu; yọ bụru ẹphe ọla kẹ nna iya, bụ Áyizaku l'alị Kénanu.
18 — ausente —
19 Teke Lébanu jeru tẹ ya je ebyishia atụru iya ẹji bẹ Rechẹlu jeru je ezikoo ụnwu ntẹkpe nna iya ono.
19 Labão, o pai de Raquel, havia ido para outro lugar a fim de cortar a lã das suas ovelhas; e, enquanto ele estava fora, Raquel roubou as imagens dos deuses da casa dele.
20 Jékọpu agbakpuru Lébanu, bụ onye Áramu l'akọ; kẹ l'ẹ to kfuduru iya lẹ ya abyawa agbala.
20 Foi assim que Jacó, sem avisar que ia embora, enganou Labão, o arameu,
21 Yọ chịta iphemiphe ọbule, o nweru gbalaa; je adaa Ẹnyimu Yufurétusu; tụgbua ụzo, nọ l'e gude eje l'alị ugvu Gíledu.
21 fugindo com tudo o que tinha. Atravessou o rio Eufrates e foi na direção da região montanhosa de Gileade.
22 Ya ndono; yo be mbọku k'ẹto k'ọphu Jékọpu gbalaru; ama eje agbaaru Lébanu lẹ Jékọpu gbalaakwaru.
22 Três dias depois Labão ficou sabendo que Jacó havia fugido.
23 Yọ chịtawaphu ndu abụbu iya; ẹphe achịru Jékọpu tụgbua. Yo be lẹ mbọku k'ẹsaa ya; ẹphe agbakfu iya l'alị ugvu Gíledu.
23 Ele reuniu os seus parentes e foi atrás de Jacó. Sete dias depois, Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade.
24 Obenu lẹ Nchileke byakfutaru Lébanu, bụ onye Áramu lẹ nrọ l'ẹnyashi; sụ iya: “T'ọ kwabẹnuphu ẹnya: t'ẹ b'ọ dụkwa iphe, oo-kfuru nụ Jékọpu! T'ẹ b'o kfukwaru iya k'ọma; to kfuru iya k'ẹjo iya!”
24 Naquela noite Deus apareceu num sonho a Labão, o arameu, e disse: — Cuidado! Não faça nada a Jacó.
25 Teke Lébanu chị-kfuru Jékọpu bẹ Jékọpu gvubewaru ụlo-ẹ́kwà iya l'alị ugvu Gíledu. Lébanu yẹle ndu abụbu iya ono ẹphe l'iya yị ono abya egvukwaaphu ụlo-ẹ́kwà nk'ẹphe l'ẹke ono.
25 Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade, onde ele estava acampado. E Labão e os seus parentes acamparam no mesmo lugar.
26 Lébanu asụ Jékọpu: “?Bụ ngụnu b'i meru iya ẹge-a; gude ụgho; chịta ụnwu iya, ya keru ngu l'ọ bụ ndu a lụtaru l'ọgu?
26 Aí Labão disse a Jacó: — Por que foi que você me enganou, levando as minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra?
27 ?Bụ ngụnu meru iphe ị ghọru iya ụgho; gbalaa l'edomi? ?Bụ ngụnu kparu iphe ẹ ti kfuduru iya ẹya; k'ọphu ya ga egude ẹhu-ọtso-ẹna; gude egvu; mẹ nkwa; mẹ une dua unu?
27 Por que você me enganou, fugindo desse jeito, sem me dizer nada? Se você tivesse falado comigo, eu teria preparado uma festa alegre de despedida, com canções acompanhadas de pandeiros e de liras .
28 Nggu emee tẹ ya ba anma ụnwunwa iya; mẹ ụnwegirima ono, ya keru ngu ono akpa; sụ ẹphe t'ẹphe lawaru. I mekwaru umere onye eswe.
28 Você nem me deixou beijar os meus netos e as minhas filhas. O que você fez foi coisa de gente sem juízo.
29 Ya ga emekwa ngu iphe; ọ kwa-a lẹ Nchileke kẹ nna ngu bẹ byakfutaru iya nụ lẹ nrọ l'ẹnyashi; sụ iya: ‘Tẹ ya kwabẹnuphu ẹnya: t'ẹ b'ọ dụkwa iphe, ya e-kfuru nụ ngu! Tẹ ya be ekfukwaru ngu k'ọma; ya te ekfuru ngu k'ẹjo iya!’
29 Eu poderia ter feito muito mal a vocês, mas na noite passada o Deus do seu pai me disse assim: “Cuidado! Não faça nada a Jacó.”
30 Nta-a b'ị tụgburu alala; kẹ l'obu ufu nna ngu dụwa ngu. Ọ bụ; ?bụ ngụnu kparu iphe i zitaru ụnwu ntẹkpe iya.”
30 Eu sei que você foi embora porque tinha saudades de casa. Mas por que foi que você roubou as imagens dos deuses da minha casa?
31 Jékọpu asụ Lébanu: “L'ọ kwa égvù bẹ ya shi atsụ; kẹle ya rịru l'ịi-nata iya ụnwu ngu ono, i keru iya ono k'ẹhuka.
31 Jacó respondeu: — Eu fiquei com medo, pois pensei que o senhor ia me tirar as suas filhas à força.
32 A bya lẹ k'ụnwu ntẹkpe ngu; ọ -bụru l'ị phụru onye gude iya nụ bẹ ndzụ ta aphọdukwaru onye ọbu. Nta-a kwa t'ị nọdu l'ifu ndu abụbu ayi-wa; gude ẹka ngu chọo t'ị maru; ?o nweru iphe ngu, ya gude? O -nweru ọphu i phụru; nggu ewota iya!” Jékọpu ta ma lẹ Rechẹlu zikoru ụnwu ntẹkpe ọbu.
32 Mas, se o senhor achar as suas imagens com alguém aqui, essa pessoa será morta. Os nossos parentes são testemunhas: se o senhor encontrar aqui qualquer coisa que seja sua, pode levar. Acontece que Jacó não sabia que Raquel havia roubado as imagens.
33 Tọ dụ iya bụ; Lébanu abya abahụ l'ụlo-ẹ́kwà Jékọpu; mẹ kẹ Lii; mẹ k'ụnwanyi labụ ono, ejeru unyomu iya ozi ono; chọkota iya; ọphu ọ dụdu iphe, ọ phụru. Yo shi l'ụlo-ẹ́kwà Lii bahụ lẹ kẹ Rechẹlu.
33 Labão entrou na barraca de Jacó, depois na de Leia e depois na das duas escravas, porém não encontrou as suas imagens. Então foi para a barraca de Raquel.
34 Ama lẹ Rechẹlu bẹ woru ụnwu ntẹkpe ono nwua l'iphe, aanọduje anọdu l'eli ịnya-ivu; nọpyabe iya. Lébanu abya achịko iphe, nọ l'ụlo-ẹ́kwà ono vọshia avọshi; tọ dụ iphe ọ phụru.
34 Aí ele procurou em toda parte, porém não achou nada, pois Raquel havia posto as imagens numa sela de camelo e estava sentada em cima.
35 Rechẹlu asụ nna iya ono: “Onye nwe mu nụ; t'ẹ b'o ghukwa ngu eghughu; lẹ ya te gbeshidu egbeshi l'ị byaru-a; ọ kwa nsọ eme iya.” Lébanu ekwe iya; bya achọo ụnwu ntẹkpe ono nta; chọo ya imo; tọ phụ iya.
35 Ela disse ao pai: — O senhor não fique zangado comigo por eu não me levantar, mas é que estou menstruada. Foi assim que Labão procurou as suas imagens, sem as encontrar.
36 Iphe awata oghu Jékọpu eghughu; yọ sụ Lébanu: “?Bụkpo awe bẹ ya mesweru ngu ono?” Mbụ; “?bụ egbe ẹjo iphe ngụnu bẹ ya mekpooru, kparu iphe ịichi iya kẹ kparakpara ẹge-a?
36 Aí Jacó ficou zangado. Ele disse a Labão: — O que foi que eu fiz de errado? Qual foi a
37 Nta-a, ị tụkowa iphe iya vọo avọvo-a; ?bụ ngụnu b'ị phụru, bụ nke ngu, nọ iya nụ. Ọ -bụru l'o nweru iphe ị phụru; wofuta nụ iya l'ifu ndibe unu-a mẹ ndu nk'iya-a; t'ẹphe kfua onye achọ ibe iya okfu lẹ nggu l'iya!
37 Agora que mexeu em todas as minhas coisas, será que encontrou alguns objetos que são seus? Pois ponha esses objetos aqui, na frente dos meus parentes e dos seus, para que eles julguem qual de nós dois está com a razão.
38 “L'ime ụkporo afa-a, nggu lẹ iya buru-a; ?o nweru atụru ngu; mẹ eghu ngu m'ọo nanụ, phejeru nwa. ?Tẹ ya wotajeru anụ ebyila ngu m'ọo nanụ taa.
38 Durante os vinte anos que trabalhei para o senhor, as suas ovelhas e as suas cabras nunca tiveram abortos, e eu não comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Ọ -bụru l'o nweru elu ngu ọphu anụ-ẹgu-ẹgbudu taru; ?ya vulatajeru ngu odzu iya; ?tọ bụdu yẹbedua gẹdegede bẹ ọobujeru ụsu sụa. Iphe bụ iphe ngu, e zitaru l'eswe; m'ọ bụ l'ẹnyashi: ?o nweru ọphu ẹ tịi sụjedu tẹ ya kfụa ngu ụgwo iya.
39 Nunca lhe trouxe os animais que as feras mataram, mas eu mesmo pagava o prejuízo. O senhor me cobrava qualquer animal que fosse roubado de dia ou de noite.
40 Lewaru iphe yẹbe Jékọpu shi ejeje: Anwụ shi egheje iya egheghe l'eswe; oyi eshi abyajẹ iya atsụ-gbu l'ẹnyashi; mgbẹnya te edzubua ya.
40 A minha vida era assim: de dia o calor me castigava, e de noite eu morria de frio. E quantas noites eu passei sem dormir!
41 Ọ bụ ẹge ono bẹ ya jekotaru ngu iya ụkporo afa ophu. L'ime ụkporo afa ono bẹ ya gude afa iri l'ẹno jeeru ngu ozi l'ishi ụnwu ngu ẹphe ẹbo. Afa ishingu ọphu phọduru nụ bẹ ya gude cheeru ngu elu ngu. Ụgwo ozi yẹbe Jékọpu b'i gbanweru ugbo l'ugbo iri.
41 Fiquei vinte anos na sua casa. Trabalhei catorze anos para conseguir as suas duas filhas e seis anos para conseguir os seus animais. E, ainda por cima, o senhor mudou o meu salário umas dez vezes.
42 Ndẹge Nchileke kẹ nna mu; mbụ Nchileke kẹ Ébirihamu; mbụ onye Áyizaku atsụ egvu ta anọru swiru mu; m'ị gbabẹ mu ẹka ọtu; chịa mu. Obenu lẹ Nchileke phụwaru ntakfuru, mu eje; mẹ ẹge mu esetabe akanya, kparụ iphe ọ baru ngu mba l'ẹnyashi ụnyaphua.”
42 Se o Deus dos meus antepassados — o Deus de Abraão, o Deus a quem Isaque temia — não tivesse estado comigo, o senhor teria me mandado embora com as mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho que tive e ontem à noite ele resolveu a questão.
43 Lébanu asụ Jékọpu: “Ụnwanyi-a kwa ụnwu mu; ụnwegirima-a abụru ụnwegirima mu; elu-a abụkotaru elu mu. Iphemiphe ọbule-a, iile ẹnya-a l'ọ ha bụkota nke mu. Ọ bụ; ?bụ ngụnu bẹ mu e-me l'okfu ẹhu ụnwu mu-a; mẹ ụnwegirima-a, ẹphe mụshiru-a.
43 Labão respondeu a Jacó assim: — Estas filhas são minhas, os netos são meus, estes animais são meus, e tudo o que você está vendo é meu. Agora, como não posso fazer nada para ficar com as minhas filhas e com os filhos que elas tiveram,
44 Ngwa-a; bya t'ayi gbaa ndzụ t'ọ bụru ekebe nọduru nggu l'iya!”
44 estou disposto a fazer um trato com você. Vamos fazer aqui um montão de pedras para que lembremos desse trato.
45 Tọ dụ iya bụ; Jékọpu abya apata mkpuma gvube; yo gvuru l'ọ bụ itso.
45 Então Jacó pegou uma pedra e a pôs de pé como se fosse um pilar.
46 Yọ sụ ndibe ẹphe ono t'ẹphe kpakọo mkpuma. Ẹphe abya akpaa mkpuma kụbe. Ẹphe anọdu l'iku ikpo mkpuma ono ria nri.
46 Depois disse aos seus parentes que ajuntassem e amontoassem pedras. Eles fizeram um montão de pedras e depois tomaram uma refeição ali do lado dele.
47 Lébanu agụa ẹke ono Jega Sahaduta; Jékọpu agụa ya Gálidu.
47 Labão pôs naquele lugar o nome de Jegar-Saaduta , e Jacó o chamou de Galeede .
48 Lébanu asụ: “Ikpo mkpuma-a bẹ bụ ekebe nggu l'iya ntanụ-a.” Ọ bụ iya kparu iphe a gụru iya Gíledu
48 Depois Labão disse: — Este montão de pedras servirá para que nós dois lembremos desse trato. Foi por isso que aquele lugar recebeu o nome de Galeede.
49 E kukwaru iya phụ Mizúpa kẹ l'ọ sụru: “Tẹ Ojejoje chejekwa ẹphe nche teke ẹphe gbakahụtsuaru tụgbua.
49 E também teve o nome de Mispa porque Labão disse: — Que o
50 I -mee ụnwu mu-a ẹji; ọ dụdu bụru l'i jeru je alụa ụnwanyi ọdo; a gụfu ẹphe ẹbo; a makwaru-a l'ẹ tọ nwedu onye, ayi ẹya nọ l'ẹke-a; ọ bu; nyatakwa lẹ Nchileke bụ onye ekebe nggu l'iya.”
50 Se você maltratar as minhas filhas ou se você casar com outras mulheres, mesmo que eu não saiba o que está acontecendo, lembre que Deus está nos vigiando.
51 Lébanu asụkwaphu Jékọpu: “Ọwaa bụ ikpo mkpuma-a; mẹ itso-mkpuma-a, ya kpọberu t'ọ nọkahu nggu l'iya.
51 Aqui estão as pedras e o pilar que coloquei entre nós dois.
52 Ikpo mkpuma-a bụ iphe ekebe. Ẹge ono kwaphu bẹ itso mkpuma ono bụ iphe ekebe l'ẹke nggu l'iya nọ. Ya te eswetakwa ikpo mkpuma-a bya ọcho iphe e-me ngu nụ l'ẹka iya ọphu. Ọphu nggụbedua 'eswetakwanu ikpo mkpuma ono; mẹ itso mkpuma ono bya ọcho iphe e-me mu nụ.
52 O montão de pedras e o pilar são para lembrarmos desse trato. Eu nunca passarei para lá deste pilar para atacá-lo, e você não passará para cá deste montão de pedras e deste pilar para me atacar.
53 Tẹ Nchileke kẹ Ébirihamu, bụ Nchileke kẹ Nahọ; bụkwaruphu Nchileke kẹ nna ẹphe kpee nggu l'iya ikpe!”
53 O Deus de Abraão e o Deus de Naor será juiz entre nós. Então Jacó fez um juramento em nome do Deus a quem Isaque, o seu pai,
54 Jékọpu abya anọdu l'eli ugvu ono gwoo ẹja; bya ekukoo ndu abụbu iya; ẹphe abya eria nri. Ẹphe eriebetsua nri ono; jịko radụ l'ẹke ono l'ẹnyashi mbọku ono.
54 Ele ofereceu um animal em sacrifício ali na montanha e convidou os seus parentes para uma refeição. Naquela noite eles comeram e dormiram ali na montanha.
55 Yo be l'ọnmewa ụtsu; Lébanu abya anmatatsụa ụnwunwa iya; mẹ ụnwu iya ono akpa; bya agọoru ẹphe ọnu. Yo metsua; laphushia azụ l'ufu iya.
55 Na manhã seguinte Labão se levantou bem cedo, beijou as suas filhas e os seus netos e os abençoou. E depois foi embora, voltando para a sua terra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.