Mateus 5
Anumaya Koti'a Saufa Lami'nea Ke (INO) vs NAA
1 — ausente —
1 Ao ver as multidões, Jesus subiu ao monte. Ele se assentou e os seus discípulos se aproximaram dele.
2 — ausente —
2 Então ele passou a ensiná-los. Jesus disse:
3 Mako vaya'mokitapa “Anumaya Koti aulakale nakai'nike mako kanale ya'ni o'male'nea yafe alakepa ve'ka o'mai'noanakeno Anumaya Koti'a naya hise.” hutapa haya vaya'mokitapa Anumaya Koti'a lapa'kaeya kava yakai nelapatea yafe amuse heo.
3 — Bem-aventurados
4 Lahapau hu yapi ne'maisaya vaya'mokitapa Anumaya Koti'a lapaya huno lapaipamo'a falu hisea ya lapamisea yafe amuse heo.
4 — Bem-aventurados
5 Lapa'kufa alitapa nohaiya vaya'mokitapa Anumaya Koti'a henaka'a mi'ko mopa lapamisea yafe amuse heo.
5 — Bem-aventurados os mansos,
6 Anumaya Koti alakepa au'ava kava hisaya yafe nelahapaikeno “Ani kavafe laka nele.” hutapa hisaya vaya'mokitapa Anumaya Koti'a lapamu hisiketapa maisaya alakepa kava lapamisea yafe amuse heo.
6 — Bem-aventurados
7 Mako vayatapimokife lapa'kaeya kalaki aipatetapa lusiya hutapa lahapau hune'apataya vaya'mokitapa Anumaya Koti'a ani kava huno kalaki aino hau hulapatesea yafe amuse heo.
7 — Bem-aventurados
8 Lapa'kaeya hao'otake kava ohakeno Anumaya Koti aulakale honi'ya yatapi lapaipafi o'male'nisea vaya'mokitapa Anumaya Kotina akesaya yafe amuse heo.
8 — Bem-aventurados
9 Ke ne'vai'a la nehaya au'ava kava he'a laka nehu'a “Ina akufa kava oheo.” hu'a nehisaya vaya'mokitapa Anumaya Koti'a “Nakai'ni mafa'ne mai'nae.” huno hulapatesea yafe amuse heo.
9 — Bem-aventurados
10 Lapa'kaeya Anumaya Koti kanale au'ava kava hu'naya yafe mako vaya'moki apaipa kafa helapate'a ali'a haviya hunelapatesaya vaya'mokitapa Anumaya Koti'a lapa'kaeya kava yakai nelapatea yafe amuse heo.
10 — Bem-aventurados
11 Lapa'kaeya na'kame malesaya yafe vaya'moki lapa'kete'a kamuke nelahapau'a hu'a haviya hulapate'a “Ma kavana havi kava nehae.” hu'a apa'ke'atike hulapatesaketapaena amuse heo.
11 — Bem-aventurados são vocês quando, por minha causa, os insultarem e os perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vocês.
12 Ani kava hu nelapatesaketapaena ko'ku'napi anona'a ala miya alisaya yafe lapaipamo'a kanale nehisiketapa amuse heo. Ali'a haviya hu nelapataya kavana vaya'moki a'ke'ainaka inani kava hu'a Anumaya Koti aune vaya ali'a haviya hupate'nayanake'a meni lapa'kaeya'ae ani kava hu'a apa'kaeya ali'a haviya hunelapatae.
12 Alegrem-se e exultem, porque é grande a sua recompensa nos céus; pois assim perseguiram os profetas que viveram antes de vocês.
13 Lapa'kaeya ma mopale mai'naya vaya'ai haka'ake hakekana hutapa mai'nae. Hakemo'a haka'a ako yaku yaku hiseana hana kava hutapa haka'a etetapa alitapa fole aikae? Haka'a ako yaku yaku hiseana afa ya'kana hisike'a ani hake vaya'moki ali'a ma'aileka atale'ne'a apaiyaleti alitata hu'a a'a kasokitekae.
13 — Vocês são o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 Lapa'kaeya mi'ko ma mopale mai'naya vaya'ai ano ha lepatesea ya'kana hutapa mai'nae. Mako ala kumana avimate hane'nisea no kuma'mo'a fala o'kikeanake'a mi'ko vaya'moki akekae.
14 — Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada no alto de um monte.
15 Vaya'moki ata kani ate'a samoleti ai'a ati'ka o'malekae. Ati'ka malesayana ano ha olekaiya'maki hipamo akofetule malesayana mi'ko nopaka ano ha lesike'a vaya'moki ake'a maikae.
15 Nem se acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto, mas num lugar adequado onde ilumina bem todos os que estão na casa.
16 Ina kava hukayanaki lapa'kaeya ani kava hutapa ata kani'mo ano ha lepatea kava hutapa Yisasi ke nehutapa vaya'ai apaulakale kanale au'ava kava hisake'a akete'a ko'ku'napi mai'nea afotapimo aki ali'a asaka hukae.
16 Assim brilhe também a luz de vocês diante dos outros, para que vejam as boas obras que vocês fazem e glorifiquem o Pai de vocês, que está nos céus.
17 Lapa'kaeya ma akufa lapa'kesa o'afeo “Mosese ke male male'nea ke'ae Anumaya Koti aune ke laka nehaya vaya'moki a'ke'ainaka hu'naya ke'ae Yisasi'a alino atalekefe e'ne.” hutapa oheo. Nakaeya ani ke ali'na o'atalekauva'maki ani ke ali'na fole aisukeno ne'yama'a fole aino lamake hisea yafe e'noe.
17 — Não pensem que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, mas para cumprir.
18 Nakaeya lamake hu'na lahapa'nepauve ma mopa'ae ko'ku'na'ae haneseana ke male male'nea kefi mi'ko aise aise o'akemo avo'atoto fanane ohuno afa'a hane'nisikeno ma mopa'ae ko'ku'na'ae hano huno fanane huke. Mi'ko hu'nea ke fole aino ne'ya'a aliteno lamake ohisikeno mako yama'a afa ya'kana huno fanane ohuke.
18 Porque em verdade lhes digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Mako vaya'moki “Ani ke male male'nea ke aisema'a a'kame o'malekauve.” nehuno mako vaya'aife “A'kame o'maleo.” huno nehea ve'kamo'a Anumaya Koti'a kava yakaisea kumate aise ve'ka maikea'maki mako ve'kamo'a mi'ko ke male male'nea ke alino a'kame nehuno mako vaya'aife “A'kame maleo.” huno hapapaiseana Anumaya Koti'a kava yakai'nea kumate apa'kaseno ala aki hanesea ve'ka maike.
19 Aquele, pois, que desrespeitar um destes mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazer o mesmo, será considerado mínimo no Reino dos Céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no Reino dos Céus.
20 Nakaeya lahapa'nepauve lapa'kaeya Falasi mono ke ne'afea vaya'ae mono hapali'a hapa'nepaiya vaya'moki'ae hu'naya alakepa au'ava kava akasetapa lusi kanale alakepa kava ohisayana lo'kiyatapi o'male'neanaketapa Anumaya Koti'a kava yakai'nea kumate haitapa o'maikae.
20 Porque eu afirmo que, se a justiça de vocês não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrarão no Reino dos Céus.
21 Lapa'kinakomoki afi'naya ke lapa'kaeya ako afi'nae inake hu'neane “Vaya apamaki'ka kio'apato. Mako ve'kamoka mako ve'ka amaki'ka kitesanana kake hukatekae.” hu'neane.
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos antigos: “Não mate.” E ainda: “Quem matar estará sujeito a julgamento.”
22 Hu'nea'maki meni nakaeya lahapa'nepauve mako ve'kamo'a vaya'aife aipa kafa hapaeseana Anumaya Koti'a kake hutekaiye. Mako ve'kamo'a vaya'aife “Hao'otake kava'ake ve'ka mai'nane.” huteseana kanisole vaya'ai apaulakale avaleno kake hutekaiye. Mako ve'kamo'a vaya'aife “Kakaeya anekinaki ve'ka mai'nane.” huno huteseana hani yapi ata leke leke nehea atafi uke.
22 Eu, porém, lhes digo que todo aquele que se irar contra o seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem insultar o seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem o chamar de tolo estará sujeito ao inferno de fogo.
23 — ausente —
23 Portanto, se você estiver trazendo a sua oferta ao altar e lá se lembrar que o seu irmão tem alguma coisa contra você,
24 — ausente —
24 deixe diante do altar a sua oferta e vá primeiro reconciliar-se com o seu irmão; e então volte e faça a sua oferta.
25 Mako ve'kamo'a “Hao'otake kava hunate'nananake'na kake hukatekauve.” huno kavaleno visike'kaena kateka ne'utana ani ve'ka'ae ke hutetana “Vaya'nimoka kaipamo'a falu kahaisea ya kamikoe.” hu'ka hapaiyo. Ina kava ohisanana kavaleno kake hukate ve'kale vinakeno kake hukate ve'kamo'a afiteno inaleti ati ve'kamo ayapi katesikeno kavaleno nofi hukatekaiye.
25 — Entre em acordo sem demora com o seu adversário, enquanto você está com ele a caminho, para que o adversário não entregue você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça, e você seja jogado na prisão.
26 Nofi hukatesike'kaefena lamake hu'na lahapa'nepauve kake hukate'nea ve'kamo'a nameo huno hu'nisea ya o'ami'nisanana nofi nopati atale'ka ma'ailaka o'mekane hu'nae nehoe huno Yisasi'a nehe.
26 Em verdade lhe digo que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
27 Lapa'kaeya ako afi'nae a'ke'ainaka kemo'a inake huno hu'neane “Kumai kavana oheo.” hu'neane.
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Ina ke hu'nea'maki nakaeya lahapa'nepauve mako ve'kamo'a mako a akeno ha'ye huno “Ani a'ae ina kava hukoe.” huno aipa akesa afiseana ani ana ako avayu huno kumai kava ako hu'ne.
28 Eu, porém, lhes digo: todo o que olhar para uma mulher com intenção impura, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 Lamaka aupalika hane'nea kaulakamo'a akea ya'mo'a kavaleno yakaleno havi kapi visana kakesa kamisike'kaena ani kaulaka ali'ka kati'ka yaka hutalo. Ali'ka katisanana kanalene. Lapa'kaeya mako kaya lapa'kufa atalesayana kanale hutapa maikaya'maki ani kava ohisayana lapa'kufa mi'ko hani yapi ata leke leke nehea atafi kavaleno yaka hutalekaiye.
29 — Se o seu olho direito leva você a tropeçar, arranque-o e jogue-o fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que ter o corpo inteiro lançado no inferno.
30 Lamaka kaya'mo'a “Havi kava ho.” huno kavaleno yakaleno havi kapi visana kakesa kamisike'kaefena ani kaya hataka hu'ka atalo. Hataka hutalesanana kanalene. Mako kaya kakufa o'male'niseana kanalenaki haviku lapa'kufa mi'ko hane'neno hani yapi akola leke leke nehea ata kapi kavaleno yaka hutalekaiye.
30 E, se a sua mão direita leva você a tropeçar, corte-a e jogue-a fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 A'ke'ainaka mani kemo'a va'yi hiketapa afi'nae. “Mako ve'kamo'a a'a hafaino'aefena ani ve'kamo'a a'amofe ‘Ako kahafauki uvo.’ avo kano ne'amino hutesikeno hano huno uke.” huno hu'neane.
31 — Também foi dito: “Aquele que repudiar a sua mulher deve dar-lhe uma carta de divórcio.”
32 Hu'nea'maki nakaeya lahapa'nepauve mako ve'kamo'a a'a hafaisuno'aena ani afe “Kumai a mai'nane.” huno hute'nea'maki mako ve'kamo'a ani hafai'nea a aliseana ani ve'kamo'a kumai kava nehe. Nehea'maki mako a'mo'a hokoteno kumai kava hiseana anau'amo'a kanale afa'a atalese.
32 Eu, porém, lhes digo: quem repudiar a sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a se tornar adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério.
33 Lapa'kaeya ako afi'nae a'ke'ainaka mai'naya vayana hapapai'naya ke mako kemo'a inake hu'neane “Kakaeya mako yafe ‘Anumayamo aulakale lamake nehoanake'na ina ya hukoe.’ hu'ka hana ya alakepa hu'ka ani kava ho.” huno hu'neane.
33 — Vocês também ouviram o que foi dito aos antigos: “Não faça juramento falso, mas cumpra rigorosamente para com o Senhor o que você jurou.”
34 Hu'nea'maki nakaeya lahapapauve lapa'kaeya “Anumaya Koti aulakale lamake nehoe.” hutapa oheo. Ko'ku'nana Anumaya Koti'a yakai'nea kuma hane'nea yafe lapa'kaeya “Ko'ku'na'mo akile a'na lamake nehoe.” hutapa oheo.
34 Eu, porém, lhes digo: não jurem de modo nenhum; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Mopamo'a Anumaya Koti'a aiya hayo humaleno ne'maiya mopa hane'nea yafe lapa'kaeya “Mopamo aki a'na lamake nehoe.” hutapa oheo. Yelusalemu kumana ala Anumaya Koti kuma'a hane'nea yafe lapa'kaeya “Ani Yelusalemu aki a'na lamake nehoe.” hutapa oheo.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser a cidade do grande Rei.
36 “Lamake nehoe.” hisu'kaena “Nakaeya lo'kiya nayo'ka a'nea ve'kamo'na lamake nehoe.” hutapa oheo. Lapa'kaeya lapayo'kaena “Anupa nayo'ka'ae lui nayo'ka'ae ao.” hutapa hisaya lo'kiyatapi o'male'neanaki ani ke oheo.
36 Não jure pela sua cabeça, porque você não pode fazer com que um só cabelo fique branco ou preto.
37 “He.” hisutapaena ani he ke'ake heo. “He'e.” hisutapaena ani he'e ke'ake heo. Mako ketapi alino lo'kiya vaisea ke'ae hisayana Sata'a ani ke alino fole ai'ne.
37 Que a palavra de vocês seja: Sim, sim; não, não. O que passar disto vem do Maligno.
38 A'ke'ainaka mani ke fole aiketapa ako afi'nae “Mako ve'kamo'a kaulaka alino katisike'kaena ani ve'kamo aulaka anona'a ali'ka kateo. Kavena aino ya'kesike'kaena anona'a ani kava hu'ka akaeya avena ai'ka ya'ko.” huno hu'neane.
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Hu'nea'maki nakaeya lahapapauve mako ve'kamo'a havi kava hukatesike'kaena anona'a ani kava huo'ato. Mako ve'kamo'a lamaka kakalametale kamakisike'kaena “Mako kaya nakalametale'ae namakeo.” hukeno kamakino.
39 Eu, porém, lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça-lhe também a face esquerda.
40 Mako ve'kamo'a “Haviya hunatane.” huno kake hukateno “Kakai'ka kakufale siota nameo.” hisike'kaena mako ala yasi siota'ka'ae ameo.
40 Se alguém quer processar você e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Mako kava ve'kamo'a “Afeno ya'ni ali'ka u'ka muka'aleti natete'ka ekane.” hisike'kaena ani u'ka natete'ka ekane hu'nea kumana akase'ka alu'ale visea kumate ali'ka uvo.
41 Se alguém obrigar você a andar uma milha, vá com ele duas.
42 Mako ve'kamo'a “Mako ya'ka nameo.” huno hisike'kaefena afa'a ameo. Mako ve'kamo'a ani kava huno “Yo'ka namisanake'na henaka'a ete'na kamikuki nameo.” hisike'kaena ani ve'ka ka'kame'ya o'ameo.
42 Dê a quem lhe pede e não volte as costas ao que quer lhe pedir emprestado.
43 A'ke'ainaka mai'naya vayana hapapai'naya ke ako afi'nae inake hu'neane “Kuma'kale mai'naya vaya'aife kahau kayamopafati kahainake'ka kame vaya'ka kaipa kafa heto.” hu'neane.
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo.”
44 Hu'nea'maki nakaeya meni lahapa'nepauve kame vayatapimokife lahapau lapayamopafati lahapaino. Havi kava hune'katea ve'kaena “Aya ho.” hu'ka Anumayamoteka ke hu'ka afiko.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 Ani kava hisayana ko'ku'napi mai'nea afotapimo nehea akufa kava nehutapa mafa'ne'a hamalekae. Anumaya Koti'a hutekeno yakemo'a va'yi huno kanale vaya'aite'ae hao'otake vaya'aite'ae mako'ke akufa avamete ano hale nelapate. Anumaya Koti'a hutekeno ani kava huno alakepa hu'a ne'maiya vaya'aite'ae hao'otake kava hu'a ne'maiya vaya'aite'ae mako'ke akufa avamete kona apamikeno ne'aiye.
45 para demonstrarem que são filhos do Pai de vocês, que está nos céus. Porque ele faz o seu sol nascer sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Vaya'moki apaipafati lapa'kaeyafe hapaisea vayafe lapa'kaeya'ae ani kava hutapa apa'kaeyafe lapaipafati nelahapaiseana ani kava hisaya yatena na akufa amuse ya alikae? Amuse ya alaki o'alikae. Hao'otake kava nehaya apa'kufaleti ta'kisi miya ne'alea vaya'moki'ae ani kava hu'a apa'kaeyafe apaipafati hapaiya vayafe nehapaiye.
46 Porque, se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Os publicanos também não fazem o mesmo?
47 Kakaeya'ka vaya'ae'ke kake hisayana afa ya'kana nehiki Yisasi ke o'afi'naya vaya'ae ani kava nehaki lapa'kaeya kame vayatapimo'ae kake heo.
47 E, se saudarem somente os seus irmãos, o que é que estão fazendo de mais? Os gentios também não fazem o mesmo?
48 Ani yafe lapa'kaeya ko'ku'napi mai'nea afotapimo'a alakepa kava'ake huno mai'nea yafe lapa'kaeya ani akufa avamete vaya mai'netapa kositapa alakepa kava'ake hutapa vayatama maiyo.
48 Portanto, sejam perfeitos como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.