Lucas 6
Anumaya Koti'a Saufa Lami'nea Ke (INO) vs ARIB
1 Mako Sapati afina Yisasi'ae akaeya ke ne'afea anaka'ae mako kile hoyamo folakapi u'e'a nehu'a Yisasi ke ne'afea anaka'moki kile kalete'a fali hu'a ne'nae.
1 E sucedeu que, num dia de sábado, passava Jesus pelas searas; e seus discípulos iam colhendo espigas e, debulhando-as com as mãos, as comiam.
2 Ne'nake'a mako Falasi mono ke ne'afea vaya apa'kete'a inake hu'a nehae “Sapati kanafi he'e humale'naya kavana na'ya hiketapa ina kava nehae?” hu'a nehae.
2 Alguns dos fariseus, porém, perguntaram; Por que estais fazendo o que não é lícito fazer nos sábados?
3 Nehakeno Yisasi'a ke anona'apile inake huno apafine'ke “Lapa'kaeya Teviti'a hu'nea ke hapalitapa o'afi'nafe? Ani kanafi Tevitina a'kame hu'a u'naya vaya apa'kate'neane.
3 E Jesus, respondendo-lhes, disse: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Apa'ka'netekeno Teviti'a Anumaya Koti nopi haino kai hame'ya maya Anumaya Koti aulakale hane'nea maya alino ne'ne. ‘Ani kai hame'ya maya afa vaya'moki o'nekafa Anumaya Koti nopi ali'ya vaya'mokike nekae.’ hu'a he'e humale'nae. He'e humale'naya'maki Teviti'a afa'a alino ne'neno a'kame hu'a u'naya vaya'ae apamike'a ne'nae. Lapa'kaeya inani kava hu'nea ke hapalitapa afi'nafi o'afi'nae?” nehe.
4 Como entrou na casa de Deus, tomou os pães da proposição, dos quais não era lícito comer senão só aos sacerdotes, e deles comeu e deu também aos companheiros?
5 Yisasi'a inake nehe “Nakaeya ko'ku'napakati e'noa ve'ka vaya'mo alinate'nea ve'kamo'na Sapati kanalena yakai'noa afo'amo'nae.” nehe.
5 Também lhes disse: O Filho do homem é Senhor do sábado.
6 Mako fate Sapati afina Yisasi'a mono nopi haino mono ke hapa'nepaino akeana mako aya lamaka'a fali'nea ve'ka ani folakapi mai'ne.
6 Ainda em outro sábado entrou na sinagoga, e pôs-se a ensinar. Estava ali um homem que tinha a mão direita atrofiada.
7 Mai'nike'a Falasi mono ke ne'afea vaya'ae mako mono hapali'a hapa'nepaiya vaya'ae “Yisasi'a hao'otake kava nehe.” hu'a hisaya yafe kahau a'a akekefe “Yisasi'a Sapati kanafi ani kali ve'ka alino kanale hutesifi hu o'atesifi?” hu'a Yisasina amata hu'a mai'nae.
7 E os escribas e os fariseus observavam-no, para ver se curaria em dia de sábado, para acharem de que o acusar.
8 Amata hu'a mai'naya'maki Yisasi'a ako ani vaya'moki ne'afea apaipa apa'kesafi ako afiteno ani aya lamaka'a fali'nea ve'kaena inake huno hapai'ne “Kakaeya ani vaya'moki folakapi heteo.” hikeno ani ve'ka heti'ne.
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem que tinha a mão atrofiada: Levanta-te, e fica em pé aqui no maio. E ele, levantando-se, ficou em pé.
9 Hetino mai'nikeno Yisasi'a amata hu'naya vayafe inake nehe “Mako ke hu'na lapafikekefe huki afeo. Sapati kanaena Anumayamo kemo'a na'yane ke nehe? Sapati kanafi vayana alita kanale hupatesupi alita kanale huo'apatesune? Sapati kanafina vayana apaya huta apa'kufa alita katisupi hapaesunake'a falisae? Lapa'kaeya na lapa'kesa ne'afe? Anumayamo kemo'a na'yane ke hu'ne.” huno apafine'ke.
9 Disse-lhes, então, Jesus: Eu vos pergunto: É lícito no sábado fazer bem, ou fazer mal? salvar a vida, ou tirá-la?
10 Mi'ko vaya'moki apaulakaleka akeme uneno nehuno ani aya fali'nea ve'kae inake huno hapai'ne “Kakaeya kaya ali'ka api aiyo.” hikeno alino api ne'aikeno ako kanale hute'ne.
10 E olhando para todos em redor, disse ao homem: Estende a tua mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restabelecida.
11 Ayana kanale hike'a ani vaya'moki akete'a lusiya hu'a apaipa kafa neha'a “Yisasina na kava hutesune?” hu'a nehae.
11 Mas eles se encheram de furor; e uns com os outros conferenciam sobre o que fariam a Jesus.
12 Mako afina Yisasi'a Afo'amoteka afikekefe avimapi hai'ne. Ani hani'ainaka akola Anumayamoteka afike afike nehutekeno ko alino hale'ne.
12 Naqueles dias retirou-se para o monte a fim de orar; e passou a noite toda em oração a Deus.
13 Ko alino ha neleana akaeya ke ne'afea anaka'aife ke hike'a e'nae. Akeno ayatala'a hano huteno aiyalekati aole alea vayana le'kanapaiteno “Nakaeya ke ne'afike'na ali'ya'nile hulapatesoa vaya (Aposolo vaya) maiyo.” huno hupate'ne.
13 Depois do amanhecer, chamou seus discípulos, e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 — ausente —
14 Simão, ao qual também chamou Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 — ausente —
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Yutasi'a Yemisi mafa'ne'ae Yutasi Isa'kalioti'a akaeya henaka'a Yisasina akesi huno kame vaya'aina avaleno apamisea ve'kae.
16 Judas, filho de Tiago; e Judas Iscariotes, que veio a ser o traidor.
17 Yisasi'a akaeya ke ne'afea anaka'ae lavino mako otu kumate heti'ne. Mako'ae nesu vaya akaeya ke ne'afea ve a'ne ali'a atalu hu'naya yate e'nae. Ani vaya'moki mi'ko Yutia kotekati ne'e'a Yelusalemuti ne'e'a hake li'mo aki'nale hane'nea kumatalana Taiyati'ae Saitoniti'ae e'a mai'nae.
17 E Jesus, descendo com eles, parou num lugar plano, onde havia não só grande número de seus discípulos, mas também grande multidão do povo, de toda a Judéia e Jerusalém, e do litoral de Tiro e de Sidom, que tinham vindo para ouvi-lo e serem curados das suas doenças;
18 “Yisasi ke afitesunakeno kaliti alino atalese.” hu'a e'a mai'nakeno Sata afe'mo'a apaipafi mai'nea ve a'ne mai'nakeno Yisasi'a ani Sata afe hafai ne'ataleno alino kanale hupate'ne.
18 e os que eram atormentados por espíritos imundos ficavam curados.
19 Yisasi aipafati lo'kiya'a fole hinake'a mi'ko vaya'ai kali alino kanale hupatea yafe mi'ko e'naya ve a'nemoki apaya akaeya akufale ame'ko hukefe nehae.
19 E toda a multidão procurava tocar-lhe; porque saía dele poder que curava a todos.
20 Yisasi'a akeno asaka huno akaeya ke ne'afea anaka'aiteka ne'apa'keno inake nehe lapa'kaeya mi'ko afeno'yatapi o'male vaya'mokitapa Anumaya Koti kava yakailapate'nea yafe amuse heo.
20 Então, levantando ele os olhos para os seus discípulos, dizia: Bem-aventurados vós, os pobres, porque vosso é o reino de Deus.
21 Lapa'kaeya meni lapa'ka'nelea vayana henaka'a ne'ya netapa lapamu hisaya yafe amuse heo. Meni aviletapa mai'naya vayana henaka'a kiki hisaya yafe amuse heo.
21 Bem-aventurados vós, que agora tendes fome, porque sereis fartos. Bem-aventurados vós, que agora chorais, porque haveis de rir.
22 Ko'ku'napakati e'noa ve'ka vaya'mo alinate'nea ve'kamo'na na'kame ne'malaya yafe vaya'moki apaipa kafa lusiya hu'a henelapate'a lahapafai ne'atale'a kamuke nelahapau'a lapa'ki a'a “Havi ya mai'nae.” hu'a hisayana lapa'kaeya ani afina lusiya hutapa amuse heo.
22 Bem-aventurados sereis quando os homens vos odiarem, e quando vos expulsarem da sua companhia, e vos injuriarem, e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do homem.
23 Ani kava hulapatesaya afina ko'ku'napi ala miya alisaya yafe lapaipamo'a kanale nehinaketa amuse heo. Ali'a haviya hunelapataya vaya'ai apa'kinakomoki a'ke'ainaka inani kava hu'a Anumaya Koti aune vaya ali'a haviya hupate'nayanake'a meni mafa'ne'apimoki'ae lapa'kaeyate ani kava nehae.
23 Regozijai-vos nesse dia e exultai, porque eis que é grande o vosso galardão no céu; pois assim faziam os seus pais aos profetas.
24 Nehaya'maki avo'neo nesu moni afeno male'naya vayana maitapa halove hu'netapao. Lapaipa alitapa falu hisaya yatapi hai ali'nae.
24 Mas ai de vós que sois ricos! porque já recebestes a vossa consolação.
25 Avo'neo meni ne'ya netapa lapamu nehaya vayana maitapa halove hu'netapao. Henaka'a lapa'kana lekaiye. Avo'neo meni kiki nehaya vayana maitapa halove hu'netapao. Henaka'a lapahautakitapa lusi avi lesaya ya va'yi huke.
25 Ai de vós, os que agora estais fartos! porque tereis fome. Ai de vós, os que agora rides! porque vos lamentareis e chorareis.
26 Avo'neo mi'ko vaya'moki lapa'ki ali'a asaka nehisayana lapa'kaeya maitapa halove hu'netapao. A'ke'ainaka apa'kinakomoki ani ya hu'a apa'ke'atike apaune vaya'ai apa'ki ali'a asaka hu'nayane.
26 Ai de vós, quando todos os homens vos louvarem! porque assim faziam os seus pais aos falsos profetas.
27 Nakaeya ke afisaya vaya'mokitapa kame vayatapimokife lahapau lapayamopafati lahapaino. Apaipa kafa helapate'naya vaya'aina kanale kava hupateo.
27 Mas a vós que ouvis, digo: Amai a vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam,
28 Vaya'moki lapa'kaeya ali'a haviya hulapatesaya vaya'aina “Anumaya Koti'a lapa'kaeya amuse ya lapamise.” hutapa heo. Hu'a haviya hune'kataya vaya'aife “Hapa'mao.” hu'ka Anumayamoteka ke hu'ka afiko.
28 bendizei aos que vos maldizem, e orai pelos que vos caluniam.
29 Mako ve'kamo'a kakalametale kamakisike'kaena “Mako kaya nakalametale'ae namakeo.” hukeno kamakino. Mako ve'kamo'a ala yasi siota'ka alisike'kaena mako kakufale siota'ka'ae afa'a ameo.
29 Ao que te ferir numa face, oferece-lhe também a outra; e ao que te houver tirado a capa, não lhe negues também a túnica.
30 Mako ve'kamo'a “Mako ya'ka nameo.” nehisike'kae ani ve'ka afa'a ameo. Kakaeya ya kumaya ali'nea ve'kae “Ete'ka nameo.” hu'ka oho.
30 Dá a todo o que te pedir; e ao que tomar o que é teu, não lho reclames.
31 Mako vaya'aife “Ma kava hunateo.” hu'ka hisana kavana kakaeya'ae alu vayana ani kava hupato.
31 Assim como quereis que os homens vos façam, do mesmo modo lhes fazei vós também.
32 Vaya'moki apaipafati lapa'kaeyafe nehapaisea vaya'aife lapa'kaeya'ae ani kava hutapa apa'kaeyafe lapaipafati lahapau'kea'maki ani kava hisaya yatena na akufa amuse ya alikae? Amuse ya alaki o'alikae. Hao'otake kava nehaya vaya'moki'ae ani kava hu'a apa'kaeyafe apaipafati hapaiya vaya'aife nehapaiye.
32 Se amardes aos que vos amam, que mérito há nisso? Pois também os pecadores amam aos que os amam.
33 Inaki kanale kava hulapate'naya vaya'aina ani kava hutapa anona'a kanale kava hupatesayana ani kavana afa yanaki hana'ya hutapa amuse yana alikae? He'e amuse yana alaki o'alikae. Hao'otake kava nehaya vaya'moki'ae ani kava nehae.
33 E se fizerdes bem aos que vos fazem bem, que mérito há nisso? Também os pecadores fazem o mesmo.
34 Inaki “Eteno namisea yanake'na mako ve'ka yo'ka amikoe.” hutapa hisayana afa yanaketapa hana amuse ya alikae? He'e amuse ya o'alikae. Hao'otake kava nehaya vaya'moki'ae mako'ke akufa ya alisaya yafe hao'otake kava nehaya vaya'api yo'ka ne'apame.
34 E se emprestardes àqueles de quem esperais receber, que mérito há nisso? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Ina kava nehaya'maki lapa'kaeya kame vayatapi lapaipa apamitapa kanale kava hupateke hupateke hutapa maiyo. Lapafikesaya yafe “Eteta anona'a mako ya o'alikune.” lapa'kesa o'afitapa hapaisea ya yo'ka apameo. Ina kava hisayana henaka'a Anumaya Koti'a ala ya anona'a lapamisiketapa ko'ku'napi mai'nea Anumaya Koti mafa'ne anaka'a maikae. Hao'otake kava nehaya vaya'ae Anumaya Koti'a kanale ya hupate'nea yafe amuse ohu'naya vaya'ae Anumaya Koti'a aipamo'a falu huno hapane'maeye. Lapa'kaeya ani kava hisayana Anumaya Koti mafa'neyaka'a maikae.
35 Amai, porém a vossos inimigos, fazei bem e emprestai, nunca desanimado; e grande será a vossa recompensa, e sereis filhos do Altíssimo; porque ele é benigno até para com os integrantes e maus.
36 Yisasi'a inake nehe “Afotapimo'a hau hunelapatea kava hutapa lapa'kaeya'ae vayafe lahapau hupateo.”
36 Sede misericordiosos, como também vosso Pai é misericordioso.
37 Vayatapimokife “Ina akufa kava hana ve'ka mai'nane.” hu o'apateo. Ani kava hu o'apatesayana Anumaya Koti'a lapa'kaeya'ae “Ina akufa kava nehana ve'ka mai'nane.” hu o'katekaiye. Vayatapi kake hu o'apatesayana Anumaya Koti'a ani kava huno lapa'kaeya'ae kake hu olapatekaiye. Hao'otake kava hulapate'nea ve'kae “Ako kahaove katove nehu'na naipa falu yapati ali'na atalekatoe.” hutapa hisakeno'aena Anumaya Koti'a akaeya'ae hao'otake yatape “Kahaove katove nehu'na naipa falu yapati ali'na atalekatoe.” huno huke.
37 Não julgueis, e não sereis julgados; não condeneis, e não sereis condenados; perdoai, e sereis perdoados.
38 Vayatapi kanale ya apamisakeno Anumaya Koti'a ani kava huno kanale yana lapamike. Kutapifi ailapatesikeno kutapimo'a havaiteteno alilavimo avamete lapamike. Ma mopale vayatapimokite hupatesaya kavana Anumaya Koti'a inani avamete'ke lapa'kaeyate'ae ani kava huno anonatapile lapamike nehe.
38 Dai, e ser-vos-á dado; boa medida, recalcada, sacudida e transbordando vos deitarão no regaço; porque com a mesma medida com que medis, vos medirão a vós.
39 Mako avoya ke inake hu'ne mako aulaka apo ka'nea ve'kamo'a mako ani ya huno aulaka apo ka'nea afalufe “Kana inale male hane'ne.” huno ka avelikife? He'e avaleno viseana aoleka'amokani kelifi'ke asakaulavika'ae.
39 E propôs-lhes também uma parábola: Pode porventura um cego guiar outro cego? não cairão ambos no barranco?
40 Mako avo nopi mafa'nemo'a alino aya nehea nena ao'kasekaiya'maki mi'ko alino aya hu'nea ya afino alakepa huno afiteno alino aya hu'nea ve'kamo'a hu'nea kava huno mako'ke avamete hu'ana maika'ae.
40 Não é o discípulo mais do que o seu mestre; mas todo o que for bem instruído será como o seu mestre.
41 Lakaeya lakaiti laipafi hane'nea ya afiteta alu vayafe “Hao'otake ve'ka mai'nane.” hisuna yafe Yisasi'a inake nehe “Na'ya hike'ka vaya'kamo aulakafi aise yosa aleto'na hane'nike'ka ne'akana'maki kakai'ka kaulakafi mako ala yosa a'kopakefa hane'nike'ka o'male'ne.” hu'ka nehane?
41 Por que vês o argueiro no olho de teu irmão, e não reparas na trave que está no teu próprio olho?
42 Na'ya hike'ka vaya'kamofe “Kaulakafati yosa atana ali'na atalekauve.” hu'ka nehana'maki kakai'ka kaulakafi mako ala yosa a'kopakefa hane'nike'ka o'ake'ka “O'male'ne.” hu'ka nehane? Kaipafi hane'nea yana ake'ka alakepa ohu'ne'ka ameka kavayaleti kake'atike vakala ke hu ve'ka mai'ne'ka kakai'ka kaulakafati ala yosa a'kopa ali'ka atalete'ka vaya'kamo aulakafi henaka'a kanale ake'ka aise yosa aleto'na ali'ka atalekane nehe.
42 Ou como podes dizer a teu irmão: Irmão, deixa-me tirar o argueiro que está no teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita! tira primeiro a trave do teu olho; e então verás bem para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 Kanale yosamo'a havi alaka no'aekeno havi yosamo'a ani kava huno kanale alaka'a no'aeye.
43 Porque não há árvore boa que dê mau fruto nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 No'aeya'maki vaya'moki yosa alaka'a akete'a kanale alaka'a hane'niseana “Kanale yosa hane'ne.” hu'a hukae. Lakaeya ako ake'none yu'yu'mo alaka'a mako aufe yosafati alaka'a olaki'nae. Ani ya huno kaimo'a mako aufe yapati no'aeya'maki kanale yosafati'ke ne'aeye.
44 Porque cada árvore se conhece pelo seu próprio fruto; pois dos espinheiros não se colhem figos, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Kanale aipa akesa'ae ve'kamo'a kanale aipa akesa hane'nea yapati mi'ko kanale ke nehea'maki havi aipa akesa'ae ve'kamo'a havi aipa akesa hane'neapati mi'ko havi ke nehe. Vaya'moki apaipa apa'kesafi havaite'nea yana apavayafati ani ke fole ne'aiye.
45 O homem bom, do bom tesouro do seu coração tira o bem; e o homem mau, do seu mau tesouro tira o mal; pois do que há em abundância no coração, disso fala a boca.
46 Na'ya hiketapa nakaeyafe “Alatimokae Alatimokae.” nehutapae'maki nakaeya hoa ke a'kame no'malae? Ani ke hu'naya ke afa ke nehae.
46 E por que me chamais: Senhor, Senhor, e não fazeis o que eu vos digo?
47 Mako ve'kamo'a nakaeyate eteno ke'ni afiteno a'kame malesaya yafe ma ve'kamo mai au'ava ya'amo lapa'kaeya lapa'kesa afisaya yafe lahapapaisuketapa afikae.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante:
48 Ani ve'ka mako no kikefe nehea ve'kakana hu'ne. Hokoteno keli kafino ema afepi laviteno kemi yosa posi yafa'mo akofetule ani kelifi faiteteno ano alaki huteno no kimale'nikeno lusi ko aiteno li heno ani note e'nea'maki ani ve'kamo'a kanale'ya huno kimale'nea yafe ani nona alino kape ole'ne.
48 É semelhante ao homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala, e pôs os alicerces sobre a rocha; e vindo a enchente, bateu com ímpeto a torrente naquela casa, e não a pôde abalar, porque tinha sido bem edificada.
49 Alino kape ole'nea'maki mako ve'kamo'a nakaeya ke afiteno ani kele a'kame o'malesea ve'kamo'a mopa laka'ake mopafi no ki'nea ve'kakana nehe. Ani ve'kamo'a keli ameka kafiteno falu falu posi faiteno no'a kimale'nikeno lusi ko aiteno li heno ani note e'neno makale alino kape letale'ne huno hu'ne.
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre terra, sem alicerces, na qual bateu com ímpeto a torrente, e logo caiu; e foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.