Atos 19
Anumaya Koti'a Saufa Lami'nea Ke (INO) vs NVT
1 Apolosi'a Kolini mai'nikeno Polo'a avima'mo hu'nea aupalika uneno huno Efesasi kumate uno va'yi hike'a mako Yisasina apa'ku ami'a alakepa hu'naya vaya mai'nakeno apa'ke'ne.
1 Enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo viajou pelas regiões do interior até chegar a Éfeso, no litoral, onde encontrou alguns discípulos.
2 Apa'keteno apa'kaeyafe inake huno apafike'ne “Yisasife afitapa lapaipafi maletetapa lapa'ku'a ami'naya afinana Anumaya Koti Fate Akufa Avamu'a avale'nafe?” huno apafikeke'a inake hae “He'e o'afi'nona ke nehane. Fate Akufa Avamu'a mai'nea ke o'afi'none.” hu'a nehae.
2 Ele lhes perguntou: “Vocês receberam o Espírito Santo quando creram?”. “Não”, responderam eles. “Nem sequer ouvimos que existe o Espírito Santo.”
3 Hakeno Polo'a inake huno apafike'ne “Nala aki ne'a'a mono li fale nelapatae?” huno apafi ne'keke'a inake hae “Yoni'a lahapai'nea li'ke fale nelatae.” hu'a nehae.
3 “Então que batismo vocês receberam?”, perguntou ele. “O batismo de João”, responderam.
4 Hakeno Polo'a inake nehe “A'ke'ainaka Yoni'a inake huteno mono li falepate'ne ‘Hao'otake yatapena lapaipa aitapa yahae hisake'na li falelapatekauve.’ nehuno ve a'ne'aife inake huno hapapai'ne ‘Na'kame esea ve'ka Yisasife afitapa lapaipafi maleo.’ huno hu'neane.” hu'ne.
4 Paulo disse: “João batizava com o batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois, isto é, em Jesus”.
5 Hike'a Efesasi kumate vaya'moki ani ke afite'a inake hae “Anumayati Yisasi aki ne'a'ka mono li falelato.” hu'a hu'nae.
5 Assim que ouviram isso, foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Hakeno li falepateteno Polo'a aya apa'kenopale malepate malepate nehikeno Fate Akufa Avamu'a eno apa'kaeyate lavino maite maite hike'a apaipa apa'kesafati no'afea ke fate fate apa'ke ne'ai'a Anumayamo avayafati hapa'nepaiya ke hu'a fole ai'nae.
6 Paulo lhes impôs as mãos e o Espírito Santo veio sobre eles, e falaram em línguas e profetizaram.
7 Ani vaya'yaka layatala'a hano huteno laiyalekati aole alea vaya (12 vaya'moki) ani kava hu'nae.
7 Eram ao todo uns doze homens.
8 Polo'a aole'ae mako'ae i'ka mai'neno Yuta vaya'ai mono nopi haino lo'kiya ke huno Anumaya Koti kava yakaisea yafe apa'ku apa'kesa alino hetisea ke hapapai'ne.
8 Em seguida, Paulo foi à sinagoga e ali pregou corajosamente durante três meses, argumentando de modo convincente sobre o reino de Deus.
9 Hapa'nepaiya'maki mako vaya'moki apaipa apa'kesa ali'a a'kani'a lo'kiya vai'ne'a “Kasuke nehananaketa lakaeya ani ke afita laipafi o'malekaune.” hu'a mi'ko vaya'ai apaulakale Anumaya Koti ke hu'a haviya hutakeno Polo'a ne'apataleno Yisasife afi'a apaipafi male'naya vaya apavaleno uno mi'ko afina efi efi huno Tilanasi avo nopi Anumayamo ke alino apaya hu'ne.
9 Mas alguns deles se mostraram endurecidos, rejeitaram a mensagem e falaram publicamente contra o Caminho. Paulo, então, deixou a sinagoga e levou consigo os discípulos, passando a realizar discussões diárias na escola de Tirano.
10 Aole kafu ani kumate mai'neno alino apaya hike'a mi'ko Esia koteka ne'maiya Yuta vaya'ae Kali'ki vaya'ae alaki Anumayamo ke afi'nae.
10 Isso continuou durante os dois anos seguintes, e gente de toda a província da Ásia, tanto judeus como gregos, ouviu a palavra do Senhor.
11 Ne'afikeno Anumaya Koti'a Polo ayate fate fate akufa ya o'ake'naya lo'kiya yana alo hu'ne.
11 Deus concedeu a Paulo o poder de realizar milagres extraordinários.
12 Alo nehike'a vaya'moki a'kasipe'ae kena'ae ali'a u'a Polo akufale malete'a ali'a u'a kali vaya'ai apamike'a ne'alikeno kali'api hano nehikeno apaipafati Sata afe'yaka'ae hatilavi'a u'nae.
12 Quando lenços ou aventais usados por ele eram colocados sobre enfermos, estes eram curados de suas doenças e deles saíam espíritos malignos.
13 Mako Yuta vaya'moki Sata afe'yaka vaya'ai apaipafati hapa'nefai'a moni ne'alea vaya'moki avame hu'a Sata afe'yaka vaya'ai apaipafi mai'nea vayate Yisasi aki ne'a'a inake hu'a nehae “Polo'a laha'nepaiya ve'kamo aki Yisasi akileti aipafi mai'nana afena hatilaveo hu'na kaha'nepauve.” hu'a hu'nae.
13 Alguns judeus viajavam pelas cidades expulsando espíritos malignos. Tentavam usar o nome do Senhor Jesus, dizendo: “Ordeno que saia em nome de Jesus, a quem Paulo anuncia!”.
14 Ani kava nehaya vayana naya mako kaya hano huteno naya mako kayati aole alea mafa'neyaka (7 mafa'neyaka) ala mono nopi kava ve'ka Si'keva mafa'neyakamoki ani kava hu'nae.
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de Ceva, um dos principais sacerdotes.
15 Nehakeno mako'ke afina Sata afe'mo'a anona'a ke'apile inake nehe “Yisasi'ae Polo'ae ana'ke'noa'maki lapa'kaeya nalakitapae?” huno apafike'ne.
15 Certa ocasião, o espírito maligno respondeu: “Eu conheço Jesus e conheço Paulo, mas quem são vocês?”.
16 Apafine'keno ani Sata afe'mo aipafi mai'nea ve'kamo'a ani naya mako kaya hano huteno naya mako kayati aole alea vaya'ai apa'kofetule ano hailo hu'neno lusi kayo apamiteno apa'kufa alino haviya hune'apateno kena'api alino vatalo vatalu aitaleke'a apa'kufa alaka'ake ani nopati hatilavi'a apaune he'nae.
16 O homem possuído pelo espírito maligno saltou em cima deles e os atacou com tanta violência que fugiram da casa, despidos e feridos.
17 Ina kava hutake'a Efesasi mai'naya Yuta vaya'ae Kali'ki vaya'ae mi'ko ani ke afite'a lusi koli hute'a Anumayati Yisasi aki ali'a asaka hu'nae.
17 A notícia do ocorrido se espalhou rapidamente por toda a cidade de Éfeso, tanto entre judeus como entre gregos, e sobre eles veio um temor reverente, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Aki ali'a asaka nehu'a nesu vaya'moki Yisasife afi'a apaipafi malete'a apa'ku'a ne'amea vaya'moki e'a hao'otake kava nehaya yafe hu'a fole ai'nae.
18 Muitos dos que creram confessaram suas obras pecaminosas.
19 Hu'a fole aite'a sefe safe kava nehaya ya'api'ae hai'o'ae lusa ne'ki'a havi kava nehaya ya'api'ae analisa ya'ae ani kavafe vaya'moki kamale'naya avo'yaka ali'a ete ete hu'a mi'ko vaya'ai apaulakale hataka hu'a atafi ka'nae. Kamale'naya avo miya he'naya moni le'kanapai'a akayana o'afunama'a moni fifiti tauseni kina (50,000 kina) le'kanapai'nae.
19 Vários deles, que haviam praticado feitiçaria, trouxeram seus livros de encantamentos e os queimaram publicamente. O valor dos livros totalizou cinquenta mil moedas de prata.
20 Analisa ya'api katale'naya yafe mi'ko vaya'moki Anumayatimofe haya ke afi'a apaipafi male'a apa'ku'a ami'a alakepa hu'nae.
20 Assim, a mensagem a respeito do Senhor se espalhou amplamente e teve efeito poderoso.
21 Fate Akufa Avamu'mo'a Polona ka visea aku akesa amikeno inake nehe “Masetonia u'na maike'na Kali'ki koteka u'na maike'na Yelusalemu ute'na henaka'a Lomu'ae visoa nakesa ne'afoe.” hu'ne.
21 Depois disso, Paulo se sentiu impelido pelo Espírito a passar pela Macedônia e a Acaia antes de ir a Jerusalém. “E, de lá, devo prosseguir para Roma!”, disse ele.
22 Huteno aole ha'ne'ma'a ve'kalana Timoti'ae Elasatasi'ae hunateke'ana Masetonia koteka uta'akeno Polo'a akai'ake mako aise kana'a Esia koteka mai'ne.
22 Então, enviou adiante dele à Macedônia dois assistentes, Timóteo e Erasto, e permaneceu um pouco mais na província da Ásia.
23 Ani afina Yisasi ke no'afea vaya'moki heti'a Anumaya Koti a'kame ne'malaya yafe lusi ke ne'ne'a ke la'ke'na'ke nehu'a ke ne'vaiye.
23 Por essa época, houve enorme tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Ani koteka vaya'moki moni alo nehaya yafateti atafi kate'a mako ana apayateti alo hute'a “Kotitimo'ae.” hute'a “Aki'a Atemisi'ae.” hu'a hu'nae. Nehakeno mako ve'kamo'a aki'a Temitiliasi'a moni alo nehaya yafa atafi kateno ani a'mo aki ali'a asaka nehaya no avame huno aise aise no alo hike'a vaya'moki miya nehae. Miya hake'a alo nehaya vaya'moki lusi miya ali'nae.
24 Começou com Demétrio, ourives que fabricava modelos de prata do templo da deusa grega Ártemis e que empregava muitos artífices.
25 Ali'nakeno Temitiliasi'a mi'ko akaeya ali'ya vaya'ae mi'ko aise aise Atemisi no alo nehaya vaya'ae ke hike'a e'a ali'a atalu hakeno inake huno hapa'nepaiye “Nafalu'nimokitapa afeo lapa'kaeya ako afi'nae mani ne'aluna ali'yateti kanale miyati ne'alune.
25 Ele os reuniu a outros que trabalhavam em ofícios semelhantes e disse: “Senhores, vocês sabem que nossa prosperidade vem deste empreendimento.
26 Ne'aluna'maki mani ve'ka Polo'a mi'ko Efesasi kumate ne'maiya vaya'ae mi'ko Esia koteka ne'maiya vaya'ae inake huno hapapai'ne ‘Vaya'moki apayateti alo nehaya kotina afa yanakeno koti o'mai'ne.’ huno nesu vaya apavaleno apaipa apa'kesa alino yakalesea ya hike'a mi'ko vaya'moki ‘Lamake hane.’ hu'a a'kame ne'malaketapa lapa'kaeya avake'a ne'afitapa ne'akae.
26 Mas, como vocês viram e ouviram, esse sujeito, Paulo, convenceu muita gente de que deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. Fez isso não apenas aqui em Éfeso, mas em toda a província.
27 Ani Polo'a nehea kemo'a lakaeya ne'aluna ali'ya'mo aki alino haviya havaya hutekaiya'maki ani ya'ake o'male'niki mi'ko Esia koteka ne'maiya vaya'ae mi'ko mopale vaya'ae ‘Lusi ala kotiti mai'ne.’ hu'a aki ali'a asaka hu'naya ana Atemisi akimo'a lavisike'a vaya'moki afi'a ‘Afa yane.’ hute'a mako'ae aki ali'a asaka ohisayana ani Atemisi aki ali'a asaka haya nofe ‘Afa ya hane'ne.’ hu'a hukae.” hu'ne.
27 Claro que não me refiro apenas à perda do respeito público por nossa atividade. Também me preocupa que o templo da grande deusa Ártemis perca sua influência e que esta deusa magnífica, adorada em toda a província da Ásia e ao redor do mundo, seja destituída de seu grande prestígio!”.
28 Hike'a ali'a atalu hu'naya vaya'moki ani ke afite'a apaipamo'a haviya hike'a lusi hapai vaite'a inake hu'a nehae “Atemisi'a Efesasi kumate mai'nona vaya'mokita lusi ala kotitimo'a mai'ne.” hu'a hu'nae.
28 Ao ouvir isso, ficaram furiosos e começaram a gritar: “Grande é Ártemis dos efésios!”.
29 Hu'nake'a mi'ko ani kumate vaya'moki ke ala'ke'na'ke nehu'a mukale male haya kemo'a lusi kava hike'a ali'a atalu nehaya kumate naku naku hu'a ne'u'a Polo'ae lo'ka'ana u'e'ana neha'a ve'kalana aole Masetoniati ve'kala Kaiyasi'ae Alisata'kasi'ae anavayu hu'a ani ali'a atalu nehaya kumate anavale'a ne'vae.
29 Em pouco tempo, a cidade toda estava uma confusão. O povo correu para o anfiteatro, arrastando os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de viagem de Paulo.
30 Ne'vakeno Polo'aeti “Ani vaya'ai folakapi u'na ke hisoe.” huno nehea'maki Yisasina apa'ku ami'a alakepa hu'naya vaya'moki “O'ukane.” hu'a atafa hu'nae.
30 Ele também quis entrar, mas os discípulos não permitiram.
31 Atafa hake'a Esia koteka mako'a Lomu kamani vaya Polo vaya mai'nae. Mai'nayanake'a ani kava hu'a akaeyate ke atalakeno vike'a lo'kiya ke ne'vai'a inake nehae “Kakaeya vaya ali'a atalu nehaya kumate o'uvo.” hu'a hu'nae.
31 Alguns amigos de Paulo, oficiais da província, também lhe enviaram um recado no qual suplicaram que não arriscasse a vida entrando no anfiteatro.
32 Nehake'a ali'a atalu hu'naya vaya'moki apaipa apa'kesamo'a yakaleke'a anekinaki hute'a mako vaya'amoki mako ke hake'a mako vaya'amoki fate ke hake'a lusi ke nehu'a nesu vaya'moki “Na ya hiketa male eta alita atalu hu'none?” nehu'a aepa'a o'afi'nae.
32 Lá dentro, em polvorosa, o povo todo gritava, e cada um dizia uma coisa. Na verdade, a maioria nem sabia por que estava ali.
33 O'afi'nake'a mako ali'a atalu hu'naya Yuta vaya'moki Ale'kasatana avayu huli u'a “Inake hu'ka ho.” hu'a folakapi atetakeno ani kemo aepa'a hapapaikefena aya alino asaka hu'ne.
33 Entre a multidão, os judeus empurraram Alexandre para a frente e ordenaram que explicasse a situação. Ele fez sinal pedindo silêncio e tentou falar.
34 Alino asaka nehea'maki ali'a atalu hu'naya vaya'moki akayana Yuta ve'ka mai'nea yafe ake'a aeto hute'a mi'ko'amoki mako'ke apavaya hu'a inake hae “Atemisi'a Efesasi kumate mai'nona vaya'mokita ala kotiti mai'ne.” hu'a mako'ke ke'ake huke huke hu'a mai'nakeno yakemo'a aole aova hu'ne.
34 No entanto, quando a multidão percebeu que ele era judeu, começou a gritar novamente e continuou por cerca de duas horas: “Grande é Ártemis dos efésios!”.
35 Hu'nikeno henaka'a ani kumate avo kae yate yakai'nea ve'kamo'a ali'a atalu hu'naya vaya'aina alino a'kayu nefano inake he “Lapa'kaeya Efesasi vaya'mokitapa Atemisi kotitimo aki alitapa asaka nehaya nona Efesasi kumate kanale huno kava ne'yakaiya yafe hana vaya'moki o'afi'naketapae nehae? Ako afi'naki. Ko'ku'napakati eli'ne'nea fate akufa yafafe kanale ya huta yakai'nona yafe hana vaya'moki o'afi'naketapae nehae? Mi'ko'amoki ako afi'nae.
35 Por fim, o escrivão da cidade conseguiu acalmar a multidão e disse: “Cidadãos de Éfeso, todos sabem que Éfeso é a guardiã do templo da grande Ártemis, cuja imagem caiu do céu para nós.
36 Mako vaya'moki lo'kiya'api o'male'neanake'a mani ke ali'a fala o'kikaya'maki lapa'kaeya anekinaki kava ohutapa afa'a maiyo.
36 Portanto, sendo este um fato inegável, acalmem-se e não façam nada precipitadamente.
37 Anavaletapa e'naya ve'kalana Atemisi aki ali'a asaka nehaya nopati mako yatapi kumaya ohe'ana lakaiti kotitimona Atemisife hu'ana haviya hu o'ate'na'ae.
37 Vocês trouxeram estes homens aqui, mas eles não roubaram nada do templo nem disseram coisa alguma contra nossa deusa.
38 Ala kake hutesea ve'kamo'a mako afina kake afi nopi mai'neno kake afino fa'ko fa'ka hukea'maki Temitiliasi'ae ali'ya ne'alea vaya'moki mako ve'kae ke hane'ne hisayana ani ve'kale visae.
38 “Se Demétrio e seus artífices têm alguma queixa contra eles, os tribunais estão abertos e há oficiais disponíveis para ouvir o caso. Que façam acusações formais.
39 Ukaya'maki ‘Fate yafe hisune.’ hutapaena kamani vaya'moki ke hisake'a ali'a atalu hisaya afina ani ya hutapa fa'ko heo.
39 E, se há outras queixas que desejam apresentar, elas podem ser resolvidas em assembleia, conforme a lei.
40 Meni yakefi hu'nona yafe kamani vaya'moki ‘La nehae.’ hute'a lafikesaketaena hana ve'kamoka heti'ka ani ke ala'ke'na'ke nehaya yafe aepa'a hu'ka fole ai'ka anona'a ke'apile hapapaikae?” hu'ne.
40 Corremos o perigo de ser acusados de provocar desordem, pois não há motivo para este tumulto. E, se exigirem de nós uma explicação, não teremos o que dizer”.
41 Avo kae yate yakai'nea ve'kamo'a ani ke huteno “Notapileka ataletapa veo.” huno hupateke'a u'nae.
41 Então os despediu, e a multidão se dispersou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.