Mateus 5
Ignaciano NT (IGN_SBB) vs NVT
1 Tacahe, eta máimairavacahi ema Jesús ena camuriqueneana achaneana, tiápanapa tayehe eta anuquehepahi apaquehe taicha tiúripanahi eta nasamararasirayarehi ena achaneana. Téjacaripa éma, énapa ena máimitureana nachayacaipahi.
1 Certo dia, quando Jesus viu que as multidões se ajuntavam, subiu a encosta do monte e ali sentou-se. Seus discípulos se reuniram ao redor,
2 Ani tacahehi eta máimiturapianahi:
2 e ele começou a ensiná-los.
3 —Ena náimatihi eta tacamunuqueneanahi eta náchanevana, tétavicavahi eta náuricacarevaya taicha máejerare eta najacapirayare eta máechajiriruva ema Viya, machaneranayarehi.
3 “Felizes os pobres de espírito, pois o reino dos céus lhes pertence.
4 Ena nani tijapanujiricavanahi, tétavicavahi eta náuricacareva taicha émaripa ema Viya macurisamurechavacayare.
4 Felizes os que choram, pois serão consolados.
5 Ena nani tisuapajirahianahi me Viya, mánsuanahi mayehe, tétavicavahi eta náuricacareva taicha máijararuanayare eta arairu apaquehe náicuchihi me Viya.
5 Felizes os humildes, pois herdarão a terra.
6 Ena nani, ichape eta najamurachirahi eta náitaresirahi eta matapiravacare te mamirahu ema Viya, tétavicavahi eta náuricacarevaya taicha máijaracayare éma eta navarahaquenehi.
6 Felizes os que têm fome e sede de justiça, pois serão saciados.
7 Ena nani tijapanurahianahi nayehe ena apamuriana achaneana, tétavicava eta náuricacarevaya; taicha ema Viya, éma apanava majapanuvacayare éna.
7 Felizes os misericordiosos, pois serão tratados com misericórdia.
8 Ena nani vahi náisapajirícavahíni tahapapicahini eta náehisirahi ema Viya, tétavicavahi eta náuricacarevaya; taicha éna, títecapanainapa te mamirahu ema Viya, náimararacainapa éma.
8 Felizes os que têm coração puro, pois verão a Deus.
9 Ena nani ticonsejarahianahi nayeheana ena achaneana, nacaepahairahi eta semanereana, tétavicava eta náuricacarevaya éna; taicha máimereuchainapa ema Viya eta machichairavacahi éma.
9 Felizes os que promovem a paz, pois serão chamados filhos de Deus.
10 Ena nani ticatajivanahi eta nacatianacasivahi nayehe ena achaneana te juca apaquehe táichavenehi eta táurivahi eta náitaresirahi, tétavicavahi eta náuricacarevaya; taicha éna aquenucarahanaya majupahanayare ema Viya.
10 Felizes os perseguidos por causa da justiça, pois o reino dos céus lhes pertence.
11 Eti nuchaneranahi, járajapainapa eta sache eta nacatianasiraheya ena achaneana táichavenehi eta éhisiranuhi. Tipanararachaheanainapa, tépiyaequenehaheanainavarepa. Váhisera ecuarami eta juca. Ene nacahehi eta nacatajivairahi ena profetanaini, ena náinapureanahi machaneranahi ema Viya. Eta tacahe, te nacatianacahepuca, ¡ecurisamurechavachucha, evapinavachucha! ¡Tétavicavahi eta iúricacareva taicha ejacapayare eta ícuchiyare te anuma, taicha ichape eta macunachirahehi ema Viya!
11 “Felizes são vocês quando, por minha causa, sofrerem zombaria e perseguição, e quando outros, mentindo, disserem todo tipo de maldade a seu respeito.
12 — ausente —
12 Alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antigos profetas foram perseguidos da mesma forma.”
13 Eti ímiyanavayare eta ecamunucareravahi nayehe ena achaneana, tacutihi eta tacamunucarevahi eta icheve. Vahi tacuepaha eta ecamunucareva. Vahi ecucuti eta tajachira eta icheve, taicha tájina eta táichevevainahíni. Tásiha, nájinapa ticamunuimahi. Náepuruinapa namutu.
13 “Vocês são o sal da terra. Mas, se o sal perder o sabor, para que servirá? É possível torná-lo salgado outra vez? Será jogado fora e pisado pelos que passam, pois já não serve para nada.
14 Tacutiquene éti ecutihi eta tijarahi. Éti, namicahuyarehi namutu ena achaneana eta ímitusiravacaya, apaesa náinajica eta náehisirahi eta tamauriqueneana. Ímereuchayarehivare eta iúriva, ecutiya eta avasare tiávihahi te tajirumane eta anuquehe mari.
14 “Vocês são a luz do mundo. É impossível esconder uma cidade construída no alto de um monte.
15 Tacutiquene, vahi ecucuti nácani súnsuana tiyustacanahi jácani lámpara, tásiha nanacapapucaini te tajuhe eta cajune, nayumurusihahini. Nanacayarehisera te anuquehe apaesa náimairiricasarepa namutu ena tiávihanahi te peti, tamicaureanayarehi.
15 Não faz sentido acender uma lâmpada e depois colocá-la sob um cesto. Pelo contrário, ela é colocada num pedestal, de onde ilumina todos que estão na casa.
16 Ene ecaheyare éti, ímerecayare eta ejaraivayare nayehe ena achaneana apaesa eta náimairainahi eta táuriqueneana íchaqueneanayare; tásiha nacunachainapa ema Tata Vicaiyaquene tiávihahi te anuma.
16 Da mesma forma, suas boas obras devem brilhar, para que todos as vejam e louvem seu Pai, que está no céu.”
17 Vahi étaina tímitecanuhi núti nucaepahahini eta mavanairipiana ema víyarahaini Moisés, étaripa eta náimiturapianaini ena profetanaini. Eta tímitecanuhi núti, níminecapaequenehaheyare eta nájureanahi.
17 “Não pensem que eu vim abolir a lei de Moisés ou os escritos dos profetas; vim cumpri-los.
18 Nutupiruva numetacahe: Títauchavaya tamutu eta máechajiriruvana ema Tata. Tímiyanava eta tasuapacareirahi nayehe ena achaneana tamutu eta Sagrada Escritura. Tájina ticaepahaimahi, tayanapane táitavapuca eta anuma étapuca eta apaquehe.
18 Eu lhes digo a verdade: enquanto o céu e a terra existirem, nem a menor letra ou o menor traço da lei desaparecerá até que todas as coisas se cumpram.
19 Eta tacahe, nácani tépuruanayare eta tavanairipianahi eta Sagrada Escritura, jácani ánichichaquenehi, vahi tisiapanaimahi te anuma. Tavetijipa te náimitucapuca ena apamuriana eta náepuruiraya. Nácanisera tisuapanayarehi, tímiturecanahivare eta juca nayehe ena apamuriana achaneana eta náehisiraina; éna, ichapeyare eta nacunachacarevayare eta nasiapiraipa te anuma.
19 Portanto, quem desobedecer até ao menor mandamento, e ensinar outros a fazer o mesmo, será considerado o menor no reino dos céus. Mas aquele que obedecer à lei de Deus e ensiná-la será considerado grande no reino dos céus.
20 Táicha te evaraha ítujicava esiapa te anuma, tacamunuhi tiápajucavaya eta táurivahi eta eyeherepiana éti, ecachuricayare eta nayeherepianahi ena escribánoana, énapa ena fariséoana.
20 “Eu os advirto: a menos que sua justiça supere muito a justiça dos mestres da lei e dos fariseus, vocês jamais entrarão no reino dos céus.”
21 Eti écharichucha eta nayeherepiana ena iáchucanaveanaini ani tacahe: “Vahi ecucapaca mácani piparaepiya; taicha mácani ticaparecahi, ticaicuñayarehi”.
21 “Vocês ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não mate. Se cometer homicídio, estará sujeito a julgamento’.
22 Nútisera numetacahe eta apana: Mácani tisemahi mayehe ema maparape, énerichuvare ticaicuñayare. Mácani tiúmehahi ema maparape, ticayaserehiyare te namirahu nácani tuparairucanahi tayehe eta avasare. Tacutiquene mácani ticaecahihi ema maparape, mávacuhaipahi eta ecuñaraqui tayehe eta infierno.
22 Eu, porém, lhes digo que basta irar-se contra alguém para estar sujeito a julgamento. Quem xingar alguém de estúpido, corre o risco de ser levado ao tribunal. Quem chamar alguém de louco, corre o risco de ir para o inferno de fogo.
23 Eta tacahe, te piámapahi eta piámavahu te mamirahu ema Viya, tásiha, péchapanainapapuca eta pitapiravahi mayehe ema piparape.
23 “Portanto, se você estiver apresentando uma oferta no altar do templo e se lembrar de que alguém tem algo contra você,
24 Vuíchaha picuiyaracuha eta piámavahu. Tativanumayare piyaseapanaya eta perdón ema piparape. Pétupiricanumayare tativa eta píchavaquenevahi mayehe éma. Táuricasarepa pichava píyaracuhapanainapa eta piámavahu te mamirahu ema Viya.
24 deixe sua oferta ali no altar. Vá, reconcilie-se com a pessoa e então volte e apresente sua oferta.
25 Tacutiquene te matiarihiyarepuca mavaraha mametauchavi te namirahu ena tuparairucana, vahi picucuchapa mametauchavi. Tativayare pétupirica eta píchavaquenevahi mayehe, mapurare vuíchaha picaeratahini mayehe ema juez tayehe eta cárcel.
25 “Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, acertem logo suas diferenças. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial, e você seja lançado na prisão.
26 Taicha te náimisiapavipa tayehe eta cárcel, ticajeraequenénapa eta piúchusiraya.
26 Eu lhe digo a verdade: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo.”
27 Énerichuvare écharichuhi éti eta náimiturapihi ena iáchucanaveanaini: “Vahi ecuveha esu apana esena”.
27 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não cometa adultério’.
28 Puítisera núti numetacahe eta apana: Mácani majamurachahi esu apana esena, ticapecaturaipahi te masamure taicha eta majamurachirahi.
28 Eu, porém, lhes digo que quem olhar para uma mulher com cobiça já cometeu adultério com ela em seu coração.
29 Eta tacahe, eta iúquiha váure, te tavarahapuca tímiaquipaicahe tayehe eta pecatu, tavarairahi táimahayare eta tamauriqueneana tájiparacana, tiúripana evecuhauquichava iáquijicaya. Taicha tiúripanahi táejiacava ánichichaina te iáquehe, váhisera tacuimicuñacahe eta te yucu infierno, tamutupahi eta iáquehe.
29 Se o olho direito o leva a pecar, arranque-o e jogue-o fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.
30 Étaripa eta evahu váure, te tavarahapuca tímiaquipaicaheyare tayehe eta pecatu, tapamisirahénapapuca íchayare eta tamauriqueneana, tiúripana eyuchatica iáquijica. Taicha tiúripanahi táejiacava eta evahu, váhisera tacuimicasiapahe támutu eta iáquehe tayehe eta yucu infierno.
30 E, se a mão direita o leva a pecar, corte-a e jogue-a fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.”
31 Énerichuvare ena viáchucanaveanaini náisapahi eta máejerare eta máinajisira mácani achane esu mayena. Ani nacahehi: “Mácani tínajicahi esu mayena, máemepiyarecahi eta ajumeruca táechajisihayarehi eta máinajisiraya esu mayena”.
31 “Também foi dito: ‘Quem se divorciar da esposa deverá conceder-lhe um certificado de divórcio’.
32 Nútisera numetacahe eta apana: Mácani achane, te máinajicapuca esu mayena, ticapecaturaipahi me Viya. (Váhinénipuca sucaecahihini mayehe ema apana achane.) Énerichuvare te tiápechavahipuca ticaima ésu, tamuriacahi ésu eta maviurevahi ema suima. Tásiha, mácani arairuhi suima, émapa tamuriacahi eta máejecapiravahi taicha eta mavirahi esu esena sucaimaquenehi.
32 Eu, porém, lhes digo que quem se divorcia da esposa, exceto por imoralidade, a faz cometer adultério. E quem se casa com uma mulher divorciada também comete adultério.”
33 Énerichuvare esamairiricavare eta náimitucasivahi ena iáchucanaveanaini: “Machu vahi ecuitaucha jácani ejurachirahipuca. Yátupinasera eta ítauchiraina tamutu eta íjarasiravahi me Viáquenu” nacahepa.
33 “Vocês também ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não quebre seus juramentos; cumpra os juramentos que fizer ao Senhor’.
34 Nútisera numetacahe éti: Vahi táuricahini íchahini eta juramento. Vaipa échajisihahini eta anuma taicha éta, mávacurehi ema Viya.
34 Eu, porém, lhes digo que não façam juramento algum. Não digam: ‘Juro pelo céu’, pois o céu é o trono de Deus.
35 Váipavare échajisihahini eta apaquehe taicha éta, macaematanéyahi éma. Váipavare échajisihahini eta Jerusalén, taicha éta, mávacureyarehi ema yátupiquenehi Rey, mavaneruyare ema Viya.
35 Também não digam: ‘Juro pela terra’, pois a terra é onde ele descansa os pés. E não digam: ‘Juro por Jerusalém’, pois Jerusalém é a cidade do grande Rei.
36 Váipavare échajisihahini eta ejurachirahi te echuti, taicha vahi áratahaimahi ehapamaichahini, ítsivachirahini eta táimahi, tijapupuca, tiquisapuca.
36 Nem sequer digam: ‘Juro pela minha cabeça’, pois vocês não podem tornar branco ou preto um fio de cabelo sequer.
37 Numetacahe: Te tatiarihipuca eta íjarasiravayare, átupiruva ácahe: “Tiuri”. Te váhipuca evarahahi, átupiruva: “Vahi” ácahe. Te émunahacavapuca ejuracha, ema Váinaraji títurucaheripa.
37 Quando disserem ‘sim’, seja de fato sim. Quando disserem ‘não’, seja de fato não. Qualquer coisa além disso vem do maligno.”
38 Énerichuvare esamairiricahi eta acane: “Mácani achane téhararecahi mapuchuquichahi ema apana achane, énerichuvare éma napuchuquichayareva ena tuparairucana. Te macavetuquiahechahipuca, énerichuvare nacavetuquiahechayareva ena tuparairucana”.
38 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho, dente por dente’.
39 Nútisera numetacahe: Vahi ecujicapa te masema mácani achane váinarajihi. Tiúripana, te náehahepuca nácani te emira, íjaracayare eta apachacaya eta emira.
39 Eu, porém, lhes digo que não se oponham ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça também a outra.
40 Tacutiquene, te natiarihipuca ena timetauchaheana, navaraha naverejicahe eta ecamisa, vahi ecusema. Váhivare ecujicapairihi. Íjaracavare eta apana eta epacuha.
40 Se você for processado no tribunal e lhe tomarem a roupa do corpo, deixe que levem também a capa.
41 Ísapayare te nácani navanecahepuca eta enaracureca eta tijitacare. Te navaraha iámina étanaina kilómetro, evapinava eta eservichiravacaina. Vahi ecobrachavacaimahi.
41 Se alguém o forçar a caminhar uma milha com ele, caminhe duas.
42 Mácaniripa tájahapuca mayaseacahe, íjaracayare. Vahi ecueñamiha mácani ticapucahe eta ecayehequeneana.
42 Dê a quem pedir e não volte as costas a quem quiser tomar emprestado de você.”
43 Énerichuvare esamairiricahi eta acane eta náimitucasivahi ena iáchucanaveanaini: “Émunasirahi nácani témunacaheanahi. Tásiha, ecatichayarepa nácani ticatianacaheanahi”.
43 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo’ e odeie o seu inimigo.
44 Nútisera numetacahe: Émunacayareva nácani ticatianacaheanahi. Eyaseaca ema Viya eta nayujarahuina nácani téchajicanahi eyehe. Ímereca eta iúriva nayehe nácani ticatichaheanahi. Eyujaraucha nácani tiúmehaheanahi ticaetemajiricaheanahi.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem por quem os persegue.
45 Te ítaucha eta juca, éta tímereuchaheyare eta machichahéirahi ema Vicaiyaquene te anuma. Taicha éma nájina manerejiruina, namutu máemunacavaca: ena achaneana váinarajiana, énapa ena tiúriana. Éma, tíjaracahavi vimutu eta sache vimícahuhi, étapa eta tiquiva.
45 Desse modo, vocês agirão como verdadeiros filhos de seu Pai, que está no céu. Pois ele dá a luz do sol tanto a maus como a bons e faz chover tanto sobre justos como injustos.
46 Éti, tájina ecunachacarevaina eta me Viya, te nacarichuhi émunaca nácani témunacaheanahi éti. Apanasica ena tisipecaturarahiana náichahi eta juca.
46 Se amarem apenas aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os cobradores de impostos fazem o mesmo.
47 Tacutiquene, tájinavare ecunachacarevaina eta me Viya, te iúriyare nacarichuhi ena eparapenaveanahi. Apanasica ena máimatirahanahi ema Viya tiúrianahi eta nayehe ena naparapenaveana. Étisera tatuparacahe ecachuricayare eta iúriva.
47 Se cumprimentarem apenas seus amigos, que estarão fazendo de mais? Até os gentios fazem isso.
48 Tétavicavasareya eta iúriva nayehe namutu. Vahi enerejicaimahi ena achaneana. Váhivare eyavanaimahi eta iúriva. Ecutiyare ema Vicaiyaquene te anuma eta máurivahi.
48 Portanto, sejam perfeitos, como perfeito é seu Pai celestial.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.