Daniel 2
Nan Kalin Apu Dios (IFK) vs ARA
1 Handih mikadwan toon an numpatulan Nebukadnesar ya waday inin-inop na. Ta gapuh namahig an danag na ya adi pakahuyop.
1 No segundo ano do reinado de Nabucodonosor, teve este um sonho; o seu espírito se perturbou, e passou-se-lhe o sono.
2 Impaayag na nadan tatagunan munmagic, nadan mun-abig, nadan mun-ayak ya nadan nalaing mipanggep hi bittuwon ta kalyon dan hiyay kibalinan nan inin-inop na. Immali da ot tumaddog dah hinangngab nan patul
2 Então, o rei mandou chamar os magos, os encantadores, os feiticeiros e os caldeus, para que declarassem ao rei quais lhe foram os sonhos; eles vieram e se apresentaram diante do rei.
3 ot kananan diday “Waday inin-inop kun namahig an umipabulun ke ha-on, kinali pinhod kun inilaon di kibalinana.”
3 Disse-lhes o rei: Tive um sonho, e para sabê-lo está perturbado o meu espírito.
4 Himmumang dan ingkali dah kali dan Aramaik an kanan da nah patul di “Hana ot ta mumpatul kat inggana. Kalyom di inin-inop mut kalyon miy kibalinana.”
4 Os caldeus disseram ao rei em aramaico: Ó rei, vive eternamente! Dize o sonho a teus servos, e daremos a interpretação.
5 Mu kanan nan patul di “Adi te hay ninomnom kun aton yu ya kalyon yun ha-on hin nganne nan inin-inop ku ne kinali yuy kibalinana. Deket adiyu ya pipate dakayun matanogtog di adol yu ya pidadag kuy nunhituwan yu.
5 Respondeu o rei e disse aos caldeus: Uma coisa é certa: se não me fizerdes saber o sonho e a sua interpretação, sereis despedaçados, e as vossas casas serão feitas monturo;
6 Mu deket kalyon yun ha-on hin nganney inin-inop ku ya kalyon yuy kibalinana ya dakol di idat kun dakayuh gun-udon yu ya ipadayaw dakayu. Aga, kalyon yuy inin-inop ku ya hay kibalinana.”
6 mas, se me declarardes o sonho e a sua interpretação, recebereis de mim dádivas, prêmios e grandes honras; portanto, declarai-me o sonho e a sua interpretação.
7 Kanan da bo nah patul di “Kalyom ke ot apu patul di inin-inop mu ya kalyon miy kibalinana.”
7 Responderam segunda vez e disseram: Diga o rei o sonho a seus servos, e lhe daremos a interpretação.
8 — ausente —
8 Tornou o rei e disse: Bem percebo que quereis ganhar tempo, porque vedes que o que eu disse está resolvido,
9 — ausente —
9 isto é: se não me fazeis saber o sonho, uma só sentença será a vossa; pois combinastes palavras mentirosas e perversas para as proferirdes na minha presença, até que se mude a situação; portanto, dizei-me o sonho, e saberei que me podeis dar-lhe a interpretação.
10 Kanan dadiyen konsehal nan patul di “Maid di ohan tagu tuh tap-on di lutan kabaelanan mangali ke naen pinhod mun inilaon, apu patul. Ya maid boy ohan patul an e nangibagah umat hina nadah mangat hi magic, nadah mun-abig ya nadah nalaing mipanggep hi bittuwon, takon di hiyay katagtag-ayan weno takon hin kananat ongal di kabaelana.
10 Responderam os caldeus na presença do rei e disseram: Não há mortal sobre a terra que possa revelar o que o rei exige; pois jamais houve rei, por grande e poderoso que tivesse sido, que exigisse semelhante coisa de algum mago, encantador ou caldeu.
11 Hinaen pinhod mun inilaon ya nakalligat, kinali maid di ohan ena kabaelan an kalyon ke he-ay pinhod mun inilaon, abuna nadan dios, mu naappil dan adida makiha-ad hi tatagu.”
11 A coisa que o rei exige é difícil, e ninguém há que a possa revelar diante do rei, senão os deuses, e estes não moram com os homens.
12 — ausente —
12 Então, o rei muito se irou e enfureceu; e ordenou que matassem a todos os sábios da Babilônia.
13 — ausente —
13 Saiu o decreto, segundo o qual deviam ser mortos os sábios; e buscaram a Daniel e aos seus companheiros, para que fossem mortos.
14 Hi Daniel ya impakannomnom nah ustuy atonan kumali. Ot ume ke Ariok an ap-apun di guwalyan nan patul an natuddun mangiat hi iolden nan patul.
14 Então, Daniel falou, avisada e prudentemente, a Arioque, chefe da guarda do rei, que tinha saído para matar os sábios da Babilônia.
15 Hinanhanan Daniel ke hiya hin tipet in-olden nan patul hidiye. Ot kalyon Ariok ke Daniel di naat.
15 E disse a Arioque, encarregado do rei: Por que é tão severo o mandado do rei? Então, Arioque explicou o caso a Daniel.
16 Nangin-e-eh Daniel hi balen nan patul an e numpakada ta adida galgal-an an mangiat nah niolden ta waday innunan mangipainila nah patul hi kibalinan nan inin-inop na.
16 Foi Daniel ter com o rei e lhe pediu designasse o tempo, e ele revelaria ao rei a interpretação.
17 Immanamut hi Daniel ot kalyona nadah ibbanan hi Hananiah, hi Mishael ya hi Asariah di naat.
17 Então, Daniel foi para casa e fez saber o caso a Hananias, Misael e Azarias, seus companheiros,
18 Kinalinan didan mundasal da nah Dios hi langit ta homkona dida. Ya kinalina bon idasal dan ipainilanan diday mipanggep kediyen ugge inilan di tagu ta adida milagat nadah nalaing an konsehal ad Babilon an mipipate.
18 para que pedissem misericórdia ao Deus do céu sobre este mistério, a fim de que Daniel e seus companheiros não perecessem com o resto dos sábios da Babilônia.
19 Kediyen hilong ya nipainila ke Daniel hi in-inop nay mipanggep kediyen ugge inilan di tagu ot dayawona nan Dios hi langit.
19 Então, foi revelado o mistério a Daniel numa visão de noite; Daniel bendisse o Deus do céu.
20 Kananay “Apu Dios, nalaing ka ya ongal di kabaelam. Dayawon dakat inggana.
20 Disse Daniel: Seja bendito o nome de Deus, de eternidade a eternidade, porque dele é a sabedoria e o poder;
21 He-ay nangamung nadah ma-ma-at hituh luta ya he-ay manuddu hin dahdiy mun-ap-apu ya he-a boy mamoppog hi pun-ap-apuwan da. He-ay nangidat hi laing ya pun-awat.
21 é ele quem muda o tempo e as estações, remove reis e estabelece reis; ele dá sabedoria aos sábios e entendimento aos inteligentes.
22 Ipainilam nadan adi maawatan ya nadan ugge nainila. Ya inilam bo nadan nitaluh tapottapol te he-ay kawad-an di pat-al.
22 Ele revela o profundo e o escondido; conhece o que está em trevas, e com ele mora a luz.
23 Ongal di pumpasalamatak ya pundayaw kun he-a an Dios an dayawon handidan aammod ku. Indatanak hi laing ku ya inlot ku ya humangom di dasal kut ipainilam di kalyok nah patul.”
23 A ti, ó Deus de meus pais, eu te rendo graças e te louvo, porque me deste sabedoria e poder; e, agora, me fizeste saber o que te pedimos, porque nos fizeste saber este caso do rei.
24 Imme boh Daniel ke Ariok an natuddun mangiat nah inolden nan patul an mapaten am-in nadan nalaing an konsehal. Ot kananan hiyay “Adi dakami anhan pipate, ieyak ot ya abuh kad-an nan patul ta kalyok ke hiyay kibalinan di in-inop na.”
24 Por isso, Daniel foi ter com Arioque, ao qual o rei tinha constituído para exterminar os sábios da Babilônia; entrou e lhe disse: Não mates os sábios da Babilônia; introduze-me na presença do rei, e revelarei ao rei a interpretação.
25 Galagalah Ariok an nangie ke Daniel hi kad-an nan patul an hi Nebukadnesar ot kananan hiyay “Apu patul, dehtu on ohan iJudah an ininnilak an damanan mangalin he-ah kibalinan nan inin-inop mu.”
25 Então, Arioque depressa introduziu Daniel na presença do rei e lhe disse: Achei um dentre os filhos dos cativos de Judá, o qual revelará ao rei a interpretação.
26 Kanan nan patul ke Daniel an Beltesasar di ohan ngadanay “Kon kabaelam an kalyon nan inin-inop ku ya hay kibalinana?”
26 Respondeu o rei e disse a Daniel, cujo nome era Beltessazar: Podes tu fazer-me saber o que vi no sonho e a sua interpretação?
27 Himmumang hi Daniel an kananay “Apu patul, maid di ohan nalaing weno mangat hi magic weno mun-abig weno nalaing mipanggep hi bittuwon an kabaelanan mangat hi athina.
27 Respondeu Daniel na presença do rei e disse: O mistério que o rei exige, nem encantadores, nem magos nem astrólogos o podem revelar ao rei;
28 Mu wada nan Dios hi langit an kabaelanan mangipainilah ugge inilan di tagu. Impainilanan he-ah diyen, apu patul, di maat hi udum hi algo. Kalyok ke he-ah diyen inin-inop mu.
28 mas há um Deus no céu, o qual revela os mistérios, pois fez saber ao rei Nabucodonosor o que há de ser nos últimos dias. O teu sonho e as visões da tua cabeça, quando estavas no teu leito, são estas:
29 Kediyen nahuyop ka, apu, ya inin-inop muy ahi maat hi udum hi algo. Hi Apu Dios an kabaelanan mangipainilah ugge inilan di tagu ya ipainilanan he-ay ahi maat.
29 Estando tu, ó rei, no teu leito, surgiram-te pensamentos a respeito do que há de ser depois disto. Aquele, pois, que revela mistérios te revelou o que há de ser.
30 Ha-oy di nangipainilaanan diyen ugge inilan di tagu, adi gapu te nala-la-ingak mu hay udum an tatagu. Mu man-uke ya ta ipainilak ke he-a, apu patul, di kibalinan nan inin-inop mu ya ta maawatam nadan nganneh diyen ipanomnom nan he-a.
30 E a mim me foi revelado este mistério, não porque haja em mim mais sabedoria do que em todos os viventes, mas para que a interpretação se fizesse saber ao rei, e para que entendesses as cogitações da tua mente.
31 Athitu, apu patul, nan inin-inop mu: Tinibom kediyen inin-inop mu on ongal an tinattaggun munhiyo ya katatakut di ang-ang na.
31 Tu, ó rei, estavas vendo, e eis aqui uma grande estátua; esta, que era imensa e de extraordinário esplendor, estava em pé diante de ti; e a sua aparência era terrível.
32 Hay uluna ya nakapyah namahman balituk. Hay pagona ya taklena ya nakapyah silber. Hay gitang na ya ulpu na ya nakapyah giniling.
32 A cabeça era de fino ouro, o peito e os braços, de prata, o ventre e os quadris, de bronze;
33 Hay hukina ya nakapyah gumok ya hay dapana ya nakapyah nungkammoh gumok ya pula an luta.
33 as pernas, de ferro, os pés, em parte, de ferro, em parte, de barro.
34 Mu kediyen ang-ang-angom ya napokwal on ongal an batun nalpuh dopla ot mapulig yaden maid di e namokwal kediye. Niptok hidiyen batuh hukin nan tinattaggun nakapyah pula ya gumok ot mabukli.
34 Quando estavas olhando, uma pedra foi cortada sem auxílio de mãos, feriu a estátua nos pés de ferro e de barro e os esmiuçou.
35 Ot mag-ah diyen tinattaggun nakapyah gumok, pula, giniling, silber ya balituk ot mabanukli dat mumbalin dan dap-ul umat nah dap-ul hi pun-ilikan nah tialgo. Indani ya intayyap di dibdib dadiyen am-in ot ma-ma-idan di natdaan. Mu hana ken batu ya immongngaongngal ot mumbalin hi bilid an kinalubanan am-in tun luta.
35 Então, foi juntamente esmiuçado o ferro, o barro, o bronze, a prata e o ouro, os quais se fizeram como a palha das eiras no estio, e o vento os levou, e deles não se viram mais vestígios. Mas a pedra que feriu a estátua se tornou em grande montanha, que encheu toda a terra.
36 Hinaey inin-inop mu. Ad uwani ya kalyok ke he-ay kibalinana, apu patul.
36 Este é o sonho; e também a sua interpretação diremos ao rei.
37 He-a, apu patul di kapkaphodan di kinapatul na hi am-in an kapatupatul. Hi Apu Dios hi langit di nangidat ke naen saad mu, hay kabaelam ya hay dayaw mu.
37 Tu, ó rei, rei de reis, a quem o Deus do céu conferiu o reino, o poder, a força e a glória;
38 Impumbalin dakan mun-ap-apun am-in hi boble tuh luta, am-in di aaggayam ya am-in di hahamuti. Hay pun-ap-apuwan ya mialig nah ulun balituk.
38 a cujas mãos foram entregues os filhos dos homens, onde quer que eles habitem, e os animais do campo e as aves do céu, para que dominasses sobre todos eles, tu és a cabeça de ouro.
39 Hanan pun-ap-apuwan an ahi mihannot ya adi umat hi kakinal-ot di pun-ap-apuwam. Ya nan mikatlun pun-ap-apuwan an mihannot ya mun-ap-apu damdaman am-in hi boble tuh luta. Hidiye ya mialig nah giniling.
39 Depois de ti, se levantará outro reino, inferior ao teu; e um terceiro reino, de bronze, o qual terá domínio sobre toda a terra.
40 Hay mihannot bon tuwe ya nan mikap-at an pun-ap-apuwan an mialig nah gumok an dadagonan am-in di nganne ya ahina dadagon dadiyen udum an nakalin pun-ap-apuwan.
40 O quarto reino será forte como ferro; pois o ferro a tudo quebra e esmiúça; como o ferro quebra todas as coisas, assim ele fará em pedaços e esmiuçará.
41 — ausente —
41 Quanto ao que viste dos pés e dos artelhos, em parte, de barro de oleiro e, em parte, de ferro, será esse um reino dividido; contudo, haverá nele alguma coisa da firmeza do ferro, pois que viste o ferro misturado com barro de lodo.
42 — ausente —
42 Como os artelhos dos pés eram, em parte, de ferro e, em parte, de barro, assim, por uma parte, o reino será forte e, por outra, será frágil.
43 Tinibom nimpe nah inin-inop mun hay nakapyah hukin nan tinattaggu ya nungkammoy gumok ya pula. Hay kibalinana ya nadan pamilyan mun-ap-apu kediyen mikap-at an pun-ap-apuwan ya mun-aapu dat pal-oton day pun-ap-apuwan da, mu maid di pumbalinan diyen aton da te umat da nah nungkammon gumok ya pula an kabinnukal.
43 Quanto ao que viste do ferro misturado com barro de lodo, misturar-se-ão mediante casamento, mas não se ligarão um ao outro, assim como o ferro não se mistura com o barro.
44 Mu hantuh pun-ap-apuwan dadiye ya hi Apu Dios hi langit ya wadaonay ohan pun-ap-apuwan an adi mapoppog. Maid di e pakaapput kediye, mu hidiye moh udot di manadag am-in ke dadiyen pun-ap-apuwan ta hidiyey munnanong ta nangamung.
44 Mas, nos dias destes reis, o Deus do céu suscitará um reino que não será jamais destruído; este reino não passará a outro povo; esmiuçará e consumirá todos estes reinos, mas ele mesmo subsistirá para sempre,
45 Hidiyen pun-ap-apuwan di kialigan nan batun tinibom nah in-inop mun napokwal nah dopla yaden maid di namokwal ot mitongba kediyen tinattaggun nakapyah gumok, pula, giniling, silber ya balituk.
45 como viste que do monte foi cortada uma pedra, sem auxílio de mãos, e ela esmiuçou o ferro, o bronze, o barro, a prata e o ouro. O Grande Deus fez saber ao rei o que há de ser futuramente. Certo é o sonho, e fiel, a sua interpretação.
46 Hi Nebukadnesar an patul ya nunyuung ot dayawonah Daniel ot ioldena nah tatagun mun-appit da ya gobhon day bangbanglu ta pundayaw dan Daniel.
46 Então, o rei Nabucodonosor se inclinou, e se prostrou rosto em terra perante Daniel, e ordenou que lhe fizessem oferta de manjares e suaves perfumes.
47 Kanan nan patul di “Inilak mo an nan Dios muy Katagtag-ayan am-in hi dios ya hiyay Ap-apun am-in di patul ya kabaelanan mangipainila hi kibalinan di nganneh diyen ugge inilan di tagu te indat nan he-ay kabaelam an mangiesplikar ketuwen inin-inop ku.”
47 Disse o rei a Daniel: Certamente, o vosso Deus é o Deus dos deuses, e o Senhor dos reis, e o revelador de mistérios, pois pudeste revelar este mistério.
48 Indani ya indatan nan patul hi Daniel hi dakol an regalo. Ot tudduwona pay an munggobernador ad Babilon ya hiyay tinuddunan manibon am-in hanadah konsehal nah palasyo.
48 Então, o rei engrandeceu a Daniel, e lhe deu muitos e grandes presentes, e o pôs por governador de toda a província da Babilônia, como também o fez chefe supremo de todos os sábios da Babilônia.
49 Nakihummangan hi Daniel nah patul ot idatan diyen patul da Sadrak, hi Meshak ya Abednego hi natag-en saad ad Babilon. Mu hi Daniel ya impunnanong nan opisyal nah palasyo.
49 A pedido de Daniel, constituiu o rei a Sadraque, Mesaque e Abede-Nego sobre os negócios da província da Babilônia; Daniel, porém, permaneceu na corte do rei.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Daniel 2, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.