Gênesis 31
Nan Hapit Apo Dios (IFB) vs NTLH
1 Hin'alina ya dengngol Jacob di hapit nan linala'in imbabaluy Laban an alyonday, “Inamin Jacob an nun'ala nan a'animal ama tu'u ta hiyay inyadangyana!”
1 Jacó ficou sabendo que os filhos de Labão andavam dizendo o seguinte: — Jacó está tirando tudo o que é do nosso pai. É às custas do nosso pai que ele está ficando rico.
2 Ya inolman Jacob goh an naluman di aat Laban ti manghan di apnganan hiyan adi umat hidin hopapna.
2 Jacó também notou que Labão já não se mostrava tão amigo como antes.
3 Ya inalin Apo Dios ay Jacob di, “Mumbangngad'ah nan numbabluyan nan o'ommodmu ya nan tutulangmu, at wadaa' an mangitnud ay he"a.”
3 Então o Senhor Deus disse a Jacó: — Volte para a terra dos seus pais, onde estão os seus parentes. Eu estarei com você.
4 At impa'ayag mah Jacob da Rachel ay Leah ta umuydah dih nan pahtuda.
4 Aí Jacó mandou chamar Raquel e Leia para que viessem ao campo, onde ele estava com as suas ovelhas e cabras.
5 Ya unat goh immuyda ya inalinan diday, “Inolma' an hi amayu ya naluman an manghan di apnganan ha"in an adi umat hidin hopapna, mu maphod ta nan Dios an dayawon ama ya umannung an wadan ha"in!
5 Quando chegaram, ele disse: — Tenho reparado que o pai de vocês já não se mostra tão meu amigo como antes; mas o Deus do meu pai tem estado comigo.
6 Da'yun duwa ya inilayuy nangihamada' an nuntamun amayu,
6 Vocês sabem muito bem que tenho me esforçado muito, trabalhando para o pai de vocês.
7 mu ta"on damdama ya gunna' linayahan ay hiya ti nitugtugan gunna linuman di nitulag hi bino'la'. Mu maphod ta binadangana' ay Apo Dios ta mi'id inatnan ha"in hi nappuhi.
7 Mas ele me tem enganado e já mudou o meu salário umas dez vezes. Porém Deus não deixou que ele me prejudicasse.
8 Ti wa ay ta inalin amayu an nan nun'a'obangan an a'animal di bo'lao' ya umannung an miyunnudan an hiyay pun'iyimbaluy an amin nan a'animal. Ya hinukatana ay goh ta inalinay nan nun'awalitan hi mangmangitit ya hiya goh di pun'iyimbaluyda.
8 Quando ele dizia: “Os cabritos com manchas serão o seu salário”, aí as fêmeas tinham crias manchadas. E, quando ele dizia: “Os cabritos listados serão o seu salário”, aí as crias saíam todas listadas.
9 At hi Apo Dios di paddungnay nangalah nan a'animal amayu ta indatnan ha"in!
9 Foi assim que Deus tirou os rebanhos do pai de vocês e os deu a mim.
10 Ya din pangundulan nan a'animal ya nun'enapa', ya tinnig'u nan buta'al an gandeng, ya nun'a'obanganda, ya nun'awalitan hi mangmangitit di udumnan gunda mangundul.
10 — Um dia, quando os animais estavam no tempo do cruzamento, eu tive um sonho. Eu vi que os bodes que cobriam as fêmeas eram listados, malhados e manchados.
11 Ya numpatigaw nan anghel Apo Dios eden nun'enapa', at bugwaonay ngadan'u. At tembal'un inali' di, Ngadan ne, Apu?
11 O Anjo de Deus me chamou pelo nome, e eu respondi: “Aqui estou.”
12 Ya inalinay, Tigom ti an amin nan buta'al an mangundul hinan gandeng ya nun'a'obangan ya nun'awalitan di udum hi mangmangitit. Manu ay at hinay ma'ma'at ya titiggo' nan ato'aton Laban ay he"a.
12 Então ele continuou: “Veja! Todos os bodes que estão cruzando são listados, malhados e manchados. Eu estou fazendo com que isso aconteça porque tenho visto o que Labão está fazendo com você.
13 Ha"in nan Dios an numpatigaw ay he"ah di ad Bethel hinan nangiha"adam hidin batu, ya hiniitam hi lana ta panginomnomam hi nannigam, ya hay nunhapataam ay Ha"in hidi. At ad ugwan ya mundadaan'a ta mumbangngad'a mahkay hinan babluy an nitungawam.”
13 Eu sou o Deus que apareceu a você em Betel, onde você me dedicou uma pedra, derramando azeite sobre ela, e onde você me fez uma promessa. Agora prepare-se, saia desta terra e volte para a terra onde você nasceu.”
14 Ya inalin da Rachel ay Leah di, “Mi'id ahan ah inangang amamih ipaboltanan da'mi!
14 Então Raquel e Leia responderam: — Não sobrou nada para herdarmos do nosso pai.
15 An ay ami bo'on iwah tuh nangatna ti ay paddungnay un da'mi inihbut, at umahonay hubutmin amin.
15 Ele nos trata como se fôssemos estrangeiras. Ele até nos vendeu e depois gastou todo o dinheiro que recebeu como pagamento.
16 Mu an amin nan inadangyan an innal Apo Dios ay hiya ya bagi tu'un amin hitun ung'ungungnga. At atom nan pohdon Apo Dios.”
16 Toda a riqueza que Deus tirou do nosso pai é nossa e dos nossos filhos. Portanto, faça tudo o que Deus mandou.
17 At makak da Jacob, ya nun'itakayna nan a'ahawana ya nan imbabaluynah nan kamilu.
17 — ausente —
18 Ya enekakdan amin nan a'animalda ya an amin nan wadan dida an inamungdah awadandad Paddan Aram hinan babluy hi ad Mesopotamia ta ipluydah ad Canaan an awadan amanan hi Isaac.
18 — ausente —
19 Ya ta"on nan bulul an bagin amanan hi Laban ya ni'yalan Rachel, ya hidin nakakanda ya impadehdah ami'idan da Laban an ayda mun'eh'eh hinan dutdut di kalniluda.
19 Labão, o pai de Raquel, havia ido para outro lugar a fim de cortar a lã das suas ovelhas; e, enquanto ele estava fora, Raquel roubou as imagens dos deuses da casa dele.
20 Ya agguy impa'in'innilan da Jacob ay Laban, ya limmayawda.
20 Foi assim que Jacó, sem avisar que ia embora, enganou Labão, o arameu,
21 At inta'indan amin nan wan dida, ya binad'angda nan Wangwang an Euphrates, ya inayundan dalanon nan dudunduntug ad Gilead.
21 fugindo com tudo o que tinha. Atravessou o rio Eufrates e foi na direção da região montanhosa de Gileade.
22 Ya heden miyatluh algaw hi nakakan da Jacob ya waday nangipa'innilan Laban,
22 Três dias depois Labão ficou sabendo que Jacó havia fugido.
23 at pun'ayagana mah nan linala'in tutulangna ta unudonda dida. Ya nan miyapituh algaw ya unda ah'upan didah nan dudunduntug hi ad Gilead.
23 Ele reuniu os seus parentes e foi atrás de Jacó. Sete dias depois, Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade.
24 Mu heden nahdom ya numpa'enap hi Apo Dios ay Laban, at inalinan hiyay, “Nomnomnomom nan hapitom ay Jacob ta adim idugah.”
24 Naquela noite Deus apareceu num sonho a Labão, o arameu, e disse: — Cuidado! Não faça nada a Jacó.
25 Ya da Jacob ya immapaldah tulid nan dudunduntug ad Gilead, ya immapal goh da Laban.
25 Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade, onde ele estava acampado. E Labão e os seus parentes acamparam no mesmo lugar.
26 At immuy hi Laban, ya inalinay, “Anaad ta umat hinay inatmu, Jacob? An ay paddungnay unmu kinaphul tun imbabaluy'uh nan gubat, ya inlayawmu dida!
26 Aí Labão disse a Jacó: — Por que foi que você me enganou, levando as minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra?
27 Anaad ta unna' inli"udan ya nakak ayu? Ya gulat ta impa'innilayun ha"in at indadaan'u ah pun'am'amlongan tu'un amin ya un ayu makak!
27 Por que você me enganou, fugindo desse jeito, sem me dizer nada? Se você tivesse falado comigo, eu teria preparado uma festa alegre de despedida, com canções acompanhadas de pandeiros e de liras .
28 Anaad ahan ta agguya' binagan ta way inat'un ni'hahapit hitun a'apu' ya tun imbabaluy'u ta pohod ya un tu'u munhihiyan? Nappuhi ahan henen inatmu!
28 Você nem me deixou beijar os meus netos e as minhas filhas. O que você fez foi coisa de gente sem juízo.
29 Mabalin an waday ato' hi nappuhin he"ah ad ugwan hi un agguy numpa'enap hi ad a"u nan Dios an dayawon amam an inalinay nomnomnomo' di hapito' ay he"a ta adi midugah!
29 Eu poderia ter feito muito mal a vocês, mas na noite passada o Deus do seu pai me disse assim: “Cuidado! Não faça nada a Jacó.”
30 Mu ta"omman un umat hinay inatmu ta way atom an mumbangngad hi abung da amam, mu ta agguyyu ni' ahan ni'yala din bulul'uh abungmi!”
30 Eu sei que você foi embora porque tinha saudades de casa. Mas por que foi que você roubou as imagens dos deuses da minha casa?
31 Ya inalin Jacob di, “Manu ay inat'uy umat hina ti unna' tuma'ot ti alyo' di ini ya ipawam nan imbabaluymu!
31 Jacó respondeu: — Eu fiquei com medo, pois pensei que o senhor ia me tirar as suas filhas à força.
32 Mu nan alyom an bulul ya anaponyu, ta wa ay di ah'upanyu ya ta"on un mipapatoy nan nangala. Ya wada ay di udumnah bagim hi ah'upanyu ya intudum ta pangintitigan tun tatagun ni'yibba tu'u.” (Ya manu ay inalin Jacob di umat hina ti agguyna inilah un hi Rachel di nangalah nan bulul.)
32 Mas, se o senhor achar as suas imagens com alguém aqui, essa pessoa será morta. Os nossos parentes são testemunhas: se o senhor encontrar aqui qualquer coisa que seja sua, pode levar. Acontece que Jacó não sabia que Raquel havia roubado as imagens.
33 At inte"an Laban an nun'anap hinan nuntuldaan Jacob ya unna eyewel ay Leah ya nan duwan tagalana, mu mi'id ah inah'upana. At iyewelna mahkay hinan nuntuldaan Rachel,
33 Labão entrou na barraca de Jacó, depois na de Leia e depois na das duas escravas, porém não encontrou as suas imagens. Então foi para a barraca de Raquel.
34 mu mi'id damdamay inah'upana ti hi Rachel an nangala ya inhinanah nan ubunan an muntakay hinan kamilu, ya inumbunana.
34 Aí ele procurou em toda parte, porém não achou nada, pois Raquel havia posto as imagens numa sela de camelo e estava sentada em cima.
35 Ya inalinan amanay, “Adi'a bumungot hi adi' tuma'dogan hitun inumbuna' ti numpa'ahwanga'.” At mi'id mah ah inah'upan Laban an ta"on unna impadah di abalinanan immana'anap.
35 Ela disse ao pai: — O senhor não fique zangado comigo por eu não me levantar, mas é que estou menstruada. Foi assim que Labão procurou as suas imagens, sem as encontrar.
36 At bimmungot mah hi Jacob, at pun'ibaganan Laban an inalinay, “Undan way numbahola' ay he"a ta anaad ta nun'unuda'?
36 Aí Jacó ficou zangado. Ele disse a Labão: — O que foi que eu fiz de errado? Qual foi a
37 At nen nalpah an mi'id ah agguymu inanap hinan bagimi at ipattigmu mahkay un way inah'upam hi bagim ta tun ni'yibbata ya diday okod an mangihtiguh numbahol ay ditan duwa!”
37 Agora que mexeu em todas as minhas coisas, será que encontrou alguns objetos que são seus? Pois ponha esses objetos aqui, na frente dos meus parentes e dos seus, para que eles julguem qual de nós dois está com a razão.
38 Ya inalina goh di, “Duwampuluy tawon hi nuntamua' ay he"a, at gun'u impapto' nan a'animalmu ta nahlagdan dimmo'ol, ya mi'id ah pinalti' ta inihda'!
38 Durante os vinte anos que trabalhei para o senhor, as suas ovelhas e as suas cabras nunca tiveram abortos, e eu não comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Ya ta"on nan pinatoy di layon ya agguy'u imbilang hi bagim an ha"in di niyaanana! Ya umat goh hinan na'utaw an ta"on un bo'on bahol'u ya impahukatmun ha"in!
39 Nunca lhe trouxe os animais que as feras mataram, mas eu mesmo pagava o prejuízo. O senhor me cobrava qualquer animal que fosse roubado de dia ou de noite.
40 Ya nunheglay nange'edpola' hinan potang ya tungnin hinan mahdom, ya niddum hinan timmu'ala'!
40 A minha vida era assim: de dia o calor me castigava, e de noite eu morria de frio. E quantas noites eu passei sem dormir!
41 Ya at hinay na'at ay ha"in hitun nalpah an duwampuluy tawon ti himpulu ta opat di tawon hi namo'laa' hitun duwan imbabaluymu, ya onom di tawon hitun a'animal! Ya gunna' goh linayahan ay he"ah namimpulu ti gunmu imbahhabahhaw nan intulagta an bo'lao'!
41 Fiquei vinte anos na sua casa. Trabalhei catorze anos para conseguir as suas duas filhas e seis anos para conseguir os seus animais. E, ainda por cima, o senhor mudou o meu salário umas dez vezes.
42 Ya gulat un bo'on hi Apo Dios an dayawon ya ta'tan nan o'ommod'un da Abraham ay Isaac di namadang ay ha"in at pinakaka', ya mi'id ah am'amungit hi indatmun ha"in! Mu maphod ta titinnig Apo Dios nan numpalpaligata' ya nan inat'un nuntamu, at hiyaat un da'a pinadanan ad a"u ta adim idugah di hapitom ay ha"in!”
42 Se o Deus dos meus antepassados — o Deus de Abraão, o Deus a quem Isaque temia — não tivesse estado comigo, o senhor teria me mandado embora com as mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho que tive e ontem à noite ele resolveu a questão.
43 Ya inalin Laban di, “Tun binabai ya imbabaluy'u dida, ya a'apu' nan imbabaluyda, ya ta"on un tun a'animal ya bagi'. At adi mabalin hi un waday ato' hi nappuhih tun imbabaluy'u ya tun a'apu'!
43 Labão respondeu a Jacó assim: — Estas filhas são minhas, os netos são meus, estes animais são meus, e tudo o que você está vendo é meu. Agora, como não posso fazer nada para ficar com as minhas filhas e com os filhos que elas tiveram,
44 At hiyanan mahapul an muntulagta ta nan abulutontan duway mahapul hi ma'at, at hi Apo Dios di mangihtigun dita.”
44 estou disposto a fazer um trato com você. Vamos fazer aqui um montão de pedras para que lembremos desse trato.
45 At innal Jacob han batu, ya hina"adna ta panginomnomandan den na'at.
45 Então Jacó pegou uma pedra e a pôs de pé como se fosse um pilar.
46 Ya inalinah nan linala'in i'ibbana ta umuyda mangubuh batu ta upunonda. At mangandan duwa ay Laban hinan heggon den na'upun an batu.
46 Depois disse aos seus parentes que ajuntassem e amontoassem pedras. Eles fizeram um montão de pedras e depois tomaram uma refeição ali do lado dele.
47 At ngadnan Laban ta ad Jegar Sahadutha hinan hapitnan Aramaic, mu nginadnan Jacob ta ad Galeed hinan hapitnan Hebrew.
47 Labão pôs naquele lugar o nome de Jegar-Saaduta , e Jacó o chamou de Galeede .
48 Ya inalin Laban di, “Heten na'upun di panginomnomantan duwa.” (At hiyah ne dimmalat hi nungngadanandan den lutah ad Galeed.)
48 Depois Labão disse: — Este montão de pedras servirá para que nós dois lembremos desse trato. Foi por isso que aquele lugar recebeu o nome de Galeede.
49 Ya nginadnanda goh ta ad Mizpah ti hay nangalyan Laban hi, “Hi Apo Dios di manalimun ay ditan duwa ta umannung an nan nunhapitantay ma'at an ta"on unta mumbattaan.”
49 E também teve o nome de Mispa porque Labão disse: — Que o
50 At intuluy Laban an inalinay, “Gulat ta aboholam tun imbabaluy'u, ya gulat goh ta mangahawa'ah udum an ta"on hi adi' innilaon ya nomnomnomom an hi Apo Dios di mamannig ay he"a!”
50 Se você maltratar as minhas filhas ou se você casar com outras mulheres, mesmo que eu não saiba o que está acontecendo, lembre que Deus está nos vigiando.
51 Ya inalin goh Laban ay Jacob di, “Heten na'upun ya nan hina"ad'un batuy panginomnomantan duwa.
51 Aqui estão as pedras e o pilar que coloquei entre nós dois.
52 Ya panginnilaanta an adi mabalin hi un'u lauhan ta umalia' an mi'pattoy ay he"a, ya umat goh ay he"a.
52 O montão de pedras e o pilar são para lembrarmos desse trato. Eu nunca passarei para lá deste pilar para atacá-lo, e você não passará para cá deste montão de pedras e deste pilar para me atacar.
53 At nan Dios an dayawon da Abraham ay Nahor ya hi amada goh di okod an mummoltah nan mangibahhaw eten nuntulaganta!”
53 O Deus de Abraão e o Deus de Naor será juiz entre nós. Então Jacó fez um juramento em nome do Deus a quem Isaque, o seu pai,
54 At e'nong Jacob han animal ay Apo Dios hidih nan tulid di dudunduntug, ya inayaganay i'ibbana ta mangandan amin. At innayundan mihinan den immiyananda.
54 Ele ofereceu um animal em sacrifício ali na montanha e convidou os seus parentes para uma refeição. Naquela noite eles comeram e dormiram ali na montanha.
55 Ya unat goh nabiggat hi helhelong ya bimmangon hi Laban, at ungnguwona nan imbabaluyna ya nan a'apuna, ya winagahana dida. Ya unat goh nalpah ya mumbangngad da Laban hinan babluyda.
55 Na manhã seguinte Labão se levantou bem cedo, beijou as suas filhas e os seus netos e os abençoou. E depois foi embora, voltando para a sua terra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.