Daniel 2
Nan Hapit Apo Dios (IFB) vs NTLH
1 Hidin miyadwan tawon hi numpapto'an Nebuchadnezzar ya waday enenapna. Ya nidugah an nimmanomnom an agguy nolo'.
1 No segundo ano de Nabucodonosor como rei da Babilônia, ele teve uns sonhos que o deixaram tão preocupado, que não podia dormir.
2 At impa'ayagnan amin nan mangat hi madyik, ya nan munhapud, ya nan mumbuyun, ya nan mangimmatun hi bittuan ta ibaagdan hiyay aat nan enenapna. Ya unat goh dimmatong an amin din na'ayagan ya immuydah nan ali.
2 Então mandou chamar os sábios, os adivinhos, os feiticeiros e os astrólogos, para que eles explicassem os sonhos. Quando chegaram e se apresentaram diante do rei,
3 Ya inalin nan alin diday, “Wada han enenap'un numanomnoma', at pohdo' an ibaagyuy pohdonan ipa'innila.”
3 ele lhes disse: — Tive um sonho que me deixou muito preocupado e não vou ficar sossegado enquanto não souber o que ele quer dizer.
4 Ya tembalda nan ali an inhapitdah Aramaic an inaliday, “He"an Ali, ya matubayan'a ni'! Ya wa ay di enenapmu ya ipa'innilam ta ibaagmiy pohdonan ipa'innila!”
4 Eles disseram ao rei na língua aramaica : — Que o rei viva para sempre! Pedimos que o senhor nos conte o sonho e aí nós lhe diremos o que ele quer dizer.
5 Ya inalin nan alin diday, “Hay ninomnom'uh ato' ya gulat ta adiyu ibaag nan enenap'u ya nan pohdonan ipa'innila ya immannung an pun'ipapatoy'u da'yu ta mun'aphit ayu, ya pun'ipapa"i' nan a'abungyu!
5 Mas o rei respondeu: — Eu já resolvi que vocês têm de me contar o sonho e também explicar o que ele quer dizer. Se não puderem fazer isso, vocês serão todos cortados em pedaços, e as suas casas serão completamente arrasadas.
6 Mu gulat ta ibaagyuh nen enenap'u ya nan pohdonan ipa'innila at idat'uy ma"aphod hi lagbuyu ya a'e'gonanyu. At agayu ta ibaagyu nan enenap'u ya nan pohdonan ipa'innila!”
6 Mas, se me contarem o sonho e explicarem o que ele quer dizer, eu lhes darei presentes, prêmios e muitas honras. Portanto, digam o que foi que eu sonhei e o que o sonho quer dizer.
7 Ya tembalda goh an inaliday, “Nabagtun Ali, undan adi mabalin an ibaagmun da'min baalmu nan enenapmu ta ibagamiy pohdonan ipa'innilan he"a?”
7 E todos os sábios disseram de novo: — Conte o senhor o sonho, e aí nós lhe diremos o que ele quer dizer.
8 Mu inalin nan alin diday, “Inila' an un hay panaktakyuh nan olas ti ininnilayu an ato' ay da'yu din inali'!
8 Mas o rei insistiu: — Eu sei o que vocês estão fazendo. Estão é procurando ganhar tempo porque sabem que já resolvi
9 At gulat ta adi ayu pa'ibbaag hinan enenap'u at ma'at nan inali' ti un ayu nunhahapit ta ilayalayahana' ta olom man ya lumono' nan inali'! At aga ta ibaagyu nan enenap'u ta innilao' hi unyu abalinan an ibaag di pohdonan ipa'innila!”
9 que, se vocês não me contarem o sonho, vou dar a todos o mesmo castigo. Vocês já combinaram me enganar com mentiras e falsidades, esperando que a situação mude. Contem-me o sonho, e então eu saberei que também poderão explicar o que ele quer dizer.
10 Ya tembalda goh an inalidah nan aliy, “Mi'id ahan ohah taguh tun lutan way abalinanan mangat hinan inalim! Ti mi'id ahan ah ohah nidugah di abalinanan alih nangibagah nan malgom an mangimmatun hi bittuan, unu mumbuyun, unu mun'utung ta atonday umat hina
10 Os sábios deram ao rei esta resposta: — Não há ninguém no mundo que seja capaz de fazer o que o senhor quer. Nunca houve nenhum rei, por mais forte e poderoso que fosse, que tivesse exigido uma coisa dessas dos seus sábios, adivinhos ou astrólogos.
11 ti na'alligat ahan! At hiyanan mi'id di ohah way abalinanan mangibaag ay he"a, an anggay nan udumnan madayaw, mu mi'idda an agguyda niddum hinan tagun matagu!”
11 O que o senhor está querendo é impossível. Não existe quem possa atender o seu pedido, a não ser os deuses, e eles não moram com a gente aqui na terra.
12 At hiyah ne dimmalat ya nidugah an ma'abbungot nan ali, at immandalna ta mapatoy an amin danen linala'in waday abalinanah ad Babylon.
12 O rei ficou tão furioso, que mandou matar todos os sábios da Babilônia.
13 At inyuldin nan ali ta mapatoy an amin nan linala'in waday abalinana an ta"on un da Daniel ya nan i'ibbana, ya immuyda inanap ta pi'patoyda dida.
13 A ordem foi publicada, e então foram buscar Daniel e os seus companheiros para que eles também fossem mortos.
14 At immuy nan ap'apun di guwalyan nan ali an hi Arioch ta umuyna pumpatoy nan way abalinanan linala'id Babylon, mu enep'ephod Daniel an ni'hapit ay hiyan inalinay,
14 Daniel foi procurar Arioque, o chefe da guarda do rei, que tinha recebido ordem para matar todos os sábios da Babilônia. Com muito jeito e cuidado,
15 “Anaad ta inyuldin nan aliy umat hina?” At inulgud Arioch an amin di aatnan Daniel.
15 Daniel perguntou a Arioque: — Por que foi que o rei deu uma ordem tão dura assim? Arioque explicou o que havia acontecido.
16 At nunnaudon Daniel an immuy hinan ali, ya inal'alu'na ta munhood ni' at ibaagna nan enenap nan ali.
16 Então Daniel foi falar com o rei, e este concordou em esperar, a fim de dar tempo a Daniel para explicar o sonho.
17 At immanamut hi Daniel hi abungda, ya impa'innilana nan na'at hinan i'ibbanan da Hananiah, ya hi Mishael, ya hi Azariah.
17 Depois, Daniel foi para casa e contou tudo aos seus amigos Ananias, Misael e Azarias.
18 Ya pimagmagoh ay dida ta mumpahmo'dan Apo Dios an dumalat nan umipanoh'an enenap nan ali ta ipa'innilanan dida, ta way atondan adi middum an mi'yatoy hinan linala'in way abalinanah ad Babylon.
18 Daniel disse que orassem ao Deus do céu, pedindo que tivesse pena deles e lhes mostrasse o que aquele sonho misterioso queria dizer, a fim de que Daniel e os seus amigos não morressem junto com os outros sábios da Babilônia.
19 Ya heden nahdom ya paddungnay nun'enap hi Daniel ta nipa'innilan hiya nan nipa'enap hinan ali. At impabagbagtun Daniel hi Apo Dios ad abuniyan
19 Naquela noite, Daniel teve uma visão, e nela Deus mostrou o que o sonho queria dizer. Então Daniel agradeceu a Deus,
20 an inalinay,
20 dizendo: “Que o nome de Deus seja louvado para sempre, pois dele são a sabedoria e o poder!
21 He"ay okod an amin hi ma'at hitun luta,
21 É ele quem faz mudar os tempos e as estações; é ele quem põe os reis no poder e os derruba; é ele quem dá sabedoria aos sábios e inteligência aos inteligentes.
22 Ya ipa'innilam nan na'alligat ya nan adi ma'innila,
22 Ele explica mistérios e segredos e conhece o que está escondido na escuridão, pois com ele mora a luz.
23 Ya mundenola' ahan ya dayawon da'a an Dios din o'ommod'u
23 Ó Deus dos meus antepassados, eu te agradeço e te louvo, pois me deste sabedoria e poder. Tu respondeste à nossa oração, nos mostrando o que o rei quer saber.”
24 Numbangngad hi Daniel ay Arioch an din pento' nan alih mamatoy ay dida, ya inalinay, “Adim ni' patayon nan way abalinanan linala'id Babylon ta unna' at itnud ta umuytah nan ali ta ibaag'un hiya nan enenapna ya nan pohdonan ipa'innila.”
24 Aí Daniel foi procurar Arioque, o oficial que tinha recebido ordem do rei para matar os sábios da Babilônia. Daniel disse: — Arioque, não mate os sábios. Leve-me para falar com o rei, e eu explicarei o sonho que ele teve.
25 Ya nunnaudon Arioch an initnud hi Daniel ta umuydah nan Alin hi Nebuchadnezzar. Ya inalinah nan aliy, “Wah tuy initnud'uh ohan napilit an nekak ad Judah an abalinanan mangibaag hinan enenapmu ya nan pohdonan ipa'innila.”
25 Arioque levou Daniel depressa para o lugar onde o rei estava e lhe disse: — Está aqui comigo um dos judeus que trouxemos como prisioneiros e ele vai explicar o sonho que o senhor teve.
26 Ya inalin nan alin Daniel (an nangadnan ta hi Belteshazzar) di, “Undan udot abalinam an mangibaag hinan enenap'u ya nan pohdonan ipa'innila?”
26 O rei perguntou a Daniel, que também era chamado de Beltessazar: — Você pode contar o meu sonho e explicar o que ele quer dizer?
27 Ya inalin Daniel ay hiyay:
27 Daniel respondeu: — Não há sábios, adivinhos, feiticeiros nem astrólogos que possam dar a explicação que o senhor está exigindo.
28 Mu ihna han Dios ad abuniyan an mangibaag hinan adi ma'innila, ya nun'enapon da'a ta ipattignan he"an Nabagtun Ali nan ma'ma'at hi udum di algaw.
28 Mas há um Deus no céu, que explica mistérios. Foi por meio do sonho que ele fez o senhor saber o que vai acontecer no futuro. E agora, ó rei, eu vou explicar o sonho e as visões que o senhor teve enquanto dormia.
29 At din nolo'am ya nun'enap'a, ya tinnigmuy ma'ma'at hi udum di algaw ti heden mangipa'innilah nan umipanoh'a ya impattignan he"a nan ma'at.
29 — O senhor estava deitado na sua cama e começou a pensar a respeito do futuro. E aquele que explica mistérios mostrou ao senhor o que vai acontecer.
30 Ya ha"in di nangipa'innilaana an bo'on hay ananomnoma' ya un nan udumnan tatagu di dumalat, ti manu ay ya ta way atom an manginnilah nan pohdon nan enenapmu.
30 E eu recebi a explicação do mistério, não porque seja o mais sábio de todos os homens, mas a fim de que o senhor saiba o sentido do sonho que teve e o que querem dizer os pensamentos que passaram pela sua mente, ó rei.
31 Ti hay tinnigmuh nan enenapmu ya wada han ongol an bulul hinan way hinagangmu. Ya henen bulul ya mabnang an umela'elat, ya atata'ot di tigawna.
31 — O senhor teve uma visão na qual viu uma estátua enorme, de pé, bem na sua frente. A estátua era brilhante, mas metia medo.
32 Ya hay ulun nen bulul ya namahmah an balitu' di niyamma, ya nan palagpagna ya ta'layna ya silver, ya nan putuna ya ulpuna ya gambang,
32 A cabeça era de ouro puro, o peito e os braços eram de prata, a barriga e os quadris eram de bronze,
33 ya nan hu'ina ya gumo', ya hay niyammah nan dapana ya nunlammung di gumo' ya uklit.
33 as pernas eram de ferro, e os pés eram metade de ferro e metade de barro.
34 Ya heden papannigam eden bulul ya nonong ya un na'upeng han batuh nan buludna, ya napulig, ya nepto' hinan gumo' ya uklit an dapan den ongol an bulul, at nun'agimu'.
34 Enquanto o senhor estava olhando, uma pedra se soltou de uma montanha, sem que ninguém a tivesse empurrado. A pedra caiu em cima dos pés da estátua e os despedaçou.
35 Ya ta"on nan gumo', ya nan uklit, ya nan gambang, ya nan silver, ya nan balitu' ya nun'agimu' ta umatdah dapul hinan tiyalgaw an wah nan pun'elekan. At nun'iyaddib an amin an mi'id ah na'angang hi pangimmatunan. Mu din batun ne'nah din bulul ya numbalin hi ongol an duntug ta nun'onan hitun luta.
35 Imediatamente, o ferro, o barro, o bronze, a prata e o ouro viraram pó, como o pó que se vê no verão quando se bate o trigo para separá-lo da palha. O vento levou tudo embora, sem deixar nenhum sinal. Mas a pedra cresceu e se tornou uma grande montanha, que cobriu o mundo inteiro.
36 Hiyah ne aat di enenapmu an ali, at ad ugwan ya ibaag'un he"ay umatan di ipa'innilana.
36 — Foi este o sonho, e agora vou explicá-lo para o senhor.
37 He"ay Nabagtun Ali ya un nan udum an a'ali, ya hi Apo Dios di nangiyabulut hi pumpapto'am, ya abalinam, ya amabi'ahmu, ya nan a'e'gonam.
37 Ó rei, o senhor é o mais poderoso de todos os reis, e foi o Deus do céu quem o fez rei; ele lhe deu poder, autoridade e honra.
38 Ya he"ay pinilinah mangipapto' an amin hinan tataguh tun abablubabluy, ya ta"on un nan a'animal hitun luta, ya an amin nan numbino'ob'on an muntaytadyapan. At he"ah nen ulun balitu'.
38 Ele deu ao senhor o domínio em todo o mundo sobre os seres humanos, os animais e as aves. O senhor é a cabeça feita de ouro.
39 Ya hi awni ta malpah nan gutud di pumpapto'am ya waday oha goh an pumpapto'an an mehnod an hiyah ne nan silver, mu na'ampa.
39 Depois do seu reino haverá outro, que não será tão poderoso como o seu; e depois desse reino haverá ainda outro, um reino de bronze, que dominará o mundo inteiro.
40 Ya waday mehnod an miyapat an pumpapto'an an ma'abbi'ah an umat hinan gumo' an punggimu'na, ya numpa"inan amin di logom, at umat hinay aton nan miyapat an pumpapto'an an mumpama"i ya mumpangimu' hidin nun'ahhun an pumpapto'an.
40 Depois, virá um quarto reino, e este será forte como o ferro, que quebra e despedaça tudo. E assim como o ferro quebra tudo, esse reino destruirá completamente todos os outros reinos do mundo.
41 Ya heden tinnigmu goh an dapana ya galaygayna an uklit di udum ya gumo' di udum ya hay ipa'innilana ya magodwa nan pumpapto'an, mu waday abalinanan umat hi gumo' ti heden dapan ya nunlammung di gumo' hinan uklit.
41 Na estátua que o senhor viu, os pés e os dedos dos pés eram metade de ferro e metade de barro. Isso quer dizer que esse reino será dividido, mas terá alguma coisa da força do ferro; pois, como o senhor viu, o ferro estava misturado com barro.
42 At heden pumpapto'an ya ma'abbi'ah nan godwana an umat hinan gumo', ya nan godwana ya mi'id di bi'ahna an umat hinan uklit.
42 Os dedos dos pés eram metade de ferro e metade de barro; isso quer dizer que o reino, por um lado, será forte, mas, por outro, será fraco.
43 Ya hay ipa'innilan nan tinnigmun gumo' ya uklit ya ta"on unda paddungnay mumpun'ah'ahawa mu adida damdama mun'u'unnudan an umat hi gumo' ya nan uklit an adida ahan munlammung.
43 O senhor, ó rei, viu que o ferro estava misturado com barro, e isso quer dizer que os reis procurarão unir os seus reinos por meio de casamentos. Mas como o ferro e o barro não se unem, assim também esses reinos não ficarão unidos.
44 Ya heden gutud di pumpapto'an danen a'ali ya lumuwon Apo Dios an wad abuniyan di pumpapto'ana an adi ahan mapa'pa"i ya ma'ab'abak, at adi hakupon di udum hi tagu. At pun'abakna ya numpa"inan amin nan udumnan pumpapto'an ta Hiya ya anggay di manginaynayun hi enggana.
44 No tempo desses reis, o Deus do céu fará aparecer um reino que nunca será destruído, nem será conquistado por outro reino. Pelo contrário, esse reino acabará com todos os outros e durará para sempre.
45 At hiyah ne ibalinan din tinnigmun batun un nonong, ya na'upeng, ya nagah ta nun'agimu' din gumo', ya gambang, ya din uklit, ya silver, ya balitu' an nan bulul.
45 É isso o que quer dizer a pedra que o rei viu soltar-se da montanha, sem que ninguém a tivesse empurrado, e que despedaçou a estátua feita de ferro, bronze, prata, barro e ouro. O Grande Deus está revelando ao senhor o que vai acontecer no futuro. Foi este o sonho que o senhor teve, e esta é a explicação certa.
46 At nunhippi nan Alin hi Nebuchadnezzar, ya inyungyungna ta impattignay nange'gonanan Daniel, ya inalinah nan tatagu ta mun'onongda, ya genhobday incense an dumalat nan inat Daniel.
46 Então o rei Nabucodonosor se ajoelhou diante de Daniel, e encostou o rosto no chão, e depois ordenou que fossem apresentados a Daniel sacrifícios e incenso.
47 Ya inalin nan alin Daniel di, “Immannung an nan Diosmu ya na'abbagbagtun Dios, ya Hiyay ap'apun an amin nan a'ali, ya Hiya goh di mangibaag hinan umipanoh'a ti Hiyay nangidat hi abalinam an nangibaag hinan enenap'u ya nan pohdonan ipa'innila!”
47 E ele disse a Daniel: — O Deus que vocês adoram é, de fato, o mais poderoso de todos os deuses e é o Senhor de todos os reis. Eu sei que é ele quem explica mistérios, pois você me explicou este sonho misterioso.
48 At impabagtun nan aliy haad Daniel, ya indatnay do'ol hi mun'aphod an adawna, ya pento'na hiyah ap'apuh nan Provinciad Babylon, ya ta"on un nan linala'in waday abalinanda ya hiyay ap'apuda.
48 Em seguida, o rei colocou Daniel como alta autoridade do reino e lhe deu também muitos presentes de valor. Ele pôs Daniel como governador da província da Babilônia e o fez chefe de todos os sábios do país.
49 Mu imbagan Daniel hinan ali ta pot'ona da Shadrack ay Meshach, ya hi Abednego hi mumpapto' hinan Provinciad Babylon ta way aton Daniel an munnonong an muntamuh wadan nan ali.
49 A pedido de Daniel, o rei pôs Sadraque, Mesaque e Abede-Nego como administradores da província da Babilônia; mas Daniel ficou na corte real.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Daniel 2, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.