Lucas 6
God Lavayiyat Aṅ Puhuvasiwni (HOPNT) vs ARC
1 Noqw nasuṅwintalöṅnit aw pituqw, Jesus put aw nánatuwnayaqamuy amumum söhövos’uyit aṅ nö́ṅakwisa. Noqw put aw nánatuwnayaqam söhövosit talayat mawtiwisk̇ahk̇aṅw, put mapqölpeq murik̇ahk̇aṅw nōnoptiwisa.
1 E aconteceu que, num sábado, passou pelas searas, e os seus discípulos iam arrancando espigas e, esfregando-as com as mãos, as comiam.
2 Noqw hakim Pharisee‐sinom pumuy amumi paṅqawu: Ya uma hinoqw nasuṅwintöṅnit ep hihta mewniwtaqat hintsatsk̇a?
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito fazer nos sábados?
3 Noqw Jesus lavayhtiqe pumuy amumi paṅqawu: Ya ura hisat David suṅwámuy amumum tsöṅmokqe hinhtiqat uma put pantaqat pas aṅ qa ṅas’ew tuṅwáya?
3 E Jesus, respondendo-lhes, disse: Nunca lestes o que fez Davi quando teve fome, ele e os que com ele estavam?
4 Ura pam God kīyat aw pákihqe, pölavikit God aw noiwhqat ömahtat, aṅqw nöst, pu ámumyaqamuy put huyta; pas ura God awwat momṅwit‐sa put aṅqw nȫnösaṅwuqat put’a.
4 Como entrou na Casa de Deus, e tomou os pães da proposição, e os comeu, e deu também aos que estavam com ele, os quais não lhes era lícito comer, senão só aos sacerdotes?
5 Pu Jesus pumuy amumi paṅqawu: Pay nu’ Sinot Tiat piw nasuṅwintalöṅnit aw móṅw’iwta.
5 E dizia-lhes: O Filho do Homem é senhor até do sábado.
6 Pu hisat pam nasuṅwintalöṅnit ep tsotsvalkimi pákihqe ep tūtutuqayna. Noqw hak tāqa putvaqw mālakiwtaqa pep nuhtuma.
6 E aconteceu também, em outro sábado, que entrou na sinagoga e estava ensinando; e havia ali um homem que tinha a mão direita mirrada.
7 Noqw tutavot tutuqaynayaqam Pharisee‐sinmuy amumum Jesus aw tunatyawyuṅwa, mātaq pi kurs pam nasuṅwintalöṅnit ep put qalaptsinaniqw ōviy’o; nen puma hihta ep put nēveltoynayani.
7 E os escribas e fariseus atentavam nele, se o curaria no sábado, para acharem de que o acusar.
8 Noqw pay pam pumuy tunatyayamuy amumi mātsi’taqe, lākiwtaqat may’taqat aw paṅqawu: Wunuptut, sinsonve wunuwtaa. Noqw pam panhti.
8 Mas ele, conhecendo bem os seus pensamentos, disse ao homem que tinha a mão mirrada: Levanta-te e fica em pé no meio. E, levantando-se ele, ficou em pé.
9 Pahsat pu Jesus pumuy amumi paṅqawu: Kurs nu umuy hihta tūviṅtani. Ya hak nasuṅwintalöṅvaqat ep hihta lolmat, sen qalolmat hinhtiniqw pam súanta? Sen qatsit ayo táviniqö’, sen hovalaniqö’?
9 Então, Jesus lhes disse: Uma
10 Pu pam pumuy sohsokmuy amuhpa’ yorikt, tāqat aw paṅqawu: Uhmay tsihkwaa. Noqw pam panhti; noqw māat put ayaṅqwat māyat an pās powalti.
10 E, olhando para todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. E ele assim o fez, e a mão lhe foi restituída sã como a outra.
11 Noqw puma itsívuhonaqtotiqe, hin as Jesus hintsatsnaniqey nānami yuaatota.
11 E ficaram cheios de furor, e uns com os outros conferenciavam sobre o que fariam a Jesus.
12 Noqw pay ephaqam piw pam nāwaknaniqe haqami tsomomiq’a; nihqe tōk̇ep God aw nāwakna.
12 E aconteceu que, naqueles dias, subiu ao monte a orar e passou a noite em oração a Deus.
13 Noqw tālawvaqw, pam put aw nánatuwnayaqamuy wáṅwayhqe, pumuy amuṅaqw pakwt lȫq sihk̇ay’taqamuy namorsta; nihqe pam pumuy Ayaiwyuṅqamuy yan tuṅwa,
13 E, quando já era dia, chamou a si os seus discípulos, e escolheu doze deles, a quem também deu o nome de apóstolos:
14 Imuyu: Simon, ura pam put Peter yan túṅwa, pu tupkoyat Andrewt, pu James‐nit pu John, pu Philip‐nit pu Bartholomewt,
14 Simão, ao qual também chamou Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Pu Matthewt‐nit pu Thomas, pu Alpheus tiyat James‐nit pu Simon, Zelotes yan túṅwantiwhqata,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Pu James tupkoyat Judas‐nit pu Judas Iscariot Jesus momṅwituy amumi kurs mātapniqata.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que foi o traidor.
17 Pu pam pumuy tsamk̇aṅw, paṅqw hawhqe, haqam suntutskway’taqat ep wunu, k̇aysiwhqamuy put aw nánatuwnayaqamuy amumuma. Noqw qaan’ewakw hintaqam sinom put aw tūqayyuṅwniqe, pu hīhihta tūyay aṅqw qalaptuyaniqe öki, Judeat aṅqw‐nik̇aṅw, pu Jerusalem aṅqw sohsokivaq’ö, pu pātuwaqatsit qalaveq Tyre aṅqw‐nīk̇aṅw pu Sidon aṅq’ö.
17 E, descendo com eles, parou num lugar plano, e também um grande número de seus discípulos, e grande multidão do povo de toda a Judeia, e de Jerusalém, e da costa marítima de Tiro e de Sidom;
18 Pu ima tuyoy’ewakw hīhikwsimuy akw okiwhinyuṅqam piw ö́kihqe powaltoti.
18 os quais tinham vindo para o ouvir e serem curados das suas enfermidades, como também os atormentados dos espíritos imundos. E eram curados.
19 Noqw sinom sohsoyam as put aw tóṅokyaniqey nānawakna, pas pi put aṅqw suyan öqala yámakiwtaqe sohsokmuy qalaptsintaqw ōviy’o.
19 E toda a multidão procurava tocar-lhe, porque saía dele virtude que curava todos.
20 Noqw pam put aw nánatuwnayaqamuy amuhpa’ yorikt, amumi paṅqawu: Pas uma aṅ ōokiwyaqam hahlayhpit epya, pi uma God moṅwtunatyayat himuy’yuṅwa.
20 E, levantando ele os olhos para os seus discípulos, dizia:
21 Uma aṅ pu’ tsöṅsoiwtaqam hahlayhit epya, pi uma nāt ȫöyyani; pas uma aṅ pu’ tsaykitaqam hahlayhpit epya, pi uma nāt tsutsúyni.
21 Bem-aventurados vós, que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 Ason sinom nuy Sinot Tiyat atsviy umumi qa suhtaq’ewye’, nahpiy umuy lālayye’, umumiq hīhiṅqaqwe’, umuhnatṅwaniy himu itséheetnihqat pan ayo tūvayaqw, uma hahlayhpit epyani.
22 Bem-aventurados sereis quando os homens vos aborrecerem, e quando vos separarem, e vos injuriarem, e rejeitarem o vosso nome como mau, por causa do Filho do Homem.
23 Hisat panhtotiqw, uha hahlayhtote’, pas hahlaytso’tinumyani, ispi meh, uma ōveqatsit ep qaan’ewakw ahsatit makiwyaniqee; pi pay pan pumuy namat hapi God lavay’aymuyatuy hintsatsna.
23 Folgai nesse dia, exultai, porque é grande o vosso galardão no céu, pois assim faziam os seus pais aos profetas.
24 Nīk̇aṅw is ókiwa, uma aṅ k̇ahaksinomu, pi uma umuhhahlayhpiy pay ömahtota.
24 Mas ai de vós, ricos! Porque
25 Is ókiwa, uma aṅ ȫyiwyuṅqamu, pi uma nāt tsöṅso’ni; is ókiwa, uma aṅ pu’ tsutsúyyaqamu, pi uma nāt qahahlayk̇ahk̇aṅw tsaykitani.
25 Ai de vós, os que estais fartos, porque tereis fome!
26 Pas sinom sohsoyam umuy lomayuaatotaqw, umuṅem is óhini; pi pay pan hapi pumuy namat hakimuy nawip’ew God lavay’aymuyatuy yuaatota.
26 Ai de vós quando todos os homens falarem bem de vós, porque assim faziam seus pais aos falsos profetas!
27 Nīk̇aṅw nu umuy inumi tūqayyuṅqamuy umumi paṅqawni: Uma umuhtuwqamuy amumi unaṅway’yuṅwni; sinom umumi qa suhtaq’ewyaqamuy uma lolmat amuṅem hintsatsk̇ani.
27 Mas a vós, que ouvis, digo: Amai a vossos inimigos, fazei bem aos que vos aborrecem,
28 Sinom umuy qalomáyuaatotaqw, uma pumuy amumi lomayuaatotani; pu umuy qaanhintsahtsanyaqw, amuṅem uma nāwakinwisni.
28 bendizei os que vos maldizem e orai pelos que vos caluniam.
29 Ason hak uhtayway sutsvaqw wuvahtaqw, um ayaṅqwat piw aw ītamantani; pu hak uh’usimniy uṅ nawhk̇e’, uhnapnay enaṅ nāwaknaqw, um qa aw rohomnumni.
29 Ao que te ferir numa face, oferece-lhe também a outra; e ao que te houver tirado a capa, nem a túnica recuses.
30 Hakiy ūmi hihta tūviṅtaqw, um put máqamantani, pu hihta uhhimuy kímahqat um aw ahoy qa tūviṅtamantani.
30 E dá a qualquer que te pedir; e ao que tomar o
31 Pu sinom umuy pāsyaniqat uma nānawakne’, pay uma piw pan pumuy pāsyani.
31 E como vós quereis que os homens vos façam, da mesma maneira fazei-lhes vós também.
32 Ispi kurs pay uma umumi unaṅway’yuṅqamuy‐sa amumi unaṅway’yuṅqw, hak sen put ep umuy hahlayhtini? Pay pi qaanhinwisqam pumuy amumi unaṅway’yuṅqamuy amumi tuwat unaṅway’yuṅwa.
32 E, se amardes aos que vos amam, que recompensa tereis? Também os pecadores amam aos que os amam.
33 Pu kurs hak umuṅem hihta lolmat hintsakq, uma tuwat put eṅem lolmat hintsatsk̇aqw ya sen hak put ep umuy hahlayhtini? Pay pi aṅ qaanhinwisqam piw pan hintsatsk̇a.
33 E, se fizerdes bem aos que vos fazem bem, que recompensa tereis? Também os pecadores fazem o mesmo.
34 Pu kurs pay um hakiy aṅqw hihta ömahtaniqey wūwank̇aṅw, hakiy sīvat nasimokmaqaqw hak put ep ūmi hahlayhtini? Pay pi aṅ qaanhinwisqam piw qaanhinwisqamuy nasimokhuylalwa, piw aw ahsatit ömahtotaniqey tuṅlay’k̇ahkaṅwo.
34 E, se emprestardes
35 Tis pi uma umuhtuwqamuy amumi unaṅway’yuṅwni; nen lolmat hintsatsk̇ani; pu tūnasimokhuylalwani, qa hihta put ep tuṅlay’k̇ahk̇aṅwo. Nen uma qaan’ewakw ahsatit makiwyani; piw Sus’oveqnihqat tímatni. Pi pam aṅ qa tsúyakyaṅwuqamuy, qalōlolmatuy enaṅ pās’i.
35 Amai, pois, a vossos inimigos, e fazei o bem, e emprestai, sem nada esperardes, e será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo; porque ele é benigno
36 Paniqw ōviy uma nun’okwatni, Umunay hin núokwaniqw pan’i.
36 Sede, pois, misericordiosos, como também vosso Pai é misericordioso.
37 Uma qa tūovelantotani; nen uma qa pantsaniwyani. Uma hakiy qa paysoqtotani, nen qa pantsaniwyani. Ason hak umuhpe qaanhtiqw, uma put pantaqat ep aw pöhikyamantani, noqw sinom tuwat umumi pö́hikyani.
37 Não julgueis, e não sereis julgados; não condeneis, e não sereis condenados; soltai, e soltar-vos-ão.
38 Uma hihta kuwahtotimantani, noqw pu tuwat umumi himu kuwahtiwni. Sinom wukotuwanit aṅqw móo’taqat hihta kuytotat, put hūrs aqw ṅúṅuyvut, pu wīlaniwhput, pu pas aṅ wahohotaqat umumi o’yamantani. Pi uma hakiy eṅem hin tuwantotaqw, pay piw pan umuṅem tuwantiwmantani.
38 Dai, e ser-vos-á dado; boa medida, recalcada, sacudida e transbordando vos darão; porque com a mesma medida com que medirdes também vos medirão de novo.
39 Noqw pam tūwutsit hihta tuawi’taqat lavayhtiqe, amumi paṅqawu: Ya sen hak qapostalqa hakiy qapostalqat haqami wikni? Ya puma qa nāma haqami pövamiq posni?
39 E disse-lhes uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar outro cego? Não cairão ambos na cova?
40 Pay hakiy aw tutuqayhqa put tutuqaynaqat epnihqe qa pavan pasniṅwu. Nīk̇aṅw ason pam pās tutuqaye’, pep pu’ pam put tutuqaynaqat pay antani.
40 O discípulo não é superior a seu mestre, mas todo o que for perfeito será como o seu mestre.
41 Noqw ya um hinoqw uhtupkoy posmiq hihta hihsaq tuway’k̇aṅw, uhposveq lestavit pakiwtaqat qa aw unaṅwtavi’ta.
41 E por que atentas tu no argueiro que está no olho do teu irmão e não reparas na trave que está no teu próprio olho?
42 Noqw pantaqw um hin uhtupkoy aw paṅqawni: Itupko, nu as uhposkiy uṅem hóroknani, kítani, susmataqpi uhposveq lestavi pakiwtaqö’? Um nawip’ew hinmaqa, um mohti uhposṅaqw lestavit hórokne’, pahsat pu um suyan tālat tayk̇aṅw, uhtupkoy poskiyat hóroknani.
42 Ou como podes dizer a teu irmão: Irmão, deixa-me tirar o argueiro que está no teu olho, não atentando tu mesmo na trave que está no teu olho? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás bem para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 Pi lomasipaltsoki soon hin’ewakw sipalat himuy’vaṅwu; piw qalomásipaltsoki soon nukṅwat sipalat himuy’vaṅwu.
43 Porque não há boa árvore que dê mau fruto, nem má árvore que dê bom fruto.
44 Sinom himutsokit hímunihqat aniwniyat akw tuwi’yuṅwa. Soon hihta kūtay’taqat aṅqw nönvospalat hak mawni; soon hak yöṅötskit aṅqw ōvat tsovalani.
44 Porque cada árvore se conhece pelo seu próprio fruto; pois não se colhem figos dos espinheiros, nem se vindimam uvas dos abrolhos.
45 Sino lolma lomatunatyawtaqa unaṅṅaqw hihta lolmat nȫṅantoynaṅwu; noqw pam piw hak qalolma qalomátunatyawtaqa unaṅṅaqw hihta qalolmat nȫṅantoynaṅwu. Pi hak hin tunatyay’te’, pan hapi yuaataṅwu.
45 O homem bom, do bom tesouro do seu coração, tira o bem, e o homem mau, do mau tesouro do seu coração, tira o mal, porque da abundância do seu coração fala a boca.
46 Uma nuy Tutuyqawhqa, Tutuyqawhqa, yan túṅwantota. Nīk̇aṅw uma hinoqw ilavayiy qa aṅ hinwisa?
46 E por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que eu digo?
47 Inuminihqa ilavayiy aw tūqayk̇aṅw put aṅ hinmaqa hakiy antaqat nu umuy āawnani.
47 Qualquer que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as observa, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 Pam hakiy tāqat anta. Pam hak a’nö háṅwahqe owat ep kīhut yayhna. Noqw a’nö wukomunvaqw, pāhu kīhut aqw a’nö yēvantak̇aṅw, soon put wayáyaykinani, pam owat ep wunuqw ōviy’o.
48 É semelhante ao homem que edificou uma casa, e cavou, e abriu bem fundo, e pôs os alicerces sobre rocha; e, vindo a enchente, bateu com ímpeto a corrente naquela casa e não a pôde abalar, porque estava fundada sobre rocha.
49 Pu i’ hak navotk̇aṅw put qa aṅ hinmaqa hakiy tāqat anta. Pam hak qa qaqatspitaqat, pisave kīta. Noqw mūnaṅw put kīhut aqw a’nö yēvantaqw, pam āpiy sahpu; noqw pam kīhu qaan’ewakw kīqöti.
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante ao homem que edificou uma casa sobre terra, sem alicerces, na qual bateu com ímpeto a corrente, e logo caiu; e foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.