Lucas 12
U BULUNGANA U NIGA (HLA) vs ARA
1 Tara poata ti gono hobotoia a man tausen katun ba te para korur, ba palai te tö ier a mour a palai, be Iesu e poe mameto turu katunun tsitsilo i tanen, “Alimiu go hanei haniga sile iam u yis turu Parisi, alia e ranga negu a markato a gamogamo i taren.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 A mamana ka te hamouser i romana e butu noa romana i matar u katun turu ualesala i murimuri.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Ba saha man ka tu ranga niam limiu tu ka pepeisa mia limiu, u katun u para e hengoe ren romana.”
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 Be Iesu e poiena, “Alia e ranga mera golimiu u hahikapien i tar, ma matout remi u katun te puli hamatier u tuanrei ba te ma antunan kato homi lel ranei limiu.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Alia e haruto ragi limiu esi te go matoutse iam limiu: alimiu go matoute iam e Sunahan, taraha nonei e antunan kato hamatiena u tuanrei, na i murinen nonei e ka has mena a nitagala te lapo ba renoa romana u katun i hel! Aa, alia e ranga mera gilimiu, alimiu go matoute iam e Sunahan!
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 “Alimiu e antunan holemi a solima a tsi apena a 20 toea puku. Kaba e Sunahan e ma solopala noa hase nei ta toa i taren.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Na limiu go ma matout has rami u katun, taraha e Sunahan e tara kap rano limiu, na limiu e niga bala koru namiu u apena i matane Sunahan. Nonei e ase hakapa hasi u hulu hoboto i bakumilimiu.”
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 E Iesu e ranga lel me poiena, “Alia e ranga mera golimiu: esi te hatei ranou u barebana nonei a katun i tar, ba lia tu butun katunuma te hatei has ragou u angelo tere Sunahan nonei a katun i tar.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Kaba esi te holis nena nonei a katun i tar i matar u barebana, ba lia te holis has nagoen romana turu angelo tere Sunahan.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 “A katun te ranga homi nanou lia tu butun katunuma, e Sunahan e tatei lu ba nanou a markato a omi i tanen. Kaba a katun te ranga homina turu Namnamei u Goagono, e Sunahan e ma tatei lu ba nanoi a markato a omi teka i tanen.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 “Na poata te kot raroen limiu ba limiu te tuol mia i iahana u luman lotu na i matar a pal kapan, e moa te go hakats hapara uam limiu ba te poiemiu, ‘Ime te mar ranga halona uagou lia?’ E moa.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Taraha, u Namnamei u Goagono te hatuts ranei romana limiu a ka te go ranga niam limiu.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 A toa katun te kaia i gusur u barebana e poei tere Iesu, “O Tson Hihatuts, alö go ranga mei e toular ba nonei te lu kakatena a man ka te mate ban e tamamulam ba nonei te hale noi lia a hapala.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Be Iesu e poiena i tanen, “Aha banei! Esi te hopu kap niu lia go tsimou meni lia alimiu ba te lu kakategu a man ka i tamilimiu?”
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Ba nonei e poiena i taren hoboto, “Hanei iam! Hanei sile iam a mar ngil hoboto te ka mena a katun a gulgulka. Taraha, a mamana ka a para te ka mena a katun e ma habutse nei a mouna a nikaka a niga. E moa.”
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Be Iesu e hatei rane ien u toa u haharoei me poiena, “A toa tson moni e ka mei u tsikitsiki te hapusuke ien a kannou a para.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Ba nonei e hakats tununa me poiena, ‘Alia e moa ta makum te go haputia lia a kannou a para i tar.* Aha te katoe gou lia?’
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Ba nonei e poiena, ‘Alia e katoe gou a ka teka. Alia e kato lupe gou u luman haputu i tar ba lia te hatakei hase gou u luma u kapan. Ba lia te hapute goa romana a kannou hoboto i tar turu luma u kapan teka, na man tana man ka hoboto has i tar.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Ba lia te ranga pouts megou romana a peisar ba te poiegu, Pua, alö e ka mem a mamana ka a para te antunan kakapalana tara hiningal a para. Alö go nou haniga tala ba te uam, ba lö te rorom ba te sasalam.’
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Be Sunahan e poiena i tanen, ‘Alö a katun a tutu. Tara toa bong lahas i romana ba lö te mate mou. Ba esi te lue nou a man ka hoboto teka te hapute mulö?’”
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Be Iesu e poiena, “E kato has uana teka tara katun te gono beie nei a peisanen a mamana ka, kaba i matane Sunahan nonei e moa ta ka ta niga hamana.”
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Be Iesu e poieto turu katunun tsitsilo i tanen, “Nonei lasi te hatei bera gilia alimiu: ma hakats hapara silemi a nitoatoa ni puta ba te poemiu, ‘Aha te noue gou lia?’ Ne moa has te go hakats hapara sil mena milimiu u tuanrei i tamilimiu ba te poemiu, ‘U sahu hasobu te hasoge gou lia?’ E moa.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Taraha, u katun e ma ka sileri a tou nou peisa. Nu tuanrei tara katun e ma ka sile nei u hasobu peisa.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Ruto uam turu apena te ngö reri u kokou. Nori e ma lebari ne ma hagala haseri a kannou, na nori e ma ka has meri ta makumun hakhaka tara kannou. Kaba e Sunahan te hanou noa las ranen! Na limiu e niga bala ramiu u apena!
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Na toa i tamilimiu te tatei hakats hapanina ba te gamon hangahangahena a nitoatoa i tanen i puta? E moa.
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Na te ma antunan kato namia limiu ta tsitabubun ka te ga kato u teka te teteneina tara nitagala tere Sunahan, ga taraha tsiponi ba limiu te hakhakats hapara namiu a palaina man ka man kapan teka?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 Ruto iam ime te mar pan uar u palaua u hie. Nori e ma kuiri ne ma katoeri tu labalaba i taren. Na lia e ranga mera golimiu, i manasa e Solomon a King e ka mei u hasobu u taratara haniga koru, kaba a tsi toa puku tara palaua teka e taratara haniga bala nena u hasobu tere Solomon.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 E Sunahan te hataratara hanige iena u garas u hie teka, te pusukuna i romana na te hats hase ria turu tula i mahö. U mana, e Sunahan e hataratara hanige iena u garas, ba limiu te ma poemi e Sunahan e ma hala ranoi limiu tu hasobu. E moa koru. Alimiu e ka memiu a tsi nihamana a tsi tetenei.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Na limiu go ma hakats hapara silemi ta ka te go noue iam limiu na te go ue iam limiu.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 A pal hahamana i puta e roron hakats sil koruer te gi lu meni a mamana ka teka. Ne Tamamilimiu i Kolö e atei silena te ngil mena milimiu a man ka teka.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Kaba alimiu go hakhakats sile iam a Nipepeito tere Sunahan, ba nonei te hala has ranoi limiu a man ka teka.”
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Be Iesu e poiena, “Alimiu a ma tsi katun i tar, ma matoutmi. Taraha, e Tamamilimiu e sasala mena te ga hala meri limiu a Nipepeito i tanen.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Hahol niam a man ka i tamilimiu ba te hala namiu u moni turu katun ti moa ta ka. A man kan hohongo moni ni puta e roron omi susuluna, na limiu go lue iam a kan hohongo i Kolö te ma tatei omi nei. Alimiu go kui hatagala sile iam u markato u niga be Sunahan te hala ranoi romana limiu a man ka man niga i Kolö, a man ka te ma tatei taia nei, nu katun u kopkop e ma tatei lue rien romana, ne moa ta binatang te ga kato homi ren.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Taraha, te poe mia limiu a ka a niga hamana e kana i puta, bu ngil i tamilimiu te ka has uana i puta. Na te poe mia limiu a ka a niga hamana e kana i Kolö, bu ngil i tamilimiu e ka has uana i Kolö.”
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 Be Iesu e poe lelena, “Hapous hamakmakume iam a labalaba i tamilimiu ba te hakulupemiu a lam ba te ka hahalosemiu a saha toukui te butu nou.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Ba te heremi u katunun kui te hahaloser a katun pan i taren te ga kopis men tara kannouna tara hitöl. Poata te kopis namen ba nonei te ngöna, ba nori te kalata boroboro narien a tamana.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Te tukuna a katun pan ba te sabiena u katunun kui i tanen te hahalose ren ba te ma sohori, bu katunun kui te sasala korur. Alia e ranga mera golimiu, nonei a katun pan e kato here nanoi romana a peisanen a katunun susoata kannou, ba te hagum ranen ba te hanou ranen.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Na te ga la memen a gusuna bong koru, tsi tara pal bongbong koru, ba nonei te tarena nori e aloso noar ba te ma sohori, u katunun kui teka e tatei sasala korur.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Alimiu go hakats niam a ka teka: te ga atei sil mameia a katun terena luma i hangisa koru te ga lama a katun a kopkop, ba nonei te hatongo kap nena a katun teka ba te ma heleie nei a luma i tanen ba te tasuna.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Na limiu has e go hanei iam, taraha alia tu butun katunuma e la guma romana tara poata te ma hakats namia limiu te go la uama lia.”
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Be Pita e poieto, “Tsunono, alö e hatei rami lam pepeisa u haharoei teka, tsi alö e ranga mena mien turu katun hoboto?”
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Ba Tsunono e ranga palisina, “Alimiu e heremi a katunun kui hamana te hakats hanigana? Hengo iam. A katun pan i tanen e hataratara kap nanen romana a palair u katunun kui i tanen te ga hala rien a kannou i taren tara poata hamatskö i tanen.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 A katunun kui teka e tatei sasalana te ga sabe meni a katun pan i tanen te markato uanen teka tara poata te ga la pouts uamen i han.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 U mana koru, alia e ranga mera golimiu, a katun pan i tanen e tatei hataratara kap nanei a katunun kui i tanen a mamana ka hoboto te teie nen.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Kaba te ga katunun kui homi uen, ba nonei te hakatsna i peisanen ba te poiena, ‘A katun pan i tar e ma hasesein la pouts namei romana.’ Ba te hatanian singata rena a palair u katunun kui, a pal tson na tohaliou, ba te nouna ba te uana ba nonei te tutuna.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Ba katun pan tara katunun kui teka te songots la nama romana tara poata te ma hakats nane ien e ga lama. Ba katun pan te hahune nou a katunun kui a omi teka ba nonei te hake noen tara pal katunun kui te ma tara kap haniga nari a toukui i taren.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 “A katunun kui te atei silena a toukui te ngilena a kapan i tanen, ba te ma hanei sile neien te ga kato meni a ka te ngilena a kapan i tanen, ba nonei te singata hapaner romana.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Kaba a katunun kui te ma atei sile nei a ka te ngilena a kapan i tanen, ba te katoena a ka te antunana tara nihahuna, ba katun pan i tanen te singata hateteneie nen. U katun te hala rari a ka a para, nori te gi palis hapara lele ien.” E Iesu te ranga u teka.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 E Iesu e ranga lel me poiena, “Alia u la silema tu mi hala meni u tula i puta, na lia e ngil koruegu te ga hatanian kulupu hakapa uen!
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 A tou baptaisina turu kamits e alose nolia, na torir e tiama koru silena te ga butu hakapa uen.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Alimiu e poemiu alia u la silema te go mi hala meni a masalohana i puta? E moa, alia u ma la memei a niniganiga. Alia e ranga mera golimiu, alia u la silema te go mi peko meri u barebana.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 E kato uana, tara man poata te la nama, a katun te hahamanana na tou sungutunen te hamane nolia e hiapalpal riou. A elalima katun te ka ria romana tara toa luma e hialulukatar romana ba te katoer a huol a pala. A elapisa te pal rer romana a elasolana, ba elasolana te pal rer a elapisa.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 U munmun tamana e hiapalpalir romana, a galapien tson nu tamaren. Nu munmun tsinana e kato has uar romana i iesana ba te hiapalpalir, a galapien tohaliou nu tsinaren. Ba halis a tahol i taren te pal nena romana a pien tahol a halis i taren, ba pien tahol a halis i taren te pal nena romana a tahol a halis i taren.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Be Iesu e poe hasena tara barebana, “Poata te tare mia limiu u toa u koasi te butu nama tara pala te tsiruku uana a pitala, ba limiu te songots poiemiu, ‘Langits e polo nou,’ ba nonei te kato has uana teka.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Na poata te hasagohe mia limiu a lomolomo te la nama tara pal saut, ba limiu te poiemiu, ‘Ke hiski nou,’ ba nonei te kato has uana teka.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Alimiu e tatei ruto uamiu turu tsikitsiki na i kolö ba te atei silemiu aha te poie nen. Kaba limiu u katun u gamogamo! Taraha, alimiu e ma atei silemi te mouna uana a man ka te butuna tara poata i tar i romana!”
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 Be Iesu e poiena, “Alimiu peisa te go one iam a ka te matsköna.
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Tara poata te la gono memia lö a katun te ngilin kot neno lö, na tara poata te ka noa mia limiu i maroro, alö go torohanan hamatskö gono meien. Nonei e namos las mena nei lö tara katun pan turu kot ba katun pan te hala nanoa lö tara polis, ba polis te hakei noa lö tara karabus.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Alia e ranga mego lö, alö e ma tatei lakasa mumei romana e popona tara poata te go hala nia lö a mamana moni hoboto tara hol turu kot.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.