Lucas 1
Cacaüyari niuquieya xapayari türatu hecuame hepaüsita tatiʼaitüvame tasivicueisitüvame Quesusi Cürisitu miʼatüa (HCHNT) vs ARA
1 Yumüiretü meniuyuvaüriya memüteti'utüanicü naime hepaüsita tasata que mütiuyü.
1 Visto que muitos houve que empreenderam uma narração coordenada dos fatos que entre nós se realizaram,
2 Müme sutüapai memunenierixü, tupirisixi memacü niuqui 'aixüa manuyüne metecuxatatü, müme metateniyetuirieni mücü niuqui.
2 conforme nos transmitiram os que desde o princípio foram deles testemunhas oculares e ministros da palavra,
3 Neta nai que mütiuyü matüaripai hicüque heiseriemecü netinicuvaunecaitüni. 'Ayumieme nemareuyehüvirietü, Teuquiru 'acu, nepünevaüriya xexuime naime nemaraca'utüirienicü
3 igualmente a mim me pareceu bem, depois de acurada investigação de tudo desde sua origem, dar-te por escrito, excelentíssimo Teófilo, uma exposição em ordem,
4 yapemütimaicacü 'icü niuqui pemu'eni hepaüsita que mütise'i.
4 para que tenhas plena certeza das verdades em que foste instruído.
5 Mericüsü quepaucua Herurexi müti'aitametücai Cureya cuieyarisie, mara'acame 'aniuyeicacaitüni Huriyusixi teüteriyari vamara'acate xevitü hücütütü, Sacariya titevatü, 'Aviyaxi teüterimama metenitetevacaitüni mara'acate vahamatü müti'uximayacai. Yü'üya canexeiyacaitüni 'Erisaveti titevacame, mara'acame nu'ayatüme.
5 Nos dias de Herodes, rei da Judeia, houve um sacerdote chamado Zacarias, do turno de Abias. Sua mulher era das filhas de Arão e se chamava Isabel.
6 Yü'üitatü heiseriemecü yameteniyuriecaitüni Cacaüyari hüxie. Yametenicahucaitüni Ti'aitame que müti'aitacai naime, vahesie carahüivacacu.
6 Ambos eram justos diante de Deus, vivendo irrepreensivelmente em todos os preceitos e mandamentos do Senhor.
7 Nunusi mepücahexeiyacai 'Erisaveti mücayüvecaicü. Mecani'uquiravesixitücaitüniri.
7 E não tinham filhos, porque Isabel era estéril, sendo eles avançados em dias.
8 Mericüsü Sacariya mara'acametütü tini'uximayacaitüni Cacaüyari hüxie quepaucua 'Aviyaxi teüterimama vahesie mütiunaquixü.
8 Ora, aconteceu que, exercendo ele diante de Deus o sacerdócio na ordem do seu turno, coube-lhe por sorte,
9 Mara'acate que mütivayeiyaritücai, hesiena tiniunaque heiva Ti'aitame tuquitana meutahanicü, müticüsinaiyanicü.
9 segundo o costume sacerdotal, entrar no santuário do Senhor para queimar o incenso;
10 Quepaucua maye'a mütitacüsinaiyacü, yunaitü teüteri tacua meniyuneneviecaitüni.
10 e, durante esse tempo, toda a multidão do povo permanecia da parte de fora, orando.
11 Hicü nixeiya niuqui tuayame Ti'aitamesüa mieme mana 'utiveme müracüsinaiyasie serieta.
11 E eis que lhe apareceu um anjo do Senhor, em pé, à direita do altar do incenso.
12 Sacariya 'ixeiyatü niuyuitüarieni yu'iyarisie, niutimani.
12 Vendo-o, Zacarias turbou-se, e apoderou-se dele o temor.
13 Hicü niuqui tuayame müpaü tinitahüave, Pepücaheumaca, Sacariya 'acu. 'A'ivaurica pü'enierie. 'A'üya 'Erisaveti xenive canitinuivitüamücü. Vani petiniterüvamücü.
13 Disse-lhe, porém, o anjo: Zacarias, não temas, porque a tua oração foi ouvida; e Isabel, tua mulher, te dará à luz um filho, a quem darás o nome de João.
14 Yumüiretü mecaniyutemamaviecacuni
14 Em ti haverá prazer e alegria, e muitos se regozijarão com o seu nascimento.
15 Canimarivemücü Cacaüyari hüxie.
15 Pois ele será grande diante do Senhor, não beberá vinho nem bebida forte e será cheio do Espírito Santo, já do ventre materno.
16 'Ixaherisixi teüteriyari yumüireme
16 E converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor, seu Deus.
17 Canenucuhaitüiyamücü Ti'aitame
17 E irá adiante do Senhor no espírito e poder de Elias, para converter o coração dos pais aos filhos, converter os desobedientes à prudência dos justos e habilitar para o Senhor um povo preparado.
18 Hicü Sacariya müpaü tinicühüaveni niuqui tuayame, Que 'aneme 'inüariyaricü yanepütimaica. Necani'uquirasitüni, ne'üyata tucarieya ranutitüa.
18 Então, perguntou Zacarias ao anjo: Como saberei isto? Pois eu sou velho, e minha mulher, avançada em dias.
19 Hicü niuqui tuayame müpaü tinicühüaveni, Ne Cüravieri necanihücütüni. Cacaüyari hüxie neniuveni. Yanemümatitahüavecü necaneyenü'arieni, nematitaxatüanicü 'icü niuqui 'aixüa manuyüne.
19 Respondeu-lhe o anjo: Eu sou Gabriel, que assisto diante de Deus, e fui enviado para falar-te e trazer-te estas boas-novas.
20 Hicü camü, cayuvatü pepütiyerüni, pecaniuvetü pecanayeimücü mexi ca'aye'aveni, 'ecü yuri pemücatiuta'ericü neniuquisie. Peru neniuqui canaye'amücü quepaucua tucari maye'ani.
20 Todavia, ficarás mudo e não poderás falar até ao dia em que estas coisas venham a realizar-se; porquanto não acreditaste nas minhas palavras, as quais, a seu tempo, se cumprirão.
21 Mericüsü teüteri menicueviecaitüni Sacariya. Meni'iyarixiecaitüni 'emüreutevicaicü tuquita.
21 O povo estava esperando a Zacarias e admirava-se de que tanto se demorasse no santuário.
22 Hicü vayeyaca niyutatexieni varahüavetü. Müme yametenetimani quename tixaütü tiuxei tuquita. 'Iya yumamacü nivacu'inüaritüvacaitüni. 'Aniucateitüni caniuvetü.
22 Mas, saindo ele, não lhes podia falar; então, entenderam que tivera uma visão no santuário. E expressava-se por acenos e permanecia mudo.
23 Hicü heutiparecu 'uximayasicaya, yuquie caneyani.
23 Sucedeu que, terminados os dias de seu ministério, voltou para casa.
24 Hicü 'ana 'üyaya 'ayehucatü nayani 'Erisaveti. Niyu'avietacaitüni 'auxüme meseri müpaü 'utaitü,
24 Passados esses dias, Isabel, sua mulher, concebeu e ocultou-se por cinco meses, dizendo:
25 Camü, 'ipaü tiniuyurieni Ti'aitame, yuvaüriyatü 'aixüa münesiyurienicü, teüteri memücanesinanaimacacü.
25 Assim me fez o Senhor, contemplando-me, para anular o meu opróbrio perante os homens.
26 Mericüsü 'ataxevirieca meserisie Cacaüyari nitanü'ani yuniuqui tuayame Cüravieri, Carereya cuieyarisie quiecarisie Nasareti müracutevasie.
26 No sexto mês, foi o anjo Gabriel enviado, da parte de Deus, para uma cidade da Galileia, chamada Nazaré,
27 'Üimari mücaxuriquicaisüa nitanü'ani Mariya mütitevacaisüa. Nitiviquieximecaitüni, 'uqui Cuse titevatü nitivitüniquecaitüni. Cuse Raviri caninunuiyarieyatücaitüni.
27 a uma virgem desposada com certo homem da casa de Davi, cujo nome era José; a virgem chamava-se Maria.
28 Hicü Mariyasüa heutahaca niuqui tuayame, müpaü niutayüni, 'Aixüa 'acu. Ti'aitame 'aixüa catiniuca'iyarini 'ahesie mieme, 'ahamatü puyeica.
28 E, entrando o anjo aonde ela estava, disse: Alegra-te, muito favorecida! O Senhor é contigo.
29 Mücü yu'iyarisie niuyuitüarieni, yatinicu'erivacaitüni titayari müpaü mütivaüritüa.
29 Ela, porém, ao ouvir esta palavra, perturbou-se muito e pôs-se a pensar no que significaria esta saudação.
30 Niuqui tuayame müpaü tinitahüave, Pepücaheumaca, Mariya 'acu. Cacaüyari 'aixüa pütiuca'iyari 'ahesie mieme.
30 Mas o anjo lhe disse: Maria, não temas; porque achaste graça diante de Deus.
31 Hicüri pe'ayehucatü pecanayeimücü, pecanitinivemücü. Quesusi pecatiniterüvamücü.
31 Eis que conceberás e darás à luz um filho, a quem chamarás pelo nome de Jesus.
32 Canimarivemücü,
32 Este será grande e será chamado Filho do Altíssimo; Deus, o Senhor, lhe dará o trono de Davi, seu pai;
33 'Ixaherisixi teüteriyari
33 ele reinará para sempre sobre a casa de Jacó, e o seu reinado não terá fim.
34 Hicü Mariya müpaü tinitahüave niuqui tuayame, Mericüte, quepaütütü 'ipaü pütiyüni. 'Uqui nepücamate.
34 Então, disse Maria ao anjo: Como será isto, pois não tenho relação com homem algum?
35 Niuqui tuayame müpaü tinitahüave,
35 Respondeu-lhe o anjo: Descerá sobre ti o Espírito Santo, e o poder do Altíssimo te envolverá com a sua sombra; por isso, também o ente santo que há de nascer será chamado Filho de Deus.
36 Camü, 'a'iva yateva 'Erisaveti 'ayehucatü nayani 'ucarasitütü. 'Ataxeime meseri niyurieca 'iya caniveveme memüxatacai.
36 E Isabel, tua parenta, igualmente concebeu um filho na sua velhice, sendo este já o sexto mês para aquela que diziam ser estéril.
37 Cacaüyari pücayutatexieni, naimecü püyüveni püta.
37 Porque para Deus não haverá impossíveis em todas as suas promessas.
38 Mariya müpaü tinitahüave, Mericüte, ne Ti'aitame necatini'uximayatameyatüni. Que pemaine yaquetiuyüni. Hicü niuqui tuayame caneyani.
38 Então, disse Maria: Aqui está a serva do Senhor; que se cumpra em mim conforme a tua palavra. E o anjo se ausentou dela.
39 Hicüsüari yucuha'aritüaca caneyani Mariya. Yumexüitüatü quiecarisie neta'ani hüri mananiere Cureya cuieyarisie.
39 Naqueles dias, dispondo-se Maria, foi apressadamente à região montanhosa, a uma cidade de Judá,
40 Sacariya quita heutahaca, nitavaüritüani 'Erisaveti.
40 entrou na casa de Zacarias e saudou Isabel.
41 Mericüsü 'Erisaveti quepaucua mi'eni Mariya 'ivaüritüacacu, nunusi neucuyuaxüani huriepana. Hicü 'Iyari Mütiyupata niviya 'Erisaveti.
41 Ouvindo esta a saudação de Maria, a criança lhe estremeceu no ventre; então, Isabel ficou possuída do Espírito Santo.
42 Müpaü niutayüni carima, Vaüca 'aixüa pepu'itüarie, hipatü 'ucari temüca'itüariepaü. 'Aixüa cani'itüariemücü que mü'ane pemütinuivitüani.
42 E exclamou em alta voz: Bendita és tu entre as mulheres, e bendito o fruto do teu ventre!
43 Nehesie que tinaque neti'aitüvame varusieya münesi'ivatamiecü.
43 E de onde me provém que me venha visitar a mãe do meu Senhor?
44 Camü, 'avaürisica ne'u'eniecu, nunusi yutemavietü neucuyuaxüani nehuriepa.
44 Pois, logo que me chegou aos ouvidos a voz da tua saudação, a criança estremeceu de alegria dentro de mim.
45 'Aixüa pecani'itüariemücü yuri pemütiuta'ericü quename 'aye'ani naitü que pemütiutahüavarie, Ti'aitame que mümaretahüavixü.
45 Bem-aventurada a que creu, porque serão cumpridas as palavras que lhe foram ditas da parte do Senhor.
46 Hicü Mariya müpaü niutayüni,
46 Então, disse Maria: A minha alma engrandece ao Senhor,
47 Ne'iyari niyutemavieca nehe'erivatü
47 e o meu espírito se alegrou em Deus, meu Salvador,
48 Caneniuxeiya ti'uximayatame que nemütihücü hesiena mieme,
48 porque contemplou na humildade da sua serva. Pois, desde agora, todas as gerações me considerarão bem-aventurada,
49 Que mü'ane mütürücaüye
49 porque o Poderoso me fez grandes coisas. Santo é o seu nome.
50 Canivanenimayaca yunaime memüteheiyehüvirie,
50 A sua misericórdia vai de geração em geração sobre os que o temem.
51 Yücümana que mütiyuriene
51 Agiu com o seu braço valorosamente; dispersou os que, no coração, alimentavam pensamentos soberbos.
52 Cuiepa te'aitamete nivarunavairieni
52 Derribou do seu trono os poderosos e exaltou os humildes.
53 Memeuhacacuicucai nivarutihüniya 'aixüa mü'anecü.
53 Encheu de bens os famintos e despediu vazios os ricos.
54 — ausente —
54 Amparou a Israel, seu servo, a fim de lembrar-se da sua misericórdia
55 — ausente —
55 a favor de Abraão e de sua descendência, para sempre, como prometera aos nossos pais.
56 Mericüsü Mariya 'Erisavetisüa niucateitüni 'esivatücacu haica meseri. 'Arique yuquie neyani.
56 Maria permaneceu cerca de três meses com Isabel e voltou para casa.
57 Mericüsü tucari naye'ani 'Erisaveti mütinivenicü. 'Uquitüme niutiniveni.
57 A Isabel cumpriu-se o tempo de dar à luz, e teve um filho.
58 Hicü 'auravatari maremama yunaitü mete'utamarieca Ti'aitame vaüca que mütitanenimayataxü, hamatüana mecaniyutemamaviecaitüni.
58 Ouviram os seus vizinhos e parentes que o Senhor usara de grande misericórdia para com ela e participaram do seu regozijo.
59 Hicü 'atahairieca tucarisie mecaniu'axüani me'i'inüaritüanique nu'esi Huriyusixi vaxitequiyacü. Sacariya mecateniterüvaquecaitüni 'uquiyarieyapaü.
59 Sucedeu que, no oitavo dia, foram circuncidar o menino e queriam dar-lhe o nome de seu pai, Zacarias.
60 'Ana varusieya müpaü niutayüni, Tixaüsietü. Vani catinitevacamücü püta.
60 De modo nenhum! Respondeu sua mãe. Pelo contrário, ele deve ser chamado João.
61 Müme müpaü metenitahüave, Haquevasü 'amare pumave müpaü titevatü.
61 Disseram-lhe: Ninguém há na tua parentela que tenha este nome.
62 Yumamacü menitahüave quemasieya, que mütinaque mütiterüvarienicü.
62 E perguntaram, por acenos, ao pai do menino que nome queria que lhe dessem.
63 Xapa 'uta'ivauca, müpaü 'utaineme canaca'utüani, Vani catinitevacamücü püta. Yunaitü meniuhüxiyani.
63 Então, pedindo ele uma tabuinha, escreveu: João é o seu nome. E todos se admiraram.
64 Hicü yapaucua nenieya niuxünarieni. Niutaniuni 'aixüa 'utaitü Cacaüyari hepaüsita.
64 Imediatamente, a boca se lhe abriu, e, desimpedida a língua, falava louvando a Deus.
65 'Auravatari yunaitü mecanimamacaitüni. Naisarie Cureya hüriyarisie que mütiuyü catinicuxaxasivacaitüni.
65 Sucedeu que todos os seus vizinhos ficaram possuídos de temor, e por toda a região montanhosa da Judeia foram divulgadas estas coisas.
66 Yunaitü memü'enanacai meniyu'iyaritüacaitüni müpaü meteyücühüavetü, Que 'anetü payani 'icü nunusi. Mücü meta, Ti'aitame yütürücariyacü nipareviecaitüni.
66 Todos os que as ouviram guardavam-nas no coração, dizendo: Que virá a ser, pois, este menino? E a mão do Senhor estava com ele.
67 'Ana Cacaüyari 'Iyarieya Mütiyupata caniviyani nunusi 'uquiyarieya. Sacariya niutaniuni Cacaüyarisie mieme müpaü 'utaitü,
67 Zacarias, seu pai, cheio do Espírito Santo, profetizou, dizendo:
68 'Aixüa queticühüavarüvani Ti'aitame,
68 Bendito seja o Senhor, Deus de Israel, porque visitou e redimiu o seu povo,
69 Que mü'ane mütürücaüye niuquerieni, mütasitavicueisitüanicü,
69 e nos suscitou plena e poderosa salvação na casa de Davi, seu servo,
70 Meripaitü que mainecai que mütiyurieniquecai.
70 como prometera, desde a antiguidade, por boca dos seus santos profetas,
71 Mütasi'utavicueisitüaniquecaicü
71 para nos libertar dos nossos inimigos e das mãos de todos os que nos odeiam;
72 Müpaüta meniutiyuanecaitüni
72 para usar de misericórdia com os nossos pais e lembrar-se da sua santa aliança
73 Que mütiuyuhüritüa yaticühüavetü ta'uquiyari 'Apurahami
73 e do juramento que fez a Abraão, o nosso pai,
74 tecamamatü
74 de conceder-nos que, livres das mãos de inimigos, o adorássemos sem temor,
75 Hesiena mieme tepasietü,
75 em santidade e justiça perante ele, todos os nossos dias.
76 'Ecü meta nunusi 'acu,
76 Tu, menino, serás chamado profeta do Altíssimo, porque precederás o Senhor, preparando-lhe os caminhos,
77 Teüterimama petinivatahecüatüamücü
77 para dar ao seu povo conhecimento da salvação, no redimi-lo dos seus pecados,
78 Müpaü catiniyuriemücü
78 graças à entranhável misericórdia de nosso Deus, pela qual nos visitará o sol nascente das alturas,
79 Nivahecüariviyamücü müme yüvipa memütitei,
79 para alumiar os que jazem nas trevas e na sombra da morte, e dirigir os nossos pés pelo caminho da paz.
80 Mericüsü nunusi caniverecaitüni. 'Iyarieya türücaüyetü nayani. Macumavesie neyeicacaitüni mexi tucarieya ca'aye'avecai cuxi masiücütü mayanicü 'Ixaherisixi vahüxie.
80 O menino crescia e se fortalecia em espírito. E viveu nos desertos até ao dia em que havia de manifestar-se a Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.