Marcos 14
Guarayu NT (GYR_WBT) vs NAA
1 Ipare ñuvɨrío arɨ judío Pascua pieta ãgua ipane, ahe pieta pɨpe yuvɨrohu pan ndayapepoi vahe yepi, pahi rerecuareta, Moisés porocuaita rese oporombohe vahe avei oyemomborandu: “¿Mara yahera Jesús mbopa ipɨsɨ yuca ãgua?” ehi yuvɨreco.
1 Dois dias depois seria celebrada a Páscoa e a Festa dos Pães sem Fermento. Os principais sacerdotes e os escribas procuravam uma forma de prender Jesus, à traição, para matá-lo.
2 Ambuae rumo aipo ehi yuvɨreco: —Ndiyai pieta pɨpe ité yaipɨsɨ ava rehɨi yemondɨiẽhɨ ãgua yandeu —ehi.
2 Pois diziam: — Não durante a festa, para que não haja tumulto entre o povo.
3 Ahese Jesús secoi Betania ve Simón lepra vɨreco vahecuer rẽtave. Aheve mesave chiniseve, cuña güeru mbahe sɨ̃acua vahe sɨru reseve sepɨ́ iteanga vahe. Ahe osovapɨsa rerocua, ipare oipɨyere Jesús ãca rese.
3 Quando Jesus estava em Betânia, fazendo uma refeição na casa de Simão, o leproso, veio uma mulher, trazendo um frasco feito de alabastro com um perfume muito valioso, de nardo puro; e, quebrando o frasco, derramou o perfume sobre a cabeça de Jesus.
4 Ambuae ava aheve yuvɨnoi vahe rumo oñemoɨro tẽi aipo ehi yuvɨreco oyeupe: —¿Mahera vo co omocañɨ tẽi mbahe sɨ̃acua vahe?
4 Alguns dos que estavam ali ficaram indignados e diziam entre si: — Para que este desperdício de perfume?
5 Omondo vahe ité tie co tresciento arɨ rupindar mboravɨquɨ reprɨ rupi ava iparaɨsu vahe pɨ̃tɨvɨi ãgua viña —ehi yuvɨreco. Omañeco tẽi avei ahe cuña yuvɨreco.
5 Este perfume poderia ter sido vendido por mais de trezentos denários, para ser dado aos pobres. E murmuravam contra ela.
6 Jesús rumo aipo ehi ahe ava upe: —Teheni, ẽgüe tehiño, ¿mahera vo pemañeco tẽi? Co mbahe oyapo vahe rumo cheu avɨye ité.
6 Mas Jesus disse:
7 Ava iparaɨsu vahe niha yuvɨrecoiño itera pe pãhuve, iyavei peyapoño itera mbahe avɨye vahe peyapo potase chupe; che rumo ẽgüe ndahe vɨteñoi chira vichico pe pãhuve.
7 Porque os pobres estarão sempre com vocês, e, quando quiserem, podem fazer-lhes o bem, mas a mim vocês nem sempre terão.
8 Iyavei co cuña oyapo mbahe ocatugüer rupi; opa voi omoɨacua che rete che manoẽhɨ vɨteseve.
8 Ela fez o que pôde: ungiu o meu corpo antecipadamente para a sepultura.
9 Supi eté aipo ahe pẽu: ñehesa pɨ̃sɨrosa resendar mombehuse opacatu tecua rupi, imombehusa aveira co cuña rembiapo sese mahenduha ãgua —ehi.
9 Em verdade lhes digo que, onde for pregado em todo o mundo o evangelho, também será contado o que ela fez, para memória dela.
10 Evocoiyase Judas Iscariote, semimbohe doce vahe pãhu pendar, oso pahi eta rerecuar upe imoñeta Jesús mondo ãgua.
10 E Judas Iscariotes, um dos doze, foi falar com os principais sacerdotes, para lhes entregar Jesus.
11 Senduse, oyembovɨharete: “Yamondo guarepochi chupe” ehi voi eté yuvɨreco. Evocoiyase Judas oseca voi Jesús mondo ãgua yamotarẽhɨmbar upe.
11 Eles, ouvindo isto, se alegraram e prometeram dar dinheiro a ele; nesse meio-tempo, Judas buscava uma boa ocasião para entregar Jesus.
12 Yɨpɨndar arɨ pan ndayapepoi vahe husa pɨpe, ahese avei ovesa Pascua resendar yucaprɨ seropovẽhesa yepi, ahe arɨ pɨpe semimbohe oporandu Jesús upe yuvɨreco: —¿Que vo ereipota oromoingatura carusa Pascua pieta resendar yandeu? —ehi.
12 E, no primeiro dia da Festa dos Pães sem Fermento, quando se fazia o sacrifício do cordeiro pascal, os discípulos de Jesus lhe perguntaram: — Onde quer que façamos os preparativos para que o senhor possa comer a Páscoa?
13 Aipo oyeupe hese, omondo ñuvɨrío güemimbohe, aipo ehi chupe: —Peso tecuave. Aheve pesepiara mbɨa vɨreco vahe cambuchi pɨpe ɨ. Supi pesora,
13 Então Jesus enviou dois dos seus discípulos, dizendo-lhes:
14 seiquesave aipo peyera sẽta vahe upe: ‘Ore mbohesar oporandu: ¿Uma oɨ pɨpe vo Pascua pieta resendar orohura che remimbohe reseve? ehi’ peyera.
14 Sigam esse homem e digam ao dono da casa em que ele entrar que o Mestre pergunta: “Onde fica o meu aposento no qual comerei a Páscoa com os meus discípulos?”
15 Evocoiyase ahe omboyecuara oɨ guasu ɨvatendar imoingatuprɨ pẽu. Aheve pemoingatu mbahe yahu vaherã —ehi güemimbohe upe.
15 E ele lhes mostrará um espaçoso cenáculo mobiliado e pronto; ali façam os preparativos.
16 Evocoiyase semimbohe yuvɨraso tecuave. Aheve semimombehu rupi tuprɨ osepia mbahe yuvɨreco. Ichui omoingatu carusa Pascua pieta resendar yuvɨreco.
16 Os discípulos saíram, foram à cidade e, achando tudo como Jesus lhes tinha dito, prepararam a Páscoa.
17 Pɨ̃tu ramomise, Jesús doce güemimbohe rese aheve oyepota yuvɨraso.
17 Ao cair da tarde, Jesus chegou com os doze.
18 Iyavei ocaruse ité mesave yuvɨnoi, güemimbohe upe aipo ehi: —Supi eté aipo ahe pẽu: ñepei pe pãhu pendar yande pɨri ocaru vahe che mondora che amotarẽhɨmbar upe —ehi.
18 Quando estavam à mesa e comiam, Jesus disse:
19 Evocoiyase semimbohe ndoyembovɨhai tẽi yuvɨreco, iyavei oporandu-randu tẽi ñepei-pei chupe yuvɨreco: —¿Che pĩha? —ehi yuvɨreco.
19 E eles começaram a entristecer-se e a perguntar-lhe, um por um: — Por acaso seria eu?
20 Omboyevɨ rumo güemimbohe upe: —Ñepei eté pe pãhu pendar ahe co omoaquɨ pan che caro pɨpe.
20 Jesus respondeu:
21 Supi eté che, Ava Rɨquehɨr, amboavɨyera icuachiaprɨ; ¡iparaɨsu catura rumo acoi mbɨa che mondosar! Avɨye catura ahe mbɨa ndoyesuise viña —ehi.
21 Pois o Filho do Homem vai, como está escrito a seu respeito; mas ai daquele por quem o Filho do Homem está sendo traído! Melhor seria para ele se nunca tivesse nascido!
22 Yuvɨrocaru vɨteseve, Jesús oipɨsɨ pan, “Avɨye ndeu” ehi Vu upe. Aipo ohe pare, ombohi-mbohi imondo güemimbohe upe aipo ehi: —Peipɨsɨ; co che rete —ehi.
22 E, enquanto comiam, Jesus pegou um pão e, abençoando-o, o partiu e lhes deu, dizendo:
23 Ipare oipɨsɨ ɨgua rɨru, “Avɨye ndeu” ehi Vu upe. Aipo ohe pare omondo güemimbohe upe, ipare opacatu yuvɨroɨhu.
23 A seguir, Jesus pegou um cálice e, tendo dado graças, o deu aos seus discípulos; e todos beberam dele.
24 Ahese aipo ehi: —Co che ruvɨ, ahe che Ru remimbotar ipɨasu vahe pẽu nara. Oyepɨyerera ava rehɨi recocuer rese nara.
24 Então lhes disse:
25 Supi eté aipo ahe pẽu: ndaɨhu iri chietera uva rɨcuer cheu arɨ oyepotase voi che Ru Tũpa mborerecuasave aɨhura uva rɨcuer ipɨasu vahe —ehi.
25 Em verdade lhes digo que nunca mais beberei do fruto da videira, até aquele dia em que beberei o vinho novo, no Reino de Deus.
26 Osapucaire, opa yuvɨraso ɨvɨtrɨ Olivo ve.
26 E, tendo cantado um hino, saíram para o monte das Oliveiras.
27 Ahese Jesús aipo ehi: —Opara pemocañɨ che rese yeroyasa peyesui. Esepia, acoi icuachiaprɨ pɨpe aipo ehi: ‘Ayucara ovesa rãrosar, ahese oñemosai tẽira ovesa opacatu rupi yuvɨreco’ ehi.
27 E Jesus disse aos discípulos:
28 Che cuerayevɨre rumo aso voi etera pe renonera Galilea ve —ehi.
28 Mas, depois da minha ressurreição, irei adiante de vocês para a Galileia.
29 Evocoiyase Pedro aipo ehi chupe: —Yepe ambuae opacatu nande reroya iri chira yuvɨreco, che rumo ẽgüe ndahei chietera —ehi.
29 Então Pedro disse a Jesus: — Ainda que o senhor venha a ser um tropeço para todos, não o será para mim!
30 Aipo ehi rumo Pedro upe: —Che rumo supi eté aipo ahe ndeu: co pɨ̃tu pɨpeve voi eté tacura ñehe yupagüe renondeve, “Ndaicuai vahe evocoi mbɨa” erera mbosapɨ oyupagüer rupi cheu —ehi.
30 Mas Jesus lhe disse:
31 Ahe rumo, —Yepe che amano tẽira nde rupi viña, che rumo, “Ndaicuai vahe evocoi mbɨa” ndahei chietera —ehi-ehi catuño ité chupe. Ambuae opacatu aipo ehi tuprɨ tẽi avei yuvɨreco chupe.
31 Mas Pedro insistia com mais veemência: — Ainda que me seja necessário morrer com o senhor, de modo nenhum o negarei. E todos os outros diziam a mesma coisa.
32 Ipare yuvɨraso Getsemaní ve yuvɨreco. Aheve Jesús aipo ehi güemimbohe upe: —Peguapɨ cohave, che aso ranera ayeroquɨ peve —ehi.
32 Então foram a um lugar chamado Getsêmani. Ali, Jesus disse aos seus discípulos:
33 Aheve vɨraso Pedro, Santiago, Juan oyeupi. Ahese ndoyepɨhambovɨhai eté oico
33 E, levando consigo Pedro, Tiago e João, começou a sentir-se tomado de pavor e de angústia.
34 aipo ehi: —Che cũritei ndavɨhai eté. Esepia, che hã oyandu ité manosa. Pepɨta rane cohave, iyavei pemahemohara pe yeroquɨ pɨpe —ehi güemimbohe vɨraso vahe upe.
34 E lhes disse:
35 Evocoiyase oso tenonde catumi. Aheve oyaɨvɨ ɨvɨ rese oso, oporandu Tũpa upe mbahe tasɨ vahe reimeẽhɨ ãgua oyeupe.
35 E, adiantando-se um pouco, prostrou-se em terra; e orava para que, se possível, lhe fosse poupada aquela hora.
36 Oyeroquɨ pɨpe aipo ehi: “Che Ru, che rembiaɨsu, ndeu niha mbahe ndayavai vahe ité: che renose co mbahe-mbahe tẽi sui eve; tayapo eme che remimbotar tẽi, nde remimbotar rupi catu tayapo” ehi.
36 E dizia:
37 Ipare oyevɨ güemimbohe upe. Ahe rumo opaño yuvɨroque yuvɨrocua. Ahese aipo ehi Pedro upe: —Simón, ¿ereque? ¿Ndereñemosai eté vo que ñepei hora nde ropesɨi upe?
37 E, voltando, achou-os dormindo. E disse a Pedro:
38 Pemahemoha, peyeroquɨ mbahe tẽi pɨpe pe vɨapiẽhɨ ãgua. Pe niha pequerẽhɨ ité viña, pe retecuer tẽi rumo nipiratai pẽu —ehi.
38 Vigiem e orem, para que não caiam em tentação; o espírito, na verdade, está pronto, mas a carne é fraca.
39 Ichui oso iri oyeroquɨ, aipo ehi tuprɨ avei oñehe.
39 Retirando-se de novo, orou repetindo as mesmas palavras.
40 Ipare oyevɨse, osesapɨha iri iqueseve tẽi avei. Esepia, sopesɨi nomboyeroyai eté yuvɨreco, ahese ndoicatui eté iñehe mboyevɨ yuvɨreco.
40 E voltando, achou-os outra vez dormindo, porque os olhos deles estavam pesados; e não sabiam o que lhe responder.
41 Imombosapɨsa rupi oso irise aipo ehi chupe: —¡Pequeño vɨte vo peyu! Avɨye revo peque. Osupitɨ ité che, Ava Rɨquehɨr, mondo ãgua ava yangaipa vahe povrɨve.
41 E, quando voltou pela terceira vez, Jesus lhes disse:
42 Pepũha, yaso. Esepia, cõimi eté che amotarẽhɨsar upe che mondo vaherã secoi —ehi.
42 Levantem-se, vamos embora! Eis que o traidor se aproxima.
43 Jesús oñehe vɨteseve ohã, Judas oyepota oso chupe, ahe doce pãhu pendar semimbohe, iyavei setá ava yugüeru quɨse pucu, ɨvɨra reseve-seve supi. Ahe pahi eta rerecuar, Moisés porocuaita rese oporombohe vahe, judío rerecuareta porocuaita rupi oyapo yuvɨreco.
43 E logo, enquanto Jesus ainda falava, chegou Judas, um dos doze, e, com ele, uma multidão com espadas e porretes, vinda da parte dos principais sacerdotes, escribas e anciãos.
44 Yɨpɨndar rumo imondosar Judas aipo ehi: “Asovaupɨte vahe rese peicuara. Ahe peipɨsɨ tuprɨ itera seraso” ehi.
44 Ora, o traidor tinha dado a eles um sinal: “Aquele que eu beijar, é esse; prendam e levem-no com segurança.”
45 Oyepotase Jesús upe, oyemboya voi oso sese aipo ehi chupe: —¡Porombohesar! —ehi sovaupɨte.
45 E logo que chegou, aproximando-se de Jesus, Judas disse: — Mestre! E o beijou.
46 Ahese oipɨsɨ Jesús yuvɨreco.
46 Então eles agarraram Jesus e o prenderam.
47 Semimbohe secoi vahe supi ovɨnose oquɨse pucu. Ipɨpe oyasɨa pahi rerecuar ɨvate catu vahe rembiguai nambi.
47 Nisto, um dos que estavam ali, sacando da espada, feriu o servo do sumo sacerdote e cortou-lhe a orelha.
48 Ahese Jesús aipo ehi ava upe: —Pe quɨse pucu, ɨvɨra reseve-seve rutei co peyu che ropeña che pɨsɨ ãgua. Imonda rai vahe nungar che rereco peye.
48 Jesus lhes disse:
49 Arɨ yacatu rupi niha pe pãhuve aporombohese tũparove vichico, na ndapeyei eté cheu. Co rumo ẽgüe peye icuachiaprɨ mboavɨye ãgua cute —ehi.
49 Todos os dias eu estava com vocês no templo, ensinando, e vocês não me prenderam; mas isto é para que se cumprissem as Escrituras.
50 Ahese semimbohe oñemosaipa oseya Jesús ahe ae tuprɨ imoha yuvɨreco.
50 Então todos o deixaram e fugiram.
51 Mbɨa chĩhivahe rumo turucuar pɨpe güerañomi oñemama vahe supive secoi viña;
51 Um jovem, coberto unicamente com um lençol, seguia Jesus. Eles o agarraram,
52 ahe avei oipɨsɨ yuvɨreco. Oipoequɨiño rumo oturucuar reya oso nani tuprɨ.
52 mas ele largou o lençol e fugiu nu.
53 Evocoiyase Jesús vɨraso pahi rerecuar ɨvate catu vahe rovai yuvɨreco. Aheve oñemonuha pahi eta rerecuar, judío rerecuar, Moisés porocuaita rese oporombohe vahe avei no.
53 E levaram Jesus ao sumo sacerdote, e então se reuniram todos os principais sacerdotes, os anciãos e os escribas.
54 Pedro avei amombrɨ rupive tẽi oique ité oso pahi rerecuar ɨvate catu vahe rẽta ãchisa pɨpe. Aheve oguapɨño mbɨa sundao pãhuve tata ɨpɨve oyepehe oĩ.
54 Pedro seguiu Jesus de longe até o interior do pátio do sumo sacerdote e estava assentado entre os servos, aquentando-se ao fogo.
55 Pahi eta rerecuar rumo iyavei opacatu porandusa ɨvate catu vahe pendar oseca-seca tẽi ava oñehe-ñehe tẽi vaherã Jesús rese yamotarẽhɨsave yuca uca ãgua yuvɨreco; ndoicatui eté rumo yuvɨreco.
55 E os principais sacerdotes e todo o Sinédrio procuravam algum testemunho contra Jesus para o condenar à morte, mas não achavam nada.
56 Iyavei setá iteanga tẽi semira yuvɨreco sese; oyeecopɨ-copɨ tẽi rumo güemira pɨpe.
56 Pois muitos testemunhavam falsamente contra Jesus, mas os depoimentos não eram coerentes.
57 Amove aipo ehi tẽi yuvɨreco seco momara ãgua:
57 E, levantando-se alguns, testemunhavam falsamente, dizendo:
58 —Ore orosendu iñehe aipo ehise: ‘Che opara amonduru co tũparo ava tẽi rembiapo. Ipare rumo mbosapɨ arɨ rupi opara amopuha. Ndahe iri chira evocoiyase ava tẽi rembiapo’ ehi —ehi tẽi yuvɨreco chupe.
58 — Nós o ouvimos declarar: “Eu destruirei este santuário edificado por mãos humanas e, em três dias, construirei outro, não por mãos humanas.”
59 Ndahoyoyai rumo ambuae imombehusa rese.
59 Nem assim o testemunho deles era coerente.
60 Ahese pahi rerecuar ɨvate catu vahe opũha oporandu Jesús upe: —¿Nderemboyevɨi chira vo iñehe yuvɨreco chupe? ¿Mbahe vo aipo nde amotarẽhɨmbar oñehe nde rese? —ehi chupe.
60 E, levantando-se o sumo sacerdote, no meio, perguntou a Jesus: — Você não diz nada em resposta ao que estes depõem contra você?
61 Noñeheiño ité rumo chupe. Pahi rerecuar ɨvate catu vahe rumo oporandu iri chupe: —¿Poropɨ̃sɨrosar ité vo nde ereico, Tũpa imboeteiprɨ Rahɨr? —ehi.
61 Jesus, porém, guardou silêncio e nada respondeu. O sumo sacerdote tornou a interrogá-lo: — Você é o Cristo, o Filho do Deus Bendito?
62 —Taa, ahe ité niha che aico. Pe niha che repiara peye che, Ava Rɨquehɨr, aguapɨse che Ru mbahe mboavaisarẽhɨ acato cotɨ; ayevɨse avei ɨva quɨha rese curi —ehi chupe.
62 Jesus respondeu:
63 Evocoiyase pahi rerecuar ɨvate catu vahe omondoro oturucuar aipo ehi: —¿Mbahe iri vo yande yaipota vɨte yaico?
63 O sumo sacerdote, rasgando as suas vestes, disse: — Por que ainda precisamos de testemunhas?
64 Yasendupa niha aipo Tũpa upe iñehe-ñehe tẽisa, ¿mara ehi aipo evocoiyase pe pɨhave? —ehi. Ipare opacatu guasu ava, “¡Tomanoño ité!” ehi yuvɨreco chupe.
64 Vocês ouviram a blasfêmia. Qual é o parecer de vocês? E todos o julgaram réu de morte.
65 Ahese amove ava ondɨvɨ-ndɨvɨ sese iyavei osesacua, ipare yuvɨrocua-rocua sese aipo ehi yuvɨreco: —¡Eicua ité ru, ava evocoi ocua nde rese! —ehi-ehi yuvɨreco chupe. Sundao tũparo rãrosar avei osovapete-pete yuvɨreco.
65 Alguns começaram a cuspir nele, a cobrir-lhe o rosto, a bater nele e a dizer-lhe: — Profetize! E os guardas davam-lhe bofetadas.
66 Pedro ɨvɨve ñachimbrɨ pɨpe secoi. Aheve cuña oyepota ou pahi mborerecuar ɨvate catu vahe rembiguai chupe.
66 Estando Pedro embaixo no pátio, veio uma das empregadas do sumo sacerdote
67 Osepiase Pedro iyepehese tata ɨpɨve, omahengatu ohã sese aipo ehi chupe: —Nde avei acoi Jesús Nazaret pendar rupindar ereico —ehi.
67 e, vendo Pedro, que se aquecia, fixou os olhos nele e disse: — Você também estava com Jesus, o Nazareno.
68 Ahe rumo aipo ehiño: —Ndaicuai vahe ité rumo aipo mbɨa; ndaicuai avei aipo nde ñehesa —ehiño chupe. Ichui osẽse oquendɨpɨve ohã, ahese oñehe tacura.
68 Mas ele negou, dizendo: — Não o conheço, nem compreendo o que você está falando. E saiu para o pórtico. E o galo cantou.
69 Omahe irise co cuña mbiguai sese, ahe aipo ehi ahe pendar ava yuvɨrecoi vahe upe: —Co ava niha supindar ité —ehi.
69 E a empregada, vendo-o, tornou a dizer aos que estavam ali: — Este é um deles.
70 Pedro rumo, “Ndahei eté che” ehiño. Iparemi tẽi ambuae ava aheve yuvɨrecoi vahe aipo ehi iri yuvɨreco chupe: —Nde ité niha supindar ereico. Esepia, nde Galilea ɨguar ité ereico —ehi chupe.
70 Mas ele negou outra vez. E, pouco depois, os que estavam ali disseram outra vez a Pedro: — Com certeza você é um deles, porque também é galileu.
71 Pedro evocoiyase, —¡Tũpa niha oicua, ndopombopai eté niha aipo, ndaicuai eté aipo mbɨa pe ñehesa! —ehi.
71 Ele, porém, começou a praguejar e a jurar: — Não conheço esse homem de quem vocês estão falando!
72 Aipo iheseve, tacura oñehe imoñuvɨriosa rupi. Ahese Pedro oyemomahenduha, “Tacura ñehe yupagüesa renondeve, mbosapɨ oyupagüer rupi, ‘Ndaicuai vahe evocoi mbɨa’ erera cheu” ihe agüer rese. Sese oyasehó iteanga.
72 E no mesmo instante o galo cantou pela segunda vez. Então Pedro se lembrou da palavra que Jesus lhe tinha dito: “Antes que o galo cante duas vezes, você me negará três vezes.” E, caindo em si, começou a chorar.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Marcos 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.