Lucas 12
Godumu Kuku (GVN) vs NVT
1 Bama wubul bajaku murumarin. Kanbalda jina nyarril-nyarrin. Jesusangka nyunguwunbu jawun-karranda yalaman, “Mumbarmaka Pharisee-warranka. Jana yala yeast. Bama yala yeast, jana bulu-durayku bundandari. Yurra kari bulu-durayku bundari yala Pharisee-warra.
1 Quando as multidões cresceram a ponto de haver milhares de pessoas atropelando-se e pisando umas nas outras, Jesus concentrou seu ensino nos discípulos, dizendo: “Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Bama nguba jurrilmalmal nyulu junkayku bundanday, yamba juma bamangka wubulduku nyajil, nyulu buyunku bundanday.
2 Virá o dia em que tudo que está encoberto será revelado, e tudo que é secreto será divulgado.
3 Kaki yundu kuku kiraynjaku balkal nguwul-nguwulbu, bama wubulku juma binalmalkuda. Kaki yundu yayngkarabu balkal kananga bayanba, juma bama binalmal, yiringkurrku yirrkay.”
3 O que vocês disseram no escuro será ouvido às claras, e o que conversaram a portas fechadas será proclamado dos telhados.
4 Jesusangka yalaman baja, “Milka-janay. Ngayu yurranda balkalda, kari yinyilmaka bamanka yurranin yarkinkaku kuninka. Jana yurranga bangkarr kunil, yamba jana yurranga wawu can't kunil.
4 “Meus amigos, não tenham medo daqueles que matam o corpo; depois disso, nada mais podem lhes fazer.
5 Yamba yurra Godunku yinyilmaka. Nyulu wawubu, nyulu bama yarkinkaku kunil, yungal bada-bada bayanga. Nyungunkuku yinyilmaka.
5 Mas eu lhes direi a quem devem temer. Temam a Deus, que tem o poder de matar e lançar no inferno. Sim, a esse vocês devem temer.
6 “Bamangka nguba dikal sparrow 5-bala buy-im-bunganka. Nyulu buy-im-bungal, moneybu bubanda. Dikal sparrow karrkay bajaku, yamba God jananka kari milka-wulay.
6 “Qual é o preço de cinco pardais? Duas moedas de cobre? E, no entanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Godungku yurranin yalarrku nyajin-nyajil, ngulkurrduku kujinka. Nyulu yurranka binal bajaku, nyulu yurranga mungka dukulbu countim-bungan. Yinyaynka kari yinyilmaka. Kaki nyulu dikal sparrow ngulkurrduku kujil, nyulu bama jarra mumbarabuku ngulkurrduku kujil. Nyulu bamanka wawu jirray.”
7 Até os cabelos de sua cabeça estão todos contados. Portanto, não tenham medo; vocês são muito mais valiosos que um bando inteiro de pardais.
8 Jesusangka yalaman baja, “Kaki bamangka nyubunyinja balkal bamanda wubulbuku, ‘Jesus ngayku maja, ngayu nyungun wukurril-wukurril,’ ngayu yinya kuku yalarrku balkalda Godundumunbu angel-angelanda. Nyulu nganya kari darrbil; ngayu nyungun kari darrbilkuda. Ngayu bamanga wubulbuku yaba.
8 “Eu lhes digo a verdade: quem me reconhecer aqui, diante das pessoas, o Filho do Homem o reconhecerá na presença dos anjos de Deus.
9 Kaki bamangka bamanda balkal, ‘Jesus ngayku kari maja, ngayu nyungun kari wukurril,’ ngayu yalarrku Godundumunbu angel-angelanda balkal, ‘Nyulu bama ngayku kari.’ Ngayu bamanga wubulbuku yaba.
9 Mas quem me negar aqui será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Ngayu yaba bamanga wubulbuku. Kaki bamangka kukubu nganya buyun-damal, Godungku yinya buyun-buyun kidal. Kaki bamangka kukubu Godumu Wawu dayirr buyun-damal, Godungku yinya buyun kari kidal. God kari bajaku milka-wulay.
10 Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 “Kaki yurra Godundumunji Wawuji, yurra ngayku jawun-karra. Jana yurranin nguba juma courtcasemunbu wundil jakalba maja-majanda jirrayanda, jakalba Jew-warranda janawunbu churchmunbu. Kari wawu-buyunmaka wanyu kuku jananda balkanka.
11 “Quando vocês forem julgados nas sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com o modo como se defenderão nem com o que dirão,
12 Kari. Godundumundu Wawubu yurranin binal-bungal wanyu kuku yurra jananda balkanka.”
12 pois o Espírito Santo, naquele momento, lhes dará as palavras certas”.
13 Bama wubul yinyaymba. Nyubunyinja bamangka Jesusanda yalaman, “Teacher, ngalinyandamundu nganjanangka bubu and yamba-yamba bawan ngaykundu, and ngaykuwunbu yabanda. Yamba ngaykuwundu yabangka wubulku kujin. Yundu nyungundu balka, kanbal ngaykundu daya.”
13 Então alguém da multidão gritou: “Mestre, por favor, diga a meu irmão que divida comigo a herança de meu pai!”.
14 Yamba Jesusangka nyungundu yalaman, “Yinya ngayku kari. Majangka yinduynjuku yinya kuku balka nyungundu. Ngayu yamba-yamba kari wamba bamanga.”
14 Jesus respondeu: “Amigo, quem me pôs como juiz sobre vocês para decidir essas coisas?”.
15 Jesusangka bamanda wubulimbaku balkan baja, “Mumbarmaka. Kari jumbunmaka yamba-yambaka. Bama nguba money jirray, and yamba-yamba jirray wunay. Yinyamundu moneybu and yamba-yambabu nyungun kari wawurr-wawurr-bungal.”
15 Em seguida, disse: “Cuidado! Guardem-se de todo tipo de ganância. A vida de uma pessoa não é definida pela quantidade de seus bens”.
16 Yinyamun Jesusangka jananda yanya story balkan, “Nyubun bama rich-bala bajaku, moneyji, yamba-yambaji, bayanji yalbaynji, bubuji.
16 Então lhes contou uma parábola: “Um homem rico tinha uma propriedade fértil que produziu boas colheitas.
17 Nyulu yalaku milkabu baykan, ‘Ngayu mayi jirray manin ngaykuwunmun bubumun. Ngayku bayan karrkay bajaku mayika jirraynka. Ngayu wanjarrmalda?’
17 Pensou consigo: ‘O que devo fazer? Não tenho espaço para toda a minha colheita’.
18 Yinyamun nyulu nyuluku yalaman, ‘Ngayu binalda. Ngayu bayan kulbal baja, jarra yalbayku ngaral. Yinyamun ngayu ngayku mayi jirray and yamba-yamba wubulku bayanba yijarril.
18 Por fim, disse: ‘Já sei! Vou derrubar os celeiros e construir outros maiores. Assim terei espaço suficiente para todo o meu trigo e meus outros bens.
19 Yinyamun ngayu ngayuku yalaku balkal, “Ngayu walay bajaku. Ngayu mayiji, yamba-yambaji ngadingka bundanka. Ngayu bunday, mayi jirray nukal, kari workmaniji baja. Yalaku ngayu wawurr-wawurrku bundanka.” ’
19 Então direi a mim mesmo: Amigo, você guardou o suficiente para muitos anos. Agora descanse! Coma, beba e alegre-se!’.
20 Yamba Godungku yalaman nyungundu, ‘Yundu kiru-kari bajaku. Nyiku wujurrbu yundu wulaykuda. Wawu wulanyamun, wanjungku yunu money, yunu mayi and yunu yamba-yamba manil? Yundu junjuy-junjuy yununji kari wundil.’”
20 “Mas Deus lhe disse: ‘Louco! Você morrerá esta noite. E, então, quem ficará com o fruto do seu trabalho?’.
21 Jesusangka jananda yalaman, “Yurra kari jumbunmaka moneyka, yamba-yambaka, mayika. Kaki yurra yalaku bundanday, Godungku nyajil yurra kari milkanga Godunjiku bunday. Nyulu nyajil yurra kari milkanga yurrawunjiku wawujiku bunday.”
21 “Sim, é loucura acumular riquezas terrenas e não ser rico para com Deus”.
22 Yinyamun Jesusangka jawun-karranda yalaman, “Ngayu yurranda balkalda, kari wawu-buyunmaka mayika, banaka, kambika.
22 Então, voltando-se para seus discípulos, Jesus disse: “Por isso eu lhes digo que não se preocupem com a vida diária, se terão o suficiente para comer, ou com o corpo, se terão o suficiente para vestir.
23 Kaki yundu juranku bunday, yinya enoughkuda, yalada. Kari wawu-buyunmaka mayika, kambika.
23 Pois a vida é mais que comida, e o corpo é mais que roupa.
24 Dikalanda wajanda miyil-janay. Jana kari diburr nandal gardenba, mayi maninka. Yamba Godungku jananda mayi dajil. God yurranka wawu jirray jarra dikalanka.
24 Observem os corvos. Eles não plantam nem colhem, nem guardam comida em celeiros, pois Deus os alimenta. E vocês valem muito mais que qualquer pássaro.
25 Kaki bama wawu-buyunmal mayika yala kambika, nyulu kari bajaku ngadingka juranku bunday, wawu-buyunmanya.
25 Qual de vocês, por mais preocupado que esteja, pode acrescentar ao menos uma hora à sua vida?
26 Kaki Godungkuku ngananin ngulkurrduku kujil juranku bundanka, ngana junjuy-junjuy wubulku nyungundu bawa, junjuy-junjuy yalbay, junjuy-junjuy buban. Kari wawu-buyunmaka.
26 E, se não podem fazer uma coisa tão pequena, de que adianta se preocupar com as maiores?
27 Ngadiku nyubun bama rich-bala, burri Solomon. Nyulu kambi jirray, kambiji mini-miniji, ngulkurr bajaku nyajiji. Yamba yanyu nganka jarra ngulkurrijin Solomonandamunku kambika.
27 “Observem como crescem os lírios. Não trabalham nem fazem suas roupas e, no entanto, nem Salomão em toda a sua glória se vestiu como eles.
28 Jikan jinbalku kabumal, bamangka wayjulda. Kaki Godungku jikan ngulkurrduku kujil, nyulu yalarrku ngananin ngulkurrduku kujil. Yurra God bubanku kuku nyajil-nyajil, yamba yurra must mumbarku Godundu milka-janayarrku.
28 E, se Deus veste com tamanha beleza as flores que hoje estão aqui e amanhã são lançadas ao fogo, não será muito mais generoso com vocês, gente de pequena fé?
29 “Kari wawu-buyunmaka junjuynku. Kari yalamaka, ‘Ngananga mayi wanjamun? Bana wanjabu?’ Godungkuku yurranin ngulkurrduku kujil.
29 “Não se inquietem com o que comer e o que beber. Não se preocupem com essas coisas.
30 Bama Gentile-warra Godunku binal kari, jana milkanga junjuy-junjuynjiku bundanday. Yamba yurra kari yalaku bundarika. Nganjan yurranka binal yurra mayika, banaka, kambika.
30 Elas ocupam os pensamentos dos pagãos de todo o mundo, mas seu Pai já sabe do que vocês precisam.
31 Yinyaynka yurra Godngarr jakalba-bunga. Yinyamun nyulu yurranda dajilkuda, mayi, bana, juranku bundanka.”
31 Busquem, acima de tudo, o reino de Deus, e todas essas coisas lhes serão dadas.
32 Jesusangka yalaman baja, “Kari yinyilmaka. Yurrawundu nganjanangka yurranin ngulkurrduku kujil. Yurra yala sheep. Nyulu Nganjan yala dingkar sheep ngulkurrduku kujil-kujil.
32 “Não tenham medo, pequeno rebanho, pois seu Pai tem grande alegria em lhes dar o reino.
33 Dajiwaka bamanji yindu-yinduynji. Yamba-yamba sellim-bunga, money maninka. Yinyamun yurra money daya jananda bamanda money-karinda. Ngulkurrmaka, junkayku bunday. Yinya yala yundu junjuy-junjuy jakalba yungal wangkar-wangkar heavenba, yinyaymba kujinka. Yinyaymba kari buyun-damaji, wurrmay-baka kari walal, ngakinka.
33 “Vendam seus bens e deem aos necessitados. Com isso, ajuntarão tesouros no céu, e as bolsas no céu não se desgastam nem se desfazem. Seu tesouro estará seguro; nenhum ladrão o roubará e nenhuma traça o destruirá.
34 Kaki yundu jumbundu bangkal, yundu milkanga moneyjiku bunday, milkanga junjuy-junjuynjiku. Kaki yundu junjuy-junjuynku kari jumbunku bunday, yundu milkanga Godunjiku bunday.”
34 Onde seu tesouro estiver, ali também estará seu coração.”
35 — ausente —
35 “Estejam vestidos, prontos para servir, e mantenham suas lâmpadas acesas,
36 — ausente —
36 como se esperassem o seu senhor voltar do banquete de casamento. Então poderão abrir-lhe a porta e deixá-lo entrar no momento em que ele chegar e bater.
37 Jana workingman wawurr-wawurrman, jana yandaymanya majanka. Nyulu maja yalarrku wawurr-wawurrman, jana kari warngku wunarinya. Nyulu jananin tablebu bunday-manil, mayi jirray dajil jananda.
37 Os servos que estiverem prontos, aguardando seu retorno, serão recompensados. Eu lhes digo a verdade: ele mesmo se vestirá como servo, indicará onde vocês se sentarão e os servirá enquanto estão à mesa!
38 Maja nguba kunarangkalba kaday, nguba mudu-wayjul-wayjul, yamba jana workingman wubulku wawurr-wawurrmal, jana maja miyil-kujinya. Yurra yalarrku miyil-janay yurrawunku majanka jiringa.”
38 Quer ele venha no meio da noite, quer de madrugada, ele recompensará os servos que estiverem prontos.
39 Jesusangka yalaman baja, “Yurra binal kari wanja-wanja nyulu wurrmay-baka kaday bayanba walanka. Yurra binalmanyaku, yurra bayan mumbarabuku nandanyaku.
39 “Entendam isto: se o dono da casa soubesse exatamente a que horas o ladrão viria, não permitiria que a casa fosse arrombada.
40 Yurra yalarrku ngaykunku yandaymaka. Yurra binal kari wanja-wanja ngayu kaday baja. Ngayu bamanga wubulbuku yaba.”
40 Estejam também sempre preparados, pois o Filho do Homem virá quando menos esperam”.
41 Peterangka babajin, “Maja, yinya story nganjinankaku jawun-karrankaku or wubulinkaku?”
41 Então Pedro perguntou: “Senhor, essa ilustração se aplica apenas a nós, ou a todos?”.
42 Majangka Jesusangka yalaman, “Yindu story nyakada. Yurra dukul ngalu-ngalumaka, yala yanyu bama yaluy storynga. Majangka nyubun workingman ngulkurr bamban foreman-bunganka yindu-yinduynku workingmananka. Nyulu bama foremanman, nyulu junkayku bundan, binal bajaku. Nyulu workingmananda yindu-yinduymbu work dajin, mayi dajin, jananin ngulkurrduku kujin.
42 O Senhor respondeu: “O servo fiel e sensato é aquele a quem o senhor encarrega de chefiar os demais servos da casa e alimentá-los.
43 Nyulu maja kala-kalbay dungan, kadan baja. Nyulu kadan baja, nyajin yinyayangka foremanangka wubulku ngulkurrduku kujinya, nyungu workingman. Nyulu foreman wawurr-wawurrmanijinda, majangka nyungun nyajinya ngulkurrduku kujinya.
43 Se o senhor voltar e constatar que seu servo fez um bom trabalho,
44 Nyulu majangka foreman buyay-manin, yalaman, ‘Ngayu yunun maja-bungalda ngaykuwunku bayanka, yamba-yambaka, bubuku, wubulkuku.’” Jesusangka yalamanda, “Yurra junkayku bundarika, yalala nyulu foreman.
44 eu lhes digo a verdade: ele colocará todos os seus bens sob os cuidados desse servo.
45 Yamba nyulu foreman nguba kari ngulkurrku bunday. Nyulu nguba nyuluku balkal, ‘Ngayku maja kariku kadan. Nyulu ngadiku kadanyaku. Nyulu nguba kari kaday baja. Ngayu ngaykuku maja.’ Yinyamun nyulu kulijimal; nyulu workingman, jalbu-jalbu kunil, mayi jirray nukal, kamu-kamu nukal.
45 O que acontecerá, porém, se o servo pensar: ‘Meu senhor não voltará tão cedo’, e começar a espancar os outros servos, a comer e a beber e se embriagar?
46 Nyulu maja kadayda, yamba nyulu foreman binal kari nyulu kadanda. Nyulu kari miyilji bundanya, kari ngulkurrduku kujin-kujinya. Majangka nyungun foreman murru-kangalda, kunilda, nyungun yilbalda buyun-buyunyundu. Nyulu warrngkayda.” Jesusangka yinya story balkan, jananin binal-bunganka.
46 O senhor desse servo voltará em dia em que não se espera e em hora que não se conhece, cortará o servo ao meio e lhe dará o mesmo destino dos incrédulos.
47 Jesusangka yalaman baja, “Yala yinyay storynga, majangka kuku dajil workingmananda, yamba nyulu workingmanangka yinya kuku kari wukurril. Majangka yinya workingman yaykarrdaku wuybubu kulbal.
47 “O servo que conhece a vontade do seu senhor e não se prepara nem segue as instruções dele será duramente castigado.
48 Yindu workingman nguba binal kari wanyu majangka balkan. Yinyaynka nyulu majamu kuku murruji wukurril, yamba nyulu still junjuy buyun-buyun-damal. Majangka nyungun jarra waymbulduku wuybubu kulbal, binal-karimanya. Kaki bama binal buban Godundumunku kukuku, Godungku wawu yinya bama nyajinka nyungu work buban balkanya. Kaki bama binal bajaku Godundumunku kukuku, Godungku yinya bama nyajinka nyungu work jirray balkanya. Yalarrku, kaki Godungku bamanda yamba-yamba jirray dajil, nyulu bamangka must yamba-yamba jirray yindu-yinduymbu bamanda daya.”
48 Mas aquele que não a conhece e faz algo errado será castigado com menos severidade. A quem muito foi dado, muito será pedido; e a quem muito foi confiado, ainda mais será exigido.”
49 — ausente —
49 “Eu vim para incendiar a terra, e gostaria que já estivesse em chamas!
50 — ausente —
50 No entanto, tenho de passar por um batismo e estou angustiado até que ele se realize.
51 Bamangka nguba milkabu wukurril ngayu bubungu kadan bama wubulku jawun-jawun-bunganka, jananin muru-bunganka. Kari. Yala kari. Ngayu kadan jananin ngami-ngami-bunganka. Kanbal ngaykunku wawu, kanbal kari.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não! Eu vim causar divisão!
52 Bayanba nyubunyimba nguba bama 5-bala bundandari. Kulur nguba wawu kari jambulinka. Wanyurrinku jana wawu kari? Kanbal ngaykundu mambarrijinya, kanbal kari. Yinyaynka jana kari wawumal.
52 De agora em diante, numa mesma casa cinco pessoas estarão divididas: três contra duas e duas contra três.
53 Nganjan nguba kangkalanka warrunku kari wawumal. Kangkal warru nguba nganjananka wawu kari. Ngamu nguba kangkalanka maralanka kari wawumal. Kangkal maral nguba ngamunku wawu kari. Nguba kujiway biwulunku kari wawumal. Biwul nguba kujiwaynka wawu kari. Kanbalda nganya wukurrinka, kanbalda kari. Yinyaynka jana kari wawumal.”
53 “O pai ficará contra o filho e o filho contra o pai; a mãe contra a filha e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora e a nora contra a sogra”.
54 Jesusangka yalaman baja, “Kaki yurra ngurrban naka nyajil, yurra binalda juma kaba kadayda.
54 Então Jesus se voltou para a multidão e disse: “Quando vocês veem nuvens se formando no oeste, dizem: ‘Vai chover’. E têm razão.
55 Yurra muyar nyajil kuwamun kadanya, yurra binalda, wumbulmalmalda.
55 Quando sopra o vento sul, dizem: ‘Hoje vai fazer calor’. E assim ocorre.
56 Yurra bulu-durayku bundanday. Yurra binal ngurrbanka jiringa, and muyaraka, yamba yurra binal kari Godundumunku kukuku. Yurra binal kari wanyu nyulu yurranda nyiku balkanka.”
56 Hipócritas! Sabem interpretar as condições do tempo na terra e no céu, mas não sabem interpretar o tempo presente.
57 Jesusangka yalaman baja, “Yurra kari junkaynjaku milkabu wukurril, wadu-wadubuku. Yurra junkaynjaku milkabu wukurrika.
57 “Por que não decidem por si mesmos o que é certo?
58 Bamangka nguba yunun courtcasemunbu wundinka. Nyulu yunun wundinjiku, yundu nyungunji balkawaka, jawun-jawunmanka. Nyulu nguba milka-wulay yunuwunku buyun-buyunku, yunun kari courtcasemunbu wundil baja. Kaki yundu nyungunji kari balkaway, nyulu yunun courtcasemunbu wundilkuda. Maja courtcasemunbu, nyulu yunu fine dajil. Kaki yundu kari payim-bungal, jana yunun jailba mumbalkuda.
58 Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, procurem acertar as diferenças antes de chegar lá. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial que o lançará na prisão.
59 Kaki yundu yunu fine kari payim-bungal, jana yunun kari walngal jailmun.”
59 Eu lhe digo: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.