Mateus 5
Guanano NT (GVC_WBT) vs NVI
1 Masa payʉ to cahai ti sʉchʉ ñʉno Jesu tʉ̃cʉpʉ mʉjaha. Mʉja sʉ, tói dujiha. Tói to dujichʉ to buheina sehe tiro cahapʉ sʉha.
1 Vendo as multidões, Jesus subiu ao monte e se assentou. Seus discípulos aproximaram-se dele,
2 Ti sʉchʉ ñʉno õ sehe ni buhe dʉcaha:
2 e ele começou a ensiná-los, dizendo:
3 — ausente —
3 "Bem-aventurados os pobres em espírito, pois deles é o Reino dos céus.
4 — ausente —
4 Bem-aventurados os que choram, pois serão consolados.
5 — ausente —
5 Bem-aventurados os humildes, pois eles receberão a terra por herança.
6 — ausente —
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, pois serão satisfeitos.
7 — ausente —
7 Bem-aventurados os misericordiosos, pois obterão misericórdia.
8 — ausente —
8 Bem-aventurados os puros de coração, pois verão a Deus.
9 — ausente —
9 Bem-aventurados os pacificadores, pois serão chamados filhos de Deus.
10 — ausente —
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, pois deles é o Reino dos céus.
11 ’Yʉ yare mʉsa yoari buhiri paina mʉsare ti tuhtipachʉta wahcheina jira mʉsa. Mʉsare ti ñano yoapachʉta wahcheina jira mʉsa. Yʉ yaina mʉsa jiri buhiri mʉsare jipihtia ñaa ti quiti dojomehnepachʉta ti mahñopachʉta wahcheina jira mʉsa.
11 "Bem-aventurados serão vocês quando, por minha causa os insultarem, perseguirem e levantarem todo tipo de calúnia contra vocês.
12 Cohamacʉ yare yahu mʉhtainare mʉsa pano jiinare tinapʉreta ñano yoa mʉhtaha. Mʉsa cʉ̃hʉre ti yoariro sehe ti yoachʉ wahchega. Noano yajeripohna tiga. Ã jiro mʉanopʉ mʉsa sʉchʉ pjíro noano yoarohca mʉsare Cohamacʉ —ni yahuha Jesu.
12 Alegrem-se e regozijem-se, porque grande é a recompensa de vocês nos céus, pois da mesma forma perseguiram os profetas que viveram antes de vocês".
13 Ã yoa Jesu õ sehe ni buhe namoha: —Moa wahiquiro dihire to ñano wahaerachʉ yoaro seheta mʉsa sehe yʉ yaina sehe jipihtina painare ñaare ti yoa duaerachʉ yoara. Wiho mejeta moa sehe ti ñaa wahachʉ pari turi noaa yoahto basioerara. Tí moa ne noaerara. Ti ã wahachʉ tí moare cohãno cahmana. Ti ã cohãri baharo tí bui masa tʉ cũna. Ne yaba cjihti jierara tí moa ti cohõa. (Ti yaba cjihti jieraro seheta jiena tjiga mʉsa. Cohamacʉ ya sehere cohãena tjiga) —ni yahuha Jesu.
13 "Vocês são o sal da terra. Mas se o sal perder o seu sabor, como restaurá-lo? Não servirá para nada, exceto para ser jogado fora e pisado pelos homens.
14 Ã yoa tiro õ sehe ni buhe namoha: —Buhriaro marine to ñʉchʉ yoaro seheta mʉsa sehe yʉ yaina sehe ahri yahpa macainare Cohamacʉre masichʉ yoara. Tʉ̃cʉ bui jiri macare nʉohto basioerara.
14 "Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade construída sobre um monte.
15 Ã yoa sihãriare masa sihãa, biato docapʉ nʉoerara. Tiare sihãriare mʉanoi duhu payora tí wʉhʉ macaina jipihtina ti ñʉhtiare.
15 E, também, ninguém acende uma candeia e a coloca debaixo de uma vasilha. Pelo contrário, coloca-a no lugar apropriado, e assim ilumina a todos os que estão na casa.
16 Õ seheta mʉsa cʉ̃hʉ buhriaro yoaro sehe jiina jina, noaare yoaga. Mʉsa ã yoachʉ ñʉa masa mari Pʉcʉ mʉano macarirore ño payo, “Tuariro, noariro jira”, niahca —ni yahuha Jesu.
16 Assim brilhe a luz de vocês diante dos homens, para que vejam as suas boas obras e glorifiquem ao Pai de vocês, que está nos céus".
17 Ã ni tuhsʉ, tinare õ sehe ni yahu namoha: —Ahrire mʉsa masichʉ cahmaja yʉhʉ. Cohamacʉ to dutiare Moise cjirore to cũrire, to yare yahu mʉhtaina cjiri ti joari cjiri cʉ̃hʉre cohãi tai nierahi. Tí dutiare mʉsare noano yahu potoi tai nii. Tí dutiare ti quihõno jichʉ ñoi tai. Ti niriro seheta yoa sohtori tii tai nii.
17 "Não pensem que vim abolir a Lei ou os Profetas; não vim abolir, mas cumprir.
18 Potocã mʉsare nii nija. Pihtiri dacho pano jisinichʉ Cohamacʉ dutia Moise cjirore to cũrire ne mahanocã baro cohãsi mari. Ahri yahpa, mʉano cʉ̃hʉ ti jisinino puro to dutia cʉ̃hʉ jirucuahca. Ã jirucua ti niriro seheta sohtori tirohca.
18 Digo-lhes a verdade: Enquanto existirem céus e terra, de forma alguma desaparecerá da Lei a menor letra ou o menor traço, até que tudo se cumpra.
19 Ã jia tí dutiare cãina yʉhdʉrʉcaa, painare tó sehe yʉhdʉrʉca dutia, mʉano macariro pʉhtoro to sʉho jiropʉ cahamaca yoaro sehe jiahca. Cʉ̃no dutiacã to jipachʉta tina yʉhdʉrʉcaa, cahamaca yoaro sehe jiahca tina. Paina tí dutiare noano yoaa, painare tí yoaro sehe yoa dutia, mʉano macariro pʉhtoro to sʉho jiropʉ pʉhtoa yoaro sehe jiahca tina sehe.
19 Todo aquele que desobedecer a um desses mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazerem o mesmo, será chamado menor no Reino dos céus; mas todo aquele que praticar e ensinar estes mandamentos será chamado grande no Reino dos céus.
20 Mʉsare niita nija yʉhʉ. Judio masare buheina, fariseo curua macaina cʉ̃hʉ Cohamacʉ cahmaare quihõno yoaerara. Tina ti yoariro yʉhdoro Cohamacʉ cahmaare yoaga mʉsa sehe. Mʉsa ã yoaerana, pʉhtoro Cohamacʉ to sʉho jiropʉre ne sʉsi mʉsa —ni yahuha Jesu.
20 Pois eu lhes digo que se a justiça de vocês não for muito superior à dos fariseus e mestres da lei, de modo nenhum entrarão no Reino dos céus".
21 Ã ni tuhsʉ, tinare õ sehe ni yahu namoha: —Panopʉ macaina õ sehe ni ti yahuri cjirire tʉhori jimare mʉsa: “Masare wajãena tjiga. Masare wajãriro ti buhiri dahrehtiro jira”, ti niri cjirire tʉhori jimare mʉsa.
21 "Vocês ouviram o que foi dito aos seus antepassados: ‘Não matarás’, e ‘quem matar estará sujeito a julgamento’.
22 Ahri ti yahuri yʉhdo curero mʉsare ahri sehere yahu namoihtja. To coyeiro mehne susiniriro sehe ti buhiri dahrehtiro jira masʉnore wajãriro yoaro seheta. To coyeirore tuhtiriro, “Ne tʉho masia maerariro jira mʉhʉ”, niriro buhiri dahre dutiina cahai ti naahtiro jira. “Tʉho masierariro jira mʉhʉ”, to coyeirore nirirore pichacapʉ wahahto cua yʉhdʉara tirore.
22 Mas eu lhes digo que qualquer que se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento. Também, qualquer que disser a seu irmão: ‘Racá’, será levado ao tribunal. E qualquer que disser: ‘Louco! ’, corre o risco de ir para o fogo do inferno.
23 ’Mʉsa coyeiro mʉsare to ñʉ tuhtichʉ õ sehe yoaga. Cohamacʉ wʉhʉpʉ Cohamacʉre mʉsa ño payohto pano, wahiquirore jʉ̃ mʉo, mʉsa wahto pano õ sehe yoaga.
23 "Portanto, se você estiver apresentando sua oferta diante do altar e ali se lembrar de que seu irmão tem algo contra você,
24 Mʉsa wahtire duhu cũ, mʉsa coyeiro cahapʉ waha, “Pari turi cahmachena tjijihna. Tó purota duhujihna tíre”, niga tirore. Mʉsa ã niri baharo Cohamacʉre wa, ño payona wahaga to wʉhʉpʉ.
24 deixe sua oferta ali, diante do altar, e vá primeiro reconciliar-se com seu irmão; depois volte e apresente sua oferta.
25 ’Pairo mʉhʉre to yahusã duachʉ, pʉhtoro masare beseriro cahapʉ mʉhʉre to naa duachʉ, tiro mehne suaro marieno wahaga. Masare beseriro cahapʉ to na sʉhto pano tiro mehne noano jiga. Mʉ ã yoachʉ ñʉno tiro mʉhʉre yahusãeraboca. Mʉ ã yoaerachʉ tópʉre mʉsa sʉchʉ tiro sehe mʉhʉre masare beserirore yahusãnohca. To ã yahusãchʉ, beseriro sehe peresu yoainapʉre mʉhʉre warohca. Ã jia tina mʉhʉre peresu yoaahca.
25 "Entre em acordo depressa com seu adversário que pretende levá-lo ao tribunal. Faça isso enquanto ainda estiver com ele a caminho, pois, caso contrário, ele poderá entregá-lo ao juiz, e o juiz ao guarda, e você poderá ser jogado na prisão.
26 Potocã nii nija mʉhʉre. Tópʉ jisiniihca mʉhʉ. Pʉ ti wapa dutirire mʉhʉ wapa pahñoipʉ wijaaihca mʉhʉ —ni yahuha Jesu.
26 Eu lhe garanto que você não sairá de lá enquanto não pagar o último centavo".
27 Õ sehe ni yahu namoha Jesu: —Panopʉ macainare õ sehe ti ni yahuri cjirire tʉhori jimare mʉsa: “Pairo namono mehne ñano yoaena tjiga”, ti niri cjirire tʉhori jimare mʉsa.
27 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não adulterarás’.
28 Ahri ti yahuri yʉhdo curero mʉsare ahri sehere yahu namoihtja. Numinore ñahaeraparota, cʉ̃iro ticorore ñano goa pjaro, ñano wacũ tʉhoturo ñano yoa tuhsʉha ticoro mehne.
28 Mas eu lhes digo: qualquer que olhar para uma mulher para desejá-la, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 ’Ã jicʉ mʉ capariaca poto bʉhʉsehei jiriacã mehne ñano yoacʉ, tiare orewe na mʉ cohãboriro seheta ti ñaa yoaare duhuga. Tíre duhueracʉ pichacapʉ wahaihca. Mʉ capariacare mʉ cohãchʉ tia capariaca dihta butira. Mʉhʉ sehere pichacapʉ mʉ wahachʉ ña yʉhdʉara. Ã jicʉ tí ñaa yoaare duhuga.
29 Se o seu olho direito o fizer pecar, arranque-o e lance-o fora. É melhor perder uma parte do seu corpo do que ser todo ele lançado no inferno.
30 Ã jicʉ mʉ wamomaca poto bʉhʉsehei jiri wamomaca mehne ñano yoacʉ, tí wamomacare mʉ dʉte cohãboriro seheta tí ñaa yoaare duhuga. Tíre duhueracʉ pichacapʉ wahaihca. Mʉ wamomacare mʉ cohãchʉ tí wamomaca dihta butira. Mʉhʉ sehere pichacapʉ mʉ wahachʉ ña yʉhdʉara. Ã jicʉ tí ñaa yoaare duhuga —ni yahuha Jesu.
30 E se a sua mão direita o fizer pecar, corte-a e lance-a fora. É melhor perder uma parte do seu corpo do que ir todo ele para o inferno".
31 Õ sehe ni yahu namoha Jesu: —Panopʉ ahri cʉ̃hʉre niha: “To namonore cohã duariro to cohãhtore yahuri pũ mehne ticorore cohã masina”, nimaha panopʉ.
31 "Foi dito: ‘Aquele que se divorciar de sua mulher deverá dar-lhe certidão de divórcio’.
32 Ahri ti yahuri yʉhdo curero mʉsare ahri sehere yahu namoihtja. To namono pairo mehne ñano yoaeraricoro to jipachʉta to manʉno ticorore cohãboca. To ã cohã daporicoro pairore manʉ tiro ñano yoaro nica ticoro pairo mehne jiro. To manʉno ticorore ã cohãno ticorore pairo mehne ñano yoachʉ yoara. To baharo namo tiriro cʉ̃hʉ ticoro mehne ñano yoaro nina —ni yahuha Jesu.
32 Mas eu lhes digo que todo aquele que se divorciar de sua mulher, exceto por imoralidade sexual, faz que ela se torne adúltera, e quem se casar com a mulher divorciada estará cometendo adultério".
33 Õ sehe ni yahu namoha Jesu: —Panopʉ macaina õ sehe ti ni yahuri cjirire tʉhori jimare mʉsa: “Mʉsa niriro seheta yoaga. ‘Cohamacʉ mehne potocã ã yoaihtja’, mʉsa niriro seheta yoaga”, ti ni yahuri cjirire tʉhori jimare mʉsa.
33 "Vocês também ouviram o que foi dito aos seus antepassados: ‘Não jure falsamente, mas cumpra os juramentos que você fez diante do Senhor’.
34 Ahri ti yahuri yʉhdo curero mʉsare ahri sehere yahu namoihtja. “Mʉano mehne potocã nii nija”, ni mʉano mehne wama payo niena tjiga. Mʉano sehe Cohamacʉ mari pʉhtoro to sʉho jiro jira. Wiho jiro jierara. To ã jichʉ ñʉna mʉano mehne ã niena tjiga.
34 Mas eu lhes digo: Não jurem de forma alguma: nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 Ahri yahpa mehne ne wama payo “Potocã nii nija”, niena tjiga. Ahri yahpa Cohamacʉ ya yahpa jira. To ã jichʉ ñʉna ã niena tjiga. “Jerusalẽ mehne potocã nii nija”, ne wama payo niena tjiga. Tuariro mari pʉhtoro ya maca jira Jerusalẽ. Wiho jiri maca jierara. To ã jichʉ ñʉna ã niena tjiga.
35 nem pela terra, porque é o estrado de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei.
36 “Yʉ dapu mehne potocã nii nija”, ni wama payo niena tjiga. Mʉsa pjoari ti yehsea wahachʉ yoa masierara mʉsa. Ti ñia wahachʉ cʉ̃hʉre yoa masierara mʉsa. Ã yoa masieraina jina “Yʉ dapu mehne potocã nii nija”, ni wama payo niena tjiga.
36 E não jure pela sua cabeça, pois você não pode tornar branco ou preto nem um fio de cabelo.
37 “Yoanahtja”, nina wama payoro marieno õ sehe dihta tíre nirucuga. “Yoasi”, nina cʉ̃hʉ wama payoro marieno nirucuga. Mʉsa wama payo nina, watĩno ñariro to dutiriro seheta yoana nica mʉsa —ni yahuha Jesu.
37 Seja o seu ‘sim’, ‘sim’, e o seu ‘não’, ‘não’; o que passar disso vem do Maligno".
38 Õ sehe ni yahu namoha Jesu: —Panopʉ õ sehe ti ni yahuri cjirire tʉhori jimare mʉsa. “Mʉhʉre pairo mʉ capariacare to cjã tihãriro seheta mʉhʉ cʉ̃hʉ tirore cjã tihã cahmaga. Mʉ piriacare to cjã nuhariro seheta mʉhʉ cʉ̃hʉ cjã nuha cahmaga”, ti niri cjirire tʉhori jimare mʉsa.
38 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho e dente por dente’.
39 Ti yahuri yʉhdo curero ahri sehere yahu namoihtja mʉsare. Mʉhʉre ñano yoarirore ã ñʉnocahga. Cʉ̃ bʉhʉsehe mʉ wahsupure to cjãchʉ, pa bʉhʉsehe cʉ̃hʉre cjã dutiga tirore.
39 Mas eu lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém o ferir na face direita, ofereça-lhe também a outra.
40 Pairo buhiri dahre dutirirore mʉhʉre to yahusãchʉ, dutiriro sehe mʉ camisare mʉhʉre yahusãrirore wa dutiboca. To ã wa dutichʉ, tirore waga. Mʉ bui macari suhtiro cʉ̃hʉre wa namoga tirore.
40 E se alguém quiser processá-lo e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Pairo surara paye barore cʉ̃ kilómetro mʉhʉre to naabasa dutichʉ, pa kilómetrore waha namoga tjoa.
41 Se alguém o forçar a caminhar com ele uma milha, vá com ele duas.
42 Mʉhʉre sinirirore waga. Tuhsʉ, pairo mʉhʉre to waso dutichʉ wasoga tirore —ni yahuha Jesu.
42 Dê a quem lhe pede, e não volte as costas àquele que deseja pedir-lhe algo emprestado".
43 Õ sehe ni yahu namoha Jesu: —Masa õ sehe nina: “Mʉsa mehne macainare cahĩga. Ã yoa mʉsare ñʉ tuhtiinare ñʉ tuhti cahmaga tjoa”, ti niri cjirire tʉho mʉhtari jimare mʉsa.
43 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo’.
44 Ti yahuri cjiri yʉhdo curero ahri sehere yahu namoihtja mʉsare: Mʉsare ñʉ tuhtiinare cahĩga. Ã cahĩna tinare noano yoaga. Mʉsare ñano yoainare ti ya cjihtire Cohamacʉre sini payoga.
44 Mas eu lhes digo: Amem os seus inimigos e orem por aqueles que os perseguem,
45 Mʉsa ã yoana mari Pʉcʉ mʉano macariro pohna jira mʉsa. Cohamacʉ sehe cʉ̃no potori yoara masare. Ñaina cʉ̃hʉre, noaina cʉ̃hʉre sʉ̃ sichʉ yoara tiro. Tuhsʉ, Cohamacʉ dutiare yoaina cʉ̃hʉre, yoaeraina cʉ̃hʉre coro tachʉ yoara tiro. Masare cʉ̃no potori to yoariro seheta mʉsa cʉ̃hʉ yoaga.
45 para que vocês venham a ser filhos de seu Pai que está nos céus. Porque ele faz raiar o seu sol sobre maus e bons e derrama chuva sobre justos e injustos.
46 Mʉsare cahĩina dihtare mʉsa cahĩchʉ tí ne yaba cjihti jierara paina sehere mʉsa cahĩerachʉ. Pʉhtoa ya cjihtire wapa na cohtaina cʉ̃hʉ tó seheta yoara. Ã jina jipihtinare cahĩga.
46 Se vocês amarem aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os publicanos fazem isso!
47 Mʉsa coyea dihtare mʉsa noano piti bocachʉ tí cʉ̃hʉ ne yaba cjihti jierara paina sehere mʉsa noano piti bocaerachʉ. Cohamacʉre masieraina cʉ̃hʉ tó seheta yoara. Ã jina jipihtinare noano piti bocaga.
47 E se vocês saudarem apenas os seus irmãos, o que estarão fazendo de mais? Até os pagãos fazem isso!
48 Ñaa marieina jiga mʉsa. Mʉsa Pʉcʉ mʉano macariro to ñaa marieriro to jiriro seheta mʉsa cʉ̃hʉ ñaa marieina jiga —ni yahuha Jesu.
48 Portanto, sejam perfeitos como perfeito é o Pai celestial de vocês".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.