Êxodo 32
God Nuye Kunwok (GUP) vs NVT
1 Kaluk bininj nawu Israel benkebmawahmeng wanjh birrimadbom kunkuyeng nawu Moses, dja nungka minj kumkoluyi kore kuwarddebeh. Wanjh birrimirndeyikang nawu Aaron dja birrimarneyimeng, “Mah. Yimarnbu kadberre god ba kanmarnedokme kadberre. Dja namekbe bininj Moses nawu kanyibebmeng kadberre kore Egypt, minj karriburrbun bu baleh nungka bimarnekurduyimerranj.”
1 Quando o povo viu que Moisés demorava a descer do monte, reuniu-se ao redor de Arão e disse: “Tome uma providência! Faça para nós deuses que nos guiem. Não sabemos o que aconteceu com esse Moisés, que nos trouxe da terra do Egito para cá”.
2 Wanjh Aaron benmarneyimeng, “Mah. Ngurriyerrkkemen dja ngurrimka nawu kabirrihkanemdjongbuyindikenh, manbu gold wirlmurrng nawu bedberre ngalbihbininjkobeng ngudberre dja mak ngalbebeywurd dja nabebeywurd ngudberre.”
2 Arão respondeu: “Tirem as argolas de ouro das orelhas de suas mulheres e de seus filhos e filhas e tragam-nas para mim”.
3 Wanjh birriwern rowk birriyerrkkerrinj kore kunkanemkenh, dja birrikang dja birriwong Aaron.
3 Todos tiraram as argolas de ouro e as levaram a Arão.
4 Wanjh nungan Aaron mangimangi kore birriwong rowk, dja kinjeng bu mey gold wirlmurrng duninjh, wanjh kukmarnbom idol bedberre. Kaluk kukmarnbom wirlmurrng gold mandjawakwi bu kukyimi bulikki yaw. Wanjh birrimekbe bininj birriyimeng, “Ngurrina! Ngad nawu Israel kankebmawahmeng! Dja nahni wanjh god nawu kanbebkeng kadberre kore Egyptbeh!”
4 Ele recebeu o ouro, derreteu-o e trabalhou nele, dando-lhe a forma de um bezerro. Quando o povo viu o bezerro, começou a exclamar: “Ó Israel, estes são os seus deuses que o tiraram da terra do Egito!”.
5 Kaluk bu Aaron nang baleh bu kurduyimerranj wanjh nungka marnbom altar kore kumirrk nuye namekbe bulikki yaw, dja yimeng bedberre, “Bu malaywi wanjh ngad karrimulilmang nawu Yawey.”
5 Percebendo o entusiasmo do povo, Arão construiu um altar diante do bezerro e anunciou: “Amanhã haverá uma festa para o S enhor !”.
6 Wanjh bu kumdungbebmi malaywi bedda birridolkarrinj. Wanjh birrimey mayh, dja yikahwi birrimokenkinjeng kore altar, dja yikahwi mak birribom bu birridjarrknguni kore kunmodmikenh nuye Yawey. Kaluk birriyerrkang, birridjarrknguneng dja birribonguneng, wanjh yerre birridolkkang dja birridedjingmey bu kunwarre duninjh birrikurduyimi.
6 Na manhã seguinte, o povo se levantou cedo para apresentar holocaustos e ofertas de paz. Depois, todos comeram e beberam e se entregaram à farra.
7 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses kore kuwarddekimuk, yimeng, “Werrkwerrk yikolu kore kondahbeh! Birrimekbe bininj nawu yibenbebkeng kore Egyptbeh wanjh nakka birriwarreworrinj dja ngandibodmewong ngardduk.
7 O S enhor disse a Moisés: “Rápido! Desça do monte! Seu povo, que você tirou da terra do Egito, se corrompeu.
8 Bedda wanjh werrkwerrk ngandiwokbawong ngardduk kore ngabenwokrayekwong. Dja bedda wanjh birrimarnbom idol bu wirlmurrng goldwi, dja kakukyime nawu bulikki yaw. Wanjh birrihmarneboddangeni namekbe nawu idol, dja mak birriwoni nuye bu birrimarnebom mayh, dja mak birriyimeng, ‘Ngurrina! Ngad nawu Israel kankebmawahmeng! Dja nahni wanjh god nawu kanbebkeng kadberre kore Egyptbeh!’”
8 Como se desviaram depressa do caminho que eu lhes havia ordenado! Derreteram ouro e fizeram um bezerro, curvaram-se diante dele e lhe ofereceram sacrifícios. Dizem: ‘Ó Israel, estes são os seus deuses que o tiraram da terra do Egito!’”.
9 “Ngaye ngabennang birrimekbe bininj bu minj kandiwokmarrkmang ngaye dja kabirrikangerayek ngardduk.
9 Então o S enhor declarou: “Vi como este povo é teimoso e rebelde.
10 Bonj, yuwn bu kandenghke, dja kanbawon ba wanjh ngayiddung duninjh bedberre bu ngabenbularrbun. Ngudda yiwid, dja ngaleng marnbun ngudda ba yibenkebmawahme birribuyika bininj birridjalwern, dja kabirrimirndewernmerren dja mak kabirringeykimuk.”
10 Agora fique de lado, e eu lançarei contra eles minha ira ardente e os destruirei. Depois, farei de você, Moisés, uma grande nação”.
11 Wanjh Moses yimankek bimarnbuyi nawu Yawey, nawu God nuye, bu kabenkongibunkenh. Wanjh yimeng, “Ngudda nawu Yawey, bu kundulkarre dorrengh yibenbebkeng birrimekbe bininj nawu Israel benkebmawahmeng kore Egyptbeh. Bu kore kubid ke dja kunngudjkimuk ke yibenbebkeng. Dja njalekenh bu yiyiddung dja yibenbun?
11 Moisés, porém, tentou apaziguar o S enhor , seu Deus. “Ó S enhor !”, exclamou ele. “Por que estás tão irado com teu próprio povo, que tiraste do Egito com tão grande poder e mão forte?
12 Dja bu kunmekbe yikurduyime, wardi bininj nawu Egyptbeh kabirriyime, ‘Njalekenh Yawey benbebkeng kore birrihbongdi dja benkang kore kuwarddewardde kumekbe benbularrbom rowk?’ Wanjh ngaye djawadjawan bu yuwn yiyiddung, dja yibawo. Yimayaliborledmen dja yuwn bu yibenbularrbun nawu bininj ngudda ke.
12 Por que deixar os egípcios dizerem: ‘O Deus deles os resgatou com a má intenção de exterminá-los nos montes e apagá-los da face da terra’? Deixa de lado tua ira ardente! Arrepende-te quanto a esta calamidade terrível que ameaçaste enviar sobre teu povo!
13 Yiburrbu kore ngudda yiwokkurrmerrinj bedberre Abraham, dja Isaac dja Jacob. Ngudda yingeykurrmerrinj bu yibenmarnewokkurrmerrinj, yiyimeng, ‘Kalukburrk ngaye wanjh ngabenmarnbun nawu mawahmawah ngudberre bu kabirrimirndeyimerran yiman kayime mankokkarrng kawernmerren kore kunngol, dja mak ngabenbolkwon kore ngabenbolkberrebbom, ba bu mawahmawah bedberre wanjh kabirribolkkarrme mahni kunred bu munguyh munguyh.’” Kuhni bu Moses bimarneyimeng nawu Yawey.
13 Lembra-te dos teus servos Abraão, Isaque e Jacó. Assumiste um compromisso com eles por meio de juramento, dizendo: ‘Tornarei seus descendentes tão numerosos quanto as estrelas do céu. Eu lhes darei toda esta terra que lhes prometi, e eles a possuirão para sempre’.”
14 Wanjh kunmekbekenh nawu Yawey mayaliborledmeng, dja minj benbuyi birrimekbe bininj kore nungka benyingkihbengdayhkeng bu benbularrbuyikenh.
14 Então o S enhor se arrependeu da calamidade terrível que havia ameaçado enviar sobre seu povo.
15 — ausente —
15 Em seguida, Moisés se virou e desceu o monte. Trazia nas mãos as duas tábuas da aliança, que estavam escritas dos dois lados, frente e verso.
16 — ausente —
16 As tábuas eram obra de Deus; cada palavra tinha sido gravada pelo próprio Deus.
17 Kaluk Joshua benbekkang bu birrikayhkayhmi birrimekbe bininj, wanjh bimarneyimeng Moses, “Ngabekkan nakka yiman nuk kabirrihburren kore kured yiman nawu birriyidko bininj bindimarnebebmeng!”
17 Quando Josué ouviu o alvoroço do povo que gritava lá embaixo, disse a Moisés: “Parece que há guerra no acampamento!”.
18 Wanjh Moses yimeng “Burrkyak. Nakka minj kabirrihburren. Minj kabirrihkayhme bu bindibom birribuyika bininj. Dja nakka wanjh kabirrihdjalwayini kore ngabenbekkan.”
18 Moisés respondeu: “Não são gritos de vitória nem lamentos de derrota. Ouço barulho de festa”.
19 Bu Moses bebmihbebmi darnkih kore kured, wanjh nungka nang namekbe bulikki yaw idol, dja mak bennang nawu bininj birriborrkkeyi. Wanjh nungka yidduy duninjh dja mak wohburriweng manmekbe kunwardde bokenh dja warddebarrabarrmeng kore kurorre darnkih kore kanjdjikah kuwarddekimuk.
19 Quando se aproximaram do acampamento, Moisés viu o bezerro e as danças e ficou furioso. Jogou as tábuas de pedra no chão e as despedaçou ao pé do monte.
20 Wanjh mey namekbe bulikki yaw idol dja kinjeng ba wirlmurrng gold yawoyhyimerranj dja djulngdongohdoy marnbom yiman kundjulng, wanjh rawong kukku dorrengh, benmarnbom bininj nawu Israel benkebmawahmeng bu birribonguneng manmekbe kukku manbu gold dorrengh.
20 Tomou o bezerro que haviam feito e o queimou. Moeu-o até virar pó, jogou-o na água e obrigou os israelitas a bebê-la.
21 Wanjh Moses bidjawam Aaron, “Baleh nahni bininj birrikurduyimeng ke bu ngundimarnbom yibenkang kore kuhni birrikurduyimeng kunwarre duninjh?”
21 Por fim, dirigiu-se a Arão e perguntou: “O que este povo lhe fez para que você os levasse a cometer tamanho pecado?”.
22 Wanjh biwokmey yimeng, “Nawu Kanmarnewohrnan, yuwn ngaye kandung! Ngudda yiburrbun bu birrimekbe bininj kabirridjare bu kabirrihdjalkurduyime kunwarre!
22 “Não fique tão furioso comigo, meu senhor”, respondeu Arão. “Você sabe como este povo é mau.
23 Bedda mak ngandimarneyimeng, ‘Namekbe Moses nawu nganbebkeng ngadberre kore Egyptbeh, wanjh minj ngarriburrbun bu baleh bimarnekurduyimerranj nuye. Kab ngudda yimarnbu kadberre god nawu kanmarnedokme kadberre.’
23 Eles me disseram: ‘Faça para nós deuses que nos guiem. Não sabemos o que aconteceu com esse Moisés, que nos trouxe da terra do Egito para cá’.
24 Wanjh ngabenmarneyimeng bu birrimkang nawu kabirrihkanemdjongbuyindi. Wanjh bedda birrikanemyerrkyerrkkerrinj dja ngandiwong wanjh ngaburriweng kore kunak, dja wanjh nahni mayh kukbebmeng!”
24 Então eu lhes disse: ‘Quem tiver joias de ouro, tire-as’. Quando eles as trouxeram para mim, simplesmente as joguei no fogo e saiu este bezerro!”
25 Kaluk Moses wohburrbom bu Aaron benbawong birrimekbe bininj bu birridjalkurduyimi kore bedman birridjaldjareni, dja minj birriyawoyhwokmayi nuye. Dja bedda birriwarreworrinj dja benmarnbom nawu kabirriyidko bedberre bu bindidjekmiwong.
25 Moisés viu que Arão havia permitido que o povo se descontrolasse completamente, dando motivo de zombaria a seus inimigos.
26 Wanjh Moses dolkkang danginj kore kurrangmaye ngarre kunbolk kore birrihni, dja kayhmeng, yimeng. “Birringalehngale nawu Yawey nuye bininj, wanjh nakka birrimray kondah kore ngaye!” Wanjh bininj rowk nawu Levi benkebmawahmeng birrimdolkkarrinj birridangerrinj kore Moses dingihdi.
26 Portanto, colocou-se à entrada do acampamento e gritou: “Todos que estiverem do lado do S enhor , venham até aqui e juntem-se a mim!”. E todos os levitas se reuniram ao redor dele.
27 Wanjh Moses benmarneyimeng birrimekbe bininj nawu Levi benkebmawahmeng, “Yawey nawu God nuye Israel benkebmawahmeng rowk, kuhni wanjh kayime, ‘Bininj rowk ngurrima sword dja ngurribarnkurrmen kore ngurringadmodukkarren. Wanjh ngurriray kore kurehrered ngudberre dja ngurrbenbu nawu ngurridanginj dja nawu djawirna ngudberre, dja mak nawu ngurriredbo bininj.’”
27 Moisés lhes disse: “Assim diz o S enhor , o Deus de Israel: ‘Cada um de vocês pegue sua espada e vão e voltem de uma extremidade à outra do acampamento. Matem todos, até mesmo seus irmãos, amigos e vizinhos’”.
28 Wanjh nawu Levi benkebmawahmeng birrikurduyimeng kore Moses benwokrayekwong. Wanjh kunmekbe kunbarnangarra birriwern bininj birridoweng yiman 3000.
28 Os levitas obedeceram à ordem de Moisés, e cerca de três mil pessoas morreram naquele dia.
29 Wanjh Moses benmarneyimeng, “Bolkkime ngudda ngurrikurrmerrinj bu ngurriyimerranj djal Yawey nuye bininj. Ngudda ngurriwokmarrkmey dja ngurrbenbom beybeywurd dja nawu ngurridangerrinj ngudberre. Kunmekbekenh kunu nawu Yawey ngunmarneyimeng kunmak ngudberre bolkkime.”
29 Então Moisés disse aos levitas: “Hoje vocês se consagraram para o serviço do S enhor , pois lhe obedeceram mesmo quando tiveram de matar seus próprios filhos e irmãos. Hoje vocês receberam dele uma bênção”.
30 Wanjh bu kunbarnangarrabuyika Moses benmarneyimeng bininj rowk, “Ngudda ngurrikurduyimeng kundjalwarre duninjh. Dja wanjh bolkkime ngabidbun kuwarddekimuk kore Yawey dja ngadjawadjawan nungka bu wardi ngunmarnebengmidjdan ngudberre.”
30 No dia seguinte, Moisés disse ao povo: “Vocês cometeram um pecado terrível, mas eu subirei ao monte e me encontrarei com o S enhor outra vez. Talvez eu consiga fazer expiação por este pecado!”.
31 Wanjh Moses durndi kore Yawey dja bimarneyimeng, “Birrimekbe bininj bedda wanjh kunwarre kunkimuk birriyimeng. Bedda wanjh birrimarnbom idols manbu gold duninjh, nawu yimankek gods bedberre.
31 Moisés voltou ao S enhor e disse: “Que pecado terrível este povo cometeu! Fizeram para si deuses de ouro.
32 Dja bolkkime wanjh ngaye djawan bu yimarnebengmidjdan kunwarre bedberre. Dja bu burrkyak, wanjh kanngeybularrbu ngaye kore nawu djurra yibenngeybimbom ngudda ke bininj rowk.”
32 Agora, porém, eu te suplico que lhes perdoes o pecado; do contrário, apaga meu nome do registro que escreveste!”.
33 Wanjh Yawey bimarneyimeng Moses, “Ngaye ngabenngeybularrbun kore djurra ngardduk nawu kunwarre birrihyimi dja minj ngaye ngandiwokmarrkmayi.
33 O S enhor , porém, respondeu a Moisés: “Apagarei o nome de todos que pecaram contra mim.
34 Dja wanjh yiray, yibenka nawu ngaye ngardduk bininj kore ngabolkyolyolmeng ke, kaluk yiburrbu bu angel ngardduk karrokorrokme ngudberre. Kaluk bu rerrihkah ngaye wanjh ngabenbun birrimekbe bininj kore kunwarre birrihyimi.”
34 Agora vá e leve o povo ao lugar do qual eu lhe falei. Veja, meu anjo irá à sua frente. E, no dia do acerto de contas, certamente eu castigarei este povo pelo pecado que cometeram”.
35 Kaluk yerrekah Yawey munkeweng kundjak kunkimuk bu benbuni nawu Israel benkebmawahmeng. Nungka benduy bu bedda birridjirrkkang Aaron bu benmarnemarnbom nawu bulikki yaw nawu gold wirlmurrng duninjh.
35 Então o S enhor castigou severamente o povo, por causa do que fizeram com o bezerro que Arão lhes tinha construído.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Êxodo 32, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.