Atos 17
Tü nüchikimaajatkat Jesucristo (GUC) vs NAA
1 Je sünain tü waraittaa naainjakat Pablo nümaa Silas, alatüshii naya sulu'upünaa tü pueulokalüirua Anfípolis otta Apolonia. Je yala süchikijee, antüshii naya sulu'umüin tü pueulokat Tesalónica eejatüle napüla wane ekirajülee na judíokana.
1 Tendo passado por Anfípolis e Apolônia, Paulo e Silas chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga dos judeus.
2 Je Pablo maa aka tü nükuaippapü'ükat waneepia, o'unüshi nia sulu'umüin tü ekirajüleekat. Je so'uwai tü ka'i neemeraakat o'u na judíokana, aashajira'awaishi nia namaa na judíokana so'u apünüin semaana.
2 Paulo, segundo o seu costume, foi procurá-los e, por três sábados, discutiu com eles a respeito das Escrituras,
3 Nüküjain namüin jamalu'ulüin tü sümakat tü karaloukta nüchikimaajatkat Maleiwa noo'opünaa Cristo chi Nüneekajalakai Maleiwa otta sünain pansaain ma'i sütüma sünain müliainjachin nia, nu'utünajachin aa'in otta nüso'iraainjachin aa'in süchikijee. Müshi nia namüin: “Chi wayuu Jesús taküjakai achikü jümüin, nia'a chi Nüneekajalakai Maleiwa”.
3 expondo e demonstrando ter sido necessário que o Cristo padecesse e ressuscitasse dos mortos. Paulo dizia: — Este Jesus, que eu anuncio a vocês, é o Cristo.
4 Eekalaka anoujain no'uluku na judíokana sünain na'ata'ale'einya namaa Pablo otta Silas. Je eesü anoujain kojuya tü wayuu griegokat, wayuu kojutakat atüma Maleiwakai, otta kojuya jieyuu anoujasü, süchooin wayuu anapüisü.
4 Alguns deles foram persuadidos e se juntaram a Paulo e Silas. O mesmo aconteceu com numerosa multidão de gregos piedosos e muitas mulheres importantes.
5 Nayasa'a na judío eekai manoujain, achunjasü naa'in sütümajee ne'rüin wainma wayuu sünain anoujaa. Nakotchojookalaka nanainmüin wane wayuuirua, tü wayuu warai müsükat ne'e, süchi'rakat mmapa'a. Shiasa'a naainjala, nashüküjakalaka saa'in tü wayuukalüirua sulujutkat tü pueulokat. Nashutakalaka saa'u nipia Jasón sünain achajawaa nüchiki Pablo nümaa Silas shii'iree nayu'leein naya shi'ipamüin tü wayuukalüirua.
5 Os judeus, porém, movidos de inveja, trazendo consigo alguns homens maus dentre a malandragem, reuniram uma multidão e provocaram um tumulto na cidade. E, atacando de surpresa a casa de Jasom, procuravam trazer Paulo e Silas para o meio do povo.
6 Shiasa'a süka nnojoliin nantüin nanain yala, niakalaka nasirüin Jasón namaa no'uluku na anoujashiikana sünain nantirüin naya nanainmüin na laülaayuukana sulu'u tü pueulokat. Nantirüin naya sünain namüin nekiiseru'u: “Wayuukana naa, amojujashii sükuaippa wayuukat sainküin mmakat süpüshua'a. Je joolu'u antüshii naya yaamüin süpüla müinjanain waya natümaya.
6 Porém, não os encontrando, arrastaram Jasom e alguns irmãos diante das autoridades, gritando: — Estes que promovem tumulto em todo o mundo chegaram também aqui,
7 Je Jasón, nüntirüin naya nipialu'umüinya'asa. Napüshua'a nayakana, ne'ra amüinrü tü nuluwataakat anain chi romano laülaashikai saa'u mmakat süpüshua'a, chi Césarkai. Eetaalain naashin, wane aluwataashi saa'u wayuu kanüliashi Jesús”.
7 e Jasom os hospedou na casa dele. Todos estes agem contra os decretos de César, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 Shiasa'a tü wayuukalüirua otta na laülaayuukana, naapapa tüü, mojushiijaasü namüin süchikü tü naa'inrakat otta aashichijaashii sütüma.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas ao ouvir estas palavras.
9 Je saa'u napütüin neerü napüla na laülaayuukana su'uyaawa naapüin nanüikü namüin sünain nnojoleerüin sülatüin süchukua'a tü alatakat paala, ajütüna achikichii naya.
9 Porém, depois de terem recebido deles a fiança estipulada, as autoridades soltaram Jasom e os outros.
10 Nayasa'a na anoujashiikana, najütamaatüin aipa'achiiruale'eya Pablo nümaa Silas chamüin cha'aya Bereamüin. Je nantapa Bereamüin, o'unüshii naya sulu'umüin tü ekirajüleekat na judíokana. Je yala, aküjashii naya tü nünüikikat Maleiwa.
10 E logo, durante a noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Bereia. Ali chegados, dirigiram-se à sinagoga dos judeus.
11 Je na judío yalajanakana, wayuu naya anashii, atüjashii akoutiraa pütchi. Nnojoliishii müin aka naa'in na Tesalónicaje'ewaliikana. Kapülakalaka naa'in naapüin tü pütchikat. Naashaje'erawalin waneepia tü karaloukta nüchikimaajatkat Maleiwa süpüla natüjaainjatüin saa'u müleka müle'eya tü münakat namüin.
11 Ora, estes de Bereia eram mais nobres do que os de Tessalônica, pois receberam a palavra com toda a avidez, examinando as Escrituras todos os dias para ver se as coisas eram, de fato, assim.
12 Eekalaja'aya kojuya no'uluku nayakana anoujain. Kojuya no'uluku na wayuu griegokanaya anoujaka, makai aka chira wayuu toolo otta türa wayuu jierü, jieyuu süchooin wayuu anapüisü.
12 Com isso, muitos deles creram, mulheres gregas de alta posição social e muitos homens.
13 Nayasa'a joo na judío Tesalónicaje'ewaliikana, natüjaapa naa'u Pablo sünain chain nüküjain süchiki tü nünüikikat Maleiwa sulu'u tü pueulokat Berea, o'unüshii naya chamüin sünain nashüküjüin tü wayuukalüirua chajatkat sulu'u tü pueulokat noo'omüin Pablo.
13 Mas, logo que os judeus de Tessalônica souberam que a palavra de Deus era anunciada por Paulo também em Bereia, foram lá agitar e perturbar o povo.
14 Otta na anoujashiikana, najütamaatüin Pablo palaairukumüin. Je Silas nümaa Timoteo, makatüshii yala Berea.
14 Então os irmãos fizeram com que Paulo fosse imediatamente para os lados do mar. Porém Silas e Timóteo continuaram em Bereia.
15 Je na o'unakana nu'uyaajanayaain Pablo, wattashii nümaa sulu'umüin tü pueulokat Atenas. Je yalejee ale'ejüshii naya sümaa nünüiki Pablo nümüin Silas otta Timoteo sünain nantiraamaatüinjanain nümaa maalü.
15 Os responsáveis por Paulo levaram-no até Atenas e regressaram trazendo ordem a Silas e Timóteo para que fossem encontrá-lo o mais depressa possível.
16 Sünain chain Pablo Atenas a'atapajüin Silas otta Timoteo, mojushiisü nümüin tü joulüin su'uyaakua kasa maleiwayaakat atümaa sainküinpünaa tü pueulokat.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, o seu espírito se revoltava em face da idolatria dominante na cidade.
17 Mayaainje'e aashajira'awalin nia sulu'u tü ekirajüleekat namaa na judíokana otta namaa na wayuu griegokana eekai kojutüin atüma chi Maleiwakai maa akaapü'ü nütüma waneepia, mataaja'a nia cha'aya pülaasüpa'a sümaa türa eekai süntüin yalamüin, aashajiraashi waneepia.
17 Por isso, falava na sinagoga com os judeus e os gentios piedosos; também na praça, todos os dias, com os que se encontravam ali.
18 Mataaja'a no'uluku na wayuu ekirajaakana sünain tü nekirajakat anain na wayuu kanüliakana Epicúreos otta na kanüliakana Estoicos, pe'ipoloojira'awaishii naya nümaa süka nanüikü. Müsü nanüiki waneeirua:
18 E alguns dos filósofos epicureus e estoicos discutiam com ele, havendo quem perguntasse: — Que quer dizer esse tagarela? Outros diziam: — Parece pregador de deuses estranhos. Diziam isso porque Paulo pregava Jesus e a ressurreição.
19 Niasa'a niakai natüma, no'unitkalaka nia nanainmüin na laülaayuukana sulu'u tü pueulokat sulu'umüin tü noutkajaalekat tü kanüliakat Areópago, eeinjachire nia apansaajinnüin soo'opünaa tü naashajaakat achikü. Asakinnüshija'a nia sünain nümünüin amüin:
19 Então, tomando-o consigo, levaram-no ao Areópago, dizendo: — Podemos saber que nova doutrina é essa que você ensina?
20 tü paashajaain wamüin süchikü wane kasa waneejatü ma'i. Watüjawee aa'ulu jamalu'ulüin.
20 Pois você nos traz aos ouvidos coisas estranhas e queremos saber o que vem a ser isso.
21 (Napüshua'a na wayuu nepiajanakana sulu'u Atenas otta na wayuu naatajanakana kepiakana yaa sulu'u, aapajeeshii otta aashajaweeshii ma'i waneepia süchikü türa kasa eekai jeketüin ma'i.)
21 Acontece que todos os de Atenas e os estrangeiros residentes não se ocupavam com outra coisa senão dizer ou ouvir as últimas novidades.
22 Niasa'a Pablo, nülatakalaka pasanainmüin süpüla aashajawaa sümüin tü wayuukalüirua eejatkat sulu'u tü kanüliakat Areópago. Müshi nia namüin:
22 Então Paulo, levantando-se no meio do Areópago, disse: — Senhores atenienses! Percebo que em tudo vocês são bastante religiosos,
23 Süka jamüin, sünain tananaja'alüin tü ju'waajülekalüirua tü jümaleiwasekalüirua, tanta anainrü yala wane ashajuushi sünain wane ipa eere jaapüin kasa sümüin tü jümaleiwasekalüirua. Müsü mayaa: NÜMÜINJATÜ CHI MALEIWA ME'RAAJUUKAI.
23 porque, andando pela cidade e observando os objetos de culto que vocês têm, encontrei também um altar no qual aparece a seguinte inscrição: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse que vocês adoram sem conhecer é precisamente aquele que eu lhes anuncio.
24 “Chi Maleiwa kakumalakai tü sirumakat sümaa süpüshua'a tü kasa eekat chaa iipünaa, tü mmakat sümaa tü kasa eekat süpa'a, otta tü palaakat sümaa tü kasa eekat shiroku, nia laülaashika'aya saa'uirua. Nnojoishi nia kepiain sulu'u miichi saainjanainkat wayuu süpüla a'waajiain nia.
24 — O Deus que fez o mundo e tudo o que nele existe, sendo ele Senhor do céu e da terra, não habita em santuários feitos por mãos humanas;
25 Nnojotsü kasain cho'ujaain nümüin süpüla jaralinjaittaain wayuu joolu'u akaalinjainjachin nia. Nia aapaka'aya wamüin kataa o'u, nia aapaka'aya tü jouktai wasanatkat aka waa'in otta kasakat süpüshua'a.
25 nem é servido por mãos humanas, como se precisasse de alguma coisa, pois ele mesmo é quem a todos dá vida, respiração e tudo mais.
26 “Nünainjee waneeshia wayuu, naainjüin tü wayuukalüirua süpüshua'a, tü wattakat saalin shi'ipapa'a sainküin mmakat, süpüla eeinjatüin shia süpa'a. Süpülapünaa naainjain shia, ni'itaatüjülia süka'iya otta tü shipiapalainjatkat.
26 De um só homem fez todas as nações para habitarem sobre a face da terra, havendo fixado os tempos previamente estabelecidos e os limites da sua habitação;
27 Nükumajüin shia Maleiwakai süpüla süchajaainjachin nüchikü, kama'ache süntüle nünain müleka süchajaale ma'i nüchikü. Nnojoishijasa wattain Maleiwakai woulia wane'ewai wakua.
27 para buscarem Deus se, porventura, tateando, o possam achar, ainda que não esteja longe de cada um de nós;
28 Müsü wane pütchi: ‘Süka jamüin, nünain Maleiwakai, kato'uchii waya, waraittüshii waya otta wayuushii waya’. Müsü nanüiki waneeirua no'uluku na jüpüshi atüjashiikana: ‘Nüpüshi waya chi Maleiwakai’.
28 pois nele vivemos, nos movemos e existimos, como alguns dos poetas de vocês disseram: “Porque dele também somos geração.”
29 “Sünain nüpüshin waya Maleiwakai, nükumajala waya. Nnojoliija'a waya süpüla we'itaainjachin nia sünain mataalain aka nia saa'in su'uyaakua kasa eekai shiyujalain wayuu shikiiru'ujee ne'e, türa eekai saainjuushin süka ooro, pülaata, otta ipa.
29 Portanto, visto que somos geração de Deus, não devemos pensar que a divindade é semelhante ao ouro, à prata ou à pedra, trabalhados pela arte e imaginação do homem.
30 Nnojotsü kasalajanapü'üin sümüin wayuu nütüma Maleiwa tü matüjüinwaakat naa'u. Alu'ujasa'a joolu'u, nuluwataain sümüin wayuukat süpüshua'a otta süpa'a mmakat süpüshua'aya sünain suu'ulaainjatüin suulia saainjala otta sünoujainjatüin nünain.
30 Deus não levou em conta os tempos da ignorância, mas agora ele ordena a todas as pessoas, em todos os lugares, que se arrependam.
31 Süka jamüin, Maleiwakai, ni'itaain wane ka'i nikeraajüinjatkat o'u sükuaippa tü wayuukalüirua süpüshua'a süka wane sükuaippa pansaasü. Nikeraajüinjatü nükajee wane wayuu ni'itaala süpüla. Nii'iyatüin sümüin wayuukat süpüshua'a, sükajee nüso'ire'erüin naa'in, sünain shiimain niain ni'itaalain”.
31 Porque Deus estabeleceu um dia em que julgará o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu certeza disso a todos, ressuscitando-o dentre os mortos.
32 Je no'uluku na eejanakana, naapapa süchiki tü oso'irawaakat aa'in, neme'erainpalashi Pablo. Otta waneeirua, müshii ne'e:
32 Quando ouviram falar de ressurreição de mortos, uns zombaram, e outros disseram: — A respeito disso ouviremos você em outra ocasião.
33 Nu'unakalaka Pablo nama'anajee.
33 A essa altura, Paulo se retirou do meio deles.
34 Nayasa'a waneeinnua, ache'inraashii nümaa otta nanoujakalaka nünain Jesús. Je na'aka na anoujakana, eejachi Dionisio, wane no'uluku na laülaayuu sulujunakana tü kanüliakat Areópago otta eejatü wane jierü kanüliasü Dámaris otta waneeirua soo'omüin.
34 Houve, porém, alguns homens que se juntaram a ele e creram; entre eles estava Dionísio, o areopagita, uma mulher chamada Dâmaris e, com eles, mais algumas pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.