Mateus 26
Uwien ya Jɔtiefɛ̀nku ya gbɔnku (GNGNT) vs NAA
1 Uyo wà *Yesu len' niʼkɛ ki tì gben' nnɔ nɛ ki tɔke' uʼpanpaankaab ki ye:
1 Quando Jesus acabou de proferir estas palavras, disse aos seus discípulos:
2 «Ni bɛn ki ye iwien ile gɛ̀bre' la, tinbi Sufmbɛ li jele tiʼPak ya nacenku. U ya yo nɛ bi li taa Unil ya Bijɛ kí ŋukn binib, bɛ ń tì kpɛ wɔ udɔpɔnpɔn bo.»
2 — Vocês sabem que, daqui a dois dias, será celebrada a Páscoa, e o Filho do Homem será entregue para ser crucificado.
3 Tɔ, bitɔtuɔrciɛnb nin Sufmbɛ ya ciɛnb taan' bitɔtuɔrciɛnb ya ciɛn Kayif den u luo bo
3 Então os principais sacerdotes e os anciãos do povo se reuniram no palácio do sumo sacerdote, chamado Caifás,
4 ki kpaan' iyɛ ki ye bi li bɔle nɛ kí cuo Yesu, kí ku wɔ.
4 e deliberaram prender Jesus, à traição, e matá-lo.
5 Nɛ ki tɔkeh tɔb ki teh: «Ti la cuo wɔ mɛn kunacenku nnɔ ya yo. Ti cuo' wɔ u ya yo la, udu ya nib li kpre.»
5 Mas diziam: — Não durante a festa, para que não haja tumulto entre o povo.
6 *Yesu là te Betani ya du ni, Simɔn, ujend den.
6 Quando Jesus estava em Betânia, na casa de Simão, o leproso,
7 U jinh uyo wà nnɔ nɛ upii uba kɔn' ní ki tuke lɛfina uba uʼdaaku faa cɛɛn alabaat ya dingl ni, bi yih lɛfina nnɔ naar. Upii nnɔ taa' lɛfina nnɔ kɛ ki wuwule' *Yesu ya yul bo.
7 aproximou-se dele uma mulher, trazendo um frasco feito de alabastro com um perfume precioso, que ela derramou sobre a cabeça de Jesus, estando ele à mesa.
8 Uʼpanpaankaab laa' nnɔ ma nnɔ nɛ biʼbenku ni ben', nɛ bi ye: «Bɛ tien' u ñɛ̀nde' lɛfina wuɔ nɔ?
8 Vendo isto, os discípulos ficaram indignados e disseram: — Para que este desperdício?
9 Ti bi li fre kí kuɔre wɔ kí lɛ ilike yì ń li yɛbe kí taa kí de bijiinb-a!»
9 Este perfume poderia ter sido vendido por muito dinheiro, para ser dado aos pobres.
10 *Yesu bɛnde' bi lienh nà bo, nɛ ki tɔke' bɛ ki ye: «Bɛ tien' ni ŋaabeh upii wuɔ ya yɛnm nɔ nnɔ? U tien' nni nà mɔn nɛ.
10 Mas Jesus, sabendo disto, lhes disse:
11 Bijiinb lì li te niʼsaan uyo kɛ nɛ; ama min ŋa ń li te niʼsaan uyo kɛ.
11 Porque os pobres estarão sempre com vocês, mas a mim vocês nem sempre terão.
12 U taa' lɛfina wuɔ ki wule' nʼgbɛnɛnt bo ma nnɔ, u bonde' nʼsubm nɛ.
12 Porque, derramando este perfume sobre o meu corpo, ela o fez para o meu sepultamento.
13 N tɔkeh nɛ imɔ̀n nɛ, bi li kpaande tigbɛmɔnmɔnt tuu uŋɛndun ni nà saan kɛ nnɔ, bi li len u tien' nà nɔ bó, ŋɔ binib ń li tiɛn uʼbó.»
13 Em verdade lhes digo que, onde for pregado em todo o mundo este evangelho, também será contado o que ela fez, para memória dela.
14 *Yesu ya panpaankaab piik nin bile ya uba, bi yih wà Sudas Iskariyɔt nnɔ jon' *bitɔtuɔrciɛnb saan,
14 Então um dos doze, chamado Judas Iscariotes, foi falar com os principais sacerdotes.
15 ki tì niire' bɛ ki ye: «N taa' *Yesu ki ŋukn' nɛ la, ni li de nni ba?» Nɛ bi kaan' ilike ya kur pita ki de' wɔ.
15 Ele disse: — Quanto me darão para que eu o entregue a vocês? E pagaram-lhe trinta moedas de prata.
16 Nɛn daali nɛ u cin' ki nuunh u li ñɛ isɛn yà kí taa *Yesu kí ŋukn bɛ.
16 E, desse momento em diante, Judas buscava uma boa ocasião para entregar Jesus.
17 Kpɔnɔ wà ŋa ŋmɔbe ñɔke ya nacenku ya cincindaali, nɛ *Yesu ya panpaankaab nɛkn' wɔ ki niire' wɔ ki ye: «A yíe tí tien ŋɛ Pak ya nacenku ya jier lɛ saan-i?»
17 No primeiro dia da Festa dos Pães sem Fermento, os discípulos vieram a Jesus e lhe perguntaram: — Onde quer que façamos os preparativos para que o senhor possa comer a Páscoa?
18 Nɛ u jiin' bɛ ki ye: «Ní jo udu bó udaan uba saan, kí tì tɔke wɔ ki ye: ‹TiʼCɛnbaa ye uʼyo baa'-a, wɔn nin uʼpanpaankaab li baa kí lá ji Pak ya nacenku ya jier a ya den nɛ.› »
18 E ele lhes respondeu:
19 Nɛ uʼpanpaankaab tien' u tɔke' bɛ ma bo, nɛ ki tien' kunacenku nnɔ ya jier.
19 E eles fizeram como Jesus lhes havia ordenado e prepararam a Páscoa.
20 Nì juɔre' nɛ *Yesu nin uʼpanpaankaab piik nin bile nnɔ kɛ̀le' ki jinh.
20 Ao cair da tarde, Jesus pôs-se à mesa com os doze discípulos.
21 Bi jinh uyo wà nnɔ, nɛ u tɔke' bɛ ki ye: «N tɔkeh nɛ imɔ̀n nɛ, niʼni uba li kuɔre nni.»
21 E, enquanto comiam, Jesus disse:
22 Biʼyɛnm saa' ki gbien', nɛ biʼkɛ niireh wɔ jɛjɛ ki teh: «Yonbdaan, n teh min ŋa ñí-a?»
22 E eles, muito entristecidos, começaram um por um a perguntar-lhe: — Por acaso seria eu, Senhor?
23 Nɛ u ye: «Min nin wà taan' ki paan' lisɛnl ni nɔ nɛ li kuɔre nni.
23 Jesus respondeu:
24 Unil ya Bijɛ li kpo tɛn nì kɛle' uʼbo *Uwien ya gbɔnku ni ki ye ma bo nnɔ nɛ. Ama unil wà li kuɔre wɔ nnɔ, nì bre udaan bo. Ba bi maa' wɔ mɔnɔn la, nì bi li tu.»
24 O Filho do Homem vai, como está escrito a seu respeito; mas ai daquele por quem o Filho do Homem está sendo traído! Melhor seria para ele se nunca tivesse nascido!
25 Nɛ Sudas wà li kuɔre wɔ nnɔ mɔ niire' wɔ ki ye: «Cɛnbaa, n teh min ŋa ñí-a?» Nɛ *Yesu ye: «A ye nnɔ.»
25 Então Judas, que o traía, perguntou: — Por acaso sou eu, Mestre? Jesus respondeu:
26 Bi te ki jinh tijier ma nnɔ, nɛ *Yesu yuure' kpɔnɔ, ki faare' Uwien, ki kɔkuɔ', ki taa' ki de' bɛ, ki ye: «Teke mɛn kí ŋmɔn, nà sɔ yé nʼgbɛnɛnt.»
26 Enquanto comiam, Jesus pegou um pão, e, abençoando-o, o partiu e deu aos discípulos, dizendo:
27 Nɛ ki taa' midaam mɔ, ki faare' Uwien, ki taa' ki de' bɛ, ki ye: «Niʼkɛ ń ñu mɛn,
27 A seguir, Jesus pegou um cálice e, tendo dado graças, o deu aos seus discípulos, dizendo:
28 nà sɔ yé nʼsɛ̀m. Mɛn nɛ wɔngeh ki teh Uwien cuo' nin binib kujɔtieku. Mì li puube binib bà yɛbe ya kpɛle bo ŋɔ Uwien ń fère bɛ biʼbiɛre.
28 porque isto é o meu sangue, o sangue da aliança, derramado em favor de muitos, para remissão de pecados.
29 N tɔkeh nɛ nɛ, ma ji li faa kí ñu daam, haali kí tì baa lidaali là min nin ninbi li liɛbe kí taan kí ñu mɛ̀ midɛfɛ̀nm nʼBaa ya bɛl ni.»
29 E digo a vocês que, desta hora em diante, nunca mais beberei deste fruto da videira, até aquele dia em que beberei com vocês o vinho novo, no Reino de meu Pai.
30 Bi gɛn' Uwien ya yuon ki gben', nɛ ki ñɛn' ki don' Olifi ya siin ya juɔl bo.
30 E, tendo cantado um hino, saíram para o monte das Oliveiras.
31 Tɔ, *Yesu tɔke' uʼpanpaankaab ki ye: «Kuñɔnku kuu nɔ, nà li tu nni nnɔ li cère niʼkɛ ń sɛn kí dàan nni, kimɛ nì kɛle' *Uwien ya gbɔnku ni ki ye: ‹N li ku upekpaal, nɛ upepɛke kɛ ń yɛre.›
31 Então Jesus disse aos discípulos:
32 Ama uyo wà n li mɛkre bitɛnkpiib ni nnɔ, n li liere nɛ kí jo Galile.»
32 Mas, depois da minha ressurreição, irei adiante de vocês para a Galileia.
33 Nɛ Piɛr tɔke' wɔ ki ye: «Nà li tu ŋɛ nnɔ li cère biʼkɛ ń sɛn kí dàan ŋɛ mɔnɔn la, min ŋa ń sɛn kí dàan ŋɛ fiebu.»
33 Mas Pedro, tomando a palavra, disse a Jesus: — Ainda que o senhor venha a ser um tropeço para todos, nunca o será para mim.
34 Nɛ *Yesu ye: «N tɔkeh ŋɛ imɔ̀n nɛ, kuñɔnku kuu, a li niɛ bolm mita kí ye ŋa bɛn nni nɛ kí yaan ukuojɛ ń muɔ.»
34 Mas Jesus lhe disse:
35 Nɛ Piɛr ye: «Haali bi li ku min nin sin kɛ mɔnɔn la, ma ń niɛ kí ye ma bɛn ŋɛ.» Nɛ uʼpanpaankaab kɛ mɔ len' nnɔ.
35 Pedro insistiu: — Ainda que me seja necessário morrer com o senhor, de modo nenhum o negarei. E todos os discípulos disseram o mesmo.
36 Tɔ, *Yesu nin uʼpanpaankaab tì baa' niba saan, bi yih nɛ̀ Gɛtsemani. Nɛ u tɔke' bɛ ki ye: «Juore mɛn niɛ saan, ń jɛnde kí tì kàare.»
36 Em seguida, Jesus foi com eles a um lugar chamado Getsêmani. E disse aos discípulos:
37 Nɛ ki taa' Piɛr nin Sebede ya bijiɛb bile ki bure'. Bujɛwaanbu cin' ki kɔh wɔ nɛ uʼyɛnm saah,
37 E, levando consigo Pedro e os dois filhos de Zebedeu, começou a sentir-se tomado de tristeza e de angústia.
38 nɛ u tɔke' bɛ ki ye: «Nʼyɛnm saa' ki tì kɛnde' tɛn mikuum nɛ benh nin nni. Niʼmɔ ń juore niɛ saan, ki la gɔh.»
38 Então lhes disse:
39 U jɛnde' waamu, nɛ ki pùon', ki kàareh ki teh: «O, nʼBaa, nì tuo' la, á cère ijɛnd yiɛ ń jɛnde nni. Ama la cère nɛ̀ ń li yé min yíe ma bo, cère nɛ̀ ń li yé sin yíe ma bo.»
39 E, adiantando-se um pouco, prostrou-se sobre o seu rosto, orando e dizendo:
40 U liɛbe' ní uʼpanpaankaab bita nnɔ saan, ki laa' bi dɔ ki gɔh nɛ, nɛ u tɔke' Piɛr ki ye: «O! Na ń fre kí la gùɔn kukurku kuba mɔnɔn-ii?
40 E, voltando para os discípulos, achou-os dormindo. E disse a Pedro:
41 La gɔh mɛn, kí li kàareh ŋɔ ki la lu biikm ni. Niʼyɛnm yíe, ama mituɔm nɛ pɔre' nɛ.»
41 Vigiem e orem, para que não caiam em tentação; o espírito, na verdade, está pronto, mas a carne é fraca.
42 Nɛ ki tí jɛnde' waamu, ki kàare' nle bo ki ye: «O, nʼBaa, na ń tuo á jɛnde nʼsaan ijɛnd yiɛ nɔ la, cère aʼyíem ń tien.»
42 Retirando-se pela segunda vez, orou de novo, dizendo:
43 U tí liɛbe' ní uʼpanpaankaab bita nnɔ saan, ki laa' bi tí gɔh nɛ, kimɛ migùɔnm nɛ ñɔ̀nde' bɛ.
43 E, voltando, achou-os outra vez dormindo; porque os olhos deles estavam pesados.
44 Nɛ u dàan' bɛ, ki tí jɛnde' waamu, nɛ ki kàare' nta bo nin i ya ñɔbonbaab.
44 Deixando-os novamente, foi orar pela terceira vez, repetindo as mesmas palavras.
45 U tí liɛbe' ní uʼpanpaankaab nnɔ saan, nɛ ki tɔke' bɛ ki ye: «Ni biɛ ki fuoreh nɛ ki gɔh-a! Uyo nɛkn' ní ŋɔ! Bi li taa Unil ya Bijɛ kí ŋukn bibiɛrdɛnb.
45 Então voltou para os discípulos e lhes disse:
46 Fii mɛn tí jo. Liike mɛn, wà kuɔre' nni nnɔ nɛkn' ní ŋɔ.»
46 Levantem-se, vamos embora! Eis que o traidor se aproxima.
47 U laan biɛ ki lienh nɛ Sudas uʼpanpaankaab piik nin bile nnɔ ya uba baa' ní nin linigociɛnl bi tuke mujusiemu nin ilɛnbɛn. Bitɔtuɔrciɛnb nin Sufmbɛ ya ciɛnb nɛ sɔn' bɛ ní.
47 E enquanto Jesus ainda falava, eis que chegou Judas, um dos doze, e, com ele, grande multidão com espadas e porretes, vinda da parte dos principais sacerdotes e dos anciãos do povo.
48 Sudas wà kuɔre' *Yesu nnɔ tɔke' linigol nnɔ ki ye: «Ni lá laa' n jon' ki tì lɔkn' wà la, wɔn nínɔ, ní cuo wɔ.»
48 Ora, o traidor tinha dado a eles um sinal: “Aquele que eu beijar, é esse; prendam-no.”
49 U pɔk ki cuon' ki nɛkn' Yesu, nɛ ki ye: «Cɛnbaa, n fuondeh ŋɛ,» nɛ ki lɔkn' wɔ.
49 E logo, aproximando-se de Jesus, Judas disse: — Salve, Mestre! E o beijou.
50 Nɛ *Yesu tɔke' wɔ ki ye: «Nʼjɔ, tien a baa' á tien nà.»
50 Jesus, porém, lhe disse: Nisto, aproximando-se eles, agarraram Jesus e o prenderam.
51 Bà te Yesu saan nnɔ ya uba nɛ̀re' uʼjusiek ki gɛ' ki paare' bitɔtuɔrciɛnb ya ciɛn ya tonsɔnl uba ya tubl.
51 E eis que um dos que estavam com Jesus, estendendo a mão, sacou da espada e, golpeando o servo do sumo sacerdote, cortou-lhe a orelha.
52 Nɛ *Yesu tɔke' wɔ ki ye: «jiin aʼjusiek nnɔ kí cùɔn kiʼtuɔku ni, kimɛ wà kɛ kuuleh nin kijusiek la, kijusiek nɛ li ku uʼmɔ.
52 Então Jesus lhe disse:
53 Ŋa bɛn ki ye n miɛ' nʼBaa Uwien la, u li sɔn ní uʼtondb icɛk icɛk piik nin ile nʼsaan fɛnfɛnnɔ-ɔɔ?
53 Ou você acha que não posso pedir a meu Pai, e ele me mandaria neste momento mais de doze legiões de anjos?
54 N tien' nnɔ la, nà kɛle' *Uwien ya gbɔnku ni nnɔ li tien mila kí tien-i?»
54 Mas como, então, se cumpririam as Escrituras, que dizem que assim deve acontecer?
55 Nɛn saan nɛ u tɔke' linigol nnɔ ki ye: «Ni tuke mujusiemu nin ilɛnbɛn ní lá cuo nni tɛn n yé udukond nɛ-a! N là kaah idaan kɛ *Uwien ya duku ya luo bo ki wɔknh binib, nɛ na cuo' nni u ya yo.
55 Naquele momento, Jesus disse às multidões:
56 Nɛn kɛ tien' ŋɔ *Uwien ya ñɔbonsɔknb là kɛle' nà *Uwien ya gbɔnku ni nnɔ nɛ̀ ń tien nɛ.»
56 Tudo isto, porém, aconteceu para que se cumprissem as Escrituras dos profetas. Então todos os discípulos o deixaram e fugiram.
57 Binib bà cuo' *Yesu nnɔ taa' wɔ ki jon' bitɔtuɔrciɛnb ya ciɛn Kayif den, *Yiko ya wɔnwɔknb nin Sufmbɛ ya ciɛnb taan' nà saan nnɔ.
57 E os que prenderam Jesus o levaram à casa de Caifás, o sumo sacerdote, onde se haviam reunido os escribas e os anciãos.
58 Piɛr pɛ *Yesu bo, ki te fɔnfɔkm, ki tì baa' bitɔtuɔrciɛnb ya ciɛn den nɛ ki kɔn' ki tì kɛ̀le' biguguurb saan, wɔ ń liike nì li gben ma bo.
58 Pedro o seguia de longe até o pátio do sumo sacerdote. E, tendo entrado, assentou-se entre os servos, para ver como aquilo ia terminar.
59 Bitɔtuɔrciɛnb nin tibuur ya cɛkl yaab kɛ nuunh bi li dule kutonnɛnku kùa bo kí biin Yesu ŋɔ kí ku wɔ nɛ.
59 E os principais sacerdotes e todo o Sinédrio procuravam algum testemunho falso contra Jesus, a fim de o condenarem à morte.
60 Nin binib baa' ki lá nɛn' uʼbo kutonnɛnku ki yɛbe ma kɛ nnɔ, ba laa' uʼbiil. Mifɔfɔrm nɛ biñɔŋmaadɛnb bile baa'
60 E não acharam, apesar de terem sido apresentadas muitas testemunhas falsas. Mas, afinal, compareceram duas, afirmando:
61 ki lá len' ki ye: «Ujɛ wuɔ len' ki ye: ‹N li fre kí bere Uwien ya duku, kí liɛbe kí mɛ kù iwien ita.› »
61 — Este disse: “Posso destruir o santuário de Deus e reconstruí-lo em três dias.”
62 Nɛ bitɔtuɔrciɛnb ya ciɛn fii' ki sere', ki tɔke' *Yesu ki ye: «Ŋa ń len kí jiin-ii? Ŋa ŋmɔbe tuba á len kí jiin binib bà biindeh ŋɛ nɔ-ɔɔ?»
62 E, levantando-se o sumo sacerdote, perguntou a Jesus: — Você não diz nada em resposta ao que estes depõem contra você?
63 *Yesu ŋmin, nɛ bitɔtuɔrciɛnb ya ciɛn tɔke' wɔ ki ye: «Uwien wà fuobe ya yel bo, a yé Uwien ya Nigɛndkɛ Kristo, ki yé Uwien ya Bijɛ nɛ la, tɔke tɛ.»
63 Jesus, porém, guardou silêncio. E o sumo sacerdote lhe disse: — Eu exijo que nos diga, tendo o Deus vivo por testemunha, se você é o Cristo, o Filho de Deus.
64 Nɛ *Yesu ye: «Sin nɛ ye nnɔ. Ama n tɔkeh nɛ nɛ, kí ñɛ fɛnfɛnnɔ kí taa kí li joh, ni li lɛ Unil ya Bijɛ kɛ Uwien, mituɔm kɛ ya daan ya jie bó, ki li lɛ wɔ titɛwɔlgbɔnt ni paaki bó, u we ní.»
64 Jesus respondeu:
65 U len' nnɔ ma nnɔ, nɛ bitɔtuɔrciɛnb ya ciɛn kɛre' wɔn bugbɛn ya liɛrl, nɛ ki ye: «U suke' Uwien nɛ. Ta ji nuunh mɔ̀nkunl. Ni cii' u suke' Uwien ma bo.
65 Então o sumo sacerdote rasgou as suas vestes e disse: — Blasfemou! Por que ainda precisamos de testemunhas? Eis que agora mesmo vocês ouviram a blasfêmia!
66 Ni maaleh mila?» Nɛ bi ye: «U kpɛ mikuum nɛ.»
66 O que vocês acham? E eles responderam: — É réu de morte.
67 Nɛn saan nɛ bi cɛreh uʼnun bó tiñinsɛnt, ki kureh wɔ, nɛ bitɔb mɔ kpɔ̀breh wɔ itɛnpɛ,
67 Então alguns cuspiram no rosto de Jesus e bateram nele. E outros o esbofeteavam, dizendo:
68 ki tɔkeh wɔ ki teh: «A yé Uwien ya Nigɛndkɛ Kristo la, bukre wà ñi' ŋɛ.»
68 — Profetize para nós, ó Cristo! Quem foi que bateu em você?
69 Tɔ, Piɛr kɛ uluo bo, nɛ upiitonsɔnl uba baa' ki lá tɔke' wɔ ki ye: «Aʼmɔ là te nin Galile ya *Yesu wuɔ nɛ.»
69 Pedro estava sentado fora no pátio. Uma empregada se aproximou e lhe disse: — Você também estava com Jesus, o galileu.
70 Nɛ Piɛr niɛ' biʼkɛ ya nun bó ki ye: «Ma bɛn a ye á ye bà.»
70 Mas ele negou diante de todos e disse: — Não sei o que você está dizendo.
71 U joh bunañɔjɛbu bó, nɛ upiitonsɔntɔ laa' wɔ, ki tɔke' binib bà te niʼsaan nnɔ ki ye: «Ujɛ wuɔ mɔ là te nin Nasarɛt ya *Yesu nɛ.»
71 Quando se dirigia para a porta, Pedro foi visto por outra empregada, que disse aos que estavam ali: — Este também estava com Jesus, o Nazareno.
72 Nɛ u tí niɛ' ki pole' ki ye: «Ma bɛn ujɛ bugbɛn.»
72 E ele negou outra vez, com juramento: — Não conheço esse homem.
73 Nì pukn' waamu, nɛ binib bà te niʼsaan nnɔ baa' ki lá tɔke' wɔ ki ye: «Nì yé imɔ̀n nɛ, aʼmɔ yé *Yesu yaab ya uba nɛ; aʼlenm nɛ wɔngeh a yé nà bó yɔ.»
73 Pouco depois, aproximando-se os que estavam ali, disseram a Pedro: — Com certeza você também é um deles, porque o seu modo de falar o denuncia.
74 Nɛ Piɛr cin' ki niɛh ki poleh ki teh «Ma bɛn ujɛ wuɔ nɔ. N nɛn' la, Uwien la dàan nni.» Nɛ ukuojɛ pɔk ki muɔ' i ya tàan bo.
74 Então ele começou a praguejar e a jurar: — Não conheço esse homem! E no mesmo instante o galo cantou.
75 Nɛn saan nɛ Piɛr tiɛre' *Yesu bi tɔke' wɔ ma ki ye: «A li niɛ bolm mita kí ye ŋa bɛn nni nɛ kí yaan ukuojɛ ń muɔ nnɔ.» Nɛ ki ñɛn' saali, ki tì muɔ' ki gbiɛnde' cɛɛn.
75 Então Pedro se lembrou da palavra que Jesus lhe tinha dito: “Antes que o galo cante, você me negará três vezes.” E Pedro, saindo dali, chorou amargamente.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 26, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.