Marcos 14
Uwien ya Jɔtiefɛ̀nku ya gbɔnku (GNGNT) vs NAA
1 Nì sìen' iwien ile bɛ ń jele *Sufmbɛ ya Pak ya nacenku. U ya yo nɛ bi ŋmɔnh kpɔnɔ wà ŋa ŋmɔbe ñɔke. *Bitɔtuɔrciɛnb nin *Yiko ya wɔnwɔknb nuunh bi li tien ma kí bɔle kí cuo *Yesu kí ku wɔ,
1 Dois dias depois seria celebrada a Páscoa e a Festa dos Pães sem Fermento. Os principais sacerdotes e os escribas procuravam uma forma de prender Jesus, à traição, para matá-lo.
2 nɛ ki tɔkeh tɔb ki teh: «Ti la cuo wɔ mɛn kunacenku nnɔ ya yo. Ti cuo' wɔ u ya yo la, udu ya nib li kpre.»
2 Pois diziam: — Não durante a festa, para que não haja tumulto entre o povo.
3 Tɔ, *Yesu là te Betani ya du ni, Simɔn ujend den ki jinh tijier. U jinh uyo wà nnɔ nɛ upii uba kɔn' ní ki tuke lɛfina uba uʼdaaku faa cɛɛn alabaat ya dingl ni, bi yih lɛfina nnɔ naar. Upii nnɔ kpɔbre' lidingl nnɔ ya tule, ki taa' lɛfina nnɔ kɛ ki wuwule' *Yesu ya yul bo.
3 Quando Jesus estava em Betânia, fazendo uma refeição na casa de Simão, o leproso, veio uma mulher, trazendo um frasco feito de alabastro com um perfume muito valioso, de nardo puro; e, quebrando o frasco, derramou o perfume sobre a cabeça de Jesus.
4 Binib bà te niʼsaan nnɔ ya biba ya benku ni ben', nɛ bi niireh tɔb ki teh: «Bɛ tien' u ñɛ̀nde' lɛfina wuɔ nɔ?
4 Alguns dos que estavam ali ficaram indignados e diziam entre si: — Para que este desperdício de perfume?
5 Bi bi li fre kí kuɔre wɔ kí lɛ nɛ̀ ń gɛ̀bre iwentun kobiita ya paaku kí taa kí gbiire bijiinb-a!» Nɛ ki kɔnh nin upii nnɔ.
5 Este perfume poderia ter sido vendido por mais de trezentos denários, para ser dado aos pobres. E murmuravam contra ela.
6 Nɛ *Yesu ye: «Cère wɔ mɛn wɔ ń fuore. Bɛ tien' ni ŋaabeh uʼyɛnm nɔ nnɔ? U tien' nà mɔn nɛ ki de' nni-a!
6 Mas Jesus disse:
7 Bijiinb lì li te niʼsaan uyo kɛ nɛ. Ni yíe ní tore bɛ uyo wà la, ni li fre kí tore bɛ; ama min ŋa ń li te niʼsaan uyo kɛ.
7 Porque os pobres estarão sempre com vocês, e, quando quiserem, podem fazer-lhes o bem, mas a mim vocês nem sempre terão.
8 U tien' u li fre kí tien nà nɛ. U taa' lɛfina nnɔ ki wule' nʼbo ki kpiɛ' ki bonde' nʼgbɛnɛnt ŋɔ bɛ ń sube nni nɛ.
8 Ela fez o que pôde: ungiu o meu corpo antecipadamente para a sepultura.
9 N tɔkeh nɛ imɔ̀n nɛ, bi li kpaande tigbɛmɔnmɔnt tuu uŋɛndun ni nà saan kɛ nnɔ, bi li len u tien' nà nɔ bó, ŋɔ binib ń li tiɛn uʼbó.»
9 Em verdade lhes digo que, onde for pregado em todo o mundo o evangelho, também será contado o que ela fez, para memória dela.
10 *Yesu ya panpaankaab piik nin bile ya uba, bi yih wà Sudas Iskariyɔt nnɔ jon' ki tì laa' bitɔtuɔrciɛnb ki ye u li taa *Yesu kí ŋukn bɛ.
10 E Judas Iscariotes, um dos doze, foi falar com os principais sacerdotes, para lhes entregar Jesus.
11 Bi cii' nnɔ ma nnɔ biʼyɛnm sɔnge' cɛɛn, nɛ bi pùon' ki ye bi li de wɔ ilike. Nɛ u bure' ki tì nuunh u li ñɛ isɛn yà kí taa *Yesu kí ŋukn bɛ.
11 Eles, ouvindo isto, se alegraram e prometeram dar dinheiro a ele; nesse meio-tempo, Judas buscava uma boa ocasião para entregar Jesus.
12 Kpɔnɔ wà ŋa ŋmɔbe ñɔke ya nacenku ya cincindaali, lidaali là bi kòreh *Sufmbɛ ya Pak ya pefanfaan nnɔ nɛ *Yesu ya panpaankaab niire' wɔ ki ye: «A yíe tí tien ŋɛ kunacenku nnɔ ya jier lɛ saan-i?»
12 E, no primeiro dia da Festa dos Pães sem Fermento, quando se fazia o sacrifício do cordeiro pascal, os discípulos de Jesus lhe perguntaram: — Onde quer que façamos os preparativos para que o senhor possa comer a Páscoa?
13 Nɛ u tɔke' uʼpanpaankaab ni bile ki ye: «Ní jo udu bó. Ni tì kɔn' uʼni la, ni li lɛ ujɛ uba u tuke liñuncuɔl ki cendeh nɛ. Ní paan uʼbo,
13 Então Jesus enviou dois dos seus discípulos, dizendo-lhes:
14 kí tì kɔ u li kɔ iden yà ni nnɔ ni kí tɔke udendaan kí ye: ‹TiʼCɛnbaa ye wɔn nin uʼpanpaankaab li ji kunacenku nnɔ ya jier ku lɛ duku ni?›
14 Sigam esse homem e digam ao dono da casa em que ele entrar que o Mestre pergunta: “Onde fica o meu aposento no qual comerei a Páscoa com os meus discípulos?”
15 U li wuɔn nɛ lidutɔtuɔl ya paaki ya duciɛnku kuba bi bonde' kù ŋɔ, tibont kɛ te kuʼni. Ní tien tɛ kunacenku nnɔ ya jier kun ni.»
15 E ele lhes mostrará um espaçoso cenáculo mobiliado e pronto; ali façam os preparativos.
16 Bi bure' ki tì baa' udu nnɔ ni, nɛ ki laa' *Yesu tɔke' bɛ ki ye bi li lɛ nà kɛ nnɔ, nɛ ki tien' kunacenku nnɔ ya jier.
16 Os discípulos saíram, foram à cidade e, achando tudo como Jesus lhes tinha dito, prepararam a Páscoa.
17 Nì juɔre' nɛ *Yesu nin uʼpanpaankaab piik nin bile nnɔ baa' ki kɔn' kuduku nnɔ ni.
17 Ao cair da tarde, Jesus chegou com os doze.
18 Bi kɛ ki jinh uyo wà nnɔ nɛ u tɔke' bɛ ki ye: «N tɔkeh nɛ imɔ̀n nɛ, ninbi bà te ki jinh nʼsaan nɔ ni ya uba nɛ li kuɔre nni.»
18 Quando estavam à mesa e comiam, Jesus disse:
19 Biʼyɛnm saa' ki gbien', nɛ bi niireh wɔ jɛjɛ ki teh: «N teh min ŋa ñí-a?»
19 E eles começaram a entristecer-se e a perguntar-lhe, um por um: — Por acaso seria eu?
20 Nɛ u ye: «Ninbi piik nin bile biɛ ni ya uba nɛ li kuɔre nni. Min nin udaan nɛ taan' ki paan' lisɛnl ni nɔ.
20 Jesus respondeu:
21 Unil ya Bijɛ li kpo tɛn nì kɛle' uʼbo *Uwien ya gbɔnku ni ki ye ma bo nnɔ nɛ. Ama unil wà li kuɔre wɔ nnɔ nì bre udaan bo. Ba bi maa' wɔ mɔnɔn la, nì bi li tu uʼbo.»
21 Pois o Filho do Homem vai, como está escrito a seu respeito; mas ai daquele por quem o Filho do Homem está sendo traído! Melhor seria para ele se nunca tivesse nascido!
22 Bi te ki jinh tijier ma nnɔ, nɛ *Yesu yuure' kpɔnɔ, ki faare' Uwien, ki kɔkuɔ', ki taa' ki de' bɛ, ki ye: «Teke mɛn. Nà sɔ yé nʼgbɛnɛnt.»
22 E, enquanto comiam, Jesus pegou um pão e, abençoando-o, o partiu e lhes deu, dizendo:
23 Nɛ ki taa' midaam mɔ, ki faare' Uwien, ki taa' ki de' bɛ, biʼkɛ ñun'.
23 A seguir, Jesus pegou um cálice e, tendo dado graças, o deu aos seus discípulos; e todos beberam dele.
24 Nɛ u tɔke' bɛ ki ye: «Nà sɔ yé nʼsɛ̀m. Mɛn nɛ wɔngeh ki teh Uwien cuo' nin binib kujɔtieku. Mì li puube binib bà yɛbe ya kpɛle bo.»
24 Então lhes disse:
25 Nɛ ki ye: «N tɔkeh nɛ imɔ̀n nɛ, ma ji li ñu sibii ya daam haali kí tì baa lidaali là n li liɛbe kí ñu mɛ̀ midɛfɛ̀nm Uwien ya bɛl ni.»
25 Em verdade lhes digo que nunca mais beberei do fruto da videira, até aquele dia em que beberei o vinho novo, no Reino de Deus.
26 Bi gɛn' Uwien ya yuon ki gben' nɛ ki ñɛn' ki don' Olifi ya siin ya juɔl bo.
26 E, tendo cantado um hino, saíram para o monte das Oliveiras.
27 Nɛn saan nɛ *Yesu tɔke' bɛ ki ye: «Niʼkɛ li sɛn kí dàan nni, kimɛ nì kɛle' *Uwien ya gbɔnku ni ki ye: ‹N li ku upekpaal nɛ ipe kɛ ń yɛre.›
27 E Jesus disse aos discípulos:
28 Ama uyo wà n li mɛkre bitɛnkpiib ni nnɔ, n li liere nɛ kí jo Galile.»
28 Mas, depois da minha ressurreição, irei adiante de vocês para a Galileia.
29 Nɛ Piɛr tɔke' wɔ ki ye: «Biʼkɛ li sɛn kí dàan ŋɛ mɔnɔn la, min ŋa ń sɛn.»
29 Então Pedro disse a Jesus: — Ainda que o senhor venha a ser um tropeço para todos, não o será para mim!
30 Nɛ *Yesu ye: «N tɔkeh ŋɛ imɔ̀n nɛ, kuñɔnku kuu a li niɛ bolm mita kí ye ŋa bɛn nni nɛ kí yaan ukuojɛ ń muɔ kí lere.»
30 Mas Jesus lhe disse:
31 Nɛ Piɛr ñiikeh ki lienh ki teh: «Haali bi li ku min nin sin kɛ mɔnɔn la, ma ń niɛ kí ye ma bɛn ŋɛ.» Nɛ bitɔb bà sìen nnɔ kɛ len' nnɔ.
31 Mas Pedro insistia com mais veemência: — Ainda que me seja necessário morrer com o senhor, de modo nenhum o negarei. E todos os outros diziam a mesma coisa.
32 Tɔ, *Yesu nin uʼpanpaankaab tì baa' niba saan, bi yih nɛ̀ Gɛtsemani. Nɛ u tɔke' bɛ ki ye: «Juore mɛn niɛ saan, ń jo kí tì kàare.»
32 Então foram a um lugar chamado Getsêmani. Ali, Jesus disse aos seus discípulos:
33 Nɛ ki taa' Piɛr nin Saak nin San ki bure'. Bujɛwaanbu cin' ki kɔh wɔ nɛ uʼyɛnm saah.
33 E, levando consigo Pedro, Tiago e João, começou a sentir-se tomado de pavor e de angústia.
34 Nɛ u tɔke' bɛ ki ye: «Nʼyɛnm saa' ki tì kɛnde' tɛn mikuum nɛ benh nin nni. Niʼmɔ ń juore niɛ saan, ki la gɔh.»
34 E lhes disse:
35 U jɛnde' ki jon' inun bó waamu, nɛ ki pùon' ki kàareh ki teh nì li tuo la, Uwien la cère' ijɛnd yiɛ ya yo ń baa ní,
35 E, adiantando-se um pouco, prostrou-se em terra; e orava para que, se possível, lhe fosse poupada aquela hora.
36 ki lienh ki teh: «O, nʼBaa, a li fre kí tien nibonn kɛ. Cère ijɛnd yiɛ ń jɛnde nni. Ama la cère nɛ̀ ń li yé min yíe nà, cère' nɛ̀ ń li yé sin yíe nà.»
36 E dizia:
37 U liɛbe' ní uʼpanpaankaab bita nnɔ saan, ki laa' bi dɔ ki gɔh nɛ, nɛ u tɔke' Piɛr ki ye: «Simɔn, a gɔh nɛ-ɛɛ? Ŋa ń fre kí la gùɔn kukurku kuba mɔnɔn-ii?
37 E, voltando, achou-os dormindo. E disse a Pedro:
38 La gɔh mɛn, kí li kàareh ŋɔ ki la lu biikm ni. Niʼyɛnm yíe, ama mituɔm nɛ pɔre' nɛ.»
38 Vigiem e orem, para que não caiam em tentação; o espírito, na verdade, está pronto, mas a carne é fraca.
39 Nɛ ki tí jɛnde' waamu, ki kàare' nin i ya ñɔbonbaab.
39 Retirando-se de novo, orou repetindo as mesmas palavras.
40 U tí liɛbe' ní uʼpanpaankaab bita nnɔ saan, ki laa' bi tí gɔh nɛ, kimɛ migùɔnm nɛ ñɔ̀nde' bɛ, ba bɛn bi li jiin kí ye bà.
40 E voltando, achou-os outra vez dormindo, porque os olhos deles estavam pesados; e não sabiam o que lhe responder.
41 U tí jon' ki kàare' ki liɛbe' ní nta bo, ki tɔke' bɛ ki ye: «Ni biɛ ki fuoreh nɛ ki dɔ ki gɔh-a! Nì dɛ̀kre'-a! Uyo baa'-a! Bi li taa Unil ya Bijɛ kí ŋukn bibiɛrdɛnb.
41 E, quando voltou pela terceira vez, Jesus lhes disse:
42 Fii mɛn tí jo. Liike mɛn, wà kuɔre' nni nnɔ nɛkn' ní ŋɔ.»
42 Levantem-se, vamos embora! Eis que o traidor se aproxima.
43 U laan biɛ ki lienh nɛ Sudas uʼpanpaankaab piik nin bile nnɔ ya uba nin linigol pɔk ki puɔ' uʼbo ki tuke mujusiemu nin ilɛnbɛn. Bitɔtuɔrciɛnb nin *Yiko ya wɔnwɔknb nin *Sufmbɛ ya ciɛnb nɛ sɔn' bɛ ní.
43 E logo, enquanto Jesus ainda falava, chegou Judas, um dos doze, e, com ele, uma multidão com espadas e porretes, vinda da parte dos principais sacerdotes, escribas e anciãos.
44 Sudas wà kuɔre' *Yesu nnɔ tɔke' linigol nnɔ ki ye: «Ni lá laa' n jon' ki tì lɔkn' wà la, wɔn nínɔ. Ní cuo wɔ, kí tùɔre kí li ŋuuke wɔ ki joh.»
44 Ora, o traidor tinha dado a eles um sinal: “Aquele que eu beijar, é esse; prendam e levem-no com segurança.”
45 Tɔ, Sudas tì baa' nɛ ki pɔk ki nɛkn' *Yesu nɛ ki ye: «Cɛnbaa,» nɛ ki lɔkn' wɔ.
45 E logo que chegou, aproximando-se de Jesus, Judas disse: — Mestre! E o beijou.
46 Nɛ bi cuo' Yesu.
46 Então eles agarraram Jesus e o prenderam.
47 Bà te niʼsaan nnɔ ya uba nɛ̀re' kijusiek ki gɛ' ki paare' bitɔtuɔrciɛnb ya ciɛn ya tonsɔnl uba ya tubl.
47 Nisto, um dos que estavam ali, sacando da espada, feriu o servo do sumo sacerdote e cortou-lhe a orelha.
48 Nɛ *Yesu tɔke' bà baa' bɛ ń lá cuo wɔ nnɔ ki ye: «Ni tuke mujusiemu nin ilɛnbɛn ní lá cuo nni tɛn n yé udukond nɛ-a!
48 Jesus lhes disse:
49 Idaan kɛ n là te niʼsaan Uwien ya duku ya luo bo nɛ ki wɔknh binib, nɛ na cuo' nni u ya yo. Tɔ, ni cuo' nni fɛnfɛnnɔ, ŋɔ nà kɛle' *Uwien ya gbɔnku ni nnɔ nɛ̀ ń tien nɛ.»
49 Todos os dias eu estava com vocês no templo, ensinando, e vocês não me prenderam; mas isto é para que se cumprissem as Escrituras.
50 Nɛn saan nɛ uʼpanpaankaab kɛ sɛn' ki dàan' wɔ.
50 Então todos o deixaram e fugiram.
51 Unacenfaan uba mɔ là pɛ uʼbo ki fifike' bukpɛlbu. Bi ye bɛ ń cuo unacenfaan nnɔ ki tì dɛ̀kre nin uʼkpɛlbu,
51 Um jovem, coberto unicamente com um lençol, seguia Jesus. Eles o agarraram,
52 nɛ u dàan' bù ki sɛn' liñil ki bure'.
52 mas ele largou o lençol e fugiu nu.
53 Bi taa' *Yesu ki jon' bitɔtuɔrciɛnb ya ciɛn den. Bitɔtuɔrciɛnb kɛ nin *Sufmbɛ ya ciɛnb nin *Yiko ya wɔnwɔknb mɔ taan' niʼsaan.
53 E levaram Jesus ao sumo sacerdote, e então se reuniram todos os principais sacerdotes, os anciãos e os escribas.
54 Piɛr pɛ *Yesu bo, ki te fɔnfɔkm ki tì baa' bitɔtuɔrciɛnb ya ciɛn den, ki kɔn' ki kɛ̀le' biguguurb saan ki lokreh umu.
54 Pedro seguiu Jesus de longe até o interior do pátio do sumo sacerdote e estava assentado entre os servos, aquentando-se ao fogo.
55 Bitɔtuɔrciɛnb nin tibuur ya cɛkl yaab kɛ nuunh bi li dule nà bo kí biin *Yesu ŋɔ kí ku wɔ. Bi tien' ma kɛ ba laa' uʼbiil.
55 E os principais sacerdotes e todo o Sinédrio procuravam algum testemunho contra Jesus para o condenar à morte, mas não achavam nada.
56 Binib ligol nɛn' uʼbo kutonnɛnku kɛ ya bol ama biʼgbɛr nnɔ ŋa cende'.
56 Pois muitos testemunhavam falsamente contra Jesus, mas os depoimentos não eram coerentes.
57 Biʼni biba fii' ki sere' ki nɛn' uʼbo ki ye:
57 E, levantando-se alguns, testemunhavam falsamente, dizendo:
58 «Ti cii' u len' ki ye u li bere Uwien ya duku kùa binib mɛn' kù nnɔ, kí mɛ kutɔku iwien ita, nib ŋa ń mɛ kun.»
58 — Nós o ouvimos declarar: “Eu destruirei este santuário edificado por mãos humanas e, em três dias, construirei outro, não por mãos humanas.”
59 U ya sɛn ni mɔnɔn biʼgbɛr ŋa cende'.
59 Nem assim o testemunho deles era coerente.
60 Bitɔtuɔrciɛnb ya ciɛn fii' ki sere' binib nnɔ kɛ ya siik ni, nɛ ki niire' *Yesu ki ye: «Ŋa ń len kí jiin-ii? Ŋa ŋmɔbe tuba á len kí jiin binib bà biindeh ŋɛ nɔ-ɔɔ?»
60 E, levantando-se o sumo sacerdote, no meio, perguntou a Jesus: — Você não diz nada em resposta ao que estes depõem contra você?
61 Nɛ *Yesu ŋmin ka gɛre'. Bitɔtuɔrciɛnb ya ciɛn tí niire' wɔ ki ye: «A yé Uwien ya Nigɛndkɛ Kristo nɛ-ɛɛ? A yé ti pɛ̀keh wà nnɔ ya Bijɛ nɛ-ɛɛ?»
61 Jesus, porém, guardou silêncio e nada respondeu. O sumo sacerdote tornou a interrogá-lo: — Você é o Cristo, o Filho do Deus Bendito?
62 Nɛ *Yesu ye: «N yé wɔn nɛ. Ni li lɛ Unil ya Bijɛ kɛ Uwien, mituɔm kɛ ya daan ya jie bó, ki li lɛ u te titɛwɔlgbɔnt ni paaki bó, ki we ní.»
62 Jesus respondeu:
63 U len' nnɔ ma nnɔ, nɛ bitɔtuɔrciɛnb ya ciɛn kɛre' wɔn bugbɛn ya liɛrl, nɛ ki ye: «Ta ji nuunh mɔ̀nkunl.
63 O sumo sacerdote, rasgando as suas vestes, disse: — Por que ainda precisamos de testemunhas?
64 Ni cii' u suke' Uwien ma bo. Ni maaleh mila?» Nɛ biʼkɛ ye u bii' ki kpɛ mikuum.
64 Vocês ouviram a blasfêmia. Qual é o parecer de vocês? E todos o julgaram réu de morte.
65 Biʼni biba cin' ki cɛreh uʼbo tiñinsɛnt ki taa' kukpɛlciɛku ki pibn' uʼnun bó, ki kureh wɔ, ki tɔkeh wɔ ki teh: «Bukre' wà kure' ŋɛ.» Nɛ biguguurb nnɔ taa' wɔ nin itɛnpɛ.
65 Alguns começaram a cuspir nele, a cobrir-lhe o rosto, a bater nele e a dizer-lhe: — Profetize! E os guardas davam-lhe bofetadas.
66 Piɛr te uluo bo uyo wà nnɔ, nɛ bitɔtuɔrciɛnb ya ciɛn ya piitonsɔnl uba baa'
66 Estando Pedro embaixo no pátio, veio uma das empregadas do sumo sacerdote
67 ki laa' Piɛr lokreh umu, nɛ u tùɔre' ki liike' wɔ ki ye: «Aʼmɔ là te nin Nasarɛt ya *Yesu wuɔ nɛ.»
67 e, vendo Pedro, que se aquecia, fixou os olhos nele e disse: — Você também estava com Jesus, o Nazareno.
68 Nɛ Piɛr niɛ' ki ye: «Ma bɛn, ka cii' aʼlenm nnɔ ya tingi.» Nɛ ki siere' ki kɔn' kunakuuku ni. [U ya yo nɛ ukuojɛ muɔ'.]
68 Mas ele negou, dizendo: — Não o conheço, nem compreendo o que você está falando. E saiu para o pórtico. E o galo cantou.
69 Upiitonsɔnl nnɔ tí laa' wɔ nɛ ki tí tɔke' binib bà te niʼsaan nnɔ ki ye: «Ujɛ wuɔ mɔ yé *Yesu yaab ya uba nɛ.»
69 E a empregada, vendo-o, tornou a dizer aos que estavam ali: — Este é um deles.
70 Nɛ Piɛr tí niɛ' nle bo.
70 Mas ele negou outra vez. E, pouco depois, os que estavam ali disseram outra vez a Pedro: — Com certeza você é um deles, porque também é galileu.
71 Nɛ Piɛr cin' ki niɛh ki poleh ki teh: «Ma bɛn ni lienh unil wà ya gbɛr nɔ, n nɛn' la, Uwien la dàan nni»
71 Ele, porém, começou a praguejar e a jurar: — Não conheço esse homem de quem vocês estão falando!
72 Nɛ ukuojɛ pɔk ki muɔ' i ya tàan bo ki lere'. Nɛn saan nɛ Piɛr tiɛre' *Yesu bi tɔke' wɔ ma ki ye: «A li niɛ bolm mita kí ye ŋa bɛn nni nɛ kí yaan ukuojɛ ń muɔ kí lere» nnɔ, nɛ ki muɔ' cɛɛn.
72 E no mesmo instante o galo cantou pela segunda vez. Então Pedro se lembrou da palavra que Jesus lhe tinha dito: “Antes que o galo cante duas vezes, você me negará três vezes.” E, caindo em si, começou a chorar.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Marcos 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.