Lucas 12
Uwien ya Jɔtiefɛ̀nku ya gbɔnku (GNGNT) vs NAA
1 U ya yo nɛ binib itur itur taan' *Yesu saan, haali ki tì pɛbeh tɔb. Nɛ *Yesu cin' ki tɔkeh uʼpanpaankaab ki teh: «Li bɛn mɛn *Farisiɛnmbɛ ya kpɔnɔ ya ñɔke bó, bi yé iñuɔn ilele ya nib nɛ.
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 Niba ŋa te ki buɔ ŋɔ ka lá li ñɛ upaan bo. Tigbɛr tuba mɔ ŋa te ki juore' kí li buɔ ŋɔ ba lá li bɛnde tù.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 Ni len' nà kɛ licinñunl ni la, bi li cii nɛ̀ kuwenwenku ni nɛ. Ni bunbe' nà litubl ni kudubenku bó nnɔ, bi li kpaande nɛ̀ kuduku ya paaki nɛ.»
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 «Ninbi bà yé nʼjɔtieb nnɔ, n tɔkeh ninbi nɛ: la fɛnge mɛn bà kuuleh tigbɛnɛnt, ka ji li fre kí tien niba kí pukn.
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 N li wuɔn nɛ udaan wà nì kpɛ ní li fɛnge wɔ. Li fɛnge mɛn Uwien. Wɔn nɛ li fre kí cère ní kpo nɛ ki ŋmɔbe mituɔm wɔ ń taa nɛ kí wiɛ umu wà ŋa ń kpiin ni. N tɔkeh nɛ nɛ, li fɛnge mɛn wɔn.
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 «Bi li fre kí kuɔre inuɔn iŋun iŋɛ nɛ? Nin nɛn kɛ ŋɔ Uwien ŋa ń sunde iʼni uba mɔnɔn bó.
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Nɛn bo, la fɛnge mɛn, kimɛ ni cɛn' inuɔn ligol. Uwien bɛn haali niʼyur mɔnɔn ya ñɔbu.»
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 «N tɔkeh nɛ nɛ, wà kɛ lienh binib ya nun bó ki teh u yé nʼyɔ la, Unil ya Bijɛ mɔ li len Uwien ya tondb ya nun bó kí ye udaan mɔ yé uʼyɔ nɛ.
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Ama wà kɛ lienh binib ya nun bó ki teh wa yé nʼyɔ la, nʼmɔ li len Uwien ya tondb ya nun bó kí ye udaan mɔ ŋa yé nʼyɔ.
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 Unil len' Unil ya Bijɛ bo fɛnfɛnm la, Uwien li fère wɔ. Ama unil suke' *Mifuoñaanm mɛn la, Uwien ŋa ń fère wɔ.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 «Bi taa' nɛ ki jon' itáan ya dur ni bii tibuur ya ciɛnb saan bii udu ya ciɛnb saan bɛ ń bu nɛ tibuur uyo wà la, la nìin mɛn ni li len ma bo bii ni li len bà kí ñɛ len.
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 Kimɛ *Mifuoñaanm nɛ li cère ní bɛnde ni li len kí ye bà u ya yo.»
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Linigol nnɔ ni ujɛ uba tɔke' *Yesu ki ye: «Cɛnbaa, tɔke nʼninjɛ kí ye wɔ ń gbiire tiʼbaa ya faal kí de nni n ya bó.»
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Nɛ *Yesu tɔke' wɔ ki ye: «Ujɛ, ŋmɛ de' nni usɛn ń tùɔre niʼgbɛr bii ń gbiire nɛ niʼfaal-i?»
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 Nɛ ki tɔke' linigol nnɔ ki ye: «Li bɛn mɛn ki la cère niʼnun ń li fɔke lifaal bo, kimɛ unil ŋmɔbe lifaaciɛnl mɔnɔn la, na yé lɛn nɛ li cère wa ń kpo.»
15 Então lhes recomendou:
16 Nɛ ki pɔn' bɛ mikpɛnjɛnm ki ye: «Ufàadaan uba nɛ là te uʼkpàan lùon' cɛɛn.
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 Nɛ u maaleh uʼfɛ̀l ni ki teh: ‹N li tien mila? Kimɛ ma ji ŋmɔbe ń li cùɔn nà saan nʼjier.›
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 Nɛ ki ye: ‹N li tien ma sɔ: n li we nʼbɔnbuɔn kɛ nɛ, kí mɛ icɛnciɛn, kí cùɔn nʼjier nin nʼbont kɛ,
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 nɛ kí ye n ŋmɔbe lifaal lì yɛbe ki li baa nni ibin ibin. Nɛn bo, n li fuoreh nɛ, kí li jinh, ki ñuh, ki poknh.›
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 Nɛn saan nɛ Uwien tɔke' wɔ ki ye: ‹Ujɔr sin, a li kpo kuñɔnku kuu kɛ. A taan' lifaal là kɛ nɔ, ŋmɛ ji li si lɛ̀?›
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 Unil wà kɛ nuunh lifaal ki dòkndeh, ka ŋmɔbe nà yé lifaal Uwien ya nun bó nnɔ yaam mɔ te nnɔ nɛ.»
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 *Yesu tɔke' uʼpanpaankaab ki ye: «Nɛn bo nɛ n tɔkeh nɛ ki teh ni la cère nɛ̀ ń li wiɛbe nɛ ni li tien ma kí li fuobe bo, ní li maaleh ki teh: ‹Ti li ji ba?› Ki la cère nɛ̀ ń li wiɛbe nɛ niʼgbɛnɛnt bo, ní li maaleh ki teh: ‹Ti li gole ba?›
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 Kimɛ limiɛl cɛn' tijier, nɛ tigbɛnɛnt mɔ cɛn' tiwɛngolkaar.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Maale mɛn kí liike ikankaan te ma bo. Ya koh, ka ceh, ka ŋmɔbe bɔnbuɔn, ka ŋmɔbe jieblibùol. Ama Uwien nɛ jindeh yɛ̀. Na nín cɛn' inuɔn-ii?
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 Niʼni ŋmɛ nɛ uʼnìinm ni, u li fre kí fɔkn uʼmiɛl waamu kí pukn-i?
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Na nín li fre kí tien nibonwawaann ma nɔ, bɛ tien' ni nìinh tibontɔr bo?
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 Maale mɛn kí liike tisir puh ma bo. Ta loh kunkum, ka loh kpɛlcɛr mɔ. Ama n tɔkeh nɛ nɛ, ubɛr Salomɔn nin uʼfàaciɛnl kɛ wa là gole' kpɛlcɛr tù mɔn ki baa' mipuum nnɔ ya miba mɔnɔn.
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Uwien cèreh timɔsir tà te kubaaku ni dinnɔ ki li wun teke umu puh mipúmɔnmɔnm la, bɛ li cère wa ń tien ninbi binib mimɔnm kí cɛn timuɔr-i? Niʼtekjim nɛ pɔre' nɛ.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 Ninbi la cère mɛn niʼnun ń li mɔ́n ni li ji bà nin ni li ñu bà bo, ki la cère iyɛnmaale ń li jɛ̀ndeh nɛ.
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 Kimɛ uŋɛndun yaab bà ŋa pɛ Uwien ya sɛn bo ya nun nɛ mɔ́n tu ya bont kɛ bo. Ama ninbi bɛn wɔn, niʼBaa Uwien bɛn ki ye ni ciɛke tù.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 Nɛn bo, cère mɛn niʼnun ń li mɔ́n *Uwien ya bɛl bo, u li taa tibont nnɔ kí pukn nɛ.
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 Kicɛkwawaak ya nibɛ, la fɛnge mɛn, kimɛ niʼBaa Uwien yíe ní li te uʼbɛl ni nɛ.»
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 «Kuɔre mɛn ni ŋmɔbe nà, kí taa ilike nnɔ kí pu bijiinb, ŋɔ kí li ŋmɔbe muliksɔrmu mùa ŋa ń saa, kí li ŋmɔbe Uwien saan lifaal là ŋa ŋmɔbe gbenm. Nasu ŋa ń nɛkn nɛn saan, kuotuul mɔ ŋa te niʼsaan kí mɔ lɛ̀.
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 Kimɛ niʼfaal te nà saan la, niʼfɛ̀l mɔ dɔ nɛn saan nɛ.»
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 «Li bondeh mɛn niʼba, ki la cère niʼfr ń kpíin.
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 Li te mɛn tɛn bitonsɔnb bà gu uyo wà biʼcɛnbaa ñɛn' upiikuɔn bó ki lá ñi' kunagɛnku la, bɛ ń pɔk kí pìire nnɔ.
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Uwien ya mɔnm te bitonsɔnb bà biʼcɛnbaa li baa ki lɛ bà gɔh nnɔ bo. N tɔkeh nɛ imɔ̀n nɛ, u li taa uʼtonsɔnkpɛlcɛr kí gole kí cère bɛn nɛ ń kɛ̀le, wɔn ń taa tijier kí gbiire bɛ.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 U baa' kuyɔku ya siik bii ukuojɛmuɔyo mɔnɔn ki laa' bi bonde' la, Uwien ya mɔnm te biʼbo.
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 Ni bɛn ki ye ududaan bi bɛn uyo wà unasu li baa la, wa bi li cère nasu ń kɔ uʼden.
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Niʼmɔ ń bonde kí li gu, kimɛ uyo wà na maaleh ki teh Unil ya Bijɛ li baa ní nnɔ, u ya yo nɛ u li baa.»
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Nɛn saan nɛ Piɛr niire' *Yesu ki ye: «Yonbdaan, a pɔn' tinbi nɛ mikpɛnjɛnm miɛ bii a pɔn' mɛ̀ binib kɛ nɛ?»
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Nɛ u jiin' wɔ ki ye: «U lɛ tonsɔnl ba nɛ ŋmɔbe mibɛnm uʼcɛnbaa du uʼbo? Wɔn si: wà ya cɛnbaa li de wɔ ticiɛnt wɔ ń li likeh uʼtonsɔntɔb, kí li loh bɛ tijier uyo wà nì kpɛ nɛ.
42 O Senhor respondeu:
43 Utonsɔnl nnɔ ya cɛnbaa baa' ki laa' u sɔnh lituonl nnɔ liʼdonbó la, Uwien ya mɔnm li te utonsɔnl bugbɛn bo.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 N tɔkeh nɛ imɔ̀n nɛ, uʼcɛnbaa li de wɔ ticiɛnt wɔ ń li likeh uʼbont kɛ.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Ama nʼba la, utonsɔnl nnɔ li maale uʼyɛnm ni kí ye uʼcɛnbaa li wuɔke, nɛ kí cin kí li ñih uʼtonsɔntɔb, bijɛb nin bipiib kɛ, kí li jinh, ki ñuh ki yibeh.
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 Utonsɔnl nnɔ ya cɛnbaa li baa ní lidaali là nin uyo wà wa maaleh ki teh u li baa, nɛ kí bien uʼgbɛn cɛɛn, kí cère wɔ ń lɛ bà ŋa tuo' Uwien ya ñɔbu bó li lɛ utudɛre wà nnɔ.
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 «Utonsɔnl wà bɛn uʼcɛnbaa yíe ma, ka bonde' bonn, ka tien' uʼcɛnbaa yíe ma la, bi li bien u ya gbɛn nɛ kí gbien.
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 Ama utonsɔnl wà ŋa bɛn uʼcɛnbaa yíe ma, ki sɔnh lituonl là kpɛ bɛ ń ñì wɔ mɔnɔn la, bi li ñì wɔ waamu nɛ. Nɛn bo nɛ bi de' wà nì yɛbe la, bi niireh wɔn nɛ bi de' wɔ nà nnɔ bó ki gbiekeh. Bi guun' wà tibont tù yɛbe la, bi niireh wɔn nɛ tuʼbó ki gbiekeh.»
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 «N tuke umu nɛ ki lá wiɛ' kitink bo, nɛ n bi yíe wù ń pɔk kí teke nɛ.
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 N li jɛ̀nde kí tì kɛnde. Ma jɛ̀nde' ki tì gben' la, nʼyɛnm ŋa ń duɔn.
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 Ni maaleh ki teh n tuke uñɔkpaan nɛ ki baa' uŋɛndun wuu ni-ii? Na te nnɔ, n tɔkeh nɛ nɛ, n tuke umaapàare nɛ ki baa'.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Kimɛ fɛnfɛnnɔ kí taa kí li joh, binib biŋun te iden iba la, bi li pàare tɔb. Bita li nɛn bile, bile nnɔ mɔ li nɛn bita.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 Bibaa li nɛn uʼbijɛ,
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 *Yesu tɔke' linigol nnɔ ki ye: «Ni laa' titɛwɔlgbɔnt te nintuɔli bó la, ni pɔk tɔkeh ki teh: ‹utaa li nii nɛ›, nɛ wɔ ń nii.
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Mitafaam ñɛn' unɔgɛn bó ní la, ni tɔkeh ki teh kutòntònku li cùun, nɛ kù ń cùun.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 Ninbi iñuɔn ilele ya nibɛ, ni freh ki sekndeh ki bɛndeh kutaaku nin kitink ya bont teteh ma bo, bɛ tien' na fre' ki sekn' ki bɛnde' Uwien teh tibont tà fɛnfɛnnɔ nɔ ya tingi?»
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 «Bɛ tien' ninbi bugbɛn ŋa freh ki maaleh ki bɛndeh nà mɔn-i?
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 Sin nin unil ŋmɔbe mimaam, nɛ u tuke mɛ̀ kí jo tibuur la, cère ní gben mɛ̀ uyo wà ni laan te usɛn ni. Nnɔ ŋa ñí la, u li taa ŋɛ kí tì ŋukn tibuur ya ciɛn, uʼmɔ ń taa ŋɛ kí tì ŋukn lipɛkl ya ciɛn wɔ ń pɛkn ŋɛ.
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 N tɔkeh ŋɛ nɛ, ŋa tì pɛ̀n' ki gben' tibuur ya like la, ŋa ń ñɛ len.»
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.