Lucas 14
IYA YONAI (GDN) vs NAA
1 Aiyata pa idiwana marai mo bauwena ki makeya ka Iyesu Parisi ragidai mu kawaimaga mosi e tawaiya kupewagana kayawena. Iyapana ika dibimupu idiwa ki mu e naigida mena empamawa idiwa,
1 Num sábado, ao entrar Jesus na casa de um dos principais fariseus para tomar uma refeição, eles o estavam observando.
2 manako ki makeya ka apunu mosi e idai kerarai kurukurupawena ika Iyesu bameya bauwena.
2 E eis que diante dele se achava um homem hidrópico.
3 Iyesu wirawena Mamanuga God e gorai kataimugu ragidai ade Parisi ragidai mete kina ika idiwa ki manutapu, wagubu ke; “Karako ka aiyata marai ki pokere nau apunu yau iyapani ki nau gora raurupani bo?”
3 Então Jesus, dirigindo-se aos intérpretes da Lei e aos fariseus, perguntou:
4 E inako wagubu ko mu yona denai mo eba tagubu ki pokere e wirawena sigira apunai ki wadubu iyapupu manako tonopupu kayawena.
4 Eles, porém, não disseram nada. Então Jesus pegou na mão daquele homem, curou-o e o mandou embora.
5 Ko Iyesu iyapana ki ade manutapu, wagubu ke; “Aiyata marai ki makeya wi munuga bo wi papaga mosi urubau kauyagisi ki ka wi sumuri e tainipumuri bo pa mena?”
5 A seguir, Jesus lhes perguntou:
6 E inako wagubu ko mu denai tagamana babatagubu.
6 A isto nada puderam responder.
7 Iyapana ropani kawaya ika kupe ki kawareya bautagubu ki mu kuduba nuwamugu ka kebari bagi kawareya idiwana kwaetagamawa ko mu tonau eba idiwana wainapamawa. Iyesu mu emitapu manako e keyakeyai yau mu tadebu, wagubu ke;
7 Reparando como os convidados escolhiam os primeiros lugares, Jesus contou-lhes uma parábola:
8 “Apunu mosi anikawagana ki kupei nene wi bibiniyoto ki ka wi kebari bagi kawareya eba idiwuri kwaenda iyapana kawai mosi baiyagisi,
8 — Quando alguém convidá-lo para um casamento, não sente no lugar de honra, pois pode haver um convidado mais importante do que você.
9 manako kupe ki kwaewagau apunai wi nidiyoto, yagisi ke; ‘Wi riyaiwagi tonau idiwoi da apunu kawai yau kebari bagi ki kawareya tondini.’ E inako yagisi manako wi iyapana yabu-mugu riyaiwagi tonau idiwuri ki ka wi midimama wadiniyoto.
9 Então aquele que convidou os dois dirá a você: “Dê o lugar a este aqui.” Então você irá, envergonhado, ocupar o último lugar.
10 Ko nau karako wi nidiyani yau kwaiwagi; Iyapana mosi wi bibiniyoto ki ka wi naiya kaiwuri tonau idiwoi manako kupe kwaewagau apunai ki wi bamagau baiyagisi nidini, yagisi ke; ‘Edamani, kebomuri kebari bagi kawaya yau kawareya idiwuri.’ E inako yagisi banananiyoto ki ka iyapana ika mete idiwu ragidai wi eminimoto manako wi siga esida tepapomoto.
10 Pelo contrário, quando alguém convidá-lo, vá sentar no último lugar, para que, quando vier aquele que o convidou, diga a você: “Amigo, venha sentar num lugar melhor.” Isso será uma honra para você diante de todos os demais convidados.
11 Nau nidiyani wainapumuri; Iyapana nima e ebo si tepapiyau ki ka aita ewa ka e kwarisiyagisi, ko iyapana nima e ebo kwarisiwena ki ka aita ewa ka e kawayayagisi.”
11 Porque todo o que se exalta será humilhado; e o que se humilha será exaltado.
12 Iyesu inako wagubu manako wirawena kupe ki apunai sibu, wagubu ke; “Kau madegau bo kemorau tawiya mo kwaenuwagi ki kau kowagiyoma bo kau rakarakagiyoma bo purapura ragidai ki tawa madanigeya idiwu ki mu eba bibitami, mibai ka mu aita ewa kau kwaenugibi ki denai kwaetagisi kau bibinimoto.
12 Depois Jesus disse ao que o havia convidado:
13 Kau kupe mo kwaenuwagi ki kau iyapana kaikayokayoi, iyapana tagamaga kaikirai, iyapana idamaga kerapumaga kiyokiyoi bo badabadamai, ade iyapana yabumaga kenekenei, iyapana inako ki kau bibitami.
13 Pelo contrário, ao dar um banquete, convide os pobres, os aleijados, os coxos e os cegos,
14 Kau inako kwaenuwagi ki ka Mamanuga God kau wadiniyoto bagi. Kau kwae-nugibi ki denai ka iyapana ki kau eba negeni, ko bagi supasupai mena kwae-tagamu ragidai ade iyatagamana kimana ubumana ki marai baiyagisi makeya ki kau denai bagi kawaya mo bananapi.”
14 e você será bem-aventurado, pelo fato de não terem eles com que recompensá-lo. A sua recompensa você receberá na ressurreição dos justos.
15 Iyesu yona ki wagawa ka apunu mosi ika kupewagawa tondawa ki yona ki wainapupu manako e ubupu Iyesu sibu, wagubu ke; “Iyapana gwedewau kupe kawaya Mamanuga God e gari rabineya ki kawareya kupetogomono ki ka mu mibi mamamai idiwono.”
15 Ao ouvir tais palavras, um dos que estavam à mesa com Jesus lhe disse: — Bem-aventurado aquele que participar do banquete no Reino de Deus.
16 E inako wagubu ko Iyesu denai wagubu ke; “Nau keyakeyai mo suwagani wainapumuri; Apunu mosi poraga kawaya mo kwaewagana ki okukunawena manako iyapana ropani kawaya e bameya bautagamana ki nana mu kabuwatapu.
16 Jesus, porém, respondeu:
17 E okukunawena kewowena ka e bigabigai apunai mosi bibi tonopupu da e kayawagana iyapana bibitapu ragidai ki garugaru mena kebomana ki nana tadeni.
17 À hora da ceia, enviou o seu servo para avisar aos convidados: “Venham, porque tudo já está preparado.”
18 Bibi apunai ki kayawena iyapana tadeyawa umawa ko mu kuduba yona ewa nauwa tagamawa. Yabiri bameya bauwena apunai ki e wagubu ke; ‘Kabai, nau bausugana ko nau kokora mo wadubuwani ki empana ki nana kaya-sugani ki pokere nau poraga kawareya ika eba bausugani.’
18 Mas todos eles, um por um, começaram a apresentar desculpas. O primeiro disse: “Comprei um campo e preciso ir vê-lo; peço que me desculpe.”
19 Ade apunu mosi wagubu ke; ‘Kabai, nau bausugana ko nau burumakau ida daikere mena waunitau yewe tepuwani waira waunai kawareya nakatamana kayasugani ki pokere nau poraga kawareya ika eba bausugani.’
19 Outro disse: “Comprei cinco juntas de bois e vou experimentá-las; peço que me desculpe.”
20 Ade apunu mosi wagubu ke; ‘Nau bausugana ko nau waunitau yewe anikasugubuwani ki pokere nau poraga kawareya ika eba bausugani.’
20 E outro disse: “Casei-me e, por isso, não posso ir.”
21 Bibitapu ragidai ki mu kuduba basaratagubu ki pokere bibi apunai ki ade wirawena bauwena iyapana badidi tagubu ki sisiyai kuduba poraga kwae-wagawa apunai ki sibu. E yona ki wainapupu ka e nuwai pupuwena manako e bibi apunai ki ade tonopupu, wagubu ke; ‘Kau garugaru mena kaya-nuwagi natere imatau bo kareya ubumu iwu ragidai, iyapana kaikayokayoi bo mu idamaga kerapumaga kiyokiyoi bo badabadamai bo mu yabumaga kenekenei ragidai ki inako waratami da mu poraga yau kawareya baitagisi.’
21 — O servo voltou e, contou tudo ao seu senhor. Então, irado, o dono da casa disse ao seu servo: “Saia depressa para as ruas e becos da cidade e traga para cá os pobres, os aleijados, os cegos e os coxos.”
22 Bibi apunai ki kayawena ade wirawena bauwena ka e poraga kwae-wagawa apunai ki sibu, wagubu ke; ‘Kabai, kau sidibi ki nau makeya makeya kwaesugubuwani iyapana waratapuwani bautagubu ko tawa eba posiwena ko wata ade uburau.’
22 Mais tarde, o servo lhe disse: “Patrão, já fiz o que o senhor mandou, e ainda há lugar.”
23 E inako wagubu ki pokere apunu kawai ki bibi e ade tonopupu, wagubu ke; ‘Nau nuwaneya ka nau tawani yau posiyagisi ki pokere gari tagaiya mete kayanuwagi manako iyapana bani bani idiwu ki kau gigitami waratami baunuwagi.
23 Então o senhor disse ao servo: “Saia pelos caminhos e atalhos e obrigue todos a entrar, para que a minha casa fique cheia.
24 Nau nidiyani wainapi; Iyapana naiya bibitapuwani ragidai ki mu mo eba baiyagisi nau banini yau siko kupoto. Ki pa mena.’” Iyesu keyakeyai ki wagubu.
24 Porque digo a vocês que nenhum daqueles homens que foram convidados provará a minha ceia.”
25 Iyapana ropani kawaya Iyesu bananamupu mete kayatagubu kaiwa manako e wirawena mu emitapu tadebu, wagubu ke;
25 Grandes multidões acompanhavam Jesus, e ele, voltando-se, lhes disse:
26 “Iyapana nima nau ewaneya yabodono ki ka e nuwai notai nau mena bamaneya tondono. E inai mamai bo e wainai bo e munui-yoma bo e yowaiyoma tataiyoma bo e egapuiyoma bo e eya iyai mete kina ki nene kawaya daganani notapono ko nau maraitau notasiniyono ki ka e eba yabadini nau ewaneya kayayagisi.
26 — Se alguém vem a mim e não me ama mais do que ama o seu pai, a sua mãe, a sua mulher, os seus filhos, os seus irmãos, as suas irmãs e até a sua própria vida, não pode ser meu discípulo.
27 Iyapana nima nuwaboya midi makari nau bananapani ki e mete bananapana ko e eya korosi maba ki e eba kawara-pana wainapiyau ko e kamadau, iyapana e kwaitana ki e eba yabadini nau ewaneya kayayagisi. Pa mena.”
27 E quem não tomar a sua cruz e vier após mim não pode ser meu discípulo.
28 Iyesu inako wagubu, ade tadebu, wagubu ke; “Wi mosi tawa kawaya mo wadana wainapiyau ki ka e yabiri kwarisiyagisi naigida mena notapoto, yagisi ke; ‘Bowa madai nau bamaneya uburau ki ka tawa yau kwaitana yadani kewopani ki denai maka yadini bo?’
28 Pois qual de vocês, pretendendo construir uma torre, não se assenta primeiro para calcular a despesa e verificar se tem os meios para a concluir?
29 E inako eba notapoto were kwaeyagisi ki ka e bani tawa bebedai mena nunuroto manako e bowai madai ki kewoyagisi. E tawa paunau kamadini ki ka iyapana e gwaigwitapomoto, tagisi ke;
29 Para não acontecer que, tendo lançado os alicerces e não podendo terminar a construção, todos os que a virem zombem dele,
30 ‘Apunu yau tawa wadana wainapiyawa ko e tawa wadawa da paunau kamadubu.’
30 dizendo: “Este homem começou a construir e não pôde acabar.”
31 Nau keyakeyai mo ade nidiyani wainapumuri; Tawana mo kawaimaga uburana tawana mo kawaimaga mete kandetagamana wainapiyau ki ka e yabiri kwarisiyagisi naigida mena nota yadini were yawira kayayagisi. E notai yagisi ke; ‘Ta ragidai kuduba 10,000 nau bamaneya ko nau iyaraniyoma mu ka ropani kawaya 20,000 ki pokere nu kasiyaraigamu mu raurutamamu ki baganai bo?’
31 Ou qual é o rei que, indo para combater outro rei, não se assenta primeiro para calcular se com dez mil homens poderá enfrentar o que vem contra ele com vinte mil?
32 E wainapoto da ki eba baganai ki ka e iyaraiyoma kebomono makeya ki ka e dobo yonai garugaru mena tonopoto.
32 Caso contrário, estando o outro ainda longe, envia-lhe uma embaixada, pedindo condições de paz.
33 Ki maba, wi mosi nuwagau nau ewaneya kebomana wainapiyamu ko wi wiga gwedegwedega bo wi wiga notaga kuduba ki wi eba kamadamana wainapiyamu ki ka wi kwaitana nau ewaneya eba kebomuri.”
33 Assim, pois, qualquer um de vocês que não renuncia a tudo o que tem não pode ser meu discípulo.
34 “Nau nidiyani wainapumuri; Aidaba ki ka gwede mosi midiyai bagi kawaya ko aidaba ki kwerereyagisi midiyai ki kewoyagisi ki ka wi badidi maba kwaiwagi da aidaba ki midiyai ade wenapoto? Ae, ki ka eba baganai.
34 — O sal é certamente bom; mas, se o sal se tornar insípido, como lhe restaurar o sabor?
35 Midiyai ki kewoyagisi ki ka wi aidaba ki wadumuri pa mugu kwenupumuri. Iyapana bani kokorau kawayawagana ki nana ni tepiyamu waira mete wira-piyamu ki ka baganai, kasiyarai mete kina. Ko aidaba midiyai pa mena ki ka pa mugu da deni mena kwenupamana ki nana. Wi wenaguga mete kina ki ka wi nau yonani yau suwagubuwani ki naigida mena wainapumuri wetawetara.” Iyesu inako wagubu.
35 Não presta mais nem para a terra nem para o monte de estrume; lançam-no fora. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.