Atos 7
Ga'dang (GDG) vs ARA
1 Wasin kunnenoy, binebutino afafuna padi ki Esteban si, “Gakkurug kad yawa pappaliwatanda sikwam?”
1 Então, lhe perguntou o sumo sacerdote: Porventura, é isto assim?
2 Sinombati Esteban a kunna si, “Aꞌamak anda kakkolakku, dingngaggandawino sapitangku. Siꞌin, i Dios a madandayaw, nappadda ki Abraham a gagginafutam sin nagyangkepay sey Mesopotamia sin ammena kepay inang sey Haran.
2 Estêvão respondeu: Varões irmãos e pais, ouvi. O Deus da glória apareceu a Abraão, nosso pai, quando estava na Mesopotâmia, antes de habitar em Harã,
3 E kunna sikwana si, ‘Anawannuweno lubbunnu andino wawwayimira ta umangka sino lubagga itulduk sikwam.’
3 e lhe disse: Sai da tua terra e da tua parentela e vem para a terra que eu te mostrarei.
4 E inanawannanino lubbunna Caldeo e inang nagyan sey Haran. Wasin natayino amana, nefuyuti Dios sito lubbuna agyanantam ingkein.
4 Então, saiu da terra dos caldeus e foi habitar em Harã. E dali, com a morte de seu pai, Deus o trouxe para esta terra em que vós agora habitais.
5 Sin inangnganna sitaw, awana neyaꞌda i Dios si lubag sikwana, massiki taefampelang. Udde nekariyi Dios sikwana si iyaꞌdananeno lubag sikwana takesi paillalupaꞌna sino gakagakanera, massiki awangkepay abbingnga sinoy.
5 Nela, não lhe deu herança, nem sequer o espaço de um pé; mas prometeu dar-lhe a posse dela e, depois dele, à sua descendência, não tendo ele filho.
6 “Sinapikkappayi Dios ki Abraham si, ‘Inona gakagakamira, umangngirana a magyan sey korwana lubbun. E paripandera e madyatanirana si unangnga appatatuta run.
6 E falou Deus que a sua descendência seria peregrina em terra estrangeira, onde seriam escravizados e maltratados por quatrocentos anos;
7 Udde kastigungkuneno mangaripannira sikwara, takesi anawanda inaya lubbun ta muliyerana sitawa lubag takesi antuneno paddayawanda sikwak.’
7 eu, disse Deus, julgarei a nação da qual forem escravos; e, depois disto, sairão daí e me servirão neste lugar.
8 E netuldu kappayi Dios ki Abraham si kugitanneno aanaꞌngera a lallaki takesi antuweno panandanda sino tulagi Dios sikwara. Wasin neyanakino abbingi Abraham a i Isaac, nepakugiꞌna sin mekawaluwa aw. Kinugippayi Isaacino abbingnga a i Jacob. Kunna kappayino inangwa i Jacob sino karadwa a abbingnga a lallakiya ireno gagginafutamira siꞌin.
8 Então, lhe deu a aliança da circuncisão; assim, nasceu Isaque, e Abraão o circuncidou ao oitavo dia; de Isaque procedeu Jacó, e deste, os doze patriarcas.
9 “Udde ino abbingira i Jacob, inilliyereno kolaꞌda a i Jose, e nelakura sino taga-Egiptowera e neparipanda sinay. Udde ana i Dios sikwana
9 Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para o Egito; mas Deus estava com ele
10 e dinuffunanna sino ammina pakadyatanna. E inaꞌdanna si laing anna kinalawad takesi talakkanni Faraon a arina Egipto. E dinotukani Faraoni Jose si gubernadorna palulubbun sey Egipto anna mangituray sino ammina kukwana.
10 e livrou-o de todas as suas aflições, concedendo-lhe também graça e sabedoria perante Faraó, rei do Egito, que o constituiu governador daquela nação e de toda a casa real.
11 “Wasin nallaꞌwutino pipidya a run, dokalla bisinino nakwa sino lulubbunna Egipto, kunna kappay sey Canaan, e madyadyatanino tolayira sinay. Ino gagginafutamira, awana pappanda si akkananda.
11 Sobreveio, porém, fome em todo o Egito; e, em Canaã, houve grande tribulação, e nossos pais não achavam mantimentos.
12 Wasin naammuwani Jacob a aneno makkan sey Egipto, dinundunneno anaꞌngera a ireno gagginafutama umang maggatang si akkananda. Antuweno pittana a inangnganda sinay.
12 Mas, tendo ouvido Jacó que no Egito havia trigo, enviou, pela primeira vez, os nossos pais.
13 Wasin pidwara a inang sinay, nepakaammuwi Jose sikwara si antuweno kolaꞌda. E naammuwampayi Faraon a ireno kakkolaki Jose.
13 Na segunda vez, José se fez reconhecer por seus irmãos, e se tornou conhecida de Faraó a família de José.
14 “Wasinoy, nepaayi Jose ino amana a i Jacob, ino kakkolaꞌngera, andino kataabbalayannera ta umangngira mabbafalay sey Egipto. Kawalufuluwera si lima ammin.
14 Então, José mandou chamar a Jacó, seu pai, e toda a sua parentela, isto é, setenta e cinco pessoas.
15 Inangngira antu sey Egipto e natayi Jacob sinay, mampesino aanaꞌngera.
15 Jacó desceu ao Egito, e ali morreu ele e também nossos pais;
16 Udde ino tulanda, neyulira sino lubbunda a Sikam e sinananda sino lubagga ginatangi Abraham siꞌin sino anakira i Hamor.
16 e foram transportados para Siquém e postos no sepulcro que Abraão ali comprara a dinheiro aos filhos de Hamor.
17 “Wasin araꞌniyennino awa meyakkuruwino nekariyi Dios ki Abraham, umoodduwennino gagginafutamira sey Egipto.
17 Como, porém, se aproximasse o tempo da promessa que Deus jurou a Abraão, o povo cresceu e se multiplicou no Egito,
18 E nappatapataliyeno ariyera kiyad si mepataliyeno ariya amme nangammu sino mappeafu ki Jose.
18 até que se levantou ali outro rei, que não conhecia a José.
19 Inaya ari, binalabaliyanneno gagginafutamira e nepatuꞌna a nepelawanino kaluꞌbiꞌdera kesi matayira.
19 Este outro rei tratou com astúcia a nossa raça e torturou os nossos pais, a ponto de forçá-los a enjeitar seus filhos, para que não sobrevivessem.
20 Antuwenoyino tiyempowa neyanakani Moises a nalawaringke a kaluꞌbit. Tallu dakkino nimutanino inana.
20 Por esse tempo, nasceu Moisés, que era formoso aos olhos de Deus. Por três meses, foi ele mantido na casa de seu pai;
21 E wasin napatutira a nilawan e inanawanda, dinaꞌngeno bafaya abbingi Faraon, e nepadokalna a kunnangke abbingnga.
21 quando foi exposto, a filha de Faraó o recolheu e criou como seu próprio filho.
22 Natulduwan sino ammina adalino Egiptowera, e nabbali si gumasassapit anna madayawino aggangwana.
22 E Moisés foi educado em toda a ciência dos egípcios e era poderoso em palavras e obras.
23 “Wasin appatafuluwa runi Moises, nadandamma a dorawanino kakunnanera a gakagaka i Israel.
23 Quando completou quarenta anos, veio-lhe a ideia de visitar seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Initaneno tata sikwara a paidamannino tata a Egipto. Inangnga dinuffunan e nebalaꞌna anna pinapateneno Egipto.
24 Vendo um homem tratado injustamente, tomou-lhe a defesa e vingou o oprimido, matando o egípcio.
25 Se ariyi Moises si maawatanino kasiJudyunera si antuweno piniliyi Dios a mappawaya sikwara sino kinaaripanda, udde ammera naawatan.
25 Ora, Moisés cuidava que seus irmãos entenderiam que Deus os queria salvar por intermédio dele; eles, porém, não compreenderam.
26 Waso kadaramaꞌna, initaneno adwera a kasiJudyunera a maggunut, e kinakkapannera a iwaranna kunna si, ‘Sangkayu maggunuta makkolak?’
26 No dia seguinte, aproximou-se de uns que brigavam e procurou reconduzi-los à paz, dizendo: Homens, vós sois irmãos; por que vos ofendeis uns aos outros?
27 “Udde ino tata a nalliwat, netuꞌyunna i Moises a kunna si, ‘Inyeno naddundun sikwama umang mangituray anna mangukum sikwami?
27 Mas o que agredia o próximo o repeliu, dizendo: Quem te constituiu autoridade e juiz sobre nós?
28 Ma, papatayannak a kunna kappayino inangwam sino tata a Egipto singgafi?’
28 Acaso, queres matar-me, como fizeste ontem ao egípcio?
29 Nakatalawi Moises sin naningngagganna sinay, e nabbukala inang sey lubbuna Midian. Nangatawa sinay e antuweno neyanakanino adwera a abbingnga a lallaki.
29 A estas palavras Moisés fugiu e tornou-se peregrino na terra de Midiã, onde lhe nasceram dois filhos.
30 “Wasin nallaꞌwutino appatafuluwa run, nagyani Moises sino kabatuwana araꞌni sey kulura Sinai. E nappaddeno angheli Dios sikwana sino aggagatangnga kallakayu.
30 Decorridos quarenta anos, apareceu-lhe, no deserto do monte Sinai, um anjo, por entre as chamas de uma sarça que ardia.
31 Nakkaꞌbawi Moises sino initana, e inaraꞌniyanna takesi imuꞌnakkannangke. Udde kakaꞌmeng kelanga diningngangngeno damiti Afu Dios a kunna si,
31 Moisés, porém, diante daquela visão, ficou maravilhado e, aproximando-se para observar, ouviu-se a voz do Senhor:
32 ‘Ikkanaki Dios a dinayawino gagginafumira a da Abraham, Isaac, anni Jacob.’ Nayyaꞌyakki Moises sino talona e ammenan sinulangngan.
32 Eu sou o Deus dos teus pais, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó. Moisés, tremendo de medo, não ousava contemplá-la.
33 E sinapikkappayi Dios sikwana si, ‘Ariyannu yan sapatuꞌnu se nadiosana lubaggino pattaꞌdaggannu.
33 Disse-lhe o Senhor: Tira a sandália dos pés, porque o lugar em que estás é terra santa.
34 Initakino kadidyatino tolekira sey Egipto. Diningngagguweno ikimawidda e nanabbafaka manuffun sikwara. Akkanin, ta dundunantaka a muli sey Egipto.’ ”
34 Vi, com efeito, o sofrimento do meu povo no Egito, ouvi o seu gemido e desci para libertá-lo. Vem agora, e eu te enviarei ao Egito.
35 E sinubburani Estebanino sapitanna si, “Iyana Moises, antuweno inammayino kasiJudyunera sin nassapitanda si, ‘Inyeno naddundun sikwama umang mangituray anna mangukum sikwami?’ Gampade antu keneno dinunduni Dios a matturay anna mappawaya sikwara sino kinaaripanda, e inangwana gafu sino duffunino anghela nappadda sikwana sino aggagatangnga kallakayu.
35 A este Moisés, a quem negaram reconhecer, dizendo: Quem te constituiu autoridade e juiz? A este enviou Deus como chefe e libertador, com a assistência do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 I Moises kappayino nifuyut sikwara sino panawanda sey Egipto. Odduweno inangwana a kakkaꞌbaw sinay, anna sin naddammanganda sino Nalibaga a Bebay, kunna kappay sin appatafuluwa runa nifuyutanna sikwara sey kalolowat.
36 Este os tirou, fazendo prodígios e sinais na terra do Egito, assim como no mar Vermelho e no deserto, durante quarenta anos.
37 I Moises kappayino nituldu sino gagginafutamira a gakagaka i Israel si, ‘Manundunna i Dios si tata a gumalabbunna a kakunnak. Buluntangkappaya gaka i Israel.’
37 Foi Moisés quem disse aos filhos de Israel: Deus vos suscitará dentre vossos irmãos um profeta semelhante a mim.
38 Sin nakkakarampattino gagginafutamira sey kalolowata araꞌni sey Sinai, i Moises kappayino sinatabbangnga anghel. Inappaneno neturakka sapiti Dios a mangaꞌda si biyag, takesi ikkanetam payino millalupat.
38 É este Moisés quem esteve na congregação no deserto, com o anjo que lhe falava no monte Sinai e com os nossos pais; o qual recebeu palavras vivas para no-las transmitir.
39 “Udde ino gagginafutamira, inammera i Moises, e ammera kinuruwino sinapiꞌna, se aggadandammandeno gagangera sey Egipto.
39 A quem nossos pais não quiseram obedecer; antes, o repeliram e, no seu coração, voltaram para o Egito,
40 Antu gafuna, wasin nabayinni Moises sino kulud, sinapiꞌda ki Aaron si, ‘Ipangwandakami si sinandiosa mifuyut sikwatam, se ammemi inammu nu sanneno nakwa sitana Moises a nangilawan sikwatam sey Egipto.’
40 dizendo a Arão: Faze-nos deuses que vão adiante de nós; porque, quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu.
41 E nangwera si sinan ubbunna baka, e newaꞌlaꞌdeno pinartira sino sinan ubbunda, kasera nakkakarayama aggangganda sino inangwarangkepay.
41 Naqueles dias, fizeram um bezerro e ofereceram sacrifício ao ídolo, alegrando-se com as obras das suas mãos.
42 Antu gafuna, sinalekkuranira i Afu Dios takesi murayira a maddayaw sino sinag, dakkag, andino bitunira. Kunna kappayino nepeturakki Dios sino tata a gumalabbunna siꞌina kunna si,
42 Mas Deus se afastou e os entregou ao culto da milícia celestial, como está escrito no Livro dos Profetas: Ó casa de Israel, porventura, me oferecestes vítimas e sacrifícios no deserto, pelo espaço de quarenta anos,
43 Se neyangkalindawino bawineno sinandiosdawa i Moloc annino sinan bituna diosdawa i Refam. Antuweno inangwayuwa sinandiosa dayawandaw. Antu gafuna, paanawantakayu ta umangkayu sey lubbuna mas aroyu sey Babilonia.’ ”
43 e, acaso, não levantastes o tabernáculo de Moloque e a estrela do deus Renfã, figuras que fizestes para as adorar? Por isso, vos desterrarei para além da Babilônia.
44 Netupakki Esteban a sinapit si, “Wasin nagyanino gagginafutamira sino kalolowat, nagyan sikwareno balaya tolda a mangipakurug si ana i Dios sikwara. Inaya tolda, inangwara a panuntul sino nepaita i Dios ki Moises si tuntulanda nad.
44 O tabernáculo do Testemunho estava entre nossos pais no deserto, como determinara aquele que disse a Moisés que o fizesse segundo o modelo que tinha visto.
45 Wasin natayi Moises, nepataliyi Josue a mifuyut sikwara a umang sitawa lubag. E ino tolda a inillalupaꞌda, neyangkalinda sin nappanda sitawa lubag sino dadanira a tolay sitawa nepaanawi Dios. E inaya tolda, antuweno paddayawanda ki Dios kiyad sino tiyempowi Ari David.
45 O qual também nossos pais, com Josué, tendo-o recebido, o levaram, quando tomaram posse das nações que Deus expulsou da presença deles, até aos dias de Davi.
46 Inanggammani Diosino aggangwa i David. E inilyawi David ki Dios nu annutanna a mangwa si nalawara balayi Dios takesi antuweno paddayawanino gakagakera i Jacob sikwana.
46 Este achou graça diante de Deus e lhe suplicou a faculdade de prover morada para o Deus de Jacó.
47 Udde bakkanni David ino namataꞌdag, nu ammena luri Solomon a abbingnga.
47 Mas foi Salomão quem lhe edificou a casa.
48 “Massiki nu kunnenoy, i Dios a Madandayaw, bakkanna balaya inangwana tolayino pagyananna, se neturakkin tata a gumalabbunna siꞌin si,
48 Entretanto, não habita o Altíssimo em casas feitas por mãos humanas; como diz o profeta:
49 ‘Ino langitino pattutturangkuwa matturay, e ino lubag, antuweno piwaggangku sito takkik. Massiki sanna a balaya akwandaw, ammena meannunga pagyanangku.
49 O céu é o meu trono, e a terra, o estrado dos meus pés; que casa me edificareis, diz o Senhor, ou qual é o lugar do meu repouso?
50 Se ikkanakino nangwa si ammin, kunni Afu Dios.’ ”
50 Não foi, porventura, a minha mão que fez todas estas coisas?
51 Sinapikkappayi Esteban si, “Nataggatingke ino uluyu. Kakunnayuweno tolayira a amme nangammu ki Dios se ammekayu maningngag sino sapiꞌna. Tuntulandokappayino gagginafutamira siꞌina kinontarareno Espirituwi Dios.
51 Homens de dura cerviz e incircuncisos de coração e de ouvidos, vós sempre resistis ao Espírito Santo; assim como fizeram vossos pais, também vós o fazeis.
52 Se awana gumalabbuni Dios siꞌin si ammena nelopalopetino gagginafutamira. Massiki ino nangipakaammuwera sino gamwangani Kristo a awana liwaꞌna, pinapaterera kappay. E wasin ginamwangi Kristo, ikkayu kappayino nitittik sikwana e nepapapateyu.
52 Qual dos profetas vossos pais não perseguiram? Eles mataram os que anteriormente anunciavam a vinda do Justo, do qual vós agora vos tornastes traidores e assassinos,
53 Bakkan nadda kunnenoy, se ikkayuweno nillalupat sino lintiyi Dios a nepeyaꞌdana sino anghelira siꞌin, udde ammeyu kinurug.”
53 vós que recebestes a lei por ministério de anjos e não a guardastes.
54 Wasin diningngaggino pangafuwanirana Judyuweno sinapiti Esteban, nabbungubungutira anna nangngarangaritammira.
54 Ouvindo eles isto, enfureciam-se no seu coração e rilhavam os dentes contra ele.
55 Udde i Esteban, gafu sino pannakadameno Espirituwi Dios a ana sikwana, sinangaw sey langit e initaneno kinalawari Dios, mampay ki Jesus a aggataꞌdag sino padiwananna.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, fitou os olhos no céu e viu a glória de Deus e Jesus, que estava à sua direita,
56 “Itandaw inay,” kunna. “Maitakino langita aggabukkat, annino Abbingnga Tolay a i Jesus a aggataꞌdag so padiwanani Dios.”
56 e disse: Eis que vejo os céus abertos e o Filho do Homem, em pé à destra de Deus.
57 Wasin diningngaddenoy, inammuꞌdeno layadda e nakakkulawuwera. Naggagarindanira a nanoꞌma ki Esteban.
57 Eles, porém, clamando em alta voz, taparam os ouvidos e, unânimes, arremeteram contra ele.
58 Neyanda sino lasinneno lubbunda takesi lapalappagganda. Ino tistiguwera a nappaliwat sikwana, netaꞌdeno tafalda sino tata a lalakiya i Saulo takesi damara makilappag.
58 E, lançando-o fora da cidade, o apedrejaram. As testemunhas deixaram suas vestes aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Wasin aggelalappagganda i Esteban, nakkarara kunna si, “Afu Jesus, appannu yo kararuwak.”
59 E apedrejavam Estêvão, que invocava e dizia: Senhor Jesus, recebe o meu espírito!
60 Kasena namalitud e nekokwana a nassapit si, “Afu Jesus, ammem ipaliwat sikwara yo akwanda,” e natayin.
60 Então, ajoelhando-se, clamou em alta voz: Senhor, não lhes imputes este pecado! Com estas palavras, adormeceu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.