Lucas 12
Kura Aləkawalə ŋga Əntaŋfə (GDE) vs NVT
1 Tə'i əndə'i saa'i, kə dzii ənji də nə laŋə dərəva. Ha'ə maa wiinə nə ənjə a ba'a səɗə ŋga ənja. Wata Yeesu a waɓə da lyawarənaakii zəku'i, əŋki ci ka tii, “Nəhəmə noonə na acii goona ɗagi ka ənjitə ca kərə ka Əntaŋfə də bəra'i asəkətii makə ŋga Farisanyinə. Acii kə ndzaa tii makə burəŋanə ətə ca əbutə mahwaɗə əmpunə patə.
1 Quando as multidões cresceram a ponto de haver milhares de pessoas atropelando-se e pisando umas nas outras, Jesus concentrou seu ensino nos discípulos, dizendo: “Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Taa mi patə nəndə ma'umbeekii, kadə na shigi agyə. Taa mi patə nəndə mashiimə ənji əsə, kadə nə ənjə a shii.
2 Virá o dia em que tudo que está encoberto será revelado, e tudo que é secreto será divulgado.
3 Acii ma sətə cuuna waɓə ka təku təkunə, ka fanə nə ənji ka macama ha. Ma sətə cuuna bavə ka əndə a liminəkii də matatahinə əsə, unə ka mapa'ə makuva, kadə wazəginə nə ənji a babara.”
3 O que vocês disseram no escuro será ouvido às claras, e o que conversaram a portas fechadas será proclamado dos telhados.
4 “Wanyinə ca ba koonə, unə guviinəki: goona ŋgwalə acii ənja. Acii wata tə ba shishinə mbeenə nə tii ka ɓələginə, amma, ma daba'əkii, pooshi uushi ci təya mbee ka ɗanə ma'ə palee ka ətsa.
4 “Meus amigos, não tenham medo daqueles que matam o corpo; depois disso, nada mais podem lhes fazer.
5 Wanyinə ca ba koonə əndətə dəɓee una ŋgwalə: ŋgwaləmə tə Əntaŋfə. Acii ma ca, makə ŋgərəgi ci əpinə a ma ənda, ka mbeenə nə ci ka kagərənə tə ci aagi gutə suŋwa. Awa, wanyinə ca ba koonə: tə cikii dəɓee una ŋgwalə.
5 Mas eu lhes direi a quem devem temer. Temam a Deus, que tem o poder de matar e lançar no inferno. Sim, a esse vocês devem temer.
6 “Əntaa tufə ci ənjə a vii əginyinə ka kwaɓa bəra'i kwa? Amma patə da ha'ə, pooshi taa rəŋwə ahadatii ətə ca zaanə ka Əntaŋfə.
6 “Qual é o preço de cinco pardais? Duas moedas de cobre? E, no entanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Taa shiŋkinə ŋga nuunə maa, maɓaanakii patə acii Əntaŋfə. Makə ha'ə ɗiya, goona ŋgwalə: kə palee unə ka əginyinə patə də məghərəvənə.”
7 Até os cabelos de sua cabeça estão todos contados. Portanto, não tenham medo; vocês são muito mais valiosos que um bando inteiro de pardais.
8 “Wanyinə ca ba koonə əsə, maɗa kə bagi əndə paŋgəraŋə akəŋwacii ənji oo'i naaki nə ci, nyi maa, *Uuzənə ŋga ənda, ka banə nə nyi paŋgəraŋə akəŋwacii malaa'ikanyinə oo'i naaki nə ci uusəratə nə Əntaŋfə a ɗa gəŋwanə.
8 “Eu lhes digo a verdade: quem me reconhecer aqui, diante das pessoas, o Filho do Homem o reconhecerá na presença dos anjos de Deus.
9 Amma, ma əndətə kaaree ka nyi akəŋwacii ənja, nyi maa, Uuzənə ŋga Ənda, ka kaareenə nə nyi ka ci akəŋwacii malaa'ikanyinə uusəratə nə Əntaŋfə a ɗa gəŋwanə.
9 Mas quem me negar aqui será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Taa wu bii bwaya uushi aashiki, nyi Uuzənə ŋga ənda, ka tifyaginə nə Əntaŋfə tə ci. Amma, ma əndətə bərapaa tə Malaaɓa Ma'yanə, pooshi Əntaŋfə ka tifyaginə tə ci.
10 Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 “Maɗa kə kirə ənji tuunə aakəŋwacii gəŋwanə aasəkə kuvə də'wa, taa aakəŋwacii harii gayinə, goona ənvutə noonə nə ka buurə sətə nuuna jikəvə ka tii ka luupaa də noonə na.
11 “Quando vocês forem julgados nas sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com o modo como se defenderão nem com o que dirão,
12 Acii Malaaɓa Ma'yanə na dzəgunətə koonə sətə nuuna ba ka saa'ikii.”
12 pois o Espírito Santo, naquele momento, lhes dará as palavras certas”.
13 Wata əndə'i əndə agi daɓaala a jikəvə aagi waɓənə ŋga Yeesu, əŋki ci, “Maləma, bawə ka nyi ka gawaaki, wa ca təkəpaa keenə sə ŋga zəmə də yitə bwasee dəsəniinə keenə.”
13 Então alguém da multidão gritou: “Mestre, por favor, diga a meu irmão que divida comigo a herança de meu pai!”.
14 Wata əŋki Yeesu ka ci, “Wu saŋə kapaa tə nyi ka ɗa koonə gəŋwanə, taa ka təkəpaa koonə sə ŋga zəmə də ya?”
14 Jesus respondeu: “Amigo, quem me pôs como juiz sobre vocês para decidir essas coisas?”.
15 Wata əŋki Yeesu ka patənə ŋga ənja, “Ɗamə haŋkala, goona ndzaanə ka ənji moo gəna. Acii ma gəna, əntaa ci nəndə ka kəsəpaa əpinə a ma ənda, taa iitə nə ɓəəzənə ŋga gənakii.”
15 Em seguida, disse: “Cuidado! Guardem-se de todo tipo de ganância. A vida de uma pessoa não é definida pela quantidade de seus bens”.
16 Ca ɗa ka tii əndə'i misaali, əŋki ci, “Tə'i əndə'i əndə gəna da ha ŋga uuzanaakii sha ɗii. Kə upaa ci sə ŋga ma davə ŋgaaŋga'ə.
16 Então lhes contou uma parábola: “Um homem rico tinha uma propriedade fértil que produziu boas colheitas.
17 Ca ndzaanə, ca hiima, əŋki ci ka naakii na: ‘Iitə saŋə ɗanəkya? Acii pooshi nyi da ha ŋga əji sə ŋga matsa.’
17 Pensou consigo: ‘O que devo fazer? Não tenho espaço para toda a minha colheita’.
18 Ca jikəvə ka naakii na, əŋki ci: ‘Awa, wiinə səndə ɗanəki: a waalagi nyi dəɓunyinaaki kaa nya ghənə madiigərəkii palee ka i ətsa, nya fəɗəgərə sə ŋga maaki aa dəvə da hara uushi'inaaki.
18 Por fim, disse: ‘Já sei! Vou derrubar os celeiros e construir outros maiores. Assim terei espaço suficiente para todo o meu trigo e meus outros bens.
19 Ma daba'əkii, nya ba: Kay! Tə'i sə ŋga ma aciiki laŋə! Ka mbu'unə ka nyi ka adənə agi fəzənyinə laŋə. Acii ha'ə, ka əpinə nə nyi səkə ŋga əna, ka zəmənə nə nyi, nya sa, nya ɗa maŋushinə.’
19 Então direi a mim mesmo: Amigo, você guardou o suficiente para muitos anos. Agora descanse! Coma, beba e alegre-se!’.
20 Amma wata əŋki Əntaŋfə ka ci, ‘Mabana! Ka vəɗənə ca shi nə nyi ka ŋgərəgi əpinə a maku. Wu saŋə na fəɗə uushi'inaaku ətsə dzatəgi ha?’ ”
20 “Mas Deus lhe disse: ‘Louco! Você morrerá esta noite. E, então, quem ficará com o fruto do seu trabalho?’.
21 Yeesu a uudəpaa də banə, əŋki ci, “Ha'ə nə ndzaanə ŋga əndətə ca dzaadza də uushi'inə wata ka naakii na, amma paa ci əndə uushi'inə akəŋwacii Əntaŋfə.”
21 “Sim, é loucura acumular riquezas terrenas e não ser rico para com Deus”.
22 Yoo, əŋki Yeesu ka lyawarənaakii, “Aciikii cii kya ba koonə: goona buurə sətə cuuna kavə aa moonə koona gərə də əpinə; taa sətə cuuna umbee də purəkinə goonə əsə, goona buurə.
22 Então, voltando-se para seus discípulos, Jesus disse: “Por isso eu lhes digo que não se preocupem com a vida diária, se terão o suficiente para comer, ou com o corpo, se terão o suficiente para vestir.
23 Acii əpinə palee ka zəmə də məghərəvənə, shishinə palee ka kəjeerənə də məghərəvənə əsə.
23 Pois a vida é mais que comida, e o corpo é mais que roupa.
24 Tsaaməmə əginyinə: pooshi ratii, paa tii ka slənə cifanə, pooshi kuvə shigatii, pooshi dəɓwatii əsə; amma agi adəvənə nə Əntaŋfə ka tii. Laŋə dərəva palee unə ka əginyinə də məghərəvənə!
24 Observem os corvos. Eles não plantam nem colhem, nem guardam comida em celeiros, pois Deus os alimenta. E vocês valem muito mais que qualquer pássaro.
25 Wu saŋə agyuunə ca mbee ka tsakəvə gərənə ŋga əpinaakii taa gi'u putə ŋga buurə uushi'inaakəya?
25 Qual de vocês, por mais preocupado que esteja, pode acrescentar ao menos uma hora à sua vida?
26 Ya makə pooshi unə ka mbeenə ka ɗatə tsarə ŋga uuji uushi'inə makə ətsa, ka mi ɗii cuuna ənvutə noonə nə də buurə hara uushi'ina?
26 E, se não podem fazer uma coisa tão pequena, de que adianta se preocupar com as maiores?
27 Tsaaməmə makə sətə ci gudəzənyinə a gərə də bilə: pooshi tii ka slənənə, pooshi tii ka ɗatə kəjeerənə ka shishinətii əsə. Amma wanyinə ca ba koonə: taa ŋwaŋwə Sulayimaanu da patənə ŋga məghərəvənaakii maa, makamə ci dagwa kəjeerənə makə gudəzənyinə də bilə.
27 “Observem como crescem os lírios. Não trabalham nem fazem suas roupas e, no entanto, nem Salomão em toda a sua glória se vestiu como eles.
28 Kə kavə Əntaŋfə kəjeerənə ka kuzhinyinə ənə ənshinə una nee, ma doorə, ənjə a ətsagi. Sakwa unə ɗii, paa ci agi vii koonə kəjeerənə kwa? Una! gi'u nə gi'inə goonə tə Əntaŋfə!
28 E, se Deus veste com tamanha beleza as flores que hoje estão aqui e amanhã são lançadas ao fogo, não será muito mais generoso com vocês, gente de pequena fé?
29 Goona ənvutə noonə nə də aalə sə ŋga adənə da sə ŋga saasanə shaŋə.
29 “Não se inquietem com o que comer e o que beber. Não se preocupem com essas coisas.
30 Acii ma uushi'iitsə pata, ənjitə mashiimə tə Əntaŋfə ca ka haŋkalatii davə. Ma Dəsənuunə, kə shii ci oo'i, ŋga'ə koonə.
30 Elas ocupam os pensamentos dos pagãos de todo o mundo, mas seu Pai já sabe do que vocês precisam.
31 Acii ha'ə, ma ɗanuuna, kavəmə nuunə tanə ka ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə. Ma hara uushi'iitsə ma'ə, ka tsakəənənə nə ci koonə.
31 Busquem, acima de tudo, o reino de Deus, e todas essas coisas lhes serão dadas.
32 Goona ŋgwalə, unə ənə ənjaaki, acii kə kaɗeesəkə ka Əntaŋfə Dəsənuunə nə vii koonə ŋwaŋuunə.”
32 “Não tenham medo, pequeno rebanho, pois seu Pai tem grande alegria em lhes dar o reino.
33 “Ɗərəmagimə də uushi'inə goonə, təkəpaamə kwaɓakii ka maaghiinə. Təsləmə mbuurə ətə pooshi ka iirənə shaŋə ka əji kwaɓa davə. Dzatəgimə də uushi'inə goonə asii dagyə ka hatə pooshi ka zanə shaŋə. Ma dava, pooshi mahərə ka neenə, pooshi məbərə ka adəginə əsə.
33 “Vendam seus bens e deem aos necessitados. Com isso, ajuntarão tesouros no céu, e as bolsas no céu não se desgastam nem se desfazem. Seu tesouro estará seguro; nenhum ladrão o roubará e nenhuma traça o destruirá.
34 Acii ma hatə ɗii gəna goonə, davə ndzaanə nuunə sliŋə.”
34 Onde seu tesouro estiver, ali também estará seu coração.”
35 “Ma ɗanuunə ɗiya, aanəmə ka ɗa sləna. Wa garəkuwa goonə a ndzaanə da i gunə asəkəkii.
35 “Estejam vestidos, prontos para servir, e mantenham suas lâmpadas acesas,
36 Ndzaamə unə makə ənji slənə ətə ca gəra tə slanda yatii, ci kə pyalə ka rəya. Makə ənya ci, dzii ci maya, təya wunəgi ka ci mayi pii.
36 como se esperassem o seu senhor voltar do banquete de casamento. Então poderão abrir-lhe a porta e deixá-lo entrar no momento em que ele chegar e bater.
37 Ma ənji slənətsa, tə'i barəkaanə ashitii, acii kə lapaa slanda yatii tə tii də məgigi. Tantanyinə cii kya ba koonə: ka aanənə nə ci, kaa ca ndzaanee ka tii, ca təkə ka tii zəma.
37 Os servos que estiverem prontos, aguardando seu retorno, serão recompensados. Eu lhes digo a verdade: ele mesmo se vestirá como servo, indicará onde vocês se sentarão e os servirá enquanto estão à mesa!
38 Maɗa kə ənya ci təkənə ŋga vəɗə taa palee ka ha'ə, maɗa kə lii ci tə tii ka nəhənə, tə'i barəkaanə ashitii!
38 Quer ele venha no meio da noite, quer de madrugada, ele recompensará os servos que estiverem prontos.
39 Shiimə oo'i, maci ka shiinə nə slanda yi saa'itə ci mahərə a dzə ka ci aasii, paa ci ka kapaa ka ci rəgwa.
39 “Entendam isto: se o dono da casa soubesse exatamente a que horas o ladrão viria, não permitiria que a casa fosse arrombada.
40 Ma unə əsa, see a ndzaa unə matasəkakii ka gəra shinə ŋga Uuzənə ŋga ənda, acii ka shinə nə ci ka uusəratə makamuunə nə ŋga shinaakii.”
40 Estejam também sempre preparados, pois o Filho do Homem virá quando menos esperam”.
41 Wata əŋki Piita, “Slandana, ya bii hə misaalitsə saŋa, wata keenə daaniinə nii, anii da i ka hara ənji pata?”
41 Então Pedro perguntou: “Senhor, essa ilustração se aplica apenas a nós, ou a todos?”.
42 Yeesu a jikə ka ci, əŋki ci, “Ma əndə gooŋga ŋga əndə sləna, əndə haŋkala, tə ci kapaanə slandanəkii ka nəhə yaakii, kaa ca vii zəmə ka hara ənji slənə ka saa'itə diɓə.
42 O Senhor respondeu: “O servo fiel e sensato é aquele a quem o senhor encarrega de chefiar os demais servos da casa e alimentá-los.
43 Maɗa shi slandanəkii ka lapaanə tə ci agi slənə sətə bii ci ka ci, tə'i barəkaanə ashikii.
43 Se o senhor voltar e constatar que seu servo fez um bom trabalho,
44 Tantanyinə cii kya ba koonə, ma əndətsa, ka ba'avənə nə slandanəkii patənə ŋga uushi'inaakii aaciikii.
44 eu lhes digo a verdade: ele colocará todos os seus bens sob os cuidados desse servo.
45 Amma mbu'u ka banə nə əndə slənətə də səkəkii oo'i, ‘Pooshi slandanəki ka shinə kədəhə’. Wata ca ndzaŋə fəslənə tə hara ənji sləna, ŋguyirənə da makinə patə, ca adə ŋgaaŋga'ə, ca saasa, ca gaaɓa.
45 O que acontecerá, porém, se o servo pensar: ‘Meu senhor não voltará tão cedo’, e começar a espancar os outros servos, a comer e a beber e se embriagar?
46 Yoo, ka shinə nə slandanəkii uusəratə makamə ci nə ŋga mbu'yanaakii, saa'itə mashiimə ci əsə. Ka dzalənə nə slandanəkii tə ci də ŋgwaaŋgwa'ənə, ca vii ka ci shikwa mbərə mbərə da ŋga ənjitə pooshi gi'i tə Əntaŋfə.
46 O senhor desse servo voltará em dia em que não se espera e em hora que não se conhece, cortará o servo ao meio e lhe dará o mesmo destino dos incrédulos.
47 “Ma əndə slənə ətə shii sətə kaɗeesəkə ka slandanəkii, amma matasəkamə ci, maslənəmə ci səkii əsə, ka fəslənə nə ənji tə ci də ŋgwaaŋgwa'ənə.
47 “O servo que conhece a vontade do seu senhor e não se prepara nem segue as instruções dele será duramente castigado.
48 Amma, ma əndə slənə ətə mashiimə sətə kaɗeesəkə ka slandanəkii, ca slənə məza uushi'inə ətə bahə ənjə a dəgə tə ci ka putakii, gi'u fəsləciinə ənji tə ci. Taa ka wu vii Əntaŋfə ŋgaaŋga'ə, ŋgaaŋga'ə ləgwanəkii a makii. Taa ka wu ba'avə ci ŋgaaŋga'ə, palee ka ətə ləgwanəkii əsə.”
48 Mas aquele que não a conhece e faz algo errado será castigado com menos severidade. A quem muito foi dado, muito será pedido; e a quem muito foi confiado, ainda mais será exigido.”
49 “Ma shinaaki, ka kaanə gunə aanə duuniya. Ma mwayi nyi, kaɗa kə uugi gunəkii kanə.
49 “Eu vim para incendiar a terra, e gostaria que já estivesse em chamas!
50 Tə'i əndə'i bapətisəma cii kya ənə ka upaanə. Ka manvu ma'yanə nə nyi, see maɗa pitəgi saa'ikii.
50 No entanto, tenho de passar por um batismo e estou angustiado até que ele se realize.
51 Ma nuunə ka banə noonə saŋa, jamənə kira nyi aasəkə duuniya kwa? Pooshi! Əntaa jamənə kira nyi. Amma wanyinə ca ba koonə: ma shi nya, ka taakeenə ka ənja.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não! Eu vim causar divisão!
52 Daga ənshinə, kə ndzaa təəkəshinə ahada ənji asii. Waatoo, maɗa tə'i ənji tufə asii, ma ənjinə makka, paa tii ka ndzaanə ka maguŋuura da ənjinə bəra'i; ənjinə bəra'i əsə, paa tii ka ndzaanə ka maguŋuura da ənjinə makkə.
52 De agora em diante, numa mesma casa cinco pessoas estarão divididas: três contra duas e duas contra três.
53 Pooshi dənə da uuzənaakii ka ndzaanə ka maguŋuura. Ha'ə nə mənə əsə, paa ki ka ndzaanə ka maguŋuura da uuzənatə. Pooshi sərəhwə ka ndzaanə ka maguŋuura da maɗanatə əsə.”
53 “O pai ficará contra o filho e o filho contra o pai; a mãe contra a filha e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora e a nora contra a sogra”.
54 Wata əŋki Yeesu ka daɓaala əsə, “Maɗa kə nee unə kuraɓiinə a ma'ya da dagərə, agi banə nuunə oo'i, ka ɗanə nə vəna. Ka ɗanə nə vənəkii əsə.
54 Então Jesus se voltou para a multidão e disse: “Quando vocês veem nuvens se formando no oeste, dizem: ‘Vai chover’. E têm razão.
55 Maɗa kə fii unə məɗə a əgya da hwarəma, agi banə nuunə, ka tsəfənə nə ha ənshinə. Ka tsəfənə ha'əkii əsə.
55 Quando sopra o vento sul, dizem: ‘Hoje vai fazer calor’. E assim ocorre.
56 Una! Də bəra'i asəkuunə cuuna kərə ka Əntaŋfə! Agi mbeenə nuunə ka təkeenə ka səndə ca ɗaaɗa anə hanyinə da i dagyə. Aa! iitə saŋə ɗii təkuree unə ka paaratəginə də ndzaanə ŋga zamanana?
56 Hipócritas! Sabem interpretar as condições do tempo na terra e no céu, mas não sabem interpretar o tempo presente.
57 “Mi saŋə ɗii pooshi unə ka mbeenə ka təkeenə ka sətə dəɓee una ɗa?
57 “Por que não decidem por si mesmos o que é certo?
58 Ma una dzə ka gəŋwanə, unə da əndə mbiinaaku, aluu rəgwa ŋga haɗatəginə da ci, unə ma'ə ka dzənə a rəgwa; acii ga ca kirə tə hə aasəkə gəŋwanə, mala gəŋwanə a ŋgərə tə hə, ca vii aacii soojiinə. Soojiinə, təya kərə tə hə ka pa'əginə a furəshina.
58 Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, procurem acertar as diferenças antes de chegar lá. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial que o lançará na prisão.
59 Wanyinə ca ba ka hə: davə ndzaanəku, paa hə ka gimaginə, see maɗa ki'igi hə patənə ŋga kwaɓatə lii ənji ka hə.”
59 Eu lhe digo: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.