Atos 7
Kura Aləkawalə ŋga Əntaŋfə (GDE) vs NVT
1 Gawə ŋga limanyinə a ləgwa ka Sətəfanu, əŋki ci, “Gooŋga bii tii nii?”
1 Então o sumo sacerdote lhe perguntou: “Estas acusações são verdadeiras?”.
2 Əŋki Sətəfanu, “Ndzəkəŋushi'inəki da dəsənəkya, fatəmə kaa nya ba koonə. Ma Əntaŋfə Əndə məghərəvənə, kə shigi ci ka dzədzəshi'inaamə Ibərahiima daga ci ma'ə anə hanyinə ŋga Misaputamiya, ci ma'ə madzəmə aa Haranə zəku'i.
2 Estêvão respondeu: “Irmãos e pais, ouçam-me! O Deus glorioso apareceu a nosso antepassado Abraão na Mesopotâmia, antes de ele se estabelecer em Harã,
3 Əntaŋfə a ba ka ci: ‘Maɗəgi anə hanyinaaku, ha bwasee ka duuraaku, ha dzə aagyanə hanyiitə nii kya ɓaarii ka hə.’
3 e lhe disse: ‘Deixe sua terra natal e seus parentes e vá para a terra que eu lhe mostrarei’.
4 Wata ca bwasee ka hanyinə ŋga Kalədiya, ca dzə ka ndzaanə də Haranə. Makə əŋki dii, Əntaŋfə a ŋgiratə tə ci, ca kira tə ci aanə hanyiinə ɗii unə anəkii əndzə'i.
4 Então Abraão saiu da terra dos caldeus e morou em Harã até seu pai morrer. Depois, Deus o trouxe aqui para a terra onde vocês agora vivem.
5 Ma saa'yakii, pooshi Əntaŋfə vii ka Ibərahiima taa ha ŋga kapaa səɗəkii anə hanyinəkii kaa ca ndzaa ka naakii. Amma, taa ŋgahi pooshi uuzənə ŋga Ibərahiima saa'ita, patə da ha'ə kə bii Əntaŋfə ka ci: ka viinə nə ci ka ci hanyinəkii tii da slikərənaakii ŋga ba'akii.
5 “Mas Deus não lhe deu herança alguma aqui, nem mesmo o espaço de um pé. Contudo, prometeu que a terra toda pertenceria a Abraão e a seus descendentes, embora ele ainda não tivesse filhos.
6 Əntaŋfə a tsakə banə ka ci: ‘Kadə nə manjeevənaaku a ndzaanə anə məshipətə hanyinə, təya ndzaa ka maviinə, ənjə a ciɓə də tii ŋga fəzə gya'ə ənfwaɗə.’
6 Disse-lhe também que seus descendentes viveriam numa terra estrangeira, onde seriam escravizados e oprimidos por quatrocentos anos.
7 Əŋki ci əsə: ‘Kadə nii kya la gəŋwanə agyanə ənjitə nə manjeevənaaku a slənə ka tii. Daba'ə ha'ə, təya ma'yagi anə hanyinəkii, təya shi ka paslənə tə nyi ganə.’
7 Mas Deus disse: ‘Eu castigarei a nação que os escravizar, e, por fim, sairão dali e me adorarão neste lugar’.
8 Wata Əntaŋfə a ɗa aləkawalə də *ryaminyanə ahadatii da Ibərahiima. Kə pwayi Ibərahiima tə Isiyaaku. Ca ryaminya tə ci ka tighəsənə ŋga uusəra. Isiyaaku a poo tə Yakubu, ca ryaminya tə ci. Ha'ə ɗii Yakubu əsə ka dzədzəshi'inaamə pu'u aji bəra'i.
8 “Naquele tempo, Deus deu a Abraão a aliança da circuncisão. Assim, quando seu filho Isaque nasceu, ele o circuncidou no oitavo dia. Essa prática continuou quando nasceu Jacó, filho de Isaque, e quando nasceram os doze filhos de Jacó, os patriarcas de Israel.
9 “Amma, ma dzədzəshi'inaamə, kə shirəhə tii ka əndə'i ndzəkəŋushi'inətii, waatoo Yusufu, təya ɗərəmagi də ci aanə hanyinə ŋga Misəra. Amma kə ndzaa Əntaŋfə kədəhə da ci,
9 “Os patriarcas tiveram inveja de seu irmão José e o venderam como escravo para o Egito. Mas Deus estava com ele
10 ca ŋgiragi tə ci agi ŋgəra'waakii patə. Kə vii ci ka ci pwapoonə da hiima akəŋwacii *Fəriauna, ŋwaŋwə ŋga Misəra. Fəriauna a kavə tə ci ka gawə agyanə taa mi patə anə hanyinə ŋga Misəra da asii gakii.
10 e o livrou de todas as suas dificuldades. Deus concedeu a José favor e sabedoria diante do faraó, rei do Egito, e o faraó o nomeou governador de todo o Egito e administrador de seu palácio.
11 Ma saa'ikii, kə ɗii məza maɗəfənə anə hanyinə ŋga Misəra da Kana'ana patə. Kə ciɓee maɗəfənəkii ka ənji ka shaŋə. Ha'ə kə təkuree dzədzəshi'inaamə ka sə ŋga adənə.
11 “Então veio uma fome sobre o Egito e sobre Canaã. Houve grande aflição, e nossos antepassados ficaram sem comida.
12 Amma, makə fii Yakubu tə'i sə ŋga adənə anə hanyinə ŋga Misəra, ca sləkee ka manjeevənaakii aadəvə, dzənə ŋga təkəŋwanə.
12 Jacó soube que ainda havia cereal no Egito e enviou seus filhos, nossos antepassados, para comprarem alimento.
13 Makə ənyi tii aa Misəra ŋga bəra'inə, ma saa'ikii, kə ɓaarii Yusufu naakii nə ka ndzəkəŋushi'inəkii. Də ha'ə əsə shii Fəriauna tə ndzəkəŋushi'inə ŋga Yusufu.
13 Da segunda vez que foram, José revelou sua identidade a seus irmãos e os apresentou ao faraó.
14 Wata Yusufu a sləkee ka 'wanə tə dii, waatoo Yakubu da i yaakii patə, ənji məɗəfə pu'unə aji tufə nə tii.
14 Depois, José mandou trazer para o Egito seu pai, Jacó, e todos os seus parentes, 75 pessoas ao todo.
15 Yakubu a maɗə, ca palə aa Misəra. Davə əntəgi ci da hara dzədzəshi'inaamə.
15 Assim, Jacó foi para o Egito e ali morreu, bem como nossos antepassados.
16 Makə məətəgi tii, ənjə a kira tə tii aa Sikamə. Davə ŋgəɗəgi ənji tə tii a gu'əndə ŋga Ibərahiima ətə shi ca ɗərəgi acii manjeevənə ŋga Hamoorə də Sikamə.
16 Seus corpos foram levados para Siquém e sepultados no túmulo que Abraão havia comprado por um certo preço dos filhos de Hamor.
17 “Makə uugi saa'i ɗanə kədəhə, waatoo saa'itə shi Əntaŋfə a bii ka Ibərahiima oo'i, ka ɗanə nə ci ka ci sətə bii ci, kə cakə ənji gaamə ɗanə laŋə də Misəra.
17 “Aproximando-se o tempo em que Deus cumpriria sua promessa a Abraão, nosso povo se multiplicou grandemente no Egito.
18 Ha'ə kə ŋgirə əndə'i kura ŋwaŋwə aa dəgəla. Ma kura ŋwaŋutsa, paa ci sha fii habara ŋga Yusufu.
18 Então subiu ao trono do Egito um novo rei, que nada sabia a respeito de José.
19 Kə fyaraanə ci ka dzədzəshi'inaamə, kə ciɓə ci də tii ka shaŋə. Ha'ə kə bii ci ka tii, tyasə a vugədəgi tii manjeevənatii acii ga təya girə əpinə.
19 Esse rei explorou e oprimiu nosso povo, forçando os pais a abandonarem seus filhos recém-nascidos, para que morressem.
20 Saa'ikii pwayi ənji tə Muusa. Ma Muusa, kə ndzaa ci ka dagwa uuzənə akəŋwacii Əntaŋfə. Kə girə ənji tə ci ŋga ləgiɗə makkə asii ga dii.
20 “Por essa época, nasceu Moisés, um bebê especial aos olhos de Deus. Seus pais cuidaram dele em casa por três meses.
21 Makə nee tii, pooshi bahə kapaanə tə ci asii ma'ə, təya ŋgərə tə ci, təya kapaanə a babara. Wata uuzənə ŋga Fəriauna minəkii a ŋgərə tə ci, kya gərətə makə uuzənatə ŋga səkətə.
21 Quando tiveram de abandoná-lo, a filha do faraó o adotou e o criou como seu próprio filho.
22 Kə dzəgunətə ənji tə ci də shiinə ŋga Misəra patə. Ha'ə kə ndzaa ci ka ŋgurə waɓənə da slənə patə.
22 Moisés foi educado em toda a sabedoria dos egípcios e era poderoso em palavras e ações.
23 “Makə mbu'i Muusa fəzə ənfwaɗə pu'unə, kə shi a ədzəməkii nə dzənə ka tsaamətənə tə ndzəkəŋushi'inəkii ənji *Isərayiila.
23 “Certo dia, estando Moisés com quarenta anos, resolveu visitar seus parentes, o povo de Israel.
24 Makə gi ci, wata ca lapaa tə əndə'i əndə Misəra ka ciɓənə də əndə Isərayiila, wata ca kəsətə tə əndə Misərata, ca dəgəgi tə ci rəŋənə. Də ha'ə ki'i Muusa ka əndə Isərayiilatə naakii.
24 Ao ver um egípcio maltratando um israelita, defendeu o israelita e o vingou, matando o egípcio.
25 Kə hiimii Muusa ka shiinə nə ənji Isərayiila oo'i, daciikii nə Əntaŋfə a luupaa tə tii. Amma, maneemə tii anəkii taa gi'u.
25 Imaginou que seus irmãos israelitas entenderiam que ele havia sido enviado por Deus para resgatá-los, mas isso não aconteceu.
26 Pukətə hakii əsə, ca lapaa tə ənji Isərayiila bəra'i ka panə. Ca alə haɗatənə də tii, ca ba ka tii oo'i: ‘Ya una, ndzəkəŋushi'inə nuunə. Mi saŋə cuuna pa?’
26 “No dia seguinte, visitou-os novamente e viu dois homens de Israel brigando. Tentando agir como pacificador, disse a eles: ‘Homens, vocês são irmãos; por que brigam um com o outro?’.
27 Ma əndətə ali haliminə ŋga ndzəkəŋuci, kə dzagi ci tə Muusa ataŋgala, ca ba: ‘Wu saŋə kapaa tə hə ka gawə da mala gəŋwanə ahadeena?
27 “Mas o homem que era culpado empurrou Moisés e disse: ‘Quem o nomeou líder e juiz sobre nós?
28 Ŋga'ə ka hə nə ɓələ tə nyi makə ətə ɓələgi hə tə əndə Misəratə ŋga mbəɗə kwa?’
28 Vai me matar como matou o egípcio ontem?’.
29 Makə fii Muusa ha'ə, ca huyipaa saakii aanə hanyinə ŋga Madiyanə, ca ndzaa davə. Davə pwayi ci manjeevənə uuji ŋguyirənə bəra'i.
29 Quando Moisés ouviu isso, fugiu e foi viver como estrangeiro na terra de Midiã. Ali nasceram seus dois filhos.
30 “Ma daba'ə fəzə ənfwaɗə pu'unə, kə jigagi malaa'ika ka Muusa agi bilinə, ci ataŋgala giŋwə ŋga Siina. Kə jigagi ci də gana ŋga gunə dagi ba.
30 “Quarenta anos depois, no deserto próximo ao monte Sinai, um anjo apareceu a Moisés nas chamas de um arbusto que queimava.
31 Makə nee Muusa, kə ɗii ka ci ka sə ŋga hurəshishinə, ca əntsahə aaɓii guutə ca ətsa kaa ca tsaamətə ŋga'ə. Wata ma ca fa, uura ŋga Slandanə a waɓə də ci,
31 Quando Moisés viu aquilo, ficou admirado. Aproximando-se para observar melhor, ouviu a voz do Senhor, que disse:
32 uu'i ci: ‘Nyi nə Əntaŋfə ətə ci dzədzəshi'inəku a paslə tə ci, waatoo Əntaŋfə ŋga Ibərahiima, da ŋga Isiyaaku, da ŋga Yakubu.’ Makə fii Muusa ha'ə, wata shishinəkii a udzə. Ca ŋgwaləgi dəŋwa'ə ka tsaamənə.
32 ‘Eu sou o Deus de seus antepassados, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó’. Moisés tremia de medo e não tinha coragem de olhar.
33 Wata Əntaŋfə a ba ka ci: ‘Dəəɗəgi ɓiɓinaaku, acii ma hatsə kəŋaanə hə davə, malaaɓa ha.
33 “Então o Senhor lhe disse: ‘Tire as sandálias, pois você está pisando em terra santa.
34 Neenə nee nyi ka ciɓənə ŋga ənjaaki də Misəra. Kə fii nyi ŋgi'inatii, kə jimagərə nyi kaa nya luupaa tə tii. Shiwa kaa nya sləkee ka hə aa Misəra.’
34 Por certo, tenho visto a aflição do meu povo no Egito. Tenho ouvido seus gemidos e desci para libertá-los. Agora vá, pois eu o envio de volta ao Egito’.
35 “Ma Muusa, kə kaaree ənji Isərayiila ka ci, təya ba ka ci: ‘Wu saŋə kavə tə hə ka gawə da mala gəŋwanə ahadeena?’ Amma tə ci sləkee Əntaŋfə kaa ca ndzaa ka gawə da maluwatii əsə dagi tsakənə ŋga malaa'ikatə jigagi ka ci dagi ba.
35 “Era esse o mesmo Moisés que o povo havia rejeitado quando lhe perguntaram: ‘Quem o nomeou líder e juiz?’. Por meio do anjo que apareceu a Moisés no arbusto em chamas, Deus o enviou para ser líder e libertador.
36 Ci əsə fə'yagi tə tii də Misəra, ca ta ka tii kəŋwanə, ca ɗa uushi'inə ŋga hurəshishinə də Misəra, da a gəərə ətə ɗii ləməkii Madizə Gəəra. Kə ɗii ci ha'ə agi bilinə ŋga fəzə ənfwaɗə pu'unə əsə.
36 Assim, com muitas maravilhas e sinais, ele os conduziu para fora do Egito, pelo mar Vermelho e pelo deserto, durante quarenta anos.
37 Ci nə Muusatə bii ka ənji Isərayiila oo'i: ‘Ka taginə nə Əntaŋfə koonə anabi makə naaki agi ndzəkəŋushi'inuunə.’
37 “Esse mesmo Moisés disse ao povo de Israel: ‘Deus levantará para vocês um profeta como eu do meio de seu povo’.
38 Ci nə əndə agi ənjitə dzatə də nə agi bilinə, waatoo dzədzəshi'inaamə ənji Isərayiila. Kə ndzaa ci da malaa'ikatə waɓi ka ci agyanə giŋwə ŋga Siina. Ci əsə liwa waɓənə ŋga əpinə acii Əntaŋfə ka kiranə kaamə.
38 Moisés estava com nossos antepassados, a congregação do povo de Deus no deserto, quando o anjo lhe falou no monte Sinai, e ali Moisés recebeu palavras que dão vida, para transmiti-las a nós.
39 “Amma kə naanagi dzədzəshi'inaamə ka fanə tə Muusa. Təya kaaree ka ci. Mooɗəfətii a ənə ka ənənə aa Misəra əsə.
39 “Mas nossos antepassados se recusaram a obedecer a Moisés. Eles o rejeitaram e, em seu íntimo, voltaram ao Egito.
40 Əŋki tii ka *Haruna: ‘Ɗawə kaamə uuləmə kaa ca ta kaamə kəŋwanə. Acii ma Muusanə ŋgiragi taamə də Misəra, mashiimaamə sətə ɗii tə ci.’
40 Disseram a Arão: ‘Faça para nós deuses que nos guiem, pois não sabemos o que aconteceu com esse Moisés que nos tirou do Egito’.
41 Təya ɗatə uuləmə ka saa'ita, ətə ca pusha tə uundzə la. Təya paslə tə ci də laala uura ŋga uushi'inə, təya ɗa mooɗasəkə ŋga sətə ɗatə tii də ciinətii.
41 Logo, fizeram um ídolo em forma de bezerro, ofereceram-lhe sacrifícios e começaram a celebrar o objeto que haviam criado.
42 Amma kə zhi'igi Əntaŋfə ka tii də ba'a, ca bwasee ka tii kaa təya paslə tikisanyinə. Wiinə sətə naahətə anabiinə agyanətii:
42 Então Deus se afastou deles e os entregou para servirem as estrelas do céu como deuses, conforme está escrito no livro dos profetas: ‘Foi a mim que vocês trouxeram sacrifícios e ofertas durante aqueles quarenta anos no deserto, povo de Israel?
43 Kə ŋgiruunə kuvə sləmə goonə *Malookə
43 Não, vocês carregaram o santuário de Moloque, a estrela de seu deus Renfã, e as imagens que fizeram para adorá-los. Por isso eu os enviarei para o exílio, para além da Babilônia’.
44 Sətəfanu a tsakə banə, əŋki ci, “Ma dzədzəshi'inaamə, kə kəsəpaa tii *kuvə kuvə'unə saa'itə tii agi bilinə. Ci ca ɓaarii oo'i, kədəhə nə Əntaŋfə da tii. Kə ɗatə tii kuvə kuvə'unəkii əsə makə sətə bii Əntaŋfə ka Muusa, makə sətə nee ci əsə.
44 “Nossos antepassados levaram com eles pelo deserto o tabernáculo, construído de acordo com o modelo que Deus havia mostrado a Moisés.
45 Ha'ə makə liwə dzədzəshi'inaamə kuvəkii, kə ŋgəəriinə tii ha'ə ka saa'i ŋga Jasəwa. Makə lakəənə Əntaŋfə slanjii hanyinə akəŋwaciitii, hanyinəkii a ndzaa ka natii, kə kəsəpaa tii kuvə kuvə'uuta, ha'ə mbu'ya ka zamana ŋga Dawuda əsə.
45 Anos depois, quando Josué comandou nossos antepassados nas batalhas contra as nações que Deus expulsou desta terra, foi levado com eles para seu novo território e ali ficou até o tempo do rei Davi.
46 Ma Dawuda, kə upaa ci pwapoonə ŋga Əntaŋfə, ca kədii barəkaanə kaa ca ghənə maɗuunə kuvə ka Əntaŋfə ətə pasli Yakubu tə ci.
46 “Davi encontrou favor diante de Deus e pediu para construir um templo permanente para o Deus de Jacó,
47 Amma Sulayimaanu ghənyi kuvəkii.
47 mas foi Salomão quem o construiu.
48 Patə da ha'ə, ma maɗuunə Əntaŋfə, paa ci ka ndzaanə asəkə kuvənyiitə ghənyi ənji ka ci. Makə sətə bii anabi Isaaya oo'i:
48 O Altíssimo, porém, não habita em templos feitos por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 ‘Ma bii Əntaŋfə,
49 ‘O céu é meu trono, e a terra é o suporte de meus pés. Acaso construiriam para mim um templo assim tão bom?’, diz o Senhor. ‘Que lugar de descanso me poderiam fazer?
50 Əntaa də ciinəki ɗaaɗii nyi uushi'iitsə patə kwa?’ ”
50 Acaso não foram minhas mãos que criaram o céu e a terra?’.
51 Sətəfanu a dzə aakəŋwa də banə ka tii, əŋki ci, “Ma una, mandaləkii nə mooɗəfuunə, pooshi unə ka fa waɓənə taa gi'u. Kə kaaree unə ka fa tə Malaaɓa Ma'yanə taa guci patə. Kə ŋgiruunə dərəpə ŋga dzədzəshi'inuunə.
51 “Povo teimoso! Vocês têm o coração incircuncidado e são surdos para a verdade. Resistirão para sempre ao Espírito Santo? Foi o que seus antepassados fizeram, e vocês também o fazem!
52 Tə'i taa rəŋwə agi anabiinə ətə pooshi dzədzəshi'inuunə ciɓee kwa? Kə ɓələgi tii ənjitə sləkee Əntaŋfə ka tii ka baaba shinə ŋga Əndə Gooŋga. Ma Əndə Gooŋgatsa, kə kaaree unə ka ci əsə, una ɓələgi tə ci.
52 Que profeta seus antepassados não perseguiram? Mataram até aqueles que predisseram a vinda do Justo, a quem vocês traíram e assassinaram!
53 Unə liwə *bariya dacii malaa'ika. Amma, manə'utəmuunə bariyaakii əsə.”
53 Vocês desobedeceram à lei de Deus, embora a tenham recebido das mãos de anjos”.
54 Makə fii *mətərəkinə ŋga Yahudiinə tə waɓəətə ɗaaɗii Sətəfanu ka tii, kə ɓəzəgi səkətii ka shaŋə. Əbwyanə tə tii asəkətii nə maɓətəsəkəkii.
54 Os líderes judeus se enfureceram com a acusação de Estêvão e rangiam os dentes contra ele.
55 Amma, ma Sətəfanu, manakii nə ci də Malaaɓa Ma'yanə. Ca tsaamə aadəgyə. Wata ca nee ka məghərəvənə ŋga Əntaŋfə, ca nee ka Yeesu kəŋə da ciizəma Əntaŋfə əsə.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, olhou firmemente para o céu e viu a glória de Deus, e viu Jesus em pé no lugar de honra, à direita de Deus.
56 Ca ba, “Kə nee nyi ka səkəntaŋfə mawunəkii, nya nee ka Uuzənə ŋga əndə kəŋə da ciizəma Əntaŋfə.”
56 “Olhem!”, disse ele. “Vejo os céus abertos e o Filho do Homem em pé no lugar de honra, à direita de Deus!”
57 Makə uugi mbeenə ka tii nə sə'wa maɓətəsəkəkii, wata təya kaala vurənə, təya njiikəgi liminətii, təya dzaanə ka ci də nə patə,
57 Eles taparam os ouvidos e, aos gritos, lançaram-se contra ele.
58 təya ələgi tə ci aa ba'a vəranə kaa təya kaala tə ci də faariinə. Seedawanyiinə əsə, təya səəɗəgi kəjeerənatii, təya pukəpaa aɓii əndə'i uundzə dagwa ətə ɗii ləməkii Sawulə.
58 Arrastaram-no para fora da cidade e começaram a apedrejá-lo. Seus acusadores tiraram os mantos e os deixaram aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Ma təya kaala tə Sətəfanu də faariinə, ca dzə də ɗa də'wa, “'Ya'ə Slandanəki Yeesu, luuwə ma'yanaaki.”
59 Enquanto atiravam as pedras, Estêvão orou: “Senhor Jesus, recebe o meu espírito”.
60 Wata ca gərə'waanə, ca ŋgəree ka uurakii ka waɓənə, əŋki ci: “'Ya'ə Slandana, tifyagi ka tii 'waslyakəətsatii.” Makə uugi ci baginə ha'ə, wata ca əntəgi.
60 Então caiu de joelhos e gritou: “Senhor, não os culpes por este pecado!”. E, com isso, adormeceu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.