Lucas 6
KAYAKNU NAI Tituanak Bau (GAW) vs NAA
1 Aria Juda dilag Meṯid deḏ laap̱a Jesus Nug nuhiḵud ip̱uniṯak awak danab ele ag ibp̱a wit dad laa oop̱a gonana, ip̱uniṯak awak danab nuhiḵud ag wit aeg laala aon, ep̱elagp̱a oḏoḏna lap̱ig.
1 Aconteceu que, num sábado, Jesus passava pelas searas, e os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Aon laeg amu ḏo gumak danab-Parasia ag hep̱ig amunu inam ap̱ig. “Ag aḏinu ḏo nug danab laa Meṯidp̱a e daṯanu ii aomanu ip̱unigṯe amu ag Juda dilag Meṯidnu ḏo amu tip̱alna, ag e aon laṯeb,” aon ap̱ig.
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: — Por que vocês fazem o que não é lícito aos sábados?
3 Anam aeg amu Jesus Nug oḏelagp̱a awa aum. “Ag Kayak naip̱a Dawitnu nai laa daaṯe amu ag nai amu iite eb qep̱ig? Haen amu Dawit nug laiḵud ele oiyegeg, enug aqeqe,
3 Jesus tomou a palavra e disse:
4 ag gona tena, Dawit nug Kayaknu lag oop̱a noa, nug bret dayom amu awom. Bret amu danab oh lanaknu gun ele, mana meṯak danab agib laḵulagnu elele amge Dawit nug awa lanana, laiḵud ele maṯe lap̱ig,” awa aum.
4 Como entrou na casa de Deus e, pegando os pães da proposição, comeu e deu também aos que estavam com ele, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Anam awowa Jesus Nug baula ag amelagp̱a aum. “Danab Beḵalag da amu da Meṯid deḏ gumaṯem,” awa aum.
5 Então Jesus lhes disse:
6 Deḏ laa, Juda dilag Meṯidp̱a, Jesus Nug Juda dilag nai doyak laḵa noa, danab ah nai ip̱uanaṯeṯe, danab laa ep̱eg naḏiap mauhak ebehiṯak ele ap̱a dayeye anṯom.
6 Aconteceu que, em outro sábado, Jesus entrou na sinagoga e começou a ensinar. Estava ali um homem que tinha a mão direita ressequida.
7 Ḏo gumak danab-Parasia amu ḏo mehuqak danab ele ag ap̱a daana, Jesus Nug aḏi heeb anidḵulagnu meidp̱ig. Nug Meṯidp̱a danab ep̱eg nau ele ehaniṯeb, elele dayeb amu ag Jesus heṯoḏiak abenp̱a meḵulagnu oolag dayom.
7 Os escribas e os fariseus observavam Jesus, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Anam daaegeg, Jesus Nug ahilag dab mak doyaya, Nug danab ep̱eg nau ele amegp̱a aum. “Na ahan, gamagp̱a hip̱aidna daye!” awa aum.
8 Mas Jesus, conhecendo os pensamentos deles, disse ao homem da mão ressequida: E ele, levantando-se, ficou em pé.
9 Nug anam a, danab nug hibaiṯa dayeye, Jesus Nug ḏo gumak danab-Parasia amu nai mehuqak danab ele oḏ maṯom. “Ḏo ihinig aḏi aṯe? Ig danab Meṯidp̱a ehanidp̱ut elele daaḵu amu enatai o iiṯa ig danab hep̱ut nauhḵu amuam enatai? Ig hep̱ut, danab laa nug mauhḵunu heṯe, nug elele daaḵu am enatai o iiṯa ig uup̱ut mauhḵu amu enatai?” awa aum.
9 Então Jesus disse a eles:
10 Nug anam awowa, Nug neeḵa, danab oh anaṯowa, Nug danab ep̱eg nau ele amegp̱a aum. “Na ep̱en tai eṯe!” awa aum. Jesus Nug anam a amu danab amu nug ep̱eg tai eṯe, ep̱eg eḏua, laih bia, ena dayom.
10 Então Jesus, olhando para todos que estavam ao seu redor, disse ao homem: Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Aria danab ag Jesus meidna daap̱ig ele amu ag anam anidna, ag Jesusnu op̱oḏilag be, guaṯak bia doona, aḵa aḵa maṯinna ap̱ig. “Ig Jesus nuhigp̱a aṯem heḵunig?” aon ap̱ig.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam contra Jesus.
12 Haen amup̱a Jesus Nug tuqan Kayak unuqidkunu qaukop̱a teum. Ta, Nug tuqan amu oh unuqiṯeṯe uḵe, wagḏom.
12 Naqueles dias, Jesus se retirou para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Wagḏe, aam be, nuhiḵud ip̱uniṯak awak danab diiḵunu oo daye, Nug ag onilagp̱a e, gumidna uḏieg, Nug danab tuelp tituanaṯa, ag onilag totol danab ataḏom.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Laa am Simon. Amu Jesus Nug onig laa, Petrus ataḏom. Laa am Andreus, nug Simon ele, a am eamag. Aria, Jakobus Johanes ele amu Pilipus Batolomiu ele.
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Mateus Tomas ele amu Jakobus laa nug amu Alpias beḵa. Amu Simon laa, nug am selot.
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Laa am Judas, nug Jakobus beḵa amu Judas Iskariot ele, nug amu dimp̱a Jesus awa, kekeḏ ep̱elagp̱a meum.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Amu Jesus Nug ag ele oh nona gona, Nug wan uḏem enap̱a hibaiṯa dayom. Nuhiḵud ip̱uniṯak awak danab ameg naḏi laa amu danab ah kuḏumnab laa, ag Judanu, Jerusalemnu amu ab oḵai aḏit, onilah Taia Saidon ele, amu dilah wanp̱anu ele oh uḏieg daap̱ig.
17 E, descendo com eles do monte, Jesus parou num lugar plano onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Ag nai nuhig dooglagnu, Nug ag oḏe ahilag bap̱aidḵunu ele uḏip̱ig. Ag uḏin daaegeg, danab laa ag ouḏi nau ele amu Jesus Nug ouḏi nau amu lamaṯe ena daap̱ig.
18 que vieram para o ouvir e para ser curados de suas doenças. Também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Danab ah oh ag ep̱elag bahin, Jesus beḏu aḏaglagnu oolag dayom. Aḏinu? Ag aḏaeg, nuhig g̱agaṯag amu beḏulagp̱a uḵa he, danab oh ag ena daap̱ig.
19 E todos da multidão procuravam tocar em Jesus, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Ag anam heeg amu Jesus Nug ameg huma, nuhiḵud ip̱uniṯak awak danab amu neeḵaṯaṯa, Nug aum. “Ag gemu enulag iiṯa, ag itiṯak ena aop̱ig daaṯeb. Aḏinu? Ag Kayaknu ḏo maḏoḏ aop̱ig daaṯeb.
20 Então, olhando para os seus discípulos, Jesus lhes disse:
21 Ag gemu enug aqaṯe ele amu ag itiṯak ena aop̱ig daaṯeb. Aḏinu? Kayak Nug heeb, ag oolag didiḵu. Ag gemu oolagp̱a ug doon gaaṯeb ele amu ag itiṯak ena aop̱ig daaṯeb. Aḏinu? Ag oolag gamag ahaḵu.
21 — Bem-aventurados são vocês
22 Ag da dim lamiḏṯeb amunu haen danab laala ag amu anidna, ag ahilagnu oolagp̱a nau, ninig ele doon, ag geḏadna, nai nau ahilagnu anana, ag am danab nau ele aṯeb amu ag dahilad amu ag itiṯak ena aop̱ig daaṯeb.
22 — Bem-aventurados são vocês quando as pessoas os odiarem, expulsarem da sua companhia, insultarem e rejeitarem o nome de vocês como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Danab kobol nau amu heṯeb ele amu, anuḵa ag alalḵad, ag Kayaknu propet beḏulagp̱a ele anam hep̱ig amunu ag ahilagnu ele anam hep̱eg amu aria ag gamalag ahebeb, oolag enaib dayaḏ! Aḏinu? Nob ahilag hab aṯan amu oḵainab.
23 Alegrem-se naquele dia e exultem, porque grande é a recompensa de vocês no céu; porque os pais dessas pessoas fizeram o mesmo com os profetas.
24 Amge o gadon ag danab enulag ele. Ag dab meig! Keeke ahilag, ag oolag ena daaḵunu amu, ag wan imup̱a aaḵu aon malap̱ig.
24 — Mas ai de vocês, os ricos,
25 O gadon ag danab ag gemu laeg, oolag didiṯe ele. Ag dab meig! Geha dimp̱a ag enug aqaḵu. O gadon ag danab ag gemu imṯeb ele. Ag dab meig! Geha dimp̱a ag ug doon gaap̱eg, amelag leb neḵu!
25 — Ai de vocês
26 Amu haen danab laa oh ag binalag meḵulag amu ahilagnu am gadon. Ag amunu dab meig! Anuḵa amu ag alalḵad ag anamib propet ham bup̱uak dilagp̱a hep̱ig.
26 — Ai de vocês, quando todos os elogiarem, porque os pais dessas pessoas fizeram o mesmo com os falsos profetas!
27 Amge ag dahil nai dooṯeb ele, da ahilagnu aṯem. Ag ahilag kekeḏnu amu ag oolag mauhaḏ! Amu aun aḏi ag ahilagnu oolagp̱a nau, ninig ele dooṯeb amu ag kobol ena ahilagp̱a heig!
27 — Digo, porém, a vocês que me ouvem: amem os seus inimigos, façam o bem aos que odeiam vocês.
28 Danab laala ag nob nau aoglagnu ap̱eg, ag dahilad amu ag ahilagnu eḏun anam aib hep̱ig. Iiṯa! Ag itiṯak ena maṯeg! Amu aun laala ag ahilagnu awa awa qeṯak nai madiṯeb amu ag ehanadna, ahilagnu unuqiṯeg!
28 Abençoem aqueles que os amaldiçoam, orem pelos que maltratam vocês.
29 Am danab laa nug na hip̱en laih ob amu na eḏun nob nau aib meṯame. Iiṯa. Na eḏun hip̱en laih amu ele medaḵut. Am danab laa nug lamen nahip aweb amu na elele daaḵutnu ḏo noobp̱a wagai aib meme. Iiṯa! Na lamen laa nahip amu ele medaḵut.
29 Ao que lhe bate numa face, ofereça também a outra; e, ao que lhe tirar a capa, deixe que leve também a túnica.
30 Am danab laa nug keeke medaḵutnu oḏ meṯeb amu na nug meṯe! Aria danab laa nug aḏi keeke nahip aweb amu na aib eḏua medaḵunu wagai meme.
30 Dê a todo o que lhe pedir alguma coisa; e, se alguém levar o que é seu, não exija que seja devolvido.
31 Amu ag dahilad amu ag danab ag kobol aṯemun ahilagp̱a heḵulagnu oolag daaṯe amu ag anamib ahilagp̱a heig!
31 Façam aos outros o mesmo que vocês querem que eles façam a vocês.
32 Amge ag danab ag ahilagnu oolag mauhṯe ele, ag amu dilagib oolag mauhebeb amu kobol amup̱a Kayak Nug ag binalag madaḵute? Iiṯa. Hip̱unin danab ag ele anam heṯeb. Yo, hip̱unin danab ag danab ag ahilagnu oolag mauhṯe ele amu, ag amu dilag oolag mauhṯe.
32 — Se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Porque até os pecadores amam aqueles que os amam.
33 Amu ag danab laa ag kobol ena ahilagp̱a heṯeb ele, ag amu dilagp̱aib kobol ena hep̱eg amu kobol amup̱a Kayak Nug ag binalag meḵute? Iiṯa. Hip̱unin danab ag ele anam heṯeb.
33 Se fizerem o bem aos que lhes fazem o bem, que recompensa terão? Até os pecadores fazem isso.
34 Amu ag keeke ahilag danab laa nob eḏua madaḵunu maṯona amu ag dimp̱a eḏun nob aoglagnu oolag dayeb amu kobol amup̱a Kayak Nug binalag meḵute! Iiṯa! Hip̱unin danab ag ele anam heṯeb. Yo hip̱unin danab ag hip̱unin danab laa nob eḏua madaḵunu, ag keeke meṯona amu ag eḏun keeke ahilag, nob anamib aoglagnu medaṯeb.
34 E, se emprestam àqueles de quem esperam receber, que recompensa terão? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Amge ag kekeḏ ahilḵadnu ag oolag mauhaḏ! Amu ele ag ahilagp̱a kobol ena heig! Danab ag ahilagnu keeke nob eḏua maṯaknu aoglagnu ap̱eg amu maṯeg! Maṯona, dimp̱a ag ahilagp̱a keeke amu eḏun aoglagnu aib dab mep̱ig. Ag anam hep̱eg amu nob ena ahilag amu oḵai daaḵu. Ag Kayak aṯannab daaṯe ele amu, Nug beḵod daaglag. Aḏinu? Nug nuhig oo doyakp̱a danab laala, nuhignu dab ii meṯeb ele, danab ag aḵa ahilagib dab meṯeb ele amu, Nug amu dilag ele keeke ena madaṯe.
35 Vocês, porém, amem os seus inimigos, façam o bem e emprestem, sem esperar nada em troca; vocês terão uma grande recompensa e serão filhos do Altíssimo. Pois ele é bondoso até para os ingratos e maus.
36 Amunu ag Mamelag, Nug danab dilagnu oo gai iiṯa dooṯe, amubia ag laa dilagnu oolag gai iiṯa doyeg!” awa aum.
36 Sejam misericordiosos, como também é misericordioso o Pai de vocês.
37 Jesus Nug anam anana amu Nug baula aum. “Ag nob nau g̱agaṯagnab aomnanu amu ag laa dilag ag nob nau g̱agaṯagnab aoglagnu aib dab mep̱ig. Laa ag, ag onilag hep̱eg nauhmanu amu ag laa onilag aib hep̱eg nauhom. Ag laa dilag hip̱unin uhuqna madap̱eg amu laa ag ahilag hip̱unin uhuqna maṯaglag.
37 — Não julguem e vocês não serão julgados; não condenem e vocês não serão condenados; perdoem e serão perdoados;
38 Ag danab keeke madap̱eg amu ag eḏun mep̱eg, keeke am beeb, yaap̱eg nob, baubau inap̱eg, am ba goḵaḏebeb, ag maṯaglag. Ag danab melemel madaṯeb amu melemel amup̱aib geha ag maṯaglag,” awa aum.
38 deem e lhes será dado; boa medida, prensada, sacudida e transbordante será dada a vocês; porque com a medida com que tiverem medido vocês serão medidos também.
39 Jesus Nug anam anana amu Nug nai tuḏiṯa keeke danab ag dooṯeb ii dooṯeb ele ou aqata, ip̱uanaṯa, nai laa inam ele amelagp̱a maṯia aum. “Danab ameg gaḏuak, nug layag ele ameg gaḏuak amu, laa nug laa ib ip̱unidḵunu elelete? Iiṯa. Nug anam heeb amu a oh goya, moḏp̱a neya qeḵulah.
39 Jesus lhes contou também uma parábola:
40 Ip̱uniṯak awak nid nug ip̱uniṯak danab nuhig ii eḏidṯe. Nug ip̱uniṯak nai oh awa malowa amu nug ip̱uniṯak danab nuhig bia daaḵu.
40 — O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 Aḏinu na layap amegp̱a kinipan hup̱u nakok daaṯe amunu na neegṯem amge na amenp̱a, ad maha oḵai daaṯe na amunu dab ii meṯem?
41 — Por que você vê o cisco no olho do seu irmão, mas não repara na trave que está no seu próprio olho?
42 Na dab mak aṯem aona, na layap amegp̱a, ‘Lai, da kinipan hup̱u nakok na amenp̱a daaṯe amu aoḵulnu heṯem,’ aṯem? Na anam aṯem amge na naḵa amenp̱a ad maha oḵai daaṯe amu na ii anidṯem. Na am ham bup̱uak danab! Tatam na ad maha oḵai, na amenp̱a daaṯe ele, amu mautp̱e na uḵeb, aria dimp̱a na peheṯan neegnana amu dimp̱a na layap amegp̱a kinipan amu maute!” awa aum.
42 Como você poderá dizer a seu irmão: “Deixe, irmão, que eu tire o cisco que está no seu olho”, se você não repara na trave que está no seu próprio olho? Hipócrita! Tire primeiro a trave do seu olho e então você verá claramente para tirar o cisco que está no olho do seu irmão.
43 Anana amu Nug baula aum. “Amu ad ena nug meu nau ii oṯe, amubia ad nau nug meu ena ii oṯe.
43 — Não há árvore boa que dê mau fruto, nem árvore má que dê bom fruto.
44 Danab ag nuhig meup̱a ad anidna dooṯeb. Amu danab ag ad pig meu amu muḏi qaun elep̱anu ii aoṯeb, ag grep meu amu ad nakok qaun elepanu ele ii aoṯeb.
44 Porque cada árvore é conhecida pelos frutos que produz. Porque não se colhem figos de ervas daninhas, nem se apanham uvas dos espinheiros.
45 Danab ena nug nuhig dab mak enaib oop̱a daaṯe amunu nug kobol enaib heṯe. Danab nau nug nuhig dab mak nauib oop̱a daaṯe amunu nug kobol nau heṯe. Nug oop̱a am bak daaṯe amuib amu oḏep̱a ele madiṯe.
45 A pessoa boa tira o bem do bom tesouro do coração, e a pessoa má tira o mal do mau tesouro; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 Aḏinu ag dahilnu, ‘O Naḏi, O Naḏi,’ aon aṯeb amge ag dahil nai dim ii lamidṯeb?
46 — Por que vocês me chamam “Senhor, Senhor!”, e não fazem o que eu mando?
47 Amu danab laa nug da gumiḏa uḏia, dahil nai doya, nug dim lamidṯe ele, da nuhig kobol amunu ag inam ip̱uanadp̱i anidna oolag maidḵu.
47 Eu vou mostrar a vocês a quem é semelhante todo aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 Nug am danab laa amu nug lag buuḵunu ha, nug tatam moḏ awe, uma noa uḵe, wan oop̱a men naḏi qaḏep̱a nug lag mawa daaḵuknu keeke aḏe, men aḏa dayeye aria dimp̱a nug amu aṯan lag heum bia daaṯe. Danab amu nug lag anam heum amunu dimp̱a le ui na duṯune amu lag na qeḵunu elele iiṯa. Aḏinu? Danab nug lag enanag heum.
48 Esse é semelhante a um homem que, ao construir uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha. Quando veio a enchente, as águas bateram contra aquela casa e não a puderam abalar, por ter sido bem-construída.
49 Amge danab nug dahil nai doya ii dim lamidṯe ele amu, nug am danab laa lag hamu wanp̱aib he dayom bia. Nug wan oop̱a men qaḏep̱a lag mawa daaḵunu keeke ii aḏom amunu dimp̱a le ui na, lag amu duṯune, pahanab na qa, lop̱aḏa, iiṯa meum,” awa aum.
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que construiu uma casa sobre a terra, sem alicerces, e, quando as águas bateram contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.