1 Reis 1
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs NAA
1 Mwami Dahudi, ikyanya âli kola mushaaja kongotwe, bâli kola mu múbwika kwaꞌmalangete. Kundu kwokwo, âli kizi yuvwa imbeho.
1 Quando o rei Davi já estava bem velho, envolviam-no com roupas, mas ele não se aquecia.
2 Kyanatuma abakozi baage bagamúbwira: «E mwami, nahamwitu, utuhanguulage tukuloogeze umuhyakazi, úgakizi kukuya-kuya, iri analola amagoorwa gaawe. Agakizi kufumbatira, lyo ukizi longa ikyuya.»
2 Então os seus servos lhe disseram: — Que se procure para o rei, nosso senhor, uma jovem donzela, que esteja diante do rei e tenha cuidado dele, e durma nos seus braços, para que o rei, nosso senhor, se aqueça.
3 Kwokwo, banalengaga mu kihugo kyoshi kyaꞌBahisiraheeri bagweti bagalooza umunyere únonosiri. Iri hakatama, banagwana Umushuneemu-kazi muguma, iziina lyage ye Habishaagi, banamúleetera mwami.
3 Então procuraram em todo o território de Israel uma jovem formosa. Acharam Abisague, sunamita, e a levaram ao rei.
4 Ulya munyere, âli buyahiri ngana-ngana. Kwokwo, Habishaagi anayiji kolera mwami, iri anamúkuya-kuya. Si bâli kizi laalanwa nga mushosi na gundi.
4 A jovem era muito bonita. Cuidava do rei e o servia, mas o rei não teve relações com ela.
5 — ausente —
5 Então Adonias, filho de Hagite, se exaltou e disse: — Eu serei o rei. Providenciou carros de guerra, cavaleiros e cinquenta homens que corressem na sua frente.
6 — ausente —
6 Seu pai jamais o tinha contrariado, dizendo: “Por que você fez isso ou aquilo?” Adonias tinha boa aparência e era mais jovem do que Absalão.
7 Uyo Hadoniya anagendi hanuusa Yohabu mugala Zeruya, kuguma noꞌmugingi Habyataari. Yabo bombi, banamúyemeerera, banamúyibiika kwo.
7 Ele tinha feito um acordo com Joabe, filho de Zeruia, e com Abiatar, o sacerdote, que o seguiam e apoiavam.
8 Haliko, abandi banamúyiyogookola, ngoꞌmugingi Saadoki, na Benaya mugala Yehoyada, noꞌmuleevi Natani, na Shimeyi, na Reeyi, kuguma naꞌbalaliizi ba Dahudi.
8 Porém Zadoque, o sacerdote, Benaia, filho de Joiada, Natã, o profeta, Simei, Reí e os valentes de Davi não apoiavam Adonias.
9 Lusiku luguma, uyo Hadoniya analingikania ulusiku lukulu hiꞌbuye lyeꞌZohereeti, hoofi neꞌshyoko Heni-Rogeeri. Ku yiryo ibuye, analunda kwaꞌmatuulo geꞌbibuzi, na geꞌshuuli, na geꞌnyana ízidehiri. Analaalika beene wabo booshi, naꞌbaluzi booshi, kuguma naꞌbatwali booshi ábâli kizi kola mu Buyuda.
9 Certo dia Adonias sacrificou ovelhas, bois e bezerros gordos junto à pedra de Zoelete, que está perto de En-Rogel. Convidou todos os seus irmãos, os filhos do rei, e todos os homens de Judá que estavam a serviço do rei,
10 Si umuleevi Natani yehe, atâli múlalisiri, kandi iri Benaya, naꞌbalaliizi ba mwami. Mwene wabo wa Sulumaani yehe, yo haahe!
10 porém não convidou Natã, o profeta, nem Benaia, nem os valentes, nem Salomão, seu irmão.
11 Lyeryo, umuleevi Natani anayami gendi bwira Batisheeba, nyina wa Sulumaani kwokuno: «E mugoli, ka utazi yuvwa ngiisi kwo Hadoniya mugala Hagiti keera ayiyimika? Na yugwo mwazi, nahamwitu Dahudi atazi gumenya.
11 Então Natã disse a Bate-Seba, mãe de Salomão: — Você não ouviu que Adonias, filho de Hagite, se proclamou rei e que nosso senhor, Davi, não sabe de nada?
12 Leka nguhanuule ngiisi kwo wangayikiza, ukize kiri na mugala wawe wa Sulumaani.
12 Agora permita que eu lhe dê um conselho, para que você salve a sua vida e a vida do seu filho Salomão.
13 «Ugendi yingira imwa mwami Dahudi, unamúbwire: “E mwami, nahamwitu, ndi muja-kazi wawe. Ka utakambiikira indahiro, mu kudeta kwo mugala wawe wa Sulumaani, ye gayimikwa ahandu haawe. Ye ganabwatala ku kitumbi kyawe kyeꞌkyami. Aaho! Kuti kandi kwo Hadoniya ye kolaga mwami?”»
13 Vá, apresente-se ao rei Davi e diga: “Ó rei, meu senhor, não é verdade que você jurou a esta sua serva, dizendo: ‘O seu filho Salomão reinará depois de mim e ele se assentará no meu trono?’ Por que, então, Adonias se tornou rei?”
14 Uyo Batisheeba, Natani anashubi múbwira: «Ikyanya ugaaba uki gweti ugaganuulira mwami, naani lyo ngayingira. Haaho, yago magambo gaawe, ngagashigika.»
14 — Eis que, enquanto você ainda estiver falando com o rei, eu também entrarei depois de você e confirmarei as suas palavras.
15 Lyeryo, Batisheeba anayami gendi yingira mu kisiika kya mwami. Mwami, âli kola mushaaja kongotwe. Na Habishaagi, Umushuneemu-kazi, âli gweti agamúkuya-kuya.
15 Assim, Bate-Seba entrou no quarto do rei para falar com ele. O rei já era bem velho, e Abisague, a sunamita, o servia.
16 Batisheeba anahikiri fukama, anahisa amalanga haashi. Mwami anamúbuuza: «E mugoli, biki byo uloziizi?»
16 Bate-Seba inclinou a cabeça e prostrou-se diante do rei, que perguntou: — O que você quer?
17 Uyo Batisheeba anamúshuvya kwokuno: «E nahamwitu, ndi muja-kazi wawe. Na wenyene ukambiikira indahiro imbere lya Nahano Rurema wawe, kwo mugala wani wa Sulumaani ye gayimikwa ahandu haawe, anabwatale ku kitumbi kyawe kyoꞌbwami.
17 Ela respondeu: — Meu senhor, você jurou a esta sua serva pelo
18 «Aaho! Kituma kikagi Hadoniya, ye kola mwami? Kundu we mwami nahamwitu, si utali noꞌmwazi kiri neꞌhiniini.
18 Mas agora Adonias se proclamou rei, e você, ó rei, meu senhor, não sabe disso.
19 Ulya Hadoniya, keera akanatanga amatuulo geꞌshuuli nyingi, kiri na geꞌnyana ízidehiri, na geꞌbibuzi. Analaalika abaluzi booshi, kuguma noꞌmugingi Habyataari, na Yohabu, umukulu waꞌbasirikaani. Si umukozi wawe Sulumaani yehe, atamúlaalika.
19 Ele sacrificou bois, bezerros gordos e ovelhas em abundância. Convidou todos os filhos do rei, Abiatar, o sacerdote, e Joabe, comandante do exército, mas não convidou o seu servo Salomão.
20 «Na buno e mwami, Nahamwitu! Abahisiraheeri booshi, we bagweti bagaalola kwo. Baloziizi bamenyage nyandi ye ugayimika ahandu haawe.
20 Porém, ó rei, meu senhor, todo o Israel tem os olhos em você, para que o rei diga quem se assentará no trono do rei, meu senhor, depois dele.
21 Aaho! Uyami gira igambo. Buzira kwokwo, ikyanya ugashaaja, twe na mugala wani wa Sulumaani, tugaahanwa nga banangora-mabi.»
21 Do contrário, sucederá que, quando o rei, meu senhor, morrer, eu e o meu filho Salomão seremos tidos por culpados.
22 Uyo mugoli Batisheeba, ikyanya âli ki gweti agaganuulira mwami, lyeryo ngana umuleevi Natani naye, anayami yegeera ha mulyango.
22 Enquanto Bate-Seba ainda falava com o rei, eis que o profeta Natã entrou.
23 Banamenyeesa mwami, kwoꞌmuleevi Natani akola mu nyumba. Neꞌkyanya Natani akayegeera mwami, anafukama, anahisa amalanga haashi.
23 E anunciaram isso ao rei, dizendo: — O profeta Natã está aí. Ele se apresentou ao rei e prostrou-se com o rosto em terra diante dele.
24 Natani anadeta kwokuno: «E mwami, nahamwitu, ka keera ukatwa uluhango kwo Hadoniya ye gaaba mwami ahandu haawe, anabwatale ku kitumbi kyawe?
24 Natã perguntou: — Rei Davi, por acaso o senhor declarou, dizendo: “Adonias reinará depois de mim e é ele quem se assentará no meu trono”?
25 Si zeene amanukira i Hini-Rogeeri, gira agendi tanga amatuulo geꞌshuuli nyingi, na geꞌnyana ízidehiri, na geꞌbibuzi. Keera analaalika abaluzi booshi, naꞌbakulu baꞌbasirikaani, kiri noꞌmugingi Habyataari. Na buno, yabo booshi bakola imbere lyage bagweti bagaalya noꞌkunywa, iri banakizi deta: “E mwami, Hadoniya, uyame ho!”
25 Porque hoje ele foi sacrificar bois, bezerros gordos e ovelhas em abundância. Convidou todos os filhos do rei, os chefes do exército e Abiatar, o sacerdote. E eis que estão comendo e bebendo com ele e gritando: “Viva o rei Adonias!”
26 «Halikago niehe, atandaalika, bwo ndi mukozi wawe. Atanalaalika umugingi Saadoki, kandi iri Benaya mugala Yehoyada. Na mugala wawe Sulumaani, yehe, utadete.
26 Porém não convidou a mim, que sou servo do rei, nem Zadoque, o sacerdote, nem Benaia, filho de Joiada, nem Salomão, que é servo do meu senhor.
27 E mwami, nahamwitu, tuli bakozi baawe. Ka wenyene we kakyula kwokwo, buzira kutumenyeesa ngiisi úgayimikwa ahandu haawe?»
27 Será que isso teria sido feito por ordem do rei, meu senhor? E o senhor não contou nem a este seu servo quem se assentaria no seu trono, depois do senhor!
28 Mwami Dahudi anadeta: «Mumbamagalire Batisheeba, ayije.» Ikyanya Batisheeba akayija, anayimanga imbere lyage.
28 O rei Davi respondeu: — Chamem Bate-Seba. Ela se apresentou ao rei e se pôs diante dele.
29 Ulya mwami Dahudi, anamúbiikira indahiro, ti: «Nahano, keera akangiza mu malibu gooshi. Nga kwo ayamiri ho,
29 Então o rei jurou, dizendo: — Tão certo como vive o
30 keera nꞌgakubiikira indahiro imbere lya Nahano Rurema waꞌBahisiraheeri, kwo mugala wawe Sulumaani ye gayimikwa ahandu haani. Ee! Yehe, ye gabwatala ku kitumbi kyani kyeꞌkyami.»
30 farei no dia de hoje como jurei a você pelo Senhor , Deus de Israel, dizendo: “O seu filho Salomão reinará depois de mim e se assentará no meu trono, em meu lugar.”
31 Uyo Batisheeba anayami fukama imbere lyage, anahisa amalanga haashi, ti: «E mwami, nahamwitu! Ukizi ramba imyakuula.»
31 Então Bate-Seba se inclinou, prostrou-se com o rosto em terra diante do rei e disse: — Que o rei Davi, meu senhor, viva para sempre!
32 Uyo Dahudi anashubi kyula: «Mundumirage umugingi Saadoki, noꞌmuleevi Natani, na Benaya mugala Yehoyada.»
32 O rei Davi disse: — Chamem Zadoque, o sacerdote, Natã, o profeta, e Benaia, filho de Joiada. E eles se apresentaram ao rei.
33 anababwira kwokuno: «Mukuumanie abatwali baani, muyabiire na mugala wani Sulumaani, munamúshoneze ku kiiza kya punda wani, munamúlindimukane halinde ha shyoko yeꞌGihooni.
33 Então o rei disse: — Levem com vocês os meus servos, façam o meu filho Salomão montar na minha mula e levem-no a Giom.
34 Iyo munda, umugingi Saadoki, noꞌmuleevi Natani, bamúshiige amavuta, abe mwami waꞌBahisiraheeri. Na mango mwagira kwokwo, munadihirize ikibuga, munayamize, ti: “E Mwami Sulumaani, uyame ho!”
34 Ali Zadoque, o sacerdote, com Natã, o profeta, o ungirão rei sobre Israel. Então toquem a trombeta e digam: “Viva o rei Salomão!”
35 «Mu kugaluka, munayije inyuma lyage mugweti mugamúkunga, anahikiri bwatala ku kitumbi kyani kyeꞌkyami. Mukuba, ye gaaba mwami ha nyuma lyani. Si keera nagwanwa nadeta kwo ye gaaba mwami waꞌBahisiraheeri, kiri na waꞌBayuda.»
35 Depois venham subindo com ele, e ele virá e se assentará no meu trono, pois é ele quem reinará em meu lugar. Porque ordenei que ele seja chefe sobre Israel e sobre Judá.
36 Benaya mugala Yehoyada anashuvya mwami, ti: «E Nahamwitu, bikizi ba kwokwo. Ngiisi kwo wadeta, kwo na kwokwo. Kiri na Rurema Nahamwinyu, naye keera abikyula.
36 Então Benaia, filho de Joiada, respondeu ao rei: — Amém! Que o
37 Nga kwo Nahano mwâli yamiinwi, kube kwo aganayama ali kuguma na Sulumaani. Neꞌkitumbi kyage kyoꞌbwami, kikizi huuzibwa ukuhima ikyeꞌmwawe.»
37 Como o Senhor Deus tem estado com o rei, meu senhor, assim esteja com Salomão e faça com que o trono dele seja maior do que o trono do rei Davi, meu senhor.
38 Umugingi Saadoki anashoneza Sulumaani ku kiiza kya punda wa mwami Dahudi, bali kuguma noꞌmuleevi Natani, na Benaya mugala Yehoyada, kuguma naꞌbalaliizi ba mwami. Booshi banamúlindimukana, ha shyoko yeꞌGihooni.
38 Então Zadoque, o sacerdote, Natã, o profeta, Benaia, filho de Joiada, e a guarda real fizeram Salomão montar na mula que era do rei Davi e o levaram a Giom.
39 Umugingi Saadoki anayingira mwiꞌheema lyeꞌmihumaanano lya Nahano, anayabiira ihembe lyaꞌmavuta, anagashiiga Sulumaani, mu kumúyimika. Lyeryo, banadihiriza ikibuga. Abandu booshi, banayami kizi banda akabuuli, ti: «Mwami Sulumaani, ayamage ho!»
39 Zadoque, o sacerdote, levou o chifre do azeite que estava no tabernáculo e ungiu Salomão. Tocaram a trombeta, e todo o povo gritou: — Viva o rei Salomão!
40 Yabo booshi, bâli kizi genda bagweti bagamúkunga, banakizi lasa imiteera-teera ku bushambaale. Ikyanya bakateerera umulaga, ikihugo kyanajuguma.
40 Todo o povo vinha subindo atrás de Salomão, tocando flautas e gritando de alegria. O barulho era tanto, que parecia que a terra estava se fendendo.
41 Hadoniya, iri akaba keera ayusa ukulya, ali kuguma naꞌbalaalikwa baage, banayuvwa ulubi. Yohabu anayuvwa izu lyeꞌkibuga, anabuuza: «Yulu lubi úluli mu kaaya, lwa biki?»
41 Adonias e todos os convidados que estavam com ele ouviram isso, quando acabavam de comer. Também Joabe ouviu o som da trombeta e perguntou: — Que significa esse alvoroço na cidade?
42 Uyo Yohabu, iri akaba akiri mu deta, haaho Yonataani, mugala woꞌmugingi Habyataari anahika. Hadoniya anayami deta: «Yingiraga! Umundu waꞌkamaro nga wehe, ukwaniini utuleetere imyazi miija.»
42 Enquanto ele falava, eis que chegou Jônatas, filho de Abiatar, o sacerdote. Adonias disse a Jônatas: — Entre aqui, porque você é um homem valente e deve estar trazendo boas notícias.
43 Yonataani anamúshuvya kwokuno: «Aahabi! Si nahamwitu Dahudi, keera ayimika Sulumaani abe mwami.
43 Mas Jônatas respondeu a Adonias: — Pelo contrário. Nosso senhor, o rei Davi, proclamou Salomão como rei.
44 Mwami keera atuma umugingi Saadoki, noꞌmuleevi Natani, na Benaya mugala Yehoyada, kuguma naꞌbalaliizi baꞌbasirikaani. Yabo booshi, keera bamúshoneza ku kiiza kya punda wa mwami, banamúherekeziizi.
44 E Davi enviou com ele Zadoque, o sacerdote, Natã, o profeta, Benaia, filho de Joiada, e os da guarda real; e eles fizeram Salomão montar na mula que era do rei.
45 «Bwobunago, umugingi Saadoki, noꞌmuleevi Natani, keera bamúyonera kwaꞌmavuta ha shyoko yeꞌGihooni, mu kumúyimika. Na mu kulyoka yaho, banagalukira mu kaaya bagweti bagabanda akabuuli. Ábali mu kaaya nabo, banakayangirira. Akalugi ko wayuvwa, ko na kaako.
45 Zadoque, o sacerdote, e Natã, o profeta, o ungiram rei em Giom. Eles voltaram de lá, cheios de alegria, e a cidade se alvoroçou. É esse o barulho que você ouviu.
46 Buno, Sulumaani akola mu gingikwa ku kitumbi kyeꞌkyami.
46 Também Salomão já está sentado no trono do reino.
47 «Na kwakundi, abakozi ba mwami bayiji gingika nahamwabo Dahudi, ti: “Rurema Nahamwinyu, alumbuuse iziina lya Sulumaani, ukuhima iryeꞌmwawe. Emwe! Ikitumbi kyage kyeꞌkyami, kikizi yama kiri noꞌbulangashane bweneene.”
47 Além disso, os oficiais do rei foram cumprimentar Davi e disseram: “Que o seu Deus faça com que o nome de Salomão seja mais célebre do que o seu nome, e faça com que o trono dele seja maior do que o seu trono.” E o rei se inclinou sobre o leito.
48 anadeta: “Nahano Rurema waꞌBahisiraheeri, akizi huuzibwa. Mukuba, keera ambeereza ikigombo. Neꞌngingwe, keera ambanguula kwo nimúbone.”»
48 O rei também disse o seguinte: “Bendito seja o Senhor , Deus de Israel, que deu hoje quem se assente no meu trono, e permitiu que eu o visse com os meus próprios olhos.”
49 Balya bo Hadoniya âli laalisiri, mbu bayuvwagwe kwo Sulumaani ye wayimikwa, booshi banayami yimuka ku kyoba bweneene, banashaabuka.
49 Então todos os convidados que estavam com Adonias começaram a tremer, se levantaram e foram embora, cada um pelo seu caminho.
50 Hadoniya yenyene, anatondeera ukulenga mwoꞌmusisi hiꞌgulu lya Sulumaani, anatibitira iwiꞌheema lya Nahano, anagwata ku mahembe gabiri gaꞌkatanda koꞌkusiriigiza kwaꞌmatuulo.
50 Porém Adonias, temendo Salomão, levantou-se, foi e pegou nas pontas do altar.
51 Lyeryo, mwami Sulumaani anabwirwa: «Hadoniya akoli kuyobohiri. Anakoli gwasiri amahembe gaꞌkatanda koꞌkusiriigiza kwaꞌmatuulo, anagweti agaadeta: “Ndagalyoka hano, mwami Sulumaani átazi mbiikira indahiro kwo ataganyita.”»
51 Então alguém foi dizer a Salomão: — Eis que Adonias tem medo do rei Salomão, porque pega nas pontas do altar, dizendo: “Que o rei Salomão me jure hoje que não matará este seu servo à espada.”
52 Sulumaani anakyula kwokuno: «Hadoniya, iri angayiboneesa kwo akwaniini, ndaahyo hidende hyoꞌmushaku íhigatibuka kwiꞌtwe lyage. Haliko, iri angaboneka mwaꞌmabi, emwe! Ukufwa, agaafwa!»
52 Salomão respondeu: — Se for homem de bem, nem um de seus cabelos cairá no chão. Mas se fizer alguma maldade, morrerá.
53 Lyeryo, Mwami Sulumaani anayami tuma abandu kwo Hadoniya alyoke ha katanda. Hadoniya anayiji fukama imbere lyage. Mwami Sulumaani, anamúbwira: «Wangakoli taahaga.»
53 Então o rei Salomão enviou mensageiros, e o fizeram descer do altar. Adonias veio e se prostrou diante do rei Salomão, que lhe disse: — Vá para a sua casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.