Atos 7
Nan kalen apo Dios (Nan fiarú ay turag) (EBK) vs NAA
1 Angkiay ya senarudsud nan kangatuwan ay pachi kan Esteban, “Ay tit-iwa chaná ay chacha epabpafiasor kan he-a?”
1 Então o sumo sacerdote perguntou a Estêvão: — Isso de fato é assim?
2 Tinumfor hi Esteban, “Chakayu ay ib-a ya am-a, chungrunyu nan ifiakiak kan chakayu. Hi Apo Dios ay machaychayaw at nunpaila kan apu takú ay Abraham as nan kawad-ana pay laing ad Mesopotamia sakbay uy makiili ad Haran.
2 Estêvão respondeu: — Irmãos e pais, escutem. O Deus da glória apareceu a Abraão, nosso pai, quando este estava na Mesopotâmia, antes de morar em Harã,
3 Kenalen Apo Dios kan hiya, ‘Taynam nan ilem ya nan iib-am, ya umuyka henan luta ay epailak kan he-a.’
3 e lhe disse: “Saia da sua terra e do meio da sua parentela e vá para a terra que eu lhe mostrarei.”
4 Isunga tenaynana tit-iwa nan lutan chi i-Caldeo ay nakiiliyana, ya uy nagyan ad Haran. Kun pay natuy hi amana ay entatakina, infiaor Apo Dios hiya as nan nauy luta ay umiiliyanyu ad wani.
4 Então Abraão saiu da terra dos caldeus e foi morar em Harã. E dali, com a morte de seu pai, Deus o trouxe para esta terra em que vocês agora estão morando.
5 Maid poros enpatawid Apo Dios kan hiya hid-i as uray ak-akettuy ay luta. Ngem enkaren Apo Dios kan hiya ay ichatnantu na ay luta ay kuwaunantu ya nan chiyuycha kianakna, uray mu maid pay anakna as nan hiyachi ay nun-ekariyan Apo Dios kan hiya.
5 Nela, não lhe deu herança, nem sequer o espaço de um pé; mas prometeu dar-lhe a posse dela e, depois dele, à sua descendência, embora Abraão ainda não tivesse filhos.
6 Nauy nan kenalen Apo Dios kan Abraham, ‘Nan chiyuycha kianakmu at magyanchantu henan lutan chi tukún, ya munfialinchantu as mafiabfiaor ya maparpalikiatchantu as opat kiasot ay tawwun.
6 E Deus falou que a descendência dele seria peregrina em terra estrangeira, onde seriam escravizados e maltratados durante quatrocentos anos.
7 Ngem chusaoktu nan chiyuycha umiili hid-i ay mamabfiaortu kan chicha. As nan marpasan chatosa, mak-akchantu as nan hana ay luta, ya chaychayawunak henan nauy ay lukiar.’ ”
7 — Deus disse ainda: “Castigarei a nação da qual forem escravos; e, depois disso, sairão daí e me servirão neste lugar.”
8 Kenalen pay Esteban, “Inchat Apo Dios kan cha Abraham nan filin ay sugyatancha nan an-akcha ay lallaraki ay hiyasa nan sinyar nan inturag Apo Dios kan hiya. Isunga sinugyatan Abraham nan pototna ay hi Isaac as nan maekawaru ay urkiw nunlapu as nan naiyankana. Sinugyatan Isaac hi Jacob ay pototna. Assesa us nan enat Jacob as nan chiyuycha pototna ay hinpuru ya chuwa ay machaychayaw ay kaap-uwan takú.
8 Então lhe deu a aliança da circuncisão. Assim, Abraão gerou Isaque e o circuncidou no oitavo dia; e Isaque gerou Jacó, e Jacó gerou os doze patriarcas.
9 “Nan chiyuycha kaap-uwan takú ay potot Jacob at enapsancha nan sunúdcha ay hi Jose. Enlakucha hiya ay nunfialin as mafiabfiaor ad Egipto. Ngem nawawacha hi Apo Dios kan Jose,
9 — Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para ser levado para o Egito. Mas Deus estava com ele
10 ya ensarakana hiya as nan am-in ay nunliglikiatana. Inchat Apo Dios kan hiyay laing, ya nalaylaychan nan Faraon ay ari ad Egipto kan hiya. Isunga chinutokana hiya as muntoray as nan intiru ay Egipto ya mangenongnongnong us as nan am-in ay kuk-uwana.
10 e o livrou de todas as suas aflições, concedendo-lhe também graça e sabedoria diante de Faraó, rei do Egito, que o constituiu governador daquela nação e de toda a casa real.
11 “Angkiay ya as nan inumchanan chi fitel as nan intiru ay Egipto ya Canaan, ongor chi likiat nan tataku hid-i, ya maid omor-an nan kaap-uwan takú as kanuncha.
11 Depois houve fome e grande sofrimento em todo o Egito e em Canaã, e nossos pais não achavam o que comer.
12 Kun pay chinngor Jacob ay wachay makan ad Egipto, infiaorna nan kaap-uwan takú ay lomaku as kanuncha. Hiyachi nan enmon-ona ay inmuyancha ad Egipto.
12 Mas, quando Jacó ouviu que no Egito havia trigo, mandou, pela primeira vez, os nossos pais até lá.
13 As nan maekadwa ay inmuyancha, enpakaammon Jose nan maepangkep as nan achorna as nan susnúdna, ya naam-ammon nan Faraon nan pamilyan Jose.
13 Na segunda vez, José se fez reconhecer pelos seus irmãos, e o Faraó veio a conhecer a família de José.
14 Angkiay enpaayag Jose hi Jacob ay amana ya am-in ay pamilyan amana ay omalicha ad Egipto. Piton puru ya lemacha am-in.
14 Então José mandou chamar Jacó, seu pai, e toda a sua parentela, isto é, setenta e cinco pessoas.
15 Inmuy hi Jacob ad Egipto ay hid-i nan natuyana ya nan an-akna ay kaap-uwan takú.
15 Jacó foi para o Egito, e ali morreu ele e também os nossos pais.
16 Nan achorcha at naiyaton ay naifiangad ad Sikem, ya inlufokcha as nan liyang ay lenakwan Abraham ad pus-uy as nan chiyuycha kianak Hamor.
16 Depois eles foram transportados para Siquém e postos no túmulo que Abraão tinha comprado dos filhos de Hamor, em Siquém, pagando um certo preço.
17 “As nan kiayud umchanan nan timpu ay ommatan nan enkaren Apo Dios kan Abraham ad pus-uy, kaskasin natapiyan nan kaap-uwan takú ad Egipto.
17 — E, quando já estava próximo o tempo em que Deus cumpriria a promessa feita a Abraão, o povo cresceu e se multiplicou no Egito,
18 Nasennokat chi ari ad Egipto inkiana naesokat nan usa ay ari ay achi nangammu kan Jose.
18 até que se levantou ali outro rei, que não conhecia José.
19 Nan chiyuy ay ari at enallilawna ya penarpalikiatna nan kaap-uwan takú ya kun songel kan chicha. Peneletna chicha ay mangenganuy as mutuncha ta kuncha matuy.
19 Este outro rei tratou com astúcia a nossa gente e torturou os nossos pais, a ponto de forçá-los a abandonar seus meninos recém-nascidos, para que não sobrevivessem.
20 “Hiyana nan timpu ay naiyankan Moises ay fusfusellan ay onga. Turu ay furan nan nangay-aywanan enana kan hiya as afongcha.
20 Por esse tempo nasceu Moisés, que era formoso aos olhos de Deus. Durante três meses ele foi mantido na casa de seu pai.
21 Kuncha pay achi maetafun hiya as afongcha, enpaiyachawwicha ya tenaynancha hiya. Ngem ininchanan nan fiafiai ay potot nan Faraon ya enpaurúgna hiya as kaman tit-iwa ay anakna.
21 Quando tiveram de abandoná-lo, a filha de Faraó o recolheu e criou como seu próprio filho.
22 Naisursuruwan hi Moises as am-in ay kenasilib nan i-Egipto, ya nunfialin hiya as mafigfigfig as nan am-in ay infiagfiakiana ya en-enatna.
22 E Moisés foi educado em toda a ciência dos egípcios e era poderoso em palavras e obras.
23 “Kun pay nun-opat puru nan tawwuna, ninumnumna ay uy mangam-ammu as nan kakailiyana ay kianak Israel.
23 — Quando completou quarenta anos, Moisés teve a ideia de visitar os seus irmãos, os filhos de Israel.
24 As nan inmuyana, enasporana nan usa ay kailiyana ay cha palikiatun nan i-Egipto. Inyapana kayman hiya, ya enes-angna babaen as nan nangpatuyana as nan i-Egipto.
24 Vendo um homem ser maltratado, saiu em defesa dele e vingou o oprimido, matando o egípcio.
25 Ka-anan Moises mu maawatan nan kakailiyana ay hiya nan osarun Apo Dios ay mangwayawaya kan chicha, ngem chaancha naawatan.
25 Ora, Moisés pensava que seus irmãos entenderiam que Deus queria salvá-los por meio dele; eles, porém, não entenderam.
26 As nan kafikiatana, as nan nangil-ana as nan chuwa ay kakailiyana ay kianak Israel ay cha munpatuy, penachasna ay mangpakappia kan chatona ay chuwa. Kenalina, ‘Iib-a, munpachong kayu ay kianak Israel ya, anuy kayu cha munpatpatuy?’
26 No dia seguinte, Moisés aproximou-se de uns que brigavam e procurou reconduzi-los à paz, dizendo: “Homens, vocês são irmãos; por que estão maltratando um ao outro?”
27 “Ngem nan usa ay namalikiat as nan kailiyana at inturchuna hi Moises, ya kanana, ‘Anan nangchutok kayong kan he-a ay mangetoray ya mangokóm kan chakami?
27 Mas o que agredia o seu próximo repeliu Moisés, dizendo: “Quem colocou você como chefe e juiz sobre nós?
28 Ku-unak man laychun ay patayun kan he-a ay kaman as nan nangpatuyam ad kugkia as nan usa ay i-Egipto.’
28 Será que quer me matar, assim como ontem matou o egípcio?”
29 Kun pay chinngor Moises na, lenmayaw hiya, ya nagyan ad Midian ay achawwi ay lukiar. Hid-i nan enmasaw-ana, ya nawad-an hiya as chuwa ay potot ay lanaraki.
29 Ao ouvir isto, Moisés fugiu e se tornou peregrino na terra de Midiã, onde lhe nasceram dois filhos.
30 “Kun pay inmuy chi opat puru ay tawwun, nunpaila kan hiya nan usa ay anghel as nan cha kumarkiarud ay ek-eket ay kaiw ay wacha henan disyerto as nan sag-un nan Chuntug Sinai.
30 — Passados quarenta anos, apareceu-lhe, no deserto do monte Sinai, um anjo, por entre as chamas de uma sarça que estava queimando.
31 Naschaaw hi Moises as nan chiyuy inilana. Kun pay naesnop hiya ay uy mangemamad, chinngorna hi Apo Dios ay nangali kan hiya un,
31 Moisés ficou maravilhado diante daquela visão e, aproximando-se para contemplá-la, ouviu-se a voz do Senhor, que disse:
32 ‘Ha-un nan Dios nan kaap-uwam, nan Dios cha Abraham, Isaac, ya Jacob.’ Kun pay chinngor Moises chi, penmayagpag hiya kiapú as ugyatna, ya achina at maiturud ay mangila's chi.
32 “Eu sou o Deus dos seus pais, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó.” Moisés, tremendo de medo, não ousava contemplar a sarça.
33 Kenalen Apo Dios kan hiya, ‘Kaanum nan sapatosmu, tay nan luta ay nangatakchukiam at nasantowan.
33 Então o Senhor disse: “Tire as sandálias dos pés, porque o lugar em que você está é terra santa.
34 Inilak nan maparpalikiat ay tatakok ad Egipto, ya chinngorku nan mun-an-ananaancha kiapú as nan iliwascha. Isunga kenomsopak ay mangwayawaya kan chicha. Aka, ta ifiaorku he-a ay munfiangad ad Egipto.’ ”
34 Certamente vi o sofrimento do meu povo no Egito, ouvi o seu gemido e desci para libertá-lo. Venha, agora; vou mandar você para o Egito.”
35 Inturuy pay Esteban, “Hi Moises ay anna nan enachen nan chiyuycha kianak Israel as nan nangaliyancha un, ‘Anan mangali un he-a nan mangetoray ya mangokóm kan chakami?’ Ngem hiya nan infiaor Apo Dios ta muntoray ya wayawayaana chicha babaen as nan fiachang nan anghel ay nunpaila kan hiya as nan cha kumarkiarud ay kaiw.
35 — A este Moisés, a quem tinham rejeitado, dizendo: “Quem colocou você como chefe e juiz?”, Deus enviou como chefe e libertador, com a assistência do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Enpangon Moises chicha ay nak-ak ad Egipto. Ongor nan enkamkamana ay nakaskaschaaw ya sinyar ad Egipto, henan Munchachara ay Fiayfiay, ya kaman us as nan nanarcharanancha henan disyerto as opat puru ay tawwun.
36 Foi Moisés quem os tirou de lá, fazendo prodígios e sinais na terra do Egito, no mar Vermelho e no deserto, durante quarenta anos.
37 Hi Moises ay anna nan nangali as nan chiyuycha kianak Israel un, ‘Hi Apo Dios at umifiaortu kan chakayu as usa ay pomapadtu ay kaman kan ha-un ay murpu as nan kianak Israel.’
37 Foi ainda Moisés quem disse aos filhos de Israel: “Deus fará com que, do meio dos irmãos de vocês, se levante um profeta semelhante a mim.”
38 Hi Moises nan naetatapi as nan kaap-uwan takú ay naamong henan disyerto. O, hiya nan wacha kan chicha ya nan anghel ay nunkali kan hiya henan chuntug ay Sinai. Hiya us nan nanawat as nan chiyuycha maid patingkiana ay kalen Apo Dios ay enpatawidna kan chitaku.
38 É este Moisés quem esteve na congregação no deserto, com o anjo que lhe falava no monte Sinai e com os nossos pais. Foi ele quem recebeu palavras vivas para nos transmitir.
39 “Ngem nan kaap-uwan takú at enachicha ay mangtongpar as nan infiagfiakian Moises kan chicha. Kuncha at chinukkian hiya, ya nan ninunumnumcha yangkiay at nan munfiangchana ad Egipto.
39 — Nossos pais não quiseram obedecer a Moisés, mas o rejeitaram e, no seu coração, voltaram para o Egito,
40 Kiapú ta nafiayag hi Moises henan chuntug ay Sinai, kenalicha kan Aaron ay pachicha, ‘Mun-ammaka as tapina ay didiosenmi ay mangepangu kan chakami. Nan nauy taku ay hi Moises ay nangek-ak kan chitaku ad Egipto at achi takú ammu nan enommat kan hiya.’
40 dizendo a Arão: “Faça para nós deuses que vão adiante de nós; porque, quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu.”
41 Hiyachi nan timpu ay nun-ammaancha as didiosencha ay finakfiaka, nun-ichatchatoncha as nan hana ay didiosen, ya nunlagragsakcha ay nunsicha kiapú as nan enammaancha.
41 Naqueles dias, fizeram um bezerro e ofereceram sacrifício ao ídolo, alegrando-se com as obras das suas mãos.
42 Ngem chinukkian Apo Dios chicha, ya inukiayna chicha ta uray ud-ay chayawuncha nan taraw ad chaya ay kaman as nan naisurat as nan liblon nan chiyuycha pomapadtu ay kanana,
42 Mas Deus se afastou e os entregou à adoração das estrelas do céu, como está escrito no Livro dos Profetas: “Ó casa de Israel, será que foi para mim que vocês ofereceram vítimas e sacrifícios no deserto, durante quarenta anos?
43 Fiakun, tay nan intitiinyu at hiya nan fiawi ay naamma as larat ay naipuy-an nan didiosenyu ay Moloc ya nan tenartaraw ay makali un Refam. Chicha nan didiosen ay enammaanyu ay chinaychayawyu. Isunga hiyana nan kiapón nan nangepak-akak kan chakayu ta umuy kayu as nan ad-achawwi mu nan Babilonia.’ ”
43 Não é verdade que vocês levantaram o tabernáculo de Moloque e a estrela de Renfã, o deus de vocês, imagens que vocês fizeram para as adorar? Por isso, vou mandar vocês ao exílio para além da Babilônia.”
44 Inturuy pay Esteban, “Nan kaap-uwan takú at wacha kan chicha nan fiawi ay naamma as larat henan disyerto ay mangepaila ay wacha hi Apo Dios kan chicha. Naammaan chi ay maiyunud as nan infilin Apo Dios kan Moises ya maiyunud as nan kapadpachong nan inilan Moises.
44 — O tabernáculo do testemunho estava entre nossos pais no deserto, como havia ordenado aquele que disse a Moisés que o fizesse segundo o modelo que tinha visto.
45 Kun pay natuy hi Moises, naesokat hi Josue ay nangepangu as nan kaap-uwan takú. Nan chiyuy fiawi ay naamma as larat ay tenawidcha at entatakincha henan luta ay sinubratcha as nan inmili hid-i ay enpak-ak Apo Dios. Nan hana fiawi ay naamma as larat at wacha inkiana as nan timpon Ari David.
45 Também nossos pais, com Josué, tendo recebido o tabernáculo, o levaram, quando tomaram posse das nações que Deus expulsou da presença deles. Foi assim até os dias de Davi,
46 Hi David at penalaylayadna hi Apo Dios. As nan hiyachi, chinawat David kan Apo Dios mu mafialin ay mun-amma hiya as magyanan nan Dios ay chinaychayaw Jacob.
46 que obteve o favor de Deus e pediu autorização para construir uma casa para o Deus de Jacó.
47 Ngem fiakun hi David nan nangamma, kun at nan pototna ay hi Solomon.
47 Mas foi Salomão quem lhe edificou a casa.
48 “Uray mu hiyasa, nan Kangatuwan ay hi Apo Dios at fiakun as nan chiyuycha afong ay enammaan chi tataku nan omaafongana ay kaman as nan kenalen nan usa ay pomapadtu un,
48 Entretanto, o Altíssimo não habita em casas feitas por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 ‘Ad chaya nan tronok, ya asna's luta nan kiakiatinak. Anan kaassenan nan afong ay ammaanyu para kan ha-un? Ay chaud nan mun-iblayak?
49 “O céu é o meu trono, e a terra é o estrado dos meus pés. Que casa vocês edificarão para mim, diz o Senhor, ou qual é o lugar do meu repouso?
50 Ay kun fiakun ha-un nan nangamma am-in kan chatona?’
50 Não é fato que a minha mão fez todas estas coisas?”
51 Inturuy pay Esteban, “Nunsidlay kenasokelyu, ya nalurak kayu ay manngor as nan kalen Apo Dios! Kun kayu tit-iwa kaman as nan kaap-uwanyu ay kanayon ay mangontra as nan Espiritu Santo!
51 — Homens teimosos e incircuncisos de coração e de ouvidos, vocês sempre resistem ao Espírito Santo. Vocês fazem exatamente o mesmo que fizeram os seus pais.
52 Ay wachay uray usa as nan chiyuycha pomapadtu ay chaan penalikiat nan kaap-uwanyu? Maid met. Penatuycha nan chiyuycha nangepadtu as nan omaliyan nan Nalintig. Ad wani chakayu mismu nan nangesepsep ya nangepapatuy kan hiya.
52 Qual dos profetas os pais de vocês não perseguiram? Eles mataram os que anteriormente anunciavam a vinda do Justo, do qual vocês agora se tornaram traidores e assassinos,
53 Chakayu nan nang-awat as nan lintig ay nurpu kan Apo Dios babaen as nan anghelesna ad pus-uy, ngem kunyu challu chaan tenongpar.”
53 vocês que receberam a lei por ministério de anjos e não a guardaram.
54 Kun pay chinngor nan chiyuycha membron nan Sanhedrin nan kenalen Esteban, nunngesat nan fiab-acha as fungatcha as solet kan hiya.
54 Ao ouvirem isto, ficaram com o coração cheio de raiva e rangiam os dentes contra ele.
55 Ngem hi Esteban ay napnu as Espiritu Santo at nuntangad ad chaya, ya inilana nan kaichayawan Apo Dios ya hi Jesus ay nangatakchug as apét kannawana.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, fitou os olhos no céu e viu a glória de Deus e Jesus, que estava à direita de Deus.
56 Kenalina, “Uy! Ilaunyu kay! Iilaok ay naeelwang ad chaya, ya iilaok nan Anak chi taku ay hi Jesus ay nangatakchug as nan apét kannawan Apo Dios.”
56 Então disse: — Eis que vejo os céus abertos e o Filho do Homem, em pé à direita de Deus.
57 Ngem kuncha at kahifufudtak ay nanangpop as ingacha. Angkiay kenamucha ay nangarufong kan hiya,
57 Eles, porém, gritando bem alto, taparam os ouvidos e, unânimes, avançaram contra ele.
58 at inkiayadcha ay mangek-ak henan siyudad ya enlapucha ay manglomtak. Nan chiyuycha nuntistigu ay nangepafiasor kan hiya at kenaancha nan kakiaycha ya enpad-uncha as nan laraki ay nan ngachana at Saulo.
58 E, expulsando-o da cidade, o apedrejaram. As testemunhas deixaram as capas deles aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Kuncha pay cha lomlomtakun hi Esteban, nunkararag hiya. Kenalina, “Apo Jesus, awatum nan lenawak.”
59 E enquanto o apedrejavam, Estêvão orava, dizendo: — Senhor Jesus, recebe o meu espírito!
60 Angkiay ya nunpalintumang hiya, ya infukiawna, “Apo, achim ifilang na as fiasor kan chicha.” Kenalina chi, ya natuy.
60 Então, ajoelhando-se, gritou bem alto: — Senhor, não os condenes por causa deste pecado! E, depois que ele disse isso, morreu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.