Levítico 25
Biblu Ala ta Kuma (DYU) vs NTLH
1 Matigi Ala kumana Musa fɛ Sinayi kuru kan, k’a fɔ a ye ko:
1 O Senhor Deus falou com Moisés no monte Sinai
2 «Kuma Izirayɛlimɔgɔw fɛ, k’a fɔ o ye ko: ‹Ne bɛna jamana min di aw ma, ni aw nana taga don o jamana ra, ni wagati dɔ nana se, aw ka kan ka a to aw ta dugukolo ye nɛnɛkiri. Aw bɛna o kɛ nɛnɛkiri wagati le ye, ka Matigi Ala bonya.
2 e mandou que ele desse ao povo de Israel as seguintes leis : Quando vocês entrarem na terra que o
3 Aw bɛna aw ta forow sɛnɛ ka se fɔ san wɔɔrɔ, ka simanw dan a ra, ka o tigɛ, ka aw ta rɛzɛnsunw kun tigɛtigɛ janko a ye den ka ɲa, k’a rɛzɛnmɔ tigɛ.
3 Durante seis anos semeiem os seus campos, podem as parreiras e colham as uvas.
4 Nka a san wolonflanan, o bɛna kɛ dugukolo ta nɛnɛkirisan ye; aw ye nɛnɛkiri o san na, ka Matigi Ala bonya. O san na, aw man kan ka siman dan aw ta forow ra, aw man kan ka aw ta rɛzɛnsunw kun tigɛtigɛ fana janko o ye den ka ɲa.
4 Mas o sétimo ano será um ano de descanso sagrado para a terra, um descanso dedicado a Deus, o Senhor . Nesse ano ninguém semeará o seu campo, nem podará as suas parreiras.
5 Hali simankisɛ minw benbenna dugu ma simantigɛwagati ra, ka falen o yɛrɛ ma foro kɔnɔ, ni olugu ka den, aw man kan ka o siman tigɛ, k’a lajɛn aw yɛrɛ fɛ. Ni aw ta rɛzɛnsunw fana tora o yɛrɛ ma yi ka den minw kɛ, aw man kan ka o denw tigɛ fana k’a lajɛn aw yɛrɛ fɛ; sabu o san ye dugukolo ta nɛnɛkirisan le ye.
5 Ninguém colherá o trigo que crescer por si mesmo, nem podará as parreiras, nem colherá as uvas. Será um ano de descanso completo para a terra.
6 Fɛn minw bɛna falen o yɛrɛ ma kongo kɔnɔ, o ka kan ka labla bɛɛ le ye, ka kɛ bɛɛ ta baro ye: aw yɛrɛw, ani aw ta baaraden cɛmanw ni a musomanw, ani minw bɛ baara kɛ aw fɛ sara ra, ani lonan tɛmɛbaga minw bɛ aw fɛ,
6 Os campos não serão semeados, mas mesmo assim produzirão o bastante para alimentar todos os israelitas, os seus escravos e as suas escravas, os seus empregados, os estrangeiros que vivem no meio do povo
7 ani aw ta bɛganw, ani kongosogow bɛɛ. O san ta simanw bɛ kɛ bɛɛ ta baro le ye.› »
7 e também os animais domésticos e os animais selvagens. Tudo o que a terra produzir servirá de alimento.
8 « ‹Ayiwa, ni nɛnɛkirisan wolonfla ka tɛmɛ, o bɛ kɛ san wolonfla sigiyɔrɔma wolonfla ye; o nɛnɛkirisan wolonfla bɛɛ bɛna kɛ san binaani ni kɔnɔntɔn ye.
8 Contem sete semanas de anos, isto é, sete anos vezes sete, o que dá um total de quarenta e nove anos.
9 O san binaani ni kɔnɔntɔnnan karo wolonflanan tere tan, aw ye buruw fiyɛ ka mankanba bɔ. O ye jurumun yafalonba le ye. Aw ye buru fiyɛ ka mankanba bɔ jamana yɔrɔ bɛɛ ra.
9 Então, no dia dez do sétimo mês, que é o Dia do Perdão , mandem um homem tocar trombeta por todo o país.
10 Aw ye san biloorunan bla danna ka Matigi Ala bonya. Aw ye mɔgɔw labla jamana kɔnɔ, ka forow labla o tigiw ye; bɛɛ ye kɛ a yɛrɛ ta ye o san na. O san bɛna kɛ yafarisan le ye aw fɛ. Minw tun ka o ta dugukolow tɔnɔmasigi, olugu ta dugukolow ye kɔsegi o ma; jɔnw bɛɛ ye labla, o ye sekɔ ka taga o ta somɔgɔw fɛ.
10 Pois esse ano, que vem depois de cada quarenta e nove anos, é o ano sagrado da libertação, em que vocês anunciarão liberdade a todos os moradores do país. Nesse ano todos os que tiverem sido vendidos como escravos voltarão livres para as suas famílias, e todos os campos que tiverem sido vendidos voltarão a pertencer ao primeiro dono.
11 O san biloorunan bɛna kɛ aw fɛ yafarisan le ye. Aw man kan ka siman dan. Siman minw wurira o yɛrɛ ma aw ta foro kɔnɔ, aw man kan ka o simanw kan k’a lajɛn aw yɛrɛ fɛ. Ni aw ta rɛzɛnsunw fana tora o yɛrɛ ma yi ka den minw kɛ, aw man kan ka o denw tigɛ ka o lajɛn aw yɛrɛ fɛ;
11 Nesse ano ninguém semeará os seus campos, nem colherá o trigo que crescer por si mesmo, nem podará as parreiras , nem colherá as uvas,
12 sabu yafarisan lo; aw ka kan ka o san jate i n’a fɔ san saninman. Ni siman minw falenna kongo ra o yɛrɛ ma, o le bɛna labla bɛɛ ye, ka kɛ bɛɛ ta baro ye.
12 pois o Ano da Libertação é sagrado para o povo, e nele todos se alimentarão somente daquilo que a terra produzir por si mesma.
13 O nɛnɛkirisan na, min o min tun k’a ta dugukolo tɔnɔmasigi, olugu ta dugukolo ye kɔsegi o ma.
13 No Ano da Libertação todas as terras que tiverem sido vendidas voltarão a pertencer ao primeiro dono.
14 « ‹Ayiwa, ni aw bɛ foro dɔ san, walama ni aw bɛ foro dɔ fiyeere aw ta jamana mɔgɔ dɔ ma, dɔ man kan ka ben dɔ kan.
14 Na venda ou na compra de terras, não explorem os outros. O preço será calculado na base do Ano da Libertação; pois o que se vende não são, de fato, as terras, mas as colheitas que elas produzem. Portanto, o comprador descontará do preço o número de colheitas desde o último Ano da Libertação; e o vendedor calculará o preço na base dos anos de colheita que ainda faltam até o seguinte Ano da Libertação. Se ainda forem muitos anos, o preço subirá; se forem poucos, o preço baixará.
15 Foro bɛ se ka sɛnɛko da min kɛ tuun sani ka yafarisan dɔ wɛrɛ se, aw ka kan ka o sanw le jate k’a sɔngɔ fɔ, ka kaɲa ni o ye.
15 — ausente —
16 Foro bɛ se ka sɛnɛko da min kɛ tuun sani ka yafarisan dɔ wɛrɛ se, ni o sandaw belen ka ca, o tuma foro sɔngɔ ka kan ka caya, nka ni a sanw man ca, dɔ ka kan ka bɔ a sɔngɔ ra; sabu siman tigɛko da min bɛna bɔ foro ra, a bɛ i n’a fɔ o siman le bɛ fiyeerera.
16 — ausente —
17 Mɔgɔ si man kan k’a mɔgɔɲɔgɔn janfa. Aw ye siran Ala ɲa; ne le ye Matigi Ala ye, aw ta Ala.
17 Que ninguém explore os outros; que todos temam a Deus , pois ele é o Senhor , nosso Deus.
18 Aw ye ne ta sariyaw, ani ne ta cifɔninw bɛɛ kɛ, k’a sira tagama ka ɲa. Ni o kɛra, aw bɛna to hɛra ni laganfiya ra aw ta jamana kɔnɔ.
18 Obedeçam a todas as leis e mandamentos de Deus para que vivam em segurança na terra que vai ser de vocês.
19 Aw ta forow simanw bɛna ɲa; aw bɛna domuni sɔrɔ caman, ka to hɛra ni laganfiya ra aw ta jamana kɔnɔ.
19 Ela produzirá as suas colheitas, haverá bastante comida para todos, e todos viverão em segurança.
20 « ‹Aw bɛ se k’a fɔ ko aw bɛna mun le sɔrɔ k’a domu nɛnɛkirisan na, sabu aw tɛna danni kɛ, aw tɛna siman tigɛ fana.
20 Mas alguém é capaz de perguntar como é que haverá comida durante o sétimo ano, quando ninguém vai semear nem fazer a colheita.
21 Ayiwa, ne bɛna baraka don aw ta san wɔɔrɔnan siman na, k’a caya k’a to a ye aw baro fɔ san saba.
21 A resposta é que Deus abençoará a terra, e no sexto ano ela produzirá colheitas que serão suficientes para três anos.
22 San seeginan, aw bɛna aw ta simanw dan. Nka aw bɛna to ka san wɔɔrɔnan ta simanw tɔ le domu belen, fɔ ka taga se san seeginan ta simankura ma.› »
22 Quando vocês semearem os seus campos no oitavo ano, estarão comendo daquilo que colheram no sexto ano, e haverá bastante para comerem até a colheita do nono ano.
23 « ‹Aw man kan ka aw ta dugukolo yɔrɔ si fiyeere, aw ka kan k’a tɔnɔmasigi dɔrɔn le; sabu aw bɛ jamana min na, o ye ne ta jamana le ye. Aw bɛ i n’a fɔ lonan tɛmɛbagaw, walama lonan minw siginin bɛ ne ta jamana ra.
23 A terra é de Deus; portanto, ela não será para sempre daquele que a comprar. Deus é o dono dela, e para ele nós somos estrangeiros que moram por um pouco de tempo na terra dele.
24 Aw ta jamana yɔrɔ bɛɛ ra, aw ka kan ka sariya dɔ sigi min b’a to mɔgɔ ye se k’a ta foro kunmabɔ.
24 Assim, quando um terreno for vendido, o seu antigo dono será o primeiro a ter o direito de tornar a comprá-lo.
25 O ra, ni fagantanya benna dɔ kan, fɔ k’a jagboya k’a to a k’a ta foro yɔrɔ dɔ tɔnɔmasigi, a balema min ye a ta somɔgɔ yɛrɛyɛrɛ dɔ ye, o ka kan ka na a balemacɛ ta foro kunmabɔ a ye.
25 Se um israelita ficar pobre e precisar vender uma parte das suas terras, o seu parente mais chegado deve tornar a comprar o que ele vendeu.
26 Ni mɔgɔ tɛ mɔgɔ min fɛ, min bɛ se k’a ta foro kunmabɔ, ni a yɛrɛ nana se ka foro kunmabɔsara sɔrɔ,
26 Mas, se ele não tiver um parente que compre as terras, é possível que mais tarde ele mesmo fique rico outra vez, podendo assim tornar a comprar o terreno que vendeu.
27 sanda min tora sani yafarisan ye se, o sanda le bɛ jate ka foro wari fɔ; a dakɔrɔ tɛ tuun. Ni o kɛra, a ta foro bɛ sekɔ a ma.
27 Ele descontará o valor das colheitas que o terreno tiver produzido desde o último Ano da Libertação e calculará o preço a pagar, tendo como base os anos de colheita que ainda faltarem até o seguinte Ano da Libertação. E assim ele será novamente o dono do terreno.
28 Ayiwa, ni foyi tɛ a tigi boro k’a ta foro kunmabɔ, o tuma, foro tɔnɔmasigira min ma, a bɛ to o tigi fɛ, fɔ ka taga yafarisan se. Ni yafarisan sera, forotigi ta foro bɛ sekɔ a ma. A tun tɔnɔmasigira min ma, ale ka kan ka sabari ka foro to a tigi ye.› »
28 Mas, se ele não tiver o suficiente para tornar a comprar o terreno, então este ficará pertencendo ao comprador até o seguinte Ano da Libertação. Nesse ano o terreno voltará a pertencer ao primeiro dono.
29 « ‹Ni mɔgɔ min k’a ta so tɔnɔmasigi; k’a sɔrɔ o so bɛ dugu min kɔnɔ, o dugu lamininin bɛ ni kogo ye, sotigi ka kan k’a ta so kunmabɔ sani san kelen ye dafa. Kunmabɔri bɛ dan o san kelen le ma.
29 Se um homem vender uma casa que fica numa cidade protegida por muralhas, ele terá o direito de tornar a comprar a casa até um ano depois da venda.
30 Nka ni san minina ka bɛn k’a sɔrɔ a ma a ta so kunmabɔ, o tuma kunmabɔri banna. So tɔnɔmasigira min ma, a bɛ kɛ ale ni a ta denw ta ye wagati bɛɛ. Hali ni yafarisan sera, a tɛ bɔ o so kɔnɔ tuun.
30 Mas, se dentro de um ano ele não comprá-la, então ela pertencerá ao comprador e aos seus descendentes para sempre. Nem mesmo no Ano da Libertação a casa voltará a ser do primeiro dono.
31 « ‹Dugudennin minw ma lamini ni kogo ye, olugu ta sow tɔnɔmasigiri bɛ kɛ i n’a fɔ forow ta. Olugu bɛ se ka kunmabɔ tuma bɛɛ; ni yafarisan sera fana, so tɔnɔmasigira min ma, o ka kan ka so to a tigi ye.
31 Porém as casas que ficam em cidades sem muralhas são como os terrenos; o primeiro dono tem o direito de tornar a comprar a casa, e no Ano da Libertação ela volta a ser do primeiro dono.
32 « ‹Ayiwa, min kɛra Levi ta mɔgɔw ye, ni olugu dɔ ka o ta so tɔnɔmasigi o yɛrɛ ta dugu dɔ ra, ni wagati o wagati ka bɛn o ma, o bɛ se ka o so kunmabɔ.
32 Os levitas têm sempre o direito de tornar a comprar as suas casas que ficam nas cidades onde moram.
33 Ni Levi ta mɔgɔ dɔ k’a ta so dɔ tɔnɔmasigi a yɛrɛ ta dugu dɔ ra, ni a ma na se k’a kunmabɔ, ni yafarisan sera, min ka so san, o tigi ka kan ka bɔ so kɔnɔ k’a to Levi ta mɔgɔ ye; sabu so minw bɛ Levi ta mɔgɔw fɛ o yɛrɛ ta duguw ra, Izirayɛli jamana ra, o sow ye o ta le ye; a tɛ se ka mina o ra fiyewu.
33 Mas, se um levita vender a sua casa numa dessas cidades e não tornar a comprá-la, então no Ano da Libertação a casa volta a ser dele; pois as casas das cidades onde os levitas moram serão sua propriedade permanente no meio do povo de Israel.
34 Foro minw bɛ Levi ta mɔgɔw fɛ, o ta duguw kɛrɛ fɛ, mɔgɔ si man kan ka o forow san; sabu o ye o ta le ye wagati bɛɛ.› »
34 Mas os campos em volta das cidades onde os levitas moram não podem ser vendidos; eles pertencem aos levitas para sempre.
35 « ‹Ayiwa, ni fagantanya benna i balema dɔ kan i kɔrɔ, fɔ ka na a kɛ ko a dɛsɛra pewu, hali ni lonan lo walama ni tɛmɛbaga lo, i ka kan k’a dɛmɛ, janko a ye to aw kɔrɔ.
35 Se um israelita que mora perto de você ficar pobre e não puder sustentar-se, então você tem o dever de tomar conta dele. Ajude-o como se ele fosse um estrangeiro que mora no meio do povo, a fim de que ele continue a morar perto de você.
36 Ni i ka wari juru don a ra, i kana tɔnɔ ɲini a ra, i kana dɔ fara fɛn sɔngɔ kan; i ka kan ka siran Ala ɲa, k’a to i mɔgɔɲɔgɔn ye to i kɔrɔ.
36 Não cobre juros sobre o dinheiro que você lhe emprestar. Respeite a ordem de Deus para que esse homem continue a morar perto de você.
37 Ni i ka wari juru don mɔgɔ ra, i kana tɔnɔ ɲini a ra. Ni i ka domunifɛn fiyeere a ma juru ra, i kana dɔ fara a sɔngɔ kan.
37 Não cobre juros sobre o que você lhe emprestar, nem tire lucro dos alimentos que você lhe vender.
38 Ne le ye Matigi Ala ye, aw ta Ala. Ne le ka aw labɔ Misiran jamana ra, ka na Kanaana jamana di aw ma, ka kɛ aw ta Ala ye.› »
38 É isso o que o Senhor , nosso Deus, nos manda fazer. Foi ele quem nos tirou do Egito para nos dar a terra de Canaã e para ser o nosso Deus.
39 « ‹Ayiwa, ni fagantanya benna i balema Izirayɛlimɔgɔ dɔ kan i kɔrɔ, fɔ ka na a kɛ ko a k’a yɛrɛ fiyeere i ma, ko a bɛ kɛ i ta jɔn ye, i man kan k’a jɔnyamina.
39 Se um israelita que mora perto de você ficar tão pobre, que chegue a ponto de ter de se vender a você para ser seu escravo, não o faça trabalhar como escravo.
40 A ka kan ka baara kɛ i fɛ i n’a fɔ i ta baaraden dɔ, walama i ko i ta lonan tɛmɛbaga dɔ; a bɛna baara kɛ i fɛ fɔ ka taga yafarisan se.
40 Trate-o como se ele fosse um empregado ou um estrangeiro que mora com você. Ele trabalhará para você até o Ano da Libertação,
41 Ni yafarisan sera, a bɛ bɔ ka taga a ta so, ani a ta denw, ka taga sigi a faw ta yɔrɔ ra.
41 e nesse ano ele e os seus filhos irão embora e voltarão para a sua própria família e para as terras dos seus antepassados.
42 Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ ye ne Matigi Ala kelen ta jɔnw le ye; sabu ne le ka o labɔ Misiran jamana ra. O kosɔn Izirayɛlimɔgɔ si man kan ka fiyeere mɔgɔ ma ka kɛ o tigi ta jɔn ye.
42 Os israelitas são escravos do Senhor Deus, que os tirou do Egito; eles não deverão ser vendidos como escravos.
43 Aw man kan ka aw balema Izirayɛlimɔgɔ si jɔnyamina, k’a minako juguya; aw ye siran Ala ɲa.
43 Portanto, não os trate com crueldade, mas respeite a ordem de Deus.
44 « ‹Siya wɛrɛ mɔgɔ minw bɛ aw ta jamana lamini na, aw bɛ se ka aw ta jɔncɛw ni aw ta jɔnmusow bɔ o siyaw le ra. Aw bɛ se ka olugu dɔw le san ka o kɛ aw ta jɔncɛw ni aw ta jɔnmusow ye.
44 Se precisarem de escravos ou escravas, vocês poderão comprá-los dos povos vizinhos do seu país.
45 Lonan tɛmɛbaga minw nana sigi aw ta jamana ra, aw bɛ se ka olugu ta denw fana san ka o kɛ aw ta jɔnw ye, hali ni a kɛra ko o denw worora aw ta jamana ra le. O jɔn ɲɔgɔnw le bɛ kɛ aw ta ye.
45 Também poderão comprar os filhos dos estrangeiros que moram no meio de vocês. Essas crianças que nascerem na terra de Israel poderão ser compradas como escravos,
46 O jɔnw bɛna kɛ aw denw fana ta cɛn ye, aw kɔ. O bɛna to jɔnya ra aw fɛ, fɔ ka taga o sa. Nka aw man kan ka aw balema Izirayɛlimɔgɔ dɔ jɔnyamina, k’a minako juguya.
46 e os seus donos poderão deixá-los como herança aos filhos, a quem esses escravos deverão servir a vida inteira. Mas um israelita não pode ter outro israelita como escravo, nem pode tratá-lo com crueldade.
47 « ‹Ayiwa, lonan minw siginin bɛ aw fɛ, walama minw nana wagati dɔ kɛ aw fɛ, ni o dɔ ka kɛ naforobatigi ye, k’a sɔrɔ aw balema Izirayɛlimɔgɔ dɔ kɛra fagantan ye a kɔrɔ, fɔ ka na a yɛrɛ fiyeere o lonan ma, walama o lonan ta mɔgɔ dɔ ma, ko a bɛ kɛ a ta jɔn ye,
47 Pode acontecer que um estrangeiro que vive no meio do povo fique rico e que um vizinho israelita fique pobre e se venda como escravo a esse estrangeiro ou a alguém da família dele.
48 a fiyeerenin kɔ, a bɛ se ka kunmabɔ. A kɔrɔcɛ walama a dɔgɔcɛ dɔ bɛ se k’a kunmabɔ o jɔnya ra.
48 Nesse caso, depois de vendido, o israelita tem o direito de ser comprado de novo. Um irmão,
49 A facɛ balemacɛ, walama o dencɛ, walama a ta somɔgɔ dɔ wɛrɛ fana bɛ se k’a kunmabɔ; walama ni se nana kɛ a yɛrɛ ye, a yɛrɛ bɛ se k’a yɛrɛ kunmabɔ.
49 um tio, um primo ou outro parente chegado poderá comprá-lo. Ou, se ganhar bastante dinheiro, ele mesmo poderá comprar a sua liberdade.
50 O tuma, sanda min bɛ o wagati ni yafarisan cɛ, a bɛ o jate ni a matigicɛ ye. A kunmabɔwari bɛ jate ka kaɲa ni o sandaw le ye; warida min bɛ di baaraden ma o sanda ɲɔgɔn kɔnɔ, o warida le ka kan ka di a kunmabɔsara ye a matigicɛ ma.
50 Ele e o homem que o comprou combinarão o preço que deverá ser pago, de acordo com o número de anos desde o ano em que ele se vendeu até o seguinte Ano da Libertação. O cálculo será feito tendo como base o salário que um empregado recebe.
51 Ni o wagati ni yafarisan cɛ ye san caman ye, a bɛna wari caman le sekɔ a matigicɛ ma a kunmabɔri sara ye, ka kaɲa ni o sandaw ye.
51 Se ainda faltarem muitos anos até o Ano da Libertação, ele pagará uma parte maior do dinheiro que recebeu quando se vendeu;
52 Nka ni a wagati ni yafarisan cɛ ye san dama dɔrɔn ye, a bɛna wari dɔɔnin dɔrɔn le sekɔ a matigicɛ ma, ka kaɲa ni o sandaw ye.
52 mas, se faltarem poucos anos, a parte será menor.
53 « ‹Ni Izirayɛlimɔgɔ dɔ k’a yɛrɛ fiyeere lonan ma, o lonan ka kan ka o Izirayɛlimɔgɔ jate i ko baaraden min bɛ baara kɛra a fɛ san kɔnɔ. Aw man kan k’a to a ye a jɔnyamina, k’a minako juguya.
53 O dono o tratará como se ele fosse um empregado que é contratado para trabalhar por ano. Não deixem que o dono o trate com crueldade.
54 Ni o Izirayɛlimɔgɔ ma se ka kunmabɔ cogo si ra, o tuma, yafarisan le ra a bɛ kɛ a yɛrɛ ta ye; a ni a ta denw bɛ taga o ta so;
54 E, se o homem não for libertado por nenhum desses modos, então no seguinte Ano da Libertação ele e os seus filhos ficarão livres.
55 sabu Izirayɛlimɔgɔw ye ne Matigi Ala kelen ta jɔnw le ye. Ne ta jɔnw lo; ne le ka o labɔ Misiran jamana ra. Ne le ye Matigi Ala ye, aw ta Ala.› »
55 Pois os israelitas são escravos de Deus, que os tirou do Egito. Ele é o Senhor , o Deus deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Levítico 25, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.