Gênesis 31
Biblu Ala ta Kuma (DYU) vs VC
1 Ayiwa, Yakuba nana a mɛn ko Laban dencɛw b’a fɔra ko: «Yakuba ka an facɛ borofɛnw bɛɛ ta. A ka an facɛ ta naforo le ta k’a yɛrɛ kɛ fɛntigi ye.»
1 Jacó ouviu as palavras dos filhos de Labão, que diziam: "Jacó tomou tudo o que é de nosso pai, e é às suas custas que ele se tornou de tal forma rico."
2 Yakuba nana Laban kɔrɔsi fana, k’a ye ko Laban tun ka ale mina cogo min na fɔlɔ, a tɛ o cogo ra tuun.
2 Observou também, pela fisionomia de Labão, que este não tinha mais para com ele os sentimentos de antes.
3 Lon dɔ, Matigi Ala k’a fɔ Yakuba ye ko: «Sekɔ i faso ra, i worora yɔrɔ min na. Ne bɛna kɛ ni i ye.»
3 O Senhor disse a Jacó: "Volta para a terra dos teus pais, para a tua parentela, e eu estarei contigo."
4 O kuma fɔra minkɛ, Yakuba ka Rasɛli ni Leya wele ka na. Olugu tun bɛ kongo ra bɛganw kɔrɔ.
4 Então Jacó mandou Raquel e Lia vir ao campo junto dos seus rebanhos:
5 Yakuba ka o wele k’a fɔ o ye ko: «Ne k’a ye aw facɛ ɲa ra ko a tun ka ne mina cogo min na fɔlɔ, ko a tɛ ten tuun. Nka ne facɛ ta Ala le tora ne fɛ.
5 "Vejo, disse-lhes ele, pelo semblante de vosso pai, que ele não é mais para comigo o mesmo que antes. Mas o Deus de meu pai está comigo.
6 Aw yɛrɛ k’a lɔn ko ne ka baara kɛ aw facɛ ye ni ne baraka bɛɛ le ye.
6 Sabeis que servi a vosso pai o melhor que pude,
7 O bɛɛ n’a ta, aw facɛ ka ne janfa, ka ne ta sara yɛlɛma fɔ siɲaga tan. Nka Ala ma sɔn a ye kojugu kɛ ne ra.
7 enquanto ele zombou de mim, mudando dez vezes o meu salário; mas Deus não lhe permitiu causar-me prejuízo.
8 A ko minkɛ ko ni fin walama gbɛ ka kɛ sagaden minw na, ko olugu le bɛ kɛ ne ta sara ye, sagamusow ka sagaden o sagaden woro, fin walama gbɛ kɛra o bɛɛ ra. A nana yɛlɛma k’a fɔ ko ni sagaden minw ɲɛgɛnɲɛgɛnna, ko olugu le bɛ kɛ ne ta ye; o tuma sagamusow ka sagaden o sagaden woro, o bɛɛ ɲɛgɛnɲɛgɛnnin worora.
8 Quando ele dizia: os animais malhados serão o teu salário, todas as ovelhas davam à luz cordeiros malhados, e se dizia: os animais riscados serão o teu salário, todas as ovelhas davam à luz cordeiros riscados.
9 Ala le ka aw facɛ ta sagaw mina a ra ka o di ne ma;
9 Foi Deus mesmo que tomou o rebanho de vosso pai para me dar.
10 sabu wagati min bɛganw tun bɛ yɛlɛn ɲɔgɔn kan, lon dɔ ne sikora; ne ka ne ɲa kɔrɔta, k’a ye ko bakɔrɔnin minw tun yɛlɛnna ba musomanw kan, olugu bɛɛ tun ɲɛgɛnɲɛgɛnnin lo, walama fin tun bɛ o ra.
10 No tempo em que os animais deviam conceber, eu levantava os olhos e via em sonhos que os bodes que cobriam as cabras eram listados, malhados e manchados.
11 O wagati ra, Ala ta mɛlɛkɛ ka ne wele ko: ‹Yakuba!› Ne ko: ‹Naamu.›
11 Um anjo de Deus disse-me em sonhos: Jacó! Eis-me aqui, respondi.
12 A ko: ‹I ɲa kɔrɔta ka flɛri kɛ: bakɔrɔnin minw bɛ yɛlɛnna bamusow kan, o bɛɛ ɲɛgɛnɲɛgɛnnin lo, walama nɔ bɛ o bɛɛ ra.› A ko: ‹Ne ka o kɛ sabu Laban ka fɛn o fɛn kɛ i ra, ne ka o bɛɛ ye.
12 Levanta os olhos e vê: todos os bodes que cobrem as cabras são listados, malhados e manchados, porque eu vi tudo o que te fez Labão.
13 Ala min k’a yɛrɛ yira i ra Betɛli, ne le ye o Ala ye. I ka turu kɛ kabakuru kan o yɔrɔ le ra k’a kɛ hakirijigifɛn ye, ka dajuru ta ne Ala fɛ. Ayiwa, sisan wuri ka bɔ nin jamana ra, ka sekɔ i worojamana ra.› »
13 Eu sou o Deus de Betel, onde tu me consagraste uma estela e me fizeste um voto. Agora, vamos, sai daqui e volta para a terra de tua família."
14 Ayiwa, Rasɛli ni Leya ka Yakuba ta kuma mɛn minkɛ, o ko: «Anw ninyɔrɔ foyi tɛ yan tuun, an fana tɛna cɛn foyi sɔrɔ an facɛ ta so yan tuun.
14 Raquel e Lia responderam: "Resta-nos porventura ainda alguma parte de herança na casa de nosso pai?
15 Anw facɛ yɛrɛ bɛ anw jatera lonanw le ye sisan. A ma an fiyeere ka an wari domu ka ban wa?»
15 Não nos tratou ele como estrangeiras, vendendo-nos e devorando o nosso dinheiro?
16 O ko Yakuba ma tuun ko: «Ala ka naforo minw mina an facɛ ra k’a di i ma, o ye anw ni an ta denw ta le ye sisan. O ra, Ala ka min fɔ i ye, o kɛ.»
16 Toda a riqueza, que Deus tomou de nosso pai, é para nós e para nossos filhos. Faze, pois, o que Deus te disse."
17 Yakuba wurira k’a ta musow ni a ta denw yɛlɛn ɲɔgɔmɛw kan ka sira mina.
17 Levantou-se, pois, Jacó, e fez montar seus filhos e suas mulheres nos camelos.
18 A tagara ni a ta bɛganw bɛɛ ye, a ka bɛgan minw bɛɛ sɔrɔ Mesopotami jamana ra, ani fɛn o fɛn tun bɛ a ta ye. A ka kɛ taga ye a facɛ Isiyaka fɛ, Kanaana jamana ra.
18 Levou consigo todos os seus rebanhos, todos os bens que tinha ajuntado, o rebanho que lhe pertencia, adquirido em Padã-Arã, e partiu para junto de seu pai Isaac, na terra de Canaã.
19 Yakuba bɔra wagati min na, o y’a sɔrɔ Laban tun tagara a ta sagaw sikanyɔrɔ ra. O bɔtɔ, Rasɛli k’a facɛ Laban ta batofɛnw sonya.
19 Raquel, aproveitando um momento em que seu pai fora tosquiar suas ovelhas, roubou os terafim de seu pai;
20 Yakuba ka Aramekacɛ Laban janfa tan le, ka bɔ ka taga, a ma sara a ra.
20 e Jacó enganou Labão, o arameu, ocultando-lhe sua fuga.
21 Fɛn o fɛn tun ye a ta ye, a teliyara ka o bɛɛ ta ka taga ni o ye. A ka Efirati ba tigɛ, ka taga Galadi kuruw fan fɛ.
21 Fugindo, pois, com tudo o que era seu, atravessou o rio e dirigiu-se para a montanha de Galaad.
22 Yakuba taganin tere sabanan le ra, o sɔrɔra k’a fɔ Laban ye ko Yakuba borira.
22 Três dias depois, soube Labão da fuga de Jacó.
23 Laban k’a ta mɔgɔ dɔw ta ka Yakuba nɔgbɛn fɔ tere wolonfla. A tagara Yakuba sɔrɔ Galadi kuruyɔrɔw ra.
23 E, tomando consigo seus irmãos, perseguiu-o durante sete dias de marcha, e alcançou-o na montanha de Galaad.
24 Nka o lon su fɛ, Ala k’a yɛrɛ yira Aramekacɛ Laban na, siko ra, k’a fɔ a ye ko: «Laban, i yɛrɛ kɔrɔsi, i kana foyi kɛ Yakuba ra dɛ!»
24 Deus, porém, apareceu num sonho noturno a Labão, o arameu, e disse-lhe: "Guarda-te de dizer algo a Jacó."
25 Ayiwa, Laban tagara se Yakuba ma tuma min na, o y’a sɔrɔ Yakuba tun k’a ta fanibonw lɔ kuru sanfɛyɔrɔ dɔ ra. Laban fana k’a ta fanibonw lɔ Galadi kuruw yɔrɔ dɔ wɛrɛ ra, ani a ta mɔgɔw.
25 Labão alcançou, pois, Jacó. Este havia levantado sua tenda na montanha, enquanto Labão e seus irmãos tinham plantado a sua na montanha de Galaad.
26 O kɔ, Laban tagara a fɔ Yakuba ye ko: «Yakuba, ele ka mun le kɛ ne ra tan? Mun na i ka ne janfa ka bɔ, ka ne denmusow mina ka bɔ ni o ye, i n’a fɔ jɔn minw minana kɛrɛkɛyɔrɔ ra?
26 Labão disse a Jacó: "Que fizeste? Tu me enganaste, e conduziste minhas filhas como prisioneiras de guerra!
27 Mun na i ka ne janfa ka dogo ka bɔ, i yɛrɛ ma sara ne ra. Ne tun bɛna ɲanagbɛba dɔ kɛ ka i blasira, an bɛ ɲagari ni dɔnkirilakanw ye, ani dundunkanw, ani gɔnifɔkanw.
27 Por que fugiste dessa forma, e me lograste em lugar de me avisar? Eu te teria despedido com manifestações de júbilo e com cânticos, ao som do tamborim e da harpa.
28 Hali i yɛrɛ m’a to ne ye ne denmusow ni ne mamadenw fo ni kanuya ye! I ka mun hakirintanyako le kɛ tan?
28 Não me deixaste beijar meus filhos e minhas filhas! Procedeste como um insensato.
29 An bɛ yɔrɔ min na sisan, ne bɛ se ka kojugu kɛ aw ra. Nka kunu, i bɛmaw ta Ala kumana ne fɛ. A ko: ‹Laban, i yɛrɛ kɔrɔsi, i kana foyi kɛ Yakuba ra dɛ!›
29 Eu poderia agora fazer-vos mal, mas o Deus de teu pai disse-me na última noite: Guarda-te de dizer algo a Jacó.
30 Ayiwa, ne k’a lɔn ko i kɔrɔtɔninba lo; i b’a fɛ ka taga i faso ra; nka mun kosɔn i tagatɔ ka ne ta batofɛnw fana sonya?»
30 E, se partiste somente porque tinhas saudade da casa paterna, então por que roubaste os meus deuses?"
31 Yakuba ka Laban jaabi ko: «Ne tun bɛ siranna ko i bɛna i denmusow bɔsi ne ra le; o kosɔn ne bɔra i ɲina ma.
31 Jacó respondeu-lhe: "Tive medo, ao pensar que poderias tirar-me tuas filhas;
32 Nka ni i ka i ta batofɛnw sɔrɔ mɔgɔ o mɔgɔ boro ne fɛ yan, o tigi ka kan ka faga le. An ta mɔgɔw bɛɛ ye nin ye; i ta batofɛnw ɲini yɔrɔ bɛɛ; ni i ka min ye, i ye o ta.»
32 quanto aos teus deuses, porém, seja morto aquele que os tiver consigo! Examina o que está comigo, em presença de nossos parentes, e retoma o que é teu." Ora, Jacó ignorava o roubo de Raquel.
33 Laban tagara don Yakuba ta fanibon kɔnɔ, ka yɔrɔ bɛɛ flɛ; ka taga don Leya ta fanibon kɔnɔ, ka o fana flɛ; ka taga don baaradenmuso fla ta fanibon kɔnɔ ka o fana flɛ; a ma foyi ye. O kɔ, a tagara don Rasɛli ta fanibon kɔnɔ;
33 Labão entrou na tenda de Jacó, na de Lia e na das duas escravas, mas nada encontrou. Saindo da tenda de Lia, entrou na de Raquel.
34 jaga Rasɛli tun k’a facɛ ta batofɛnw ta, ka o dogo ɲɔgɔmɛ ta sigifɛn kɔnɔ ka sigi a kan. Laban ka yɔrɔ bɛɛ flɛ, a ma foyi ye.
34 Esta havia tomado os terafim e, colocando-os na sela do camelo, sentou-se em cima. Labão revistou toda a tenda, sem nada encontrar.
35 Rasɛli ko a facɛ ma ko: «Baba, musow ta landa le bɛ ne ra bi, o kosɔn ne tɛ se ka wuri; yafa ne ma.»
35 Raquel disse ao seu pai: "Não se irrite o meu senhor, se não posso levantar-me em sua presença, pois acho-me agora com a indisposição que costuma vir às mulheres." Revistou, pois, mas não encontrou os terafim.
36 Yakuba dimina Laban kɔrɔ, fɔ k’a kɛ kɛrɛ ye. A ko Laban ma ko: «Ne ka i hakɛ ta mun le ra, walama ne ka kojugu juman le kɛ i ra, fɔ i jusu gbannin bɛ ne nɔgbɛnna tan?
36 Jacó encolerizou-se então contra Labão, e acabrunhou-o de censuras: "Qual é o meu crime?, disse-lhe ele. Qual é o meu pecado, para que te irrites desse modo contra mim?
37 I ka ne ta minanw bɛɛ flɛ minkɛ, i ka i ta mun le ye ne fɛ? Ni a kɛra ko i ka i ta fɛn dɔ ye an fɛ, a yira i ta mɔgɔw ni ne ta mɔgɔw bɛɛ ɲa na yan, olugu ye a kiti tigɛ an fla cɛ.
37 Revistaste todas as minhas bagagens: que encontraste do que é teu? Mostra-me aqui em presença de meus parentes e dos teus, e sejam eles juízes entre nós dois.
38 Ne ka san mugan le kɛ i fɛ baara ra. I ta sagaw, ani i ta baw ka den o den woro, a bɛɛ ɲanaman worora. Lon si ne ma i ta sagajigi dɔ faga k’a ɲimi.
38 Há vinte anos que estou em tua casa: tuas ovelhas e tuas cabras não abortaram, não comi os carneiros do teu rebanho.
39 Lon si ne ma na ni bɛgan dɔ ye i fɛ ko waraw k’a faga k’a tigɛtigɛ. Ni waraw tun ka dɔ faga, ne yɛrɛ le tun bɛ dɔ ɲini k’a bla o nɔ ra. Ni bɛgan dɔ tun sonyana ne fɛ, ni a kɛra tere fɛ o, ni a kɛra su fɛ o, i tun b’a fɔ ko ne ye a ɲɔgɔn ɲini.
39 Nunca te trouxe os animais estraçalhados pelas feras. Eu os repunha, pois tu o exigias, quer fossem roubados de dia, quer de noite.
40 Tere fɛ, tere fundɛnin tun bɛ ne kan. Su fɛ fana, nɛnɛ tun bɛ ne mina, k’a kɛ fɔ ne tɛ se ka sunɔgɔ.
40 Eu era queimado de dia pelo calor, e de noite pelo frio, e o sono fugia dos meus olhos.
41 Ne bɛ i ta so, nin ye a san mugan ye. Ne ka baara kɛ i ye san tan ni naani i denmuso fla kosɔn; o kɔ, ne ka san wɔɔrɔ kɛ, ne bɛ i ta sagaw ni i ta baw kɔrɔsira. Nka i ka ne sara yɛlɛma fɔ siɲaga tan.
41 Eis já vinte anos que estou em tua casa; servi-te catorze anos por tuas duas filhas, seis anos pelos teus rebanhos, e dez vezes modificaste o meu salário.
42 Ne bɛmacɛ Iburahima ta Ala, ani ne facɛ Isiyaka bɛ tagama o Ala kelen min ɲasiran na, ni o Ala tun tɛ ni ne ye, ele tun bɛna ne borolakolon le bla ka taga. Ala ka ne ta sɛgɛ le ye, ani ne ta baara; o kosɔn kunu a ka nin kiti tigɛ an fla cɛ, ka nin ko latigɛ.»
42 Se o Deus de meu pai, o Deus de Abraão, o Deus terrível de Isaac não se tivesse posto de meu lado, tu me terias hoje despedido com as mãos vazias. Deus viu minhas penas e meus trabalhos, e na última noite ele pronunciou-se.
43 Ayiwa, Laban ka Yakuba jaabi ko: «Nin musow ye ne denmusow le ye, o ta denw fana ye ne ta denw le ye. Nin bɛganw ye ne ta le ye. I ɲa bɛ fɛn o fɛn na, o bɛɛ ye ne ta le ye. Ne bɛ se ka mun le kɛ ne denmusow ni o worodenw ye bi tuun?»
43 Labão respondeu a Jacó: "Estas filhas são minhas filhas, estes filhos, meus filhos, e estes rebanhos, meus rebanhos: tudo o que vês é meu. Que farei eu agora contra minhas filhas, ou contra os filhos que elas deram ao mundo?
44 Laban ko Yakuba ma tuun ko: «Na, an ye jɛnɲɔgɔnya don, ele ni ne; o ye kɛ seereya ye ele ni ne cɛ.»
44 Vamos, façamos juntos um pacto que nos sirva de testemunho a nós dois."
45 Yakuba ka kabakuru dɔ ta k’a lɔ, ka o kɛ hakirijigifɛn ye.
45 Jacó tomou uma pedra e erigiu-a em estela,
46 O kɔ, a ko a ta mɔgɔw ma ko o ye kabakuruw cɛ. O ka kabakuruw cɛ k’a ton ɲɔgɔn kan. O bɛɛ jɛnna ka domuni kɛ o kabakuruton kan.
46 e disse aos seus parentes: "Trazei pedras." E, tendo juntado muitas, fizeram um monte, sobre o qual comeram.
47 Laban ka o yɔrɔ tɔgɔ la ko Yegari Sahaduta. Yakuba k’a tɔgɔ la ko Galɛdi.
47 Labão chamou-o Yegar-Saaduta, e Jacó, Galaad.
48 Laban ko: «Nin kabakuruton ye kɛ an fla seere ye bi. O le kosɔn o yɔrɔ tɔgɔ lara ko Galɛdi.»
48 Labão disse: "Este monte é hoje testemunha entre mim e ti",e por isso deu-se-lhe o nome de Galaad,
49 Nka a yɔrɔ tɔgɔ nana la fana ko Misipa, sabu Laban ka a fɔ Yakuba ye ko: «Ni an nana fara ɲɔgɔn na, k’a kɛ ko an ɲa tɛ ɲɔgɔn na tuun, Matigi Ala ye an bɛɛ kɔrɔsi.»
49 e também Mitspa, porque Labão disse ainda: "Que o Senhor nos vigie a nós ambos, quando nós nos tivermos despedido um do outro.
50 Laban ko Yakuba ma tuun ko: «Ni i ka ne denmusow minako juguya, ka muso wɛrɛw ta, mɔgɔ le tɛ an seere ye dɛ! I yɛrɛ kɔrɔsi, sabu Ala le ye an seere ye.»
50 Se maltratares minhas filhas, e se tomares outras mulheres além delas, não é um homem que estará conosco. Mas toma cuidado, pois é Deus que será testemunha entre nós."
51 Laban k’a fɔ Yakuba ye tuun ko: «Nin kabakuruton flɛ, ani ne ka nin kabakuruba min lɔ, ele ni ne cɛ.
51 Labão disse ainda a Jacó: "Vês este monte de pedras e esta estela que levantei entre mim e ti.
52 Ayiwa, nin kabakuruton ye an seere ye, nin kabakuruba ye an seere ye. Ne man kan ka tɛmɛ nin kabakuruton kan ka taga ele nɔ fɛ ni ŋaninyajugu ye, ele fana man kan ka tɛmɛ ni kabakuruton kan, ani nin kabakuruba kan ka na ne nɔ fɛ ni ŋaninyajugu ye.
52 Este monte é testemunho, e igualmente esta estela, de que eu não ultrapassarei este monte para o teu lado, e que tu não ultrapassarás este monte e esta estela para o meu lado para nos fazer mal.
53 Iburahima ta Ala, Nahɔri ta Ala, olugu facɛ ta Ala, ale le ye kɛ an ta kititigɛbaga ye.»
53 O Deus de Abraão, o Deus de Nacor, o Deus de seus pais seja juiz entre nós!" E Jacó jurou pelo Deus terrível de Isaac.
54 O kɔ, Yakuba ka bɛgan dɔ kɛ saraka ye kuru kan; a k’a ta mɔgɔw bɛɛ wele ka na, o ka domuniba kɛ; o kɔ, o sira kuru kan yi.
54 Ofereceu um sacrifício sobre a montanha e convidou seus parentes para comer. Comeram e passaram a noite na montanha.
55 — ausente —
55 No dia seguinte pela manhã, Labão beijou seus filhos e suas filhas; abençoou-os e retomou o caminho de sua casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.