2 Reis 18
Biblu Ala ta Kuma (DYU) vs ARA
1 Izirayɛli masacɛ Oze, min tun ye Ela dencɛ ye, ale ta masaya san sabanan na, Ahazi dencɛ Ezekiyasi sigira masaya ra Zuda mara kunna.
1 No terceiro ano de Oseias, filho de Elá, rei de Israel, começou a reinar Ezequias, filho de Acaz, rei de Judá.
2 A sigira masaya ra k’a si to san mugan ni looru. A ka san mugan ni kɔnɔntɔn le kɛ masaya ra; a siginin tun bɛ Zeruzalɛmu. A bamuso tɔgɔ tun ye ko Abi; Jakariya denmuso tun lo.
2 Tinha vinte e cinco anos de idade quando começou a reinar e reinou vinte e nove anos em Jerusalém; sua mãe se chamava Abi e era filha de Zacarias.
3 Ko minw terennin lo Matigi Ala ɲa kɔrɔ, a ka o le kɛ. A k’a ta ko bɛɛ kɛ i n’a fɔ a bɛmacɛ Dawuda tun k’a kɛ cogo min na.
3 Fez ele o que era reto perante o Senhor , segundo tudo o que fizera Davi, seu pai.
4 A ka sɔnnikɛyɔrɔw cɛn ka bɔ kongoriw kunna; a ka kabakurujanw cici, ka jo musoman Asera ta berew tigɛtigɛ. Cira Musa tun ka siranɛgɛsa min lalaga, a ka o tigɛtigɛ, sabu Izirayɛlimɔgɔw tun bɛ to ka wusunan sarakaw* bɔ o siranɛgɛsa ye. O tun ka o sa tɔgɔ la ko Nehusitan.
4 Removeu os altos, quebrou as colunas e deitou abaixo o poste-ídolo; e fez em pedaços a serpente de bronze que Moisés fizera, porque até àquele dia os filhos de Israel lhe queimavam incenso e lhe chamavam Neustã.
5 Ezekiyasi k’a jigi la Matigi Ala kan, Izirayɛli ta Ala. Zuda masacɛ minw tun tɛmɛna a ɲa, ani minw nana a kɔ fɛ, a ɲɔgɔn masacɛɲuman ma sɔrɔ olugu si ra.
5 Confiou no Senhor , Deus de Israel, de maneira que depois dele não houve seu semelhante entre todos os reis de Judá, nem entre os que foram antes dele.
6 A tugura Matigi Ala le kɔ, a fana ma jɛngɛ ka bɔ a kɔ ka taga fan si ra; Matigi Ala tun ka kuma minw fɔ cira Musa ye, a ka o bɛɛ sira tagama.
6 Porque se apegou ao Senhor , não deixou de segui-lo e guardou os mandamentos que o Senhor ordenara a Moisés.
7 Matigi Ala fana tora ni a ye, k’a to a ka nafa sɔrɔ a ta kokɛtaw bɛɛ ra. A nana muruti Asiri masacɛ ma, a ma sɔn ka to ale ta fanga kɔrɔ tuun.
7 Assim, foi o Senhor com ele; para onde quer que saía, lograva bom êxito; rebelou-se contra o rei da Assíria e não o serviu.
8 A ka Filisikaw kɛrɛ ka se o ra, ka o gbɛn ka taga se fɔ Gaza, ka o duguw ni a maraw bɛɛ halaki, k’a ta dugu barakamanw ra, ka taga a bla kɛrɛkɛdenw ta dugumisɛnw na.
8 Feriu ele os filisteus até Gaza e seus limites, desde as atalaias dos vigias até à cidade fortificada.
9 Ezekiyasi ta masaya san naaninan na, Asiri masacɛ Salimanasari ni a ta kɛrɛkɛjama tun wurira ka na Samari dugu kama, ka na dugu lamini; o kɛra Izirayɛli masacɛ Oze, Ela dencɛ ta masaya san wolonflanan le ra.
9 No quarto ano do rei Ezequias, que era o sétimo de Oseias, filho de Elá, rei de Israel, subiu Salmaneser, rei da Assíria, contra Samaria e a cercou.
10 Sani san saba cɛ, o tun ka dugu mina; o tun kɛra Ezekiyasi ta masaya san wɔɔrɔnan na. Samari dugu tun minana Izirayɛli masacɛ Oze ta masaya san kɔnɔntɔnnan le ra.
10 Ao cabo de três anos, foi tomada; sim, no ano sexto de Ezequias, que era o nono de Oseias, rei de Israel, Samaria foi tomada.
11 Asiri masacɛ tun ka Izirayɛlimɔgɔw mina ka taga ni o ye Asiri. A tun tagara ni dɔw ye Hala dugu kɔnɔ, ka taga ni dɔw ye Habɔri bada yɔrɔw ra, Gozan mara ra, ka taga ni dɔw ye Mɛdikaw ta duguw ra.
11 O rei da Assíria transportou a Israel para a Assíria e o fez habitar em Hala, junto a Habor e ao rio Gozã, e nas cidades dos medos;
12 O kow tun kɛra o ra, sabu Izirayɛlimɔgɔw tun ma sɔn ka Matigi Ala, o ta Ala ta kuma le lamɛn; Ala tun ka jɛnɲɔgɔnya* min don ni o ye, o ka o cɛn. Matigi Ala ta baaraden Musa tun ka kuma minw bɛɛ fɔ o ye, o ma o si lamɛn, o fana m’a sira tagama.
12 porquanto não obedeceram à voz do Senhor , seu Deus; antes, violaram a sua aliança e tudo quanto Moisés, servo do Senhor , tinha ordenado; não o ouviram, nem o fizeram.
13 Masacɛ Ezekiyasi ta masaya san tan ni naaninan na, Asiri masacɛ Senakeribu nana Zuda mara ta dugu barakamanw bɛɛ kɛrɛ ka o duguw mina.
13 No ano décimo quarto do rei Ezequias, subiu Senaqueribe, rei da Assíria, contra todas as cidades fortificadas de Judá e as tomou.
14 A kɛra ten minkɛ, Zuda masacɛ Ezekiyasi ka cira bla ka taga Asiri masacɛ fɛ Lakisi, k’a fɔ a ye ko: «Ne firira; i kana ne kɛrɛ tuun. Ni i ka warida min ben ne kan, ne bɛna to ka o sara i ye.»
14 Então, Ezequias, rei de Judá, enviou mensageiros ao rei da Assíria, a Laquis, dizendo: Errei; retira-te de mim; tudo o que me impuseres suportarei. Então, o rei da Assíria impôs a Ezequias, rei de Judá, trezentos talentos de prata e trinta talentos de ouro.
15 Warigbɛ min bɛɛ tun bɛ Matigi Ala ta batoso kɔnɔ, ani masaso ta naforow ra, Ezekiyasi ka o bɛɛ ta ka taga o di a ma.
15 Deu-lhe Ezequias toda a prata que se achou na Casa do Senhor e nos tesouros da casa do rei.
16 Hali a tun ka sanin min nɔrɔ Matigi Ala ta batoso dondaw ni a daw sanfɛyɔrɔw kan, a ka o bɛɛ wɔrɔ ka bɔ yi, ka o di Asiri masacɛ ma.
16 Foi quando Ezequias arrancou das portas do templo do Senhor e das ombreiras o ouro de que ele, rei de Judá, as cobrira, e o deu ao rei da Assíria.
17 Asiri masacɛ k’a ta kɛrɛkɛjamaba kuntigiba, ani a ta masaso kɔrɔsibagaw kuntigi, ani a ta kɛrɛkuntigiba ci ka bɔ Lakisi ka taga masacɛ Ezekiyasi fɛ Zeruzalɛmu ni kɛrɛkɛjamaba dɔ ye. O tagara se Zeruzalɛmu; ji min bɛ dugu sanfɛyɔrɔ ra, o tagara lɔ o jisira kɔrɔ, fanikobagaw ta foro sira kan.
17 Contudo, o rei da Assíria enviou, de Laquis, a Tartã, a Rabe-Saris e a Rabsaqué, com um grande exército, ao rei Ezequias, a Jerusalém; subiram e vieram a Jerusalém. Tendo eles subido e chegado, pararam na extremidade do aqueduto do açude superior, junto ao caminho do campo do Lavandeiro.
18 O pɛrɛnna, k’a fɔ ko o b’a fɛ ka kuma ni masacɛ ye. Hilikiya dencɛ Eliyakimu min ye masacɛ Ezekiyasi ta so kɔrɔsibaga ye, ani Sebina, min ye sɛbɛrikɛbaga ye, ani Asafu dencɛ Yoha, min ye masacɛ ta kumalasebaga ye, olugu bɔra dugu kɔnɔ ka taga o kunbɛn.
18 Tendo eles chamado o rei, saíram-lhes ao encontro Eliaquim, filho de Hilquias, o mordomo, Sebna, o escrivão, e Joá, filho de Asafe, o cronista.
19 Asiri masacɛ ta kɛrɛkuntigiba k’a fɔ o ye ko: «Aw ye taga a fɔ Ezekiyasi ye, ko masacɛba, Asiri masacɛ ko: ‹O tuma ele jigi lanin bɛ jɔntigi le kan sa?
19 Rabsaqué lhes disse: Dizei a Ezequias: Assim diz o sumo rei, o rei da Assíria: Que confiança é essa em que te estribas?
20 Ele ko, ko kɛrɛ hakiri ni kɛrɛkɛfanga bɛ ele fɛ; nka o ye kuma gbansan le ye. Ele ka i jigi la jɔntigi le kan ko i bɛ murutira ne ma?
20 Bem posso dizer-te que teu conselho e poder para guerra não passam de vãs palavras; em quem, pois, agora, confias, para que te rebeles contra mim?
21 A flɛ, i bɛ i jigi lara Misiran masacɛ le kan, k’a sɔrɔ ale ye kara kunkurun le ye; ni mɔgɔ o mɔgɔ k’a jigi la a kan, a bɛ o tigi boro sɔgɔ k’a mandimi. Can lo dɛ, Misiran masacɛ Farawona bɛ ten le; ni ele mɔgɔ o mɔgɔ ka i jigi la a kan, a bɛ o le kɛ i ra.
21 Confias no Egito, esse bordão de cana esmagada, o qual, se alguém nele apoiar-se, lhe entrará pela mão e a traspassará; assim é Faraó, rei do Egito, para com todos os que nele confiam.
22 « ‹Aw bɛ se k’a fɔ ne ye ko: An jigi bɛ Matigi Ala, an ta Ala le kan! O tuma ele Ezekiyasi yɛrɛ ma o Ala kelen ta sɔnnikɛyɔrɔw ni a ta sarakabɔnanw le cici, k’a fɔ Zuda mara mɔgɔw ni Zeruzalɛmukaw ye ko o ka kan ka Ala bato Zeruzalɛmu dugu ta sarakajɛnifɛn* dɔrɔn le kan wa?
22 Mas, se me dizeis: Confiamos no Senhor , nosso Deus, não é esse aquele cujos altos e altares Ezequias removeu, dizendo a Judá e a Jerusalém: Perante este altar adorareis em Jerusalém?
23 « ‹Ayiwa, sisan, i ka kan ka bɛn le ɲini ni ne matigicɛ ye, min ye Asiri masacɛ ye. Ni o kɛra, ne bɛna so waga fla di i ma, ni i bɛ se ka mɔgɔ sɔrɔ min bɛna o bori kɔni.
23 Ora, pois, empenha-te com meu senhor, rei da Assíria, e dar-te-ei dois mil cavalos, se de tua parte achares cavaleiros para os montar.
24 Ele bɛ se ka mun le kɛ ka anw ta kɛrɛkuntigi kelen dɔrɔn lalɔ, hali ni a kɛra ne matigicɛ ta kuntigiw bɛɛ ra fitini ye? Aw jigi bɛ Misirankaw le kan, ko olugu bɛna sowotorow, ani sotigiw di aw ma kɛ!
24 Como, pois, se não podes afugentar um só capitão dos menores dos servos do meu senhor, confias no Egito, por causa dos carros e cavaleiros?
25 O tuma ele b’a miiri ko ne bɛ se ka wuri ka na nin yɔrɔ halaki ni a ma kɛ Matigi Ala yɛrɛ sago ye wa? Matigi Ala yɛrɛ le k’a fɔ ne ye ko: Taga nin jamana kama ka taga a halaki.› »
25 Acaso, subi eu, agora, sem o Senhor contra este lugar, para o destruir? Pois o Senhor mesmo me disse: Sobe contra a terra e destrói-a.
26 Hilikiya dencɛ Eliyakimu, ani Sebina, ani Yoha, olugu k’a fɔ Asiri masacɛ ta kɛrɛkuntigiba ye ko: «Sabari, ka kuma i ta jɔnw fɛ aramekan na; an bɛ o mɛn. I kana kuma an fɛ heburukan na, k’a to mɔgɔ tɔ minw bɛ dugu kogo kan olugu y’a mɛn.»
26 Então, disseram Eliaquim, filho de Hilquias, Sebna e Joá a Rabsaqué: Rogamos-te que fales em aramaico aos teus servos, porque o entendemos, e não nos fales em judaico, aos ouvidos do povo que está sobre as muralhas.
27 Asiri masacɛ ta kɛrɛkuntigiba ka o jaabi ko: «O tuma ne matigicɛ ka ne ci ko ne ye na nin kumaw fɔ ele ni i matigicɛ dɔrɔn le ye wa? A ka ne ci nin mɔgɔw bɛɛ le fɛ, nin mɔgɔ minw sigisiginin bɛ kogo kan, minw bɛna o yɛrɛ ta sokɔtaga domu, ka o yɛrɛ ɲɛgɛnɛji min i n’a fɔ ele yɛrɛ.»
27 Mas Rabsaqué lhes respondeu: Mandou-me, acaso, o meu senhor para dizer-te estas palavras a ti somente e a teu senhor? E não, antes, aos homens que estão sentados sobre as muralhas, para que comam convosco o seu próprio excremento e bebam a sua própria urina?
28 O kɔ, Asiri masacɛ ta kɛrɛkuntigiba k’a kun kɔrɔta, ka pɛrɛn ni a fanga bɛɛ ye k’a fɔ heburukan na, ko: «Aw ye masacɛba ta kuma lamɛn, Asiri masacɛ!
28 Então, Rabsaqué se pôs em pé, e clamou em alta voz em judaico, e disse: Ouvi as palavras do sumo rei, do rei da Assíria.
29 Masacɛ ko: Aw kana a to Ezekiyasi ye aw lafiri, sabu a tɛna se ka aw bɔsi ka bɔ ne boro.
29 Assim diz o rei: Não vos engane Ezequias; porque não vos poderá livrar da sua mão;
30 Aw kana a to Ezekiyasi ye aw lafiri, ko aw ye aw yɛrɛ karifa Matigi Ala ma, ko sigiya t’a ra, Matigi Ala bɛna aw bɔsi, ko aw ta dugu tɛna to Asiri masacɛ boro.
30 nem tampouco vos faça Ezequias confiar no Senhor , dizendo: O Senhor , certamente, nos livrará, e esta cidade não será entregue nas mãos do rei da Assíria.
31 «Aw kana Ezekiyasi lamɛn. Asiri masacɛ ko: Aw ye bɛn don ni ne ye, aw ye aw yɛrɛ di ne ma. Ni o kɛra, aw bɛɛ bɛna aw ta forow rɛzɛnmɔw sɔrɔ k’a domu, ka aw ta torosunw denw domu, ka aw ta kɔlɔnw ji min,
31 Não deis ouvidos a Ezequias; porque assim diz o rei da Assíria: Fazei as pazes comigo e vinde para mim; e comei, cada um da sua própria vide e da sua própria figueira, e bebei, cada um da água da sua própria cisterna.
32 sani ne ye na aw ta ka taga ni aw ye aw ta jamana ɲɔgɔn dɔ ra, siman ni duvɛn bɛ jamana min na caman, domuni ni rɛzɛnsunw bɛ jamana min na caman, oliviyesunw, ani li bɛ jamana min na caman. O ra, sani aw ye to yan ka na sa, aw bɛna ɲanamanya le. Aw kana Ezekiyasi lamɛn, sabu a bɛ aw lafirira le, ko Matigi Ala bɛna aw bɔsi.
32 Até que eu venha e vos leve para uma terra como a vossa, terra de cereal e de vinho, terra de pão e de vinhas, terra de oliveiras e de mel, para que vivais e não morrais. Não deis ouvidos a Ezequias, porque vos engana, dizendo: O Senhor nos livrará.
33 «Yala siya tɔw ta alaw sera ka o kisi ka bɔ Asiri masacɛ boro wa? Hamatikaw ni Aripadikaw ta alaw sera ka mun le kɛ?
33 Acaso, os deuses das nações puderam livrar, cada um a sua terra, das mãos do rei da Assíria?
34 Sefarivayimukaw, ani Henakaw, ani Ivakaw ta alaw sera ka mun kɛ? Yala o sera ka Samarikaw kisi ka bɔ ne boro wa?
34 Onde estão os deuses de Hamate e de Arpade? Onde estão os deuses de Sefarvaim, Hena e Iva? Acaso, livraram eles a Samaria das minhas mãos?
35 Jamanaw bɛɛ ra, jamana juman ta ala le sera k’a kisi ka bɔ ne boro, ka na a fɔ ko Matigi Ala bɛna Zeruzalɛmu kisi ka bɔ ne boro?»
35 Quais são, dentre todos os deuses destes países, os que livraram a sua terra das minhas mãos, para que o Senhor possa livrar a Jerusalém das minhas mãos?
36 Ayiwa, Zuda ta mɔgɔw bɛɛ jera, o ma foyi fɔ, sabu masacɛ Ezekiyasi tun k’a fɔ o ye ko o kana a jaabi.
36 Calou-se, porém, o povo e não lhe respondeu palavra; porque assim lhe havia ordenado o rei: Não lhe respondereis.
37 O kɔ, Hilikiya dencɛ Eliyakimu min ye masacɛ Ezekiyasi ta lu kɔrɔsibaga ye, ani Sebina min ye sɛbɛrikɛbaga ye, ani Asafu dencɛ Yoha min ye masacɛ ta kumalasebaga ye, olugu sekɔra ka taga Ezekiyasi fɛ; o tun ka o ta deregew faranfaran. Asiri masacɛ ta kɛrɛkuntigiba tun ka kuma minw fɔ, o tagara o bɛɛ lakari Ezekiyasi ye.
37 Então, Eliaquim, filho de Hilquias, o mordomo, e Sebna, o escrivão, e Joá, filho de Asafe, o cronista, vieram ter com Ezequias, com suas vestes rasgadas, e lhe referiram as palavras de Rabsaqué.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 2 Reis 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.