1 Reis 10
Biblu Ala ta Kuma (DYU) vs NAA
1 Ayiwa, Saba jamana ta masamuso nana Sulemani ko mɛn; Matigi Ala ka min bɛɛ kɛ a ye, a ka o bɛɛ mɛn. A nana o le ra ko a bɛna Sulemani ta hakiritigiya kɔrɔbɔ k’a flɛ ni ɲininkarigbɛlɛn dɔw ye.
1 Quando a rainha de Sabá ouviu falar da fama de Salomão, com respeito ao nome do Senhor , veio prová-lo com perguntas difíceis.
2 A nana Zeruzalɛmu ni a nɔfɛmɔgɔ caman ye; a nana ni ɲɔgɔmɛw ye, ani kasadiyananw, ani sanin camanba, ani luluw; o tun ka o doniw la o ta ɲɔgɔmɛw kɔ ra ka na. Ko o ko tun bɛ a jusu ra, a nana kuma ni masacɛ Sulemani ye o bɛɛ ra.
2 Chegou a Jerusalém com uma enorme comitiva, com camelos carregados de especiarias, grande quantidade de ouro e pedras preciosas. Ela se apresentou diante de Salomão e lhe expôs tudo o que trazia em sua mente.
3 A ka ɲininkari min o min kɛ, Sulemani ka o bɛɛ jaabi. A ta ɲininkari si ma gbɛlɛya Sulemani ma; kuma si ma kɛ yi ni min jaabiri ma sɔrɔ Sulemani fɛ.
3 Salomão respondeu todas as perguntas que ela fez, e não houve nada profundo demais que o rei não pudesse explicar.
4 Ayiwa, Saba jamana masamuso nana Sulemani ta hakiritigiyaba ye; Sulemani ka masaso min lɔ, a ka o fana ye;
4 Quando a rainha de Sabá viu toda a sabedoria de Salomão, o palácio que ele havia construído,
5 domuni minw bɛ kɛ masacɛ ta so, ani a ta jamana ɲamɔgɔw ta sigiyɔrɔw, a ka o fana ye; baaraden minw bɛ domuni ni minnifɛnw di mɔgɔw ma, a ka olugu ta faniw ye; o bɛ saraka jɛnita* minw bɔ Matigi Ala ta batoso kɔnɔ, a ka o bɛɛ ye; a ka o ye minkɛ, a kabakoyara fɔ k’a dabari ban.
5 a comida que era servida na mesa dele, o lugar dos seus oficiais, o serviço dos seus criados e os trajes deles, seus copeiros, e o holocausto que oferecia na Casa do Senhor , ficou como fora de si
6 A ko masacɛ ma ko: «Ka ne to ne ta jamana ra, ne ka min mɛn i ta baaraw ko ra, ani i ta hakiritigiya ko ra, o bɛɛ ye can le ye.
6 e disse ao rei: — É verdade o que ouvi na minha terra a respeito de você e a respeito da sua sabedoria.
7 Nka ne tun ma la o kow ra, fɔ ne yɛrɛ ɲa nana la a kan tuma min na. Can ra, min fɔra ne ye i ta ko ra, o tɛ hali a tarancɛ bɔ. Ne ka min mɛn, i ta hakiritigiya ni i ta naforotigiya tɛmɛna o bɛɛ kan pewu.
7 Eu, porém, não acreditava naquelas palavras, até que vim e vi com os meus próprios olhos. Eis que não me contaram nem a metade: você supera em sabedoria e prosperidade a fama que ouvi.
8 Ele ta mɔgɔw kɔni ta ka di. I ta jamana ɲamɔgɔw fana ta ka di, sabu olugu bɛ i kɔrɔ yan ka to ka i ta hakiritigiyakumaw lamɛn wagati bɛɛ.
8 Felizes os homens à sua volta, felizes estes seus servos que estão sempre diante de você e que ouvem a sua sabedoria!
9 Matigi Ala, i ta Ala baraka, sabu i ko diyara a ye, o kosɔn a ka i sigi masaya ra Izirayɛli jamana kunna. Matigi Ala bɛ Izirayɛlimɔgɔw kanu ni kanuya banbari le ye, o kosɔn a ka i kɛ Izirayɛli masacɛ ye, janko i ye mɔgɔw ta kow ɲanabɔ ni can ni terenninya ye.»
9 Bendito seja o Senhor , seu Deus, que se agradou de você e o colocou no trono de Israel. O Senhor ama Israel para sempre e, por isso, ele o constituiu rei, para que você execute o juízo e a justiça.
10 O kɔ, Saba jamana masamuso ka masacɛ Sulemani bonya ni sanin kilo waga saba ni kɛmɛ looru (3 500) ye, ani kasadiyananw, ani lulu camanba. A ka kasadiyanan hakɛya min di masacɛ Sulemani ma, mɔgɔ si ma na ni o ɲɔgɔn ye tuun.
10 Ela entregou ao rei quatro toneladas de ouro, grande quantidade de especiarias e pedras preciosas. Nunca mais veio especiaria em tanta abundância, como a que a rainha de Sabá ofereceu ao rei Salomão.
11 Masacɛ Hiramu ta mɔgɔ minw tun tagara jirakurun kan Ofiri mara ra, olugu tun sekɔra ka na ni sanin ye, ani santaliyiri camanba, ani luluw.
11 Também os navios de Hirão, que transportavam ouro de Ofir, traziam de lá grande quantidade de madeira de sândalo e pedras preciosas.
12 Masacɛ Sulemani ka o santaliyiri kɛ ka samasen dɔw lɔ Matigi Ala ta batoso kɔnɔ, ani a yɛrɛ ta masaso kɔnɔ; a ka koraw ni gɔniw lalaga dɔnkirilabagaw ye. O tun nana ni o santaliyiri min ye, o yiri hakɛya ɲɔgɔn ma na tuun, a ɲɔgɔn fana ma ye tuun fɔ ka na se bi ma.
12 Desta madeira de sândalo o rei mandou fazer corrimões para a Casa do Senhor e para o palácio real, bem como harpas e liras para os cantores. Tal madeira nunca se havia trazido para ali, nem se viu mais semelhante madeira até o dia de hoje.
13 Ayiwa, Saba jamana masamuso ɲabɔra fɛn o fɛn fɛ, ani a ka fɛn o fɛn ko fɔ, masacɛ Sulemani ka o bɛɛ di a ma, ka fara fɛn tɔw kan, masacɛ yɛrɛ ka fɛn minw bɔ ka o di a ma, a ta masaya bonya kosɔn. O kɔ, a ni a ta mɔgɔw wurira ka sekɔ ka taga o ta jamana ra.
13 O rei Salomão deu à rainha de Sabá tudo o que ela quis e pediu, além de tudo o que lhe deu por sua generosidade real. Então ela voltou e foi para a sua terra, ela e os seus servos.
14 Ayiwa, sanin hakɛya min tun bɛ na di Sulemani ma san o san o tun ye sanin kilo waga mugan (20 000) ye.
14 O peso do ouro que se trazia a Salomão a cada ano era de cerca de vinte e três toneladas,
15 Jagokɛbagaw, ani fiyeerekɛbagaw tun bɛ wusugu minw sara a ye, ani Arabujamana masacɛw, ani jamana ɲamɔgɔw tun bɛ ninsɔngɔ minw sara a ye, o si nin tɛ o ra.
15 além do que entrava dos vendedores e dos negociantes, de todos os reis da Arábia e dos governadores da terra.
16 Masacɛ Sulemani ka nɛgɛbɛnnan belebele kɛmɛ fla lalaga ni sanin gbasinin ye; o bɛɛ kelen kelen kɛra ni sanin kilo wɔɔrɔ le ye.
16 O rei Salomão fez duzentos grandes escudos de ouro batido, empregando sete quilos e duzentos gramas de ouro em cada escudo.
17 A ka nɛgɛbɛnnan fitini kɛmɛ saba fana lalaga ni sanin gbasinin ye; o bɛɛ kelen kelen kɛra ni sanin kilo kelen ni tarancɛ le ye. A ta masaso min bɛ wele ko Liban yiritu, o ka o nɛgɛbɛnnanw bla o bon dɔ le kɔnɔ.
17 Fez também trezentos escudos menores de ouro batido, empregando um quilo e oitocentos gramas de ouro em cada escudo. E o rei os pôs na Casa do Bosque do Líbano.
18 Masacɛ Sulemani ka masasiginan jamijan dɔ fana lalaga ka samaɲin don o ra, ka sanin yɛrɛworo la a yɔrɔ bɛɛ kan.
18 O rei fez também um grande trono de marfim e o cobriu de ouro puríssimo.
19 Yɛlɛnyɔrɔ tun bɛ o masasiginan na, ka senlayɔrɔ wɔɔrɔ kɛ a ra; siginan kɔdɛnyɔrɔ tun koorinin lo. Borolayɔrɔ tun bɛ a fan fla bɛɛ ra. O tun ka jara dɔw bisigiya lɛsɛ ka o lɔlɔ a borolayɔrɔ kelen kelen bɛɛ kɔrɔ.
19 O trono tinha seis degraus, e o encosto do trono, ao alto, era redondo. De ambos os lados do assento havia um braço, e a figura de um leão junto a cada um dos braços.
20 O ka jara bisigiya tan ni fla lɛsɛ ka o lɔlɔ masasiginan senlayɔrɔw kɛrɛ fɛ; jara kelen tun bɛ senlayɔrɔ fan kelen na, kelen bɛ a fan dɔ ra. O masasiginan ɲɔgɔn tun ma deri ka lalaga jamana si ta masacɛ ye fɔlɔ.
20 Doze leões estavam ali sobre os seis degraus, um em cada extremo destes. Nunca se havia feito obra semelhante em nenhum outro reino.
21 Masacɛ Sulemani ta minninkɛminanw bɛɛ tun ye sanin le ye. A ta masaso min bɛ wele ko Liban yiritu, o domunikɛminanw bɛɛ tun lalagara ni sanin nugunin le ye. Warigbɛminan tun tɛ a ta minanw si ra, sabu warigbɛ tun tɛ jate fɛnba ye masacɛ Sulemani ta tere ra.
21 Todas as taças que o rei Salomão usava para beber eram de ouro, e também de ouro puro eram todos os objetos da Casa do Bosque do Líbano. Não havia nada de prata, porque nos dias de Salomão não se dava nenhum valor a ela.
22 Jirakurunbaw tun bɛ masacɛ Sulemani fɛ; a ta kurunboribagaw ni masacɛ Hiramu ta kurunboribagaw tun bɛ to ka taga tagamaw ra kɔgɔji kan. San saba o san saba, o kurunbaw tun bɛ na ni sanin ni warigbɛ ni samaɲinw ni sulaw ni makankɔnɔw ye.
22 Porque o rei tinha no mar uma frota de Társis, junto com os navios de Hirão. De três em três anos, a frota voltava de Társis, trazendo ouro, prata, marfim, bugios e pavões.
23 Masacɛ Sulemani tɔgɔ bonyara ka tɛmɛ dugukolo masacɛ tɔw bɛɛ ta kan, a ta naforotigiya ni a ta hakiritigiya kosɔn.
23 Assim, o rei Salomão excedeu a todos os reis do mundo, tanto em riqueza como em sabedoria.
24 Mɔgɔw bɛɛ tun b’a fɛ ka masacɛ Sulemani ye, janko Ala ka hakiritigiya min di a ma, ka o lamɛn.
24 Todo o mundo queria ver Salomão para ouvir a sabedoria que Deus tinha posto no coração dele.
25 Bɛɛ kelen kelen tun bɛ na ni i ta bonyaw ye ka na o di a ma: fɛn warigbɛramanw, ani fɛn saninlaman, ani faniw, ani kɛrɛkɛminanw, ani kasadiyananw, ani sow, ani sofaliw. A tun bɛ kɛ ten le san o san.
25 Cada um trazia o seu presente: objetos de prata e de ouro, roupas, armaduras, especiarias, cavalos e mulas. E foi assim ano após ano.
26 Masacɛ Sulemani ka sowotorow, ani sowotorotigi dɔw ɲini; sowotoro waga kelen ni sowotoro kɛmɛ naani (1 400) tun b’a fɛ, ani sowotorotigi waga tan ni fla (12 000). A ka dɔw lataga a ta sowotoromaraduguw ra, ka dɔw bla Zeruzalɛmu, masacɛ yɛrɛ kɔrɔ.
26 Salomão ajuntou carros de guerra e cavaleiros. Tinha mil e quatrocentos carros de guerra e doze mil cavaleiros, que espalhou pelas cidades onde mantinha os carros, deixando uma parte junto ao rei, em Jerusalém.
27 Masacɛ Sulemani ka warigbɛ caya Zeruzalɛmu, k’a kɛ i ko bɛrɛkoro. Sɛdirisunw fana cayara jamana kɔnɔ, i ko sikomɔrisun minw bɛ jamana dugumayanfan na.
27 O rei fez com que, em Jerusalém, a prata fosse tão comum como as pedras e os cedros fossem tão numerosos como os sicômoros que estão na Sefelá.
28 Masacɛ Sulemani ta sow tun bɛ bɔ Misiran jamana ni Silisi jamana le ra. Masacɛ ta jagokɛbaga dɔw le tun bɛ taga o san ka na ni o ye.
28 Os cavalos de Salomão vinham do Egito e da Cilícia, e comerciantes do rei os importavam da Cilícia por certo preço.
29 Sowotoro minw tun bɛ bɔ Misiran, o bɛɛ kelen kelen sɔngɔ tun ye warigbɛ kɛmɛ wɔɔrɔ; so kelen sɔngɔ tun ye warigbɛ kɛmɛ ni bilooru. O tun bɛ na ni so dɔw ye, ka na o fiyeere Hɛtikaw ta masacɛw fana ma, ani Sirikaw ta masacɛw.
29 Importava-se do Egito um carro de guerra por seiscentas moedas de prata e um cavalo por cento e cinquenta. Nas mesmas condições, as caravanas os traziam e os exportavam para todos os reis dos heteus e para os reis da Síria.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 10, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.