Lucas 22
Bibulu Jinmiire ni (DYI) vs BKJ
1 Leve fu buru fɛti, wo ŋa pe maa yinri Paki, wo wìla pye na yɔngɔ.
1 Ora, aproximava-se a festa dos pães ázimos, que é chamada Páscoa.
2 A saraga wɔfɛnnɛ teele poro naa lasiri sɛwɛ jɛnfɛnnɛ pe ni, pe nɛɛ pyewe jaa mbe Zhezu wi gbo; katugu pàa pye na fyɛ janwa wi yɛgɛ.
2 E os principais sacerdotes e os escribas procuravam como o matariam, pois eles temiam o povo.
3 Ki sanga wi ni, Zhudasi ŋa pàa pye na yinri Izikariyɔti, Sɔtanla wì si ye wi ni. Wo fun wìla pye fɔrɔgɔfɛnnɛ pe kɛ ma yiri shyɛn wa.
3 Então, entrou Satanás em Judas, que tinha por sobrenome Iscariotes, o qual era do número dos doze.
4 A Zhudasi wì si kari ma saa saraga wɔfɛnnɛ teele poro naa shɛrigo gbɔgɔ welefɛnnɛ teele pe yan. Wi mbaa ya mbe Zhezu wi le pe kɛɛ yɛgɛ ŋga na, a pèri yo mari ta pe yɛɛ yeri.
4 E ele foi no seu caminho, e comunicou aos principais sacerdotes e capitães como ele poderia traí-lo.
5 A kì si tanla pe ni fɔ jɛŋgɛ. A pè yo ma fili ki na ma yo pe yaa penjara kan wi yeri.
5 E eles se alegraram, e concordaram em lhe dar dinheiro.
6 A Zhudasi wì si yɛnlɛ ki na, nɛɛ pyelɔmɔ jɛmbɛ jaa mbe Zhezu wi le pe kɛɛ, janwa wiga ka pye ki jɛnwɛ.
6 E ele prometeu, e buscava uma oportunidade de traí-lo na ausência da multidão.
7 Leve fu buru fɛti wi pilige ko kìla gbɔn, ko pilige koyi pe mbaa Paki fɛti simbaala pe gbo.
7 Então, chegou o dia dos pães ázimos, em que se devia sacrificar a páscoa.
8 A Zhezu wì si Pyɛri naa Zhan pe tun ma pe pye fɔ: «Ye kari ye sa Paki fɛti yaakara ti sɔgɔ we kan.»
8 E ele enviou a Pedro e a João, dizendo: Ide, preparai-nos a páscoa, para que nós possamos comer.
9 A pè suu pye fɔ: «Maa jaa we sari sɔgɔ se yeri?»
9 E eles lhe disseram: Onde tu queres que a preparemos?
10 A Zhezu wì si pe yɔn sogo ma yo fɔ: «Ye wele, ye yesaga wa ca, ye yaa fili naŋa wa ni, tɔnmɔ cɔgɔ ni wi go na. Ye taga wi puŋgo na. Wiga sa ye go ŋga ni, ye ye wa ki go ki ni!
10 E ele lhes disse: Eis que, quando entrardes na cidade, encontrareis um homem carregando um cântaro de água; segue-o até a casa em que ele entrar.
11 Ye si gofɔ wi pye fɔ: ‹We Nagafɔ wì yo wo naa wi fɔrɔgɔfɛnnɛ pe ni, pe yaa Paki fɛti liwɛn pi li yumbyɔ ŋa ni, wi yɛn se yeri?›
11 E direis ao dono da casa: O Mestre te diz: Onde está o aposento dos convidados, onde comerei a Páscoa com os meus discípulos?
12 Pa ki naŋa wi yaa sanŋgazo yumbyɔ gbeŋɛ wa naga ye na. Pòo gbegele ma yaara ti tɛgɛ wa we kan. Ye Paki fɛti yaakara ti sɔgɔ wama.»
12 Então, ele vos mostrará um grande quarto superior mobiliado; ali fazei os preparativos.
13 A pè si kari, mɛɛ saa ki yan paa yɛgɛ ŋga na Zhezu wìla ki yo ma pe kan we. A pè si Paki fɛti yaakara ti sɔgɔ.
13 E eles foram, e acharam como lhes tinha dito; e prepararam a Páscoa.
14 Naa lisanga wìla kaa gbɔn, a Zhezu wì si saa cɛn na nii wo naa wi pitunmbolo pe ni.
14 E, chegada a hora, pôs-se à mesa, e os doze apóstolos com ele.
15 A wì si pe pye fɔ: «Ki Paki fɛti liwɛn mba, mìla pye naga jaa wi jate, mboo li ye ni, sanni mbe sa jɔlɔ.
15 E ele disse-lhes: Quão intensamente desejei comer convosco esta páscoa, antes que eu sofra,
16 Katugu mila ki yuun ye kan, ki Paki fɛti liwɛn mba mi se pa li naa, fɔ sa gbɔn pi kɔrɔ wi sa pye wuu yɛɛ yɔn fili wa Yɛnŋɛlɛ li wunluwɔ pi ni.»
16 porque eu vos digo que não mais comerei dela, até que se cumpra no reino de Deus.
17 Kona, a wì si wɔjɛnnɛ li lɛ. Naa wìla kaa Yɛnŋɛlɛ li shari, a wì sho fɔ: «Yoo shɔ yoo yɛɛlɛ ye yɛɛ na.
17 E ele tomando o cálice, e tendo dado graças, disse: Tomai-o e dividi-o entre vós,
18 Mila ki yuun ye kan, mbe wɔ nala wo ni, mi se ɛrɛzɛn pire tɔnmɔ pa wɔ ye ni naa, fɔ sa gbɔn Yɛnŋɛlɛ li wunluwɔ pi panmbilige ki na.»
18 porque eu vos digo que não mais beberei do fruto da videira até que venha o reino de Deus.
19 Ko puŋgo na, a wì si buru lɛ. Naa wìla kaa Yɛnŋɛlɛ li shari, a wì suu kɔɔnlɔ kɔɔnlɔ maa kan pe yeri, mɛɛ pe pye fɔ: «Ŋa yɛɛn wo wi yɛn na wire re. Tì kan ye kala na. Yaa ki wogo ŋga ki piin yaa nawa tuun na na.»
19 E ele tomando o pão, e tendo dado graças, partiu-o e deu-lho, dizendo: Isto é o meu corpo, que é dado por vós; fazei isso em memória de mim.
20 Naa pàa kaa li ma kɔ, a Zhezu wì si wɔjɛnnɛ li lɛ naa fun, ma li kan pe yeri, mɛɛ pe pye fɔ: «Ki wɔjɛnnɛ na yɛɛn lo li yɛn Yɛnŋɛlɛ li yɔn finliwɛ fɔnmbɔ we, ki yɔn finliwɛ pì le na kasanwa po ni, po mba pì wo ye kala na.
20 Semelhantemente também o cálice, depois da ceia, dizendo: Este cálice é o novo testamento no meu sangue, que é derramado por vós.
21 Ɛɛn fɔ, ye wele, lere ŋa wila na nii na mbɛnfɛnnɛ pe kɛɛ wi yɛn laga na nii na ni.
21 Mas eis que a mão do que me trai está comigo à mesa.
22 Kaselege yi, Lere wi Pinambyɔ wi yaa ku paa yɛgɛ ŋga na Yɛnŋɛlɛ làa ki kɔn maga tɛgɛ we. Ɛɛn fɔ, lere ŋa wila wi nii wi mbɛnfɛnnɛ pe kɛɛ, jɔlɔgɔ yɛn ki fɔ wi wogo.»
22 E, na verdade, o Filho do homem vai conforme o que está determinado; mas ai daquele homem por quem ele é traído!
23 A fɔrɔgɔfɛnnɛ pè sigi lɛ nɛɛ pe yɛɛ yewe na yuun fɔ: «Ŋga ambɔ wi yaa ta mbe ko kala na lo pye we ni?»
23 E eles começaram a perguntar entre si qual deles seria o que havia de fazer isso.
24 Kona, a fɔrɔgɔfɛnnɛ pe nɛɛ kendige woo pe yɛɛ ni ŋgbanga mbe ta mbe ŋa wi yɛn legbɔɔ pe pe ni fuun na wi jɛn.
24 E houve também uma contenda entre eles, sobre qual deles deveria se considerar o maior.
25 A Zhezu wì si pe pye fɔ: «Tara woolo pe wunlumbolo pe ma cɛn pe woolo pe go na. Pe fanŋga fɛnnɛ pe maa leele pe ŋgbanga ma yo paa pe yinri ‹Kajɛŋgɛ pyefɛnnɛ.›
25 E ele lhes disse: Os reis dos gentios exercem senhorio sobre eles, e os que exercem autoridade sobre eles são chamados benfeitores.
26 Ɛɛn fɔ, yoro sɔgɔwɔ po si daga mbe pye ma. Ŋa wi yɛn ye ni fuun legbɔɔ, wi daga mboo yɛɛ pye paa lepile yɛn. Ŋa wi yɛn ye go na, wi daga mboo yɛɛ pye paa ye ni fuun tunmbyee yɛn.
26 Mas não será assim com vós; mas o maior entre vós será como o menor; e quem governa, como quem serve.
27 Wiwiin wi yɛn legbɔɔ wo? Ŋa wì cɛn na nii wowi lee, nakoma ŋa wila paan naa yaakara ti kaan wi yeri wowi? Ŋa wì cɛn na nii, mì yo wowi. Ma si yala, muu yɛn ye sɔgɔwɔ paa ye tunmbyee yɛn.
27 Porquanto qual é maior, quem está à mesa ou quem serve? Porventura, não é quem está à mesa? Mas eu estou entre vós como aquele que serve.
28 Yoro yè koro ma taga na na wa kaŋgbanra nda tìlan ta ti ni.
28 Vós sois os que tendes permanecido comigo nas minhas tentações.
29 Ki kala na, na To Yɛnŋɛlɛ lìlan tɛgɛ wunluwɔ pi na yɛgɛ ŋga na, pa mi yaa ye tɛgɛ pi na ma fun.
29 E eu vos designo um reino, como meu Pai me designou,
30 Ye yaa ka li, mbe wɔ na ni ja wa na wunluwɔ pi ni. Ye yaa ka cɛn wunluwɔ jɔnrɔ ta na mbe kiti kɔn Izirayɛli cɛngɛlɛ kɛ ma yiri shyɛn ke na.»
30 para que comais e bebais à minha mesa no meu reino, e vos assenteis sobre tronos, julgando as doze tribos de Israel.
31 Kona, a we Fɔ Zhezu wì sho fɔ: «Simɔ, Simɔ, ta nuru! Sɔtanla wìgi yɛnri mbe ye fɛ paa yɛgɛ ŋga na pe ma shɔlɔ fɛ ma ke pyɔ wi wɔ sigire ti ni we.
31 E o Senhor disse: Simão, Simão, eis que Satanás tem desejado te ter, para vos peneirar como trigo;
32 Ɛɛn fɔ, mì Yɛnŋɛlɛ li yɛnri ma kan, jaŋgo ma tagawa piga ka kɔ. Na maga si ka sɔngɔrɔ mbe pan na kɔrɔgɔ, maa fanŋga kaan ma sefɛnnɛ pe yeri.»
32 mas eu orei por ti, para que a tua fé não desfaleça; e tu, quando te converteres, fortaleça teus irmãos.
33 A Simɔ wì suu pye fɔ: «We Fɔ, mì cɛn ki cɛnwɛ mbe pinlɛ mbe ye ma ni wa kaso, konaa mbe pinlɛ mbe ku ma ni.»
33 E ele lhe disse: Senhor, eu estou pronto a ir contigo até a prisão e à morte.
34 A Zhezu wì suu pye fɔ: «Simɔ Pyɛri, mila ki yuun ma kan fɔ nala sanni ŋgopɔlɔ wi sa gbele, ma yaa ki yo mbege filige mbe sa ta yosaga taanri mbe yo mɛɛ na jɛn.»
34 E ele disse: Digo-te, Pedro, que o galo não cantará hoje, antes que tu negues por três vezes, de conhecer-me.
35 Kona, a Zhezu wì si pe pye naa fɔ: «Na mìla ye tun, a yè kari kɛwara, penjara leyaraga fu, kasha fu, naa sawira fu, yaraga kà la ye la le?» A pè sho fɔ: «Ayoo.»
35 E ele disse-lhes: Quando eu vos enviei sem bolsa, alforje ou calçados, faltou-vos alguma coisa? E eles responderam: Nada.
36 A wì si pe pye fɔ: «Ɛɛn fɔ koni, penjara leyaraga ka pye ŋa yeri, wi daga mbege lɛ. Kasha ka pye ŋa yeri, wi daga mbege lɛ fun. Tokobi woro ŋa yeri, wi daga mboo derigbɔgɔ ki pɛrɛ mbe wa lɔ.
36 Então ele disse-lhes: Mas agora aquele que tiver bolsa, tome-a, como também seu alforje; e o que não tem espada, venda a sua veste e compre uma.
37 Katugu mila ki yuun ye kan, fɔ sɛnrɛ nda tì yɔnlɔgɔ wa Yɛnŋɛlɛ sɛnrɛ sɛwɛ wi ni na kanŋgɔlɔ ma yo fɔ: ‹Pòo jate kapere pyefɛnnɛ wo wa,› ti daga mberi yɛɛ yɔn fili. Kaselege yi, sɛnrɛ nda fuun tì yɔnlɔgɔ na kanŋgɔlɔ, ti yaa ti yɛɛ yɔn fili.»
37 Pois eu vos digo que é necessário que aquilo que está escrito se cumpra em mim: E ele foi contado entre os transgressores; porque as coisas que me dizem respeito têm um fim.
38 A wi fɔrɔgɔfɛnnɛ pè sho fɔ: «We Fɔ, wele, tokobi shyɛn ŋa!» A wì si pe yɔn sogo ma yo fɔ: «Ɛɛn, kì yala ma.»
38 E eles disseram: Senhor, eis que aqui estão duas espadas. E ele lhes disse: É o suficiente.
39 A Zhezu wì si yiri wa go, mɛɛ kari wa Oliviye tire yanwiga ki na, paa yɛgɛ ŋga na wìla pye naga piin faa we. A wi fɔrɔgɔfɛnnɛ pè si taga wi na.
39 E, ele saindo, foi, como costumava, para o monte das Oliveiras; e seus discípulos também o seguiram.
40 Naa pàa ka saa gbɔn wa, a wì si pe pye fɔ: «Ye bala yaa Yɛnŋɛlɛ li yɛnri, jaŋgo yaga ka ye wamawelewe mbe kapege pye.»
40 E, ele chegando ao lugar, disse-lhes: Orai, para que não entreis em tentação.
41 A wì si yiri le pe tanla mɛɛ kari yɛgɛ jɛnri, paa lere ma kaa fuŋgɔrɔgɔ wa ki fogo ki ma pye yɛgɛ ŋga na we. A wì si kanŋguuro kan ma Yɛnŋɛlɛ li yɛnri ma yo fɔ:
41 E retirou-se deles cerca de um tiro de pedra, e, ajoelhando-se, orava,
42 «Na To Yɛnŋɛlɛ, na kaa pye maa ki jaa, ki jɔlɔgɔ ŋga ki lali na ni. Ɛɛn fɔ, mi woro nala nandanwa kala lo jaa, fɔ mboro wolo lo.»
42 dizendo: Pai, se tu quiseres, remove de mim este cálice; todavia, não se faça a minha vontade, mas a tua.
43 [Kona, a mɛrɛgɛ wà si yiri wa yɛnŋɛlɛ na ma pan maa yɛɛ naga wi na, mɛɛ fanŋga le wi ni.
43 E apareceu-lhe um anjo do céu, fortalecendo-o.
44 A lawɔrɔ si pan Zhezu wi yeri. A wì si ka taga wi Yɛnŋɛlɛ yɛnrɛwɛ pi na naa. Kona, a kafugo ki nɛɛ wi wuun ma kanŋga paa kasanwa yɛn na sɔɔlɔ le tara.]
44 E, estando em agonia, ele orava mais intensamente; e o seu suor tornou-se como grandes gotas de sangue que caíam por terra.
45 Naa wìla kaa Yɛnŋɛlɛ li yɛnri, a wì si yiri, mɛɛ sɔngɔrɔ wa wi fɔrɔgɔfɛnnɛ pe tanla, mɛɛ saa pe ta paa wɔnlɔ yɛsanga ki kala na.
45 E ele levantando-se da oração, veio para os seus discípulos, e ele encontrou-os dormindo de tristeza,
46 A wì si pe pye fɔ: «Yaa wɔnlɔ jate! Ye yiri yaa yɛnri, jaŋgo yaga ka ye wamawelewe mbe kapege pye.»
46 e ele disse-lhes: Por que estais dormindo? Levantai-vos, e orai, para que não entreis em tentação.
47 Ma Zhezu wi ta wìla pye na para bere, a janwa wà si gbɔn wa wi na. Zhudasi ŋa wìla pye fɔrɔgɔfɛnnɛ pe kɛ ma yiri shyɛn wa, wo wìla keli pe yɛgɛ. A wì si fulo Zhezu wi tanla mbe magala wi ni mboo shari.
47 E, estando ele ainda a falar, eis que uma multidão, e aquele que se chamava Judas, um dos doze, ia adiante dela, e aproximou-se de Jesus para o beijar.
48 A Zhezu wì suu pye fɔ: «Zhudasi, mà pan mbe magala Lere wi Pinambyɔ wi ni mboo shari, mbe ta mboo le kɛɛ wi le?»
48 Mas Jesus lhe disse: Judas, com um beijo tu trais o Filho do homem?
49 Ŋga ki mbaa pye Zhezu wi na, naa wi pinlɛyɛɛnlɛ pàa kaa ki yan, a pè suu yewe ma yo fɔ: «We Fɔ, waa gbɔɔn we tokobiye pe ni le?»
49 Quando os que estavam ao redor, viram o que ia acontecer, eles disseram-lhe: Senhor, feriremos com a espada?
50 Pe ni, a nuŋgba si saraga wɔfɛnnɛ to wi tunmbyee wi kalige nuŋgbolo li gbɔn ma li laga.
50 E um deles feriu o servo do sumo sacerdote, e cortou-lhe a sua orelha direita.
51 Ɛɛn fɔ, a Zhezu wì si pe pye fɔ: «Yege yaga ma.»
51 E, Jesus respondendo, disse: Permiti ainda isto! E, tocando sua orelha, o curou.
52 A Zhezu wì sigi yo saraga wɔfɛnnɛ teele, naa shɛrigo gbɔgɔ welefɛnnɛ teele konaa tara ti lelɛɛlɛ pe kan fɔ: «Yè pan na kɔrɔgɔ tokobiye naa kanŋgirɛ ni, mbe pan mbanla yigi ndɛɛ beŋganri pyefɔ wi mi kɛ?
52 E disse Jesus aos principais sacerdotes, e aos capitães do templo, e aos anciãos que tinham vindo contra ele: Viestes como contra um ladrão, com espadas e varas.
53 Pilige pyew mìla pye ye ni wa shɛrigo gbɔgɔ, ye sila silan yigi! Ɛɛn fɔ, ye sanga wowi ŋa wì gbɔn yɛɛn. Ko sanga wo wi yɛn wɔwɔ fanŋga ki woo.»
53 Eu tenho estado diariamente convosco no templo, não estendestes as mãos contra mim; mas esta é a vossa hora, e o poder das trevas.
54 Kona, a pè si Zhezu wi yigi, mɛɛ kari wi ni wa saraga wɔfɛnnɛ to wi go. Pyɛri wìla taga Zhezu wi na, ma lali wi ni.
54 Então, tomando-o, levaram-no, e o trouxeram para a casa do sumo sacerdote. E Pedro seguia-o de longe.
55 Pàa kasɔn gbɛri wa saraga wɔfɛnnɛ to wi laga nandogomɔ, ma cɛn maga maga. A Pyɛri wì si saa cɛn wa ko leele poro ni.
55 E, havendo-se acendido fogo no meio do pátio, estando todos sentados, assentou-se Pedro entre eles.
56 A tunmbyee jɛlɛ wà suu yan wì cɛn le kasɔn ki tanla, ma suu yɛngɛlɛ ke kan wi na naa wele, ma sho fɔ: «Ki naŋa ŋa, wìla pye wi ni fun!»
56 Mas uma certa serva vendo-o assentado ao lado do fogo, e olhando-o seriamente, disse: Este homem também estava com ele.
57 Ɛɛn fɔ, a Pyɛri wì si je ma yo fɔ: «Jɛlɛpyɔ, mi sigi naŋa ŋa wi jɛn.»
57 E ele negou-o, dizendo: Mulher, eu não o conheço.
58 Sanni jɛnri naa, a lere wà si Pyɛri wi yan, ma sho fɔ: «Mboro fun ki leele wo wawi mboro!» A Pyɛri wi sigi naŋa wi pye fɔ: «Wo wa ma mi!»
58 E, um pouco depois, vendo-o outro, disse: Tu és também deles. E Pedro disse: Homem, eu não sou.
59 Naa lɛri nuŋgba si la kaa toro, a wà sigi yo naa maga filige ŋgbanga fɔ: «Kaselege ko na, ki naŋa ŋa, wìla pye wa wi ni fun, katugu Galile tara fɛnnɛ woo wi.»
59 E, passada quase uma hora, um outro com confiança afirmava, dizendo: Com certeza este indivíduo também estava com ele; pois ele é um galileu.
60 A Pyɛri wì sho fɔ: «Sɛnrɛ nda maa yuun yɛrɛ, mi woro nari nuru.»
60 E Pedro disse: Homem, eu não sei o que tu dizes. E imediatamente, enquanto ele falava, o galo cantou.
61 A we Fɔ wì si kanŋga, mɛɛ wi yɛngɛlɛ ke kan Pyɛri wi na naa wele. We Fɔ wìla Pyɛri wi yɛri sɛnrɛ nda ni, a wì si nawa to ti na, fɔ: «Nala sanni ŋgopɔlɔ wi sa gbele, ma yaa ki yo mbege filige mbe sa ta yosaga taanri mbe yo mɛɛ na jɛn.»
61 E, virando-se o Senhor, olhou para Pedro, e Pedro lembrou-se da palavra do Senhor, como lhe tinha dito: Antes do galo cantar, tu me negarás três vezes.
62 A Pyɛri wì si yiri wa funwa na, ma gbele fɔ jɛŋgɛ.
62 E, Pedro saindo, chorou amargamente.
63 Zhezu wìla pye nambala mbele kɛɛ, poro la pye na tɛgɛ wi na, naa gbɔɔn.
63 E os homens que guardavam Jesus zombavam dele, e feriam-no.
64 Pàa wi yɛgɛ ki fo mbɔlɔ ni, nɛɛ wi yewe na yuun fɔ: «Yɛnŋɛlɛ li yɔn sɛnrɛ ti yo, ma gbɔnfɔ wi mɛgɛ ki naga we na.»
64 E, vendando-lhe os olhos, batiam na sua face, perguntando-lhe: Profetiza, quem é que te bateu?
65 Pàa pye na sɛnpere ta yɛgɛ yuun wi na naa lɛgɛrɛ.
65 E muitas outras coisas diziam contra ele, blasfemando.
66 Naa laga kìla kaa laga, a tara ti lelɛɛlɛ, naa saraga wɔfɛnnɛ teele pe ni, konaa lasiri sɛwɛ jɛnfɛnnɛ pe ni, pè si pe yɛɛ gbogolo, mɛɛ pan Zhezu wi ni wa pe kiti kɔnfɛnnɛ ŋgbelege ki yɛgɛ sɔgɔwɔ.
66 E logo que amanheceu, ajuntaram-se os anciãos do povo, os principais dos sacerdotes e os escribas, e o conduziram ao seu conselho, dizendo:
67 A pè suu yewe ma yo fɔ: «Na kaa pye Kirisi wowi mboro, ki yo we kan!»
67 Se tu és o Cristo, dize-nos. E ele lhes disse: Se eu vo-lo disser, não o crereis;
68 Na mi ka si ye yewe, ye sanla yɔn sogo.
68 e se eu também vos perguntar, não me respondereis, nem me soltareis.
69 Ɛɛn fɔ, mbege lɛ nala wo na, Lere wi Pinambyɔ wi yaa cɛn wa Yɛnŋɛlɛ na yafɔ li kalige kɛɛ ki na.»
69 De hoje em diante, o Filho do homem se assentará à direita do poder de Deus.
70 Kona, a pe ni fuun pè sho fɔ: «Ki cɛn ma yɛn Yɛnŋɛlɛ li Pinambyɔ kɛ?»
70 Então, todos disseram: És tu então o Filho de Deus? E ele lhes disse: Vós dizeis que eu sou.
71 Kona, a pè sho fɔ: «We woro na sɛrɛfɔ jaa naa. Wèri logo wo jate wi yɔn.»
71 E eles disseram: Por que ainda temos necessidade de outro testemunho? Porque nós mesmos o ouvimos da sua própria boca.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.