Gênesis 37
Bibulu Jinmiire ni (DYI) vs NAA
1 Kona, a Zhakɔbu wì si saa cɛn wa Kana tara, wa laga ŋga wi to wìla pye ma cɛn we.
1 Jacó habitou na terra das peregrinações de seu pai, na terra de Canaã.
2 Zhakɔbu wi setirige piile pe kapyegele ke ŋgele. Zhozɛfu wìla ta yɛlɛ kɛ ma yiri kɔlɔshyɛn, a wi nɛɛ pinlɛlɛ wi ndɛɛlɛ pe ni, a paa simbaala naa sikaala kɔnri. Maga ta wìla pye lefɔnmbile, wi ma pinlɛ wi to jɛɛlɛ Biliha naa Zilipa pe pinambiile pe ni. Zhozɛfu wìla pye na sɛnpere pere nda leele pàa pye na yuun wi ndɛɛlɛ pe kanŋgɔlɔ ti yuun wi to wi kan.
2 Esta é a história de Jacó. Quando José tinha dezessete anos, apascentava os rebanhos com os seus irmãos. Sendo ainda jovem, acompanhava os filhos de Bila e os filhos de Zilpa, mulheres de seu pai; e trazia más notícias deles a seu pai.
3 Zhozɛfu wìla pye ma Izirayɛli wi ndanla ma wɛ wi pinambiile sanmbala pe na, katugu wìla wi se wa wi lelɛwɛ pi ni. A wì si derigbɔgɔ tiyɔngɔ ka ti wi kan yɔɔnrɔ ni.
3 Ora, Israel amava mais José do que todos os seus outros filhos, porque era filho da sua velhice; e mandou fazer para ele uma túnica talar de mangas compridas.
4 Naa wi ndɛɛlɛ pàa kaa ki yan wi pe to wi ndanla ma wɛ pe ni fuun pe na, a pè suu panra. Pe sila pye na sɛntanra yuun wi ni naa.
4 Quando os seus irmãos viram que o pai o amava mais do que todos os outros filhos, odiaram-no e já não podiam falar com ele de forma pacífica.
5 Pilige ka, a Zhozɛfu wì si wɔɔnrɔ wɔnlɔ mɛɛ saa ti yɛgɛ yo wi ndɛɛlɛ pe kan. A pè suu panra naa ma wɛ.
5 José teve um sonho e o contou aos seus irmãos; por isso, o odiaram ainda mais.
6 Wìla pe pye fɔ: «Wɔɔnrɔ nda mì wɔnlɔ, ye pan yeri logo na yeri.
6 Ele lhes disse: — Peço que ouçam o sonho que tive.
7 Wàa pye wa kɛrɛ na yarilire ti kɔɔn nari poo pɔgɔlɔ pɔgɔlɔ. Le ki yɔnlɔ nuŋgba li ni, a na pɔlɔ lì si yiri ma yere ma sin. A ye pɔgɔlɔ kè si wa mali maga, nɛɛ fɔli li yɛgɛ sɔgɔwɔ nali gbogo.»
7 Sonhei que estávamos amarrando feixes no campo, e eis que o meu feixe se levantou e ficou em pé, enquanto os feixes de vocês o rodeavam e se inclinavam diante do meu.
8 A wi ndɛɛlɛ pè suu pye fɔ: «Maa ki jate mbe cɛn we go na mbaa we yɛgɛ sinni kɛ?» A pè suu panra naa ma wɛ koŋgbanŋga ki na wi wɔɔnrɔ naa wi sɛnyoro ti kala na.
8 Então os irmãos lhe disseram: — Você pensa que vai mesmo reinar sobre nós? Pensa que realmente dominará sobre nós? E com isso o odiavam ainda mais, por causa dos seus sonhos e de suas palavras.
9 A wì si wɔɔnrɔ ta wɔnlɔ naa, mɛɛ ti yo wi ndɛɛlɛ pe kan ma yo fɔ: «Mì wɔɔnrɔ ta wɔnlɔ naa, maga yan yɔnlɔ ko naa yeŋge ki ni, naa wɔnŋgɔlɔ kɛ ma yiri nuŋgba pan na fɔli na yɛgɛ sɔgɔwɔ.»
9 José teve ainda outro sonho, que ele contou aos seus irmãos, dizendo: — Sonhei também que o sol, a lua e onze estrelas se inclinavam diante de mim.
10 A wì si saa ti yɛgɛ yo wi to naa wi ndɛɛlɛ pe kan. A wi to wì si gbanla wi na, mɛɛ wi pye fɔ: «Wɔɔnrɔ nda mà wɔnlɔ yɛɛn, to kɔrɔ wo yɛn mɛlɛ? Kì cɛn maa ki jate mi naa ma nɔ, naa ma ndɛɛlɛ pe ni, we yaa ka saa sogo mbaa we yɛrɛ ti jiile wa tara ma yɛgɛ sɔgɔwɔ kɛ?»
10 Quando José contou esse sonho ao pai e aos seus irmãos, o pai o repreendeu, dizendo: — Que sonho é esse que você teve? Você está querendo dizer que eu, a sua mãe e os seus irmãos iremos e nos inclinaremos até o chão diante de você?
11 A wi ndɛɛlɛ pe nɛɛ yenjara piin wi ni, ɛɛn fɔ, a wi to wi nɛɛ jatere piin ki wɔɔnrɔ ti na.
11 Os irmãos tinham inveja dele; o pai, no entanto, guardou aquilo no coração.
12 Zhozɛfu wi ndɛɛlɛ pàa kari sa pe to simbaala naa sikaala pe kɔnri wa Sishɛmu ca wasege ki ni.
12 Como os irmãos foram apascentar o rebanho do pai, em Siquém,
13 Pilige ka, a Izirayɛli wì si Zhozɛfu wi pye fɔ: «Ma ndɛɛlɛ pe yɛn na yaayoro ŋgbelege ki kɔnri wa Sishɛmu. Pan, mbɔɔn tun wa pe yeri.» A Zhozɛfu wì sho fɔ: «Mìgi logo na to.»
13 Israel perguntou a José: — Os seus irmãos não estão apascentando o rebanho em Siquém? Venha, pois vou mandar você até eles. José respondeu: — Eis-me aqui.
14 A Izirayɛli wì suu pye fɔ: «Kari ma sɔɔn ndɛɛlɛ pe wele na kaa pye pe yɛn wa ŋgbaanla, konaa yaayoro ti ni fun. Mɛɛ pan ma pe sɛnrɛ yo na kan.»
14 Israel continuou: — Vá, agora, e veja se está tudo bem com os seus irmãos e com o rebanho; e traga-me notícias. Assim, o enviou do vale de Hebrom, e ele foi a Siquém.
15 A naŋa wà suu yan wila yanri wa wasege ki ni, mɛɛ wi yewe fɔ: «Yiŋgi maa lagajaa?»
15 E um homem encontrou José, que andava errante pelo campo, e lhe perguntou: — O que você está procurando?
16 A Zhozɛfu wì sho fɔ: «Na ndɛɛlɛ poro mi yɛn na lagajaa. Mi yɛn nɔɔ yɛnri, pe yɛn na pe yaayoro ti kɔnri laga ŋga na, ki naga na na.»
16 Ele respondeu: — Estou procurando os meus irmãos. Por favor, pode me dizer onde eles estão apascentando o rebanho?
17 A naŋa wì si Zhozɛfu wi pye fɔ: «Pè yiri na laga ŋga ko ni ma kari, katugu mìgi logo na pe yeri, paa yuun fɔ: ‹Yoo kari wa Dotan ca.› »
17 O homem respondeu: — Foram embora daqui. Ouvi quando disseram: “Vamos a Dotã.” Então José seguiu atrás dos irmãos e os encontrou em Dotã.
18 A wi ndɛɛlɛ pè suu yan wa lege wila paan. Sanni wi sa yɔngɔ pe ni, a pè si yɔn le wi na mboo gbo.
18 De longe eles o viram e, antes que chegasse, conspiraram contra ele para o matar.
19 Pàa ki yo pe yɛɛ kan fɔ: «Wɔɔnrɔ wɔnlɔfɔ gbɔɔ wi ŋa wa wila paan.
19 Disseram uns aos outros: — Lá vem o grande sonhador!
20 Ye pan yiŋgɔ woo gbo woo wa titɛgɛ ka nuŋgba ni, wee saga yo fɔ cɛngɛ pege to wi na maa ka. Pa kona wi wɔɔnrɔ ti yaa ka pye yaraga ŋga, we yaa kaga yan.»
20 Venham, pois, agora, vamos matá-lo e jogar o corpo numa destas cisternas. Diremos que um animal selvagem o devorou. Vejamos em que vão dar os sonhos dele.
21 A Urubɛn wì sigi logo pe yeri, mɛɛ yere ki yerewe mbe Zhozɛfu wi shɔ pe yeri, ma yo fɔ: «Yaga kaa gbo.»
21 Mas Rúben, ouvindo isso, livrou-o das mãos deles e disse: — Não lhe tiremos a vida.
22 A wì sho naa fɔ: «Titɛgɛ ŋga ki yɛn laga wasege ki ni, yoo wa wa ki ni. Ɛɛn fɔ, yaga ka lere gbo.»
22 Rúben disse mais: — Não derramem sangue. Joguem o rapaz naquela cisterna que está no deserto, e não lhe façam mal. Rúben disse isto para o livrar deles, a fim de levá-lo de volta ao pai.
23 Naa Zhozɛfu wìla kaa gbɔn le pe tanla, a pè suu yigi, maa derigbɔgɔ tiyɔngɔ ŋga yɔɔnrɔ ni ki tile maga wɔ wi na,
23 Mas, logo que José chegou a seus irmãos, despiram-no da túnica, a túnica talar de mangas compridas que trazia,
24 ma suu yigi maa wa wa titɛgɛ ki ni; ki titɛgɛ kìla pye waga, tɔnmɔ sila pye wa ki ni.
24 e o jogaram na cisterna. A cisterna estava vazia, sem água.
25 Ko puŋgo na, a pè si saa cɛn mbe ka. Naa pàa kaa pe yɛrɛ ti yirige ma wele, a pè si Ishimayɛli setirige piile pele yan paa paan pe yɔngɔmɛye ni pè tanli pe yɛɛ na, ma yiri wa Galaadi tara. Tige tɔnmɔ nuwɔ taan, naa timuwɛ nuwɔ taan, naa nuwɔ taanyaara nda pe yinri miiri to tuguro tìla pye pe yɔngɔmɛye pe na. Pàa pye na kee ti ni wa Ezhipiti tara.
25 Depois sentaram-se para comer. Levantando os olhos, viram que uma caravana de ismaelitas vinha de Gileade. Seus camelos traziam especiarias, bálsamo e mirra, que levavam para o Egito.
26 Kona, a Zhuda wì suu to seyɛɛnlɛ pe pye fɔ: «Yiŋgi tɔnli we ya ta, na waga we jɔnlɔ wi gbo mboo kunwɔ pi lara we?
26 Então Judá disse aos irmãos: — O que vamos ganhar se matarmos o nosso irmão e depois escondermos a sua morte?
27 Ye pan woo pɛrɛ Ishimayɛli setirige piile pe yeri. Ɛɛn fɔ, yaga ka ti woo gbo; katugu wi yɛn we jɔnlɔ ma pye we go woo.»
27 Venham, vamos vendê-lo aos ismaelitas. Não lhe façamos mal, pois é nosso irmão, é do nosso sangue. Seus irmãos concordaram.
28 Ko puŋgo na, Madiyan tara pɛrɛfɛnnɛ pèle la pye na toro le. A pè si Zhozɛfu wi tile maa wɔ maa pɛrɛ Ishimayɛli setirige piile pe yeri warifuwe pyɔ nafa na. A poro si kari wi ni wa Ezhipiti tara.
28 E, quando os mercadores midianitas passaram, os irmãos de José o tiraram da cisterna e o venderam aos ismaelitas por vinte moedas de prata. E os ismaelitas levaram José para o Egito.
29 Ko puŋgo na, a Urubɛn wì si sɔngɔrɔ wa titɛgɛ ki tanla ma saa wele wa. Wi sila Zhozɛfu wi yan wa. A wì suu yɛɛra yaripɔrɔ ti yigi mari walagi lawɔrɔ ti kala na,
29 Quando Rúben voltou à cisterna, eis que José não estava nela; então rasgou as suas roupas.
30 mɛɛ sɔngɔrɔ wa wi jɛɛnlɛ pe yeri, ma yo fɔ: «Pyɔ wi woro wa titɛgɛ ki ni. Mi yaa yɛgɛ le se?»
30 E, voltando aos seus irmãos, disse: — O rapaz não está mais lá! E agora, o que eu vou fazer?
31 A pè si Zhozɛfu wi derigbɔgɔ tiyɔngɔ ŋga yɔɔnrɔ ni ki lɛ, ma sikapɔlɔ wa kɔnli, mɛɛ ki piligi wa wi kasanwa pi ni.
31 Então pegaram a túnica de José, mataram um bode e molharam a túnica no sangue.
32 Ko puŋgo na, a pè si kari derigbɔgɔ tiyɔngɔ ŋga yɔɔnrɔ ni ki ni pe to wi kan, mɛɛ wi pye fɔ: «Wè saa ki derege ŋga yɛɛn ki yan. Ki wele jɛŋgɛ na kaa pye ma pinambyɔ wi derigbɔgɔ tiyɔngɔ ŋga yɔɔnrɔ ni koyi.»
32 E enviaram a túnica de mangas compridas ao pai com este recado: — Achamos isto. Veja se é ou não a túnica de seu filho.
33 A Zhakɔbu wì sigi yan maga jɛn, mɛɛ yo fɔ: «Na pinambyɔ wi derigbɔgɔ tiyɔngɔ ŋga yɔɔnrɔ ni koyi. Cɛngɛ pege kà wi ka. Pè Zhozɛfu wi kɔɔnlɔ yuroyuroyuro.»
33 Ele a reconheceu e disse: — É a túnica de meu filho. Um animal selvagem o devorou. Certamente José foi despedaçado.
34 A Zhakɔbu wì suu yɛɛra yaripɔrɔ ti walagi kayaŋga ki na, mɛɛ kunwɔ yaripɔrɔ lɛ ma le, mɛɛ wi pinambyɔ wi kunwɔ pi gbele ma mɔ pi na.
34 Então Jacó rasgou as suas roupas, vestiu-se de pano de saco e lamentou o filho durante muitos dias.
35 A wi pinambiile naa wi sumborombiile pe ni fuun pè si pan mboo kotogo ki sogo wi na. Ɛɛn fɔ, wìla je poo kotogo ki sogo wi na. Wìla pye na yuun fɔ: «Mi yaa koro la kunwɔ pi gbele fɔ sa kari na pinambyɔ wi kɔrɔgɔ wa kuulo tara.» A wì si koro naa pinambyɔ wi kunwɔ pi gbele.
35 Todos os seus filhos e todas as suas filhas vieram, para o consolar; ele, porém, recusou ser consolado e disse: — Chorando, descerei à sepultura para junto do meu filho. E continuou a chorar pelo filho.
36 Ko sanga wo ni, a Madiyan tara fɛnnɛ pè si saa Zhozɛfu wi pɛrɛ wa Ezhipiti tara, Farawɔn wi legbɔɔ Potifari wi yeri. Potifari wìla pye Farawɔn wi laga welefɛnnɛ to.
36 Enquanto isso, no Egito, os midianitas venderam José a Potifar, oficial de Faraó, comandante da guarda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.