Gênesis 31
Bibulu Jinmiire ni (DYI) vs NVI
1 Kona, a Zhakɔbu wì si Laban wi pinambiile pe sɛnyoro ti logo. Pàa pye na yuun fɔ: «Yaara nda fuun tìla pye we to wi yeri, Zhakɔbu wìri shɔ. Ko yaara to wi tɛgɛ maa yɛɛ yɔn.»
1 Jacó, porém, ouviu falar que os filhos de Labão estavam dizendo: "Jacó tomou tudo que o nosso pai tinha e juntou toda a sua riqueza à custa do nosso pai".
2 A Zhakɔbu wì sigi wele maga yan fɔ Laban wi yɛgɛ cɛnwɛ pìla pye wi ni yɛgɛ ŋga na faa, pi woro wi ni ma naa.
2 E Jacó percebeu que a atitude de Labão para com ele já não era a mesma de antes.
3 Kona, a Yawe Yɛnŋɛlɛ lì si Zhakɔbu wi pye fɔ: «Sɔngɔrɔ wa ma teele pe tara, wa ma woolo pe yeri. Mi yaa lɔɔn go singi.»
3 E o Senhor disse a Jacó: "Volte para a terra de seus pais e de seus parentes, e eu estarei com você".
4 A Zhakɔbu wì si piile tun, a pè saa Arashɛli naa Leya pe yeri, a pè pan wa kɛrɛ, wa laga ŋga wi yaayoro tìla pye.
4 Então Jacó mandou chamar Raquel e Lia para virem ao campo onde estavam os seus rebanhos,
5 A wì si pe pye fɔ: «Mìgi wele maga yan fɔ ye to wi yɛgɛ cɛnwɛ pi woro na ni paa yɛgɛ ŋga na pìla pye na ni faa we. Ɛɛn fɔ, na to wi Yɛnŋɛlɛ li yɛn nala go singi.
5 e lhes disse: "Vejo que a atitude do seu pai para comigo não é mais a mesma, mas o Deus de meu pai tem estado comigo.
6 Yoro jate yège jɛn ma yo mì tunŋgo pye ye to wi kan na fanŋga ki ni fuun ni.
6 Vocês sabem que trabalhei para seu pai com todo o empenho,
7 Ma si yala ye to wìlan fanla mala li, mala sara wi kanŋga kanŋgasaga kɛ. Ɛɛn fɔ, Yɛnŋɛlɛ lii yɛnlɛ ki na wi kapege pye na na.
7 mas ele tem me feito de tolo, mudando o meu salário dez vezes. Contudo, Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Na ye to wiga yo fɔ yaayoro nda ti yɛn yɔɔnrɔ ni to ti yaa pye ma sara we, yaayoro ti ni fuun ti maa pire nda siin, ti ma pye yɔɔnrɔ ni. Na wiga sho fɔ nda ti yɛn ma kɛnlɛgi kɛnlɛgi to ti yaa pye ma sara we, yaayoro ti ni fuun ti maa pire nda siin, ti ma pye ma kɛnlɛgi kɛnlɛgi.
8 Se ele dizia: ‘As crias salpicadas serão o seu salário’, todos os rebanhos geravam filhotes salpicados; e se ele dizia: ‘As que têm listras serão o seu salário’, todos os rebanhos geravam filhotes com listras.
9 Yɛnŋɛlɛ lo lì ye to wi yaayoro ti shɔ mari kan na yeri.
9 Foi assim que Deus tirou os rebanhos de seu pai e os deu a mim.
10 Sanga ŋa ni yaayoro tìla pye na nuru, a mì si wɔɔnrɔ wɔnlɔ maga yan fɔ nambala mbele pàa pye na nuru simbanɛɛlɛ nakoma sikanɛɛlɛ pe na, pàa pye yɔɔnrɔ ni, ma kɛnlɛgi kɛnlɛgi, nakoma ma wɔwɔ.
10 "Na época do acasalamento, tive um sonho em que olhei e vi que os machos que fecundavam o rebanho tinham listras, eram salpicados e malhados.
11 A Yɛnŋɛlɛ li mɛrɛgɛ wì silan yeri wa ki wɔɔnrɔ ti na ma yo fɔ: ‹Zhakɔbu.› A mì si shɔ ma yo fɔ: ‹Naw!›
11 O anjo de Deus me disse no sonho: ‘Jacó! ’ Eu respondi: ‘Eis-me aqui! ’
12 A mɛrɛgɛ wì silan pye fɔ: ‹Ma yɛgɛ ki yirige ma wele. Yaayoro ti nambala mbele paa nuru jɛɛlɛ pe na, pe ni fuun pe yɛn yɔɔnrɔ ni, ma kɛnlɛgi kɛnlɛgi nakoma ma wɔwɔ. Ko pye ma, katugu ŋga Laban wì pye ma na, mì ki ni fuun ki yan.›
12 Então ele disse: ‘Olhe e veja que todos os machos que fecundam o rebanho têm listras, são salpicados e malhados, porque tenho visto tudo o que Labão lhe fez.
13 A Yɛnŋɛlɛ lì sho fɔ: ‹Mi yɛn Yɛnŋɛlɛ na làa li yɛɛ naga ma na wa Betɛli, wa laga ŋga màa sinndɛlɛgɛ ki yerege ma sinmɛ wo ki go na mbege naga fɔ màga le mi ŋa Yɛnŋɛlɛ na kɛɛ, ma yɔn fɔlɔ kɔn na yeri. Koni, yiri, ma wɔ laga ki tara nda ti ni, ma sɔngɔrɔ wa tara nda pɔ̀ɔn se ti ni.› »
13 Sou o Deus de Betel, onde você ungiu uma coluna e me fez um voto. Saia agora desta terra e volte para a sua terra natal’ ".
14 A Arashɛli naa Leya pè suu yɔn sogo ma yo fɔ: «Tasaga naa kɔrɔgɔ si koro we yeri naa wa we to wi go.
14 Raquel e Lia disseram a Jacó: "Temos ainda parte na herança dos bens de nosso pai?
15 We to wì we jate paa nambanmbala yɛn, katugu wì we pɛrɛ, ma penjara nda ti jɛn na kan we yeri ti li.
15 Não nos trata ele como estrangeiras? Não apenas nos vendeu como também gastou tudo o que foi pago por nós!
16 Yarijɛndɛ nda fuun Yɛnŋɛlɛ lì shɔ we to wi yeri, tì pye woro naa we piile we woro. Koni, ŋga fuun Yɛnŋɛlɛ lì yo ma kan ki pye.»
16 Toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai é nossa e de nossos filhos. Portanto, faça tudo quanto Deus lhe ordenou".
17 Kona, a Zhakɔbu wì si yiri mbaa kee, mɛɛ wi piile naa wi jɛɛlɛ pe lurugo yɔngɔmɛye pe na.
17 Então Jacó ajudou seus filhos e suas mulheres a montar nos camelos,
18 Wìla kari wi yaayoro naa wi yarijɛndɛ nda fuun wìla ta wa Padamu Aramu tara ti ni, mbe ta mbe sɔngɔrɔ wa wi to Izaki wi yeri wa Kana tara.
18 e conduziu todo o seu rebanho, junto com todos os bens que havia acumulado em Padã-Arã, para ir à terra de Canaã, à casa de seu pai Isaque.
19 Ko sanga wo ni, kìla yala Laban wìla kari saa yaayoro ti sire ti kɔɔnlɔ. A Arashɛli wì suu to wi yarisunndo ti yu.
19 Enquanto Labão tinha saído para tosquiar suas ovelhas, Raquel roubou de seu pai os ídolos do clã.
20 Zhakɔbu wo na, wìla Aramu tara fɛnnɛ naŋa Laban wi fanla, ma lara ma fe, wii sara wi na.
20 Foi assim que Jacó enganou a Labão, o arameu, fugindo sem lhe dizer nada.
21 A wì si fe ma kari wi kɛɛ yaara ti ni fuun ti ni, mɛɛ fyɛɛlɛ ma Efirati gbaan wi kɔn ma yiri, mɛɛ yɛgɛ kan wa Galaadi tara yanwira ti yeri.
21 Ele fugiu com tudo o que tinha e, atravessando o Eufrates, foi para os montes de Gileade.
22 Ki pilige taanri wogo ki na, a pè sigi yo Laban wi kan fɔ Zhakɔbu wì fe.
22 Três dias depois, Labão foi informado de que Jacó tinha fugido.
23 A Laban wì suu go woolo pele lɛ ma taga Zhakɔbu wi na, maa purɔ pe piliye kɔlɔshyɛn, mɛɛ saa wi yigi konɔ wa Galaadi tara yanwira ti na.
23 Tomando consigo os homens de sua família, perseguiu Jacó por sete dias e o alcançou nos montes de Gileade.
24 Ɛɛn fɔ, ki yembinɛ li ni, a Yɛnŋɛlɛ lì si pan Aramu tara fɛnnɛ naŋa Laban wi kɔrɔgɔ wɔɔnrɔ na, mɛɛ wi pye fɔ: «Ma yɛɛ yigi, maga ka sɛnjɛndɛ nakoma sɛnpere yo Zhakɔbu wi na.»
24 Então, de noite, Deus veio em sonho a Labão, o arameu, e o advertiu: "Cuidado! Não diga nada a Jacó, não lhe faça promessas nem ameaças".
25 Naa Laban wìla ka saa gbɔn wa Zhakɔbu wi na sanga ŋa ni, kìla yala Zhakɔbu wìla wi paraga go ki kan wa Galaadi tara yanwira ti na. A Laban wo naa wi woolo pe ni, pè si pe woro ti kan wa fun.
25 Labão alcançou Jacó, que estava acampado nos montes de Gileade. Então Labão e os homens se acamparam ali também.
26 Kona, a Laban wì si Zhakɔbu wi yewe ŋgbanga ma yo fɔ: «Yiŋgi mà pye yɛɛn? Màla fanla mala sumborombiile pe lɛ ma pan pe ni, paa malaga kasopiile yɛn.
26 Ele perguntou a Jacó: "Que foi que você fez? Não só me enganou como também raptou minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra.
27 Yiŋgi na, a mà si lara na na ma fe, màla fanla mɛɛ sara na na. Ndɛɛ ki pye màga yo na kan, mi jɛn na sɔɔn torogo, mbaa nayinmɛ yuuro koo, mbaa piŋge naa juru gbɔɔn.
27 Por que você me enganou, fugindo em segredo, sem avisar-me? Eu teria celebrado a sua partida com alegria e cantos, ao som dos tamborins e das harpas.
28 Mɛɛ ti mbe kɛyɛn wa na pishyɛnwoolo naa na sumborombiile pe yɔlɔgɔ, mbe sara pe na. Yiŋgɔ wogo ko na, lembigewe kala mà pye.
28 Você sequer me deixou beijar meus netos e minhas filhas para despedir-me deles. Você foi insensato.
29 Fanŋga yɛn na yeri mbe kapege pye ye na. Ɛɛn fɔ, ye to wi Yɛnŋɛlɛ le, lìlan pye yunmbaan ma yo fɔ: ‹Ma yɛɛ yigi, maga ka sɛnjɛndɛ nakoma sɛnpere yo Zhakɔbu wi na.›
29 Tenho poder para prejudicá-los; mas, na noite passada, o Deus do pai de vocês me advertiu: ‘Cuidado! Não diga nada a Jacó, não lhe faça promessas nem ameaças’.
30 Koni, na ma kaa na kee pew, katugu ma to ca ki la yɛn ma na, yiŋgi na, a mà silan yarisunndo to yu?»
30 Agora, se você partiu porque tinha saudade da casa de seu pai, por que roubou meus deuses? "
31 A Zhakɔbu wì si Laban wi yɔn sogo ma yo fɔ: «Mìla fyɛ maga jate ma yo kana ma yaa ma sumborombiile pe shɔ na yeri.
31 Jacó respondeu a Labão: "Tive medo, pois pensei que você tiraria suas filhas de mim à força.
32 Ɛɛn fɔ, na maga ma yarisunndo ti yan na woolo ŋa yeri, ko fɔ wo si daga mbe koro yinwege na. Na yaara ti san na we woolo pe yɛgɛ na, ma ŋga ki yɛn ma wogo ki wɔ.»
32 Quanto aos seus deuses, quem for encontrado com eles não ficará vivo. Na presença dos nossos parentes, veja você mesmo se está aqui comigo qualquer coisa que lhe pertença, e, se estiver, leve-a de volta". Ora, Jacó não sabia que Raquel os havia roubado.
33 A Laban wì si ye wa Zhakɔbu wi paraga go ki ni maga san, ma Leya wogo ki san, ma kulojaala shyɛn pe woro ti san, wii yaraga yan. A wì si yiri wa Leya paraga go ki ni mɛɛ ye wa Arashɛli wogo ki ni.
33 Então Labão entrou na tenda de Jacó, e nas tendas de Lia e de suas duas servas, mas nada encontrou. Depois de sair da tenda de Lia, entrou na tenda de Raquel.
34 Ma si yala, Arashɛli wo wìla yarisunndo ti yu mari le wa yɔngɔmɛ jɔngɔ ki nɔgɔ, mɛɛ cɛn ti na. A Laban wì si paraga go ki ni fuun ki san, wii yaraga yan.
34 Raquel tinha colocado os ídolos dentro da sela do seu camelo e estava sentada em cima. Labão vasculhou toda a tenda, mas nada encontrou.
35 A Arashɛli wì suu to wi pye fɔ: «Na tafɔ, maga ka nawa ŋgban na ni, mi se ya yiri ma yɛgɛ na win, katugu mi yɛn na jogo.»
35 Raquel disse ao pai: "Não se irrite, meu senhor, por não poder me levantar em sua presença, pois estou com o fluxo das mulheres". Ele procurou os ídolos, mas não os encontrou.
36 A Zhakɔbu wì si nawa ŋgban fɔ jɛŋgɛ, nɛɛ wiin Laban wi ni na yuun fɔ: «Kapegbɔgɔ kikiin mì pye, fɔ a mà yiri ma taga na na nala tuuro tɔnri yɛɛn?
36 Jacó ficou irado e queixou-se a Labão: "Qual foi meu crime? Que pecado cometi para que você me persiga furiosamente?
37 Na mà we yaara ti ni fuun ti san, yiŋgi mà yan wa ma go wogo? Ki naga laga na na, na woolo poro naa ma woolo pe yɛgɛ na, pe pye we shyɛn we kala li yɛgɛ wɔfɛnnɛ.
37 Você já vasculhou tudo o que me pertence. Encontrou algo que lhe pertença? Então coloque tudo aqui na frente dos meus parentes e dos seus, e que eles julguem entre nós dois.
38 Wele, na yɛlɛ nafa wolo loli na laga ma yeri. Ma simbanɛɛlɛ naa ma sikanɛɛlɛ wa kugbɔ si jɔgɔ. Mi sɔɔn yaayoro ŋgbelege ki simbapɛnɛ pe ka.
38 "Vinte anos estive com você. Suas ovelhas e cabras nunca abortaram, e jamais comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Mii pan yaayogo ka ni ma kan ŋga cɛngɛ gbo. Na wa ka ku, muwi mi maga yɔngɔ ki le wa. Yaayoro nda pàa pye na yuun na yeri, yɔnlɔ na nakoma yembinɛ, màa pye nari yɔngɔ jaa na yeri.
39 Eu nunca levava a você os animais despedaçados por feras; eu mesmo assumia o prejuízo. E você pedia contas de todo animal roubado de dia ou de noite.
40 Yɔnlɔ na, mìla pye na jɔlɔ kafugo ki kɛɛ, yembinɛ, na jɔlɔ were ti kɛɛ. Wɔnlɔwɔ pìla pye na gbaanri na na.
40 O calor me consumia de dia, e o frio, de noite, e o sono fugia dos meus olhos.
41 Yɛlɛ nafa lo mì pye wa ma yeri. Mì tunŋgo pye ma kan yɛlɛ kɛ ma yiri tijɛrɛ, mɔɔ sumborombiile shyɛn pe pɔri, ma tunŋgo pye ma kan yɛlɛ kɔgɔlɔni, nɔɔ simbaala naa ma sikaala pe kɔnri. Ɛɛn fɔ, màla sara wi kanŋga ma ta kanŋgasaga kɛ.
41 Foi assim nos vinte anos em que fiquei em sua casa. Trabalhei para você catorze anos em troca de suas duas filhas e seis anos por seus rebanhos, e dez vezes você alterou o meu salário.
42 Ndɛɛ kì pye na tɛlɛ Abirahamu Yɛnŋɛlɛ le, lo na Izaki wi maa fyɛ li yɛgɛ, li sila na saga, anmɛ mala yaga mi sɔngɔrɔ kɛwara. Yɛnŋɛlɛ lìlan jɔlɔgɔ konaa tunŋgbanga ŋga mì pye ki yan; yunmbaan yembinɛ li ni, làa tanga ki kan na yeri.»
42 Se o Deus de meu pai, o Deus de Abraão, o Temor de Isaque, não estivesse comigo, certamente você me despediria de mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho das minhas mãos e, na noite passada, ele manifestou a sua decisão".
43 A Laban wì si Zhakɔbu wi yɔn sogo ma yo fɔ: «Ki sumborombiile mbele, mi na woolo wɛlɛ, pe piile pe yɛn na woolo, ki yaayoro ŋgbeleye yan, mi na woyo yi. Yaara nda fuun maa yaan, mi na woro ri. Ɛɛn fɔ, mbege lɛ nala wo ni, mi se ya kala la pye na sumborombiile poro naa pe piile mbele pè se pe kan.
43 Labão respondeu a Jacó: "As mulheres são minhas filhas, os filhos são meus, os rebanhos são meus. Tudo o que você vê é meu. Que posso fazer por essas minhas filhas ou pelos filhos que delas nasceram?
44 Koni, pan we yɔn finliwɛ le, mi naa mboro, we leele shyɛn, po mbe pye paa sɛrɛfɔ yɛn we sɔgɔwɔ.»
44 Façamos agora, eu e você, um acordo que sirva de testemunho entre nós dois".
45 Kona, a Zhakɔbu wì si sinndɛlɛgɛ lɛ ma titɛgɛ kɔn maga yerege, (a kì pye pe yɔn finliwɛ pi tɛgɛrɛ).
45 Então Jacó tomou uma pedra e a colocou de pé como coluna.
46 A wì suu woolo pe pye ma yo pe sinndɛɛrɛ wulo. A pè si ta wulo mari gbogolo ti yɛɛ na. A pè si cɛn, ma ka wa ki sinndɛɛrɛ nda pàa gbogolo ti go na.
46 E disse aos seus parentes: "Juntem algumas pedras". Eles apanharam pedras e as amontoaram. Depois comeram ali, ao lado do monte de pedras.
47 A Laban wì sigi laga ki mɛgɛ taga naga yinri Yegari Sahaduta. A Zhakɔbu wo ki mɛgɛ taga naga yinri Galɛdi.
47 Labão o chamou Jegar-Saaduta, e Jacó o chamou Galeede.
48 A Laban wì sho fɔ: «Ki sinndɛɛrɛ nda tì gbogolo yɛɛn, ti yɛn paa sɛrɛfɔ yɛn mi naa mboro we sɔgɔwɔ nala.»
48 Labão disse: "Este monte de pedras é uma testemunha entre mim e você, no dia de hoje". Por isso foi chamado Galeede.
49 Pàa ki mɛgɛ taga naga yinri naa Mizipa, katugu Laban wìla yo fɔ: «Yawe Yɛnŋɛlɛ laa wele mi naa mboro we na, na waga ka laga we yɛɛ na we.
49 Foi também chamado Mispá, porque ele declarou: "Que o Senhor nos vigie, a mim e a você, quando estivermos separados um do outro.
50 Na ma kaa na sumborombiile pe jɔlɔ, na maga si jɛɛlɛ pele yɛgɛ pɔri, mɔɔ yɛɛ yingiwɛ jɛn, maga jɛn lere ma wi yaa pye we sɛrɛfɔ, ɛɛn fɔ, Yɛnŋɛlɛ lo jate li yaa pye sɛrɛfɔ mi naa mboro we sɔgɔwɔ.»
50 Se você maltratar minhas filhas ou menosprezá-las, tomando outras mulheres além delas, ainda que ninguém saiba, lembre-se de que Deus é testemunha entre mim e você".
51 Ko puŋgo na, a Laban wì si Zhakɔbu wi pye fɔ: «Ki sinndɛɛrɛ nda mì gbogolo mi naa mboro we sɔgɔwɔ, ti wele! Ki sinndɛlɛgɛ ŋga kì yerege ki wele!
51 Disse ainda Labão a Jacó: "Aqui estão este monte de pedras e esta coluna que coloquei entre mim e você.
52 Ki sinndɛɛrɛ nda gbogolosaga konaa ki sinndɛlɛgɛ ŋga yeresaga, ti yɛn paa we sɛrɛfɛnnɛ yɛn. Mii daga mberi toro la kee wa ma kɛɛ yeri kapege ni, mboro fun mɛɛ daga mberi toro la paan laga na kɛɛ yeri kapege ni.
52 São testemunhas de que não passarei para o lado de lá para prejudicá-lo, nem você passará para o lado de cá para prejudicar-me.
53 Abirahamu naa Nahɔri pe Yɛnŋɛlɛ le, lo na li yɛn pe to wi Yɛnŋɛlɛ le, li mi naa mboro we kala li yɛgɛ wɔ.»
53 Que o Deus de Abraão, o Deus de Naor, o Deus do pai deles, julgue entre nós". Então Jacó fez um juramento em nome do Temor de seu pai Isaque.
54 A Zhakɔbu wì si yaayogo saraga wɔ Yɛnŋɛlɛ li yeri wa yanwiga ki na, mɛɛ wi woolo pe yeri, a pè pan ma li. Naa pàa kaa li ma kɔ, a pè si wɔnlɔ wa yanwiga ki na.
54 Ofereceu um sacrifício no monte e chamou os parentes que lá estavam para uma refeição. Depois de comerem, passaram a noite ali.
55 — ausente —
55 Na manhã seguinte, Labão beijou seus netos e suas filhas e os abençoou, e depois voltou para a sua terra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.